Hoàn thiện cho vay thế chấp tại Ngân hàng Công Thương - CN Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay có đảm bảo tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Đà Nẵng.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Hoàn Thiện Hoạt Động Cho Vay Có Đảm Bảo Bằng Tài Sản Thế Chấp Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi Nhánh Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Tổng quan hoạt động cho vay có đảm bảo bằng tài sản thế chấp

Hoạt động cho vay có đảm bảo bằng tài sản thế chấp là nghiệp vụ cốt lõi, mang lại nguồn thu nhập chính cho các ngân hàng thương mại. Đây là hình thức cấp tín dụng mà theo đó, bên vay dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm cho khoản vay. Tài sản thế chấp không được chuyển giao cho ngân hàng, nhưng giấy tờ chứng minh quyền sở hữu sẽ do ngân hàng nắm giữ. Hình thức này giúp giảm thiểu rủi ro cho tổ chức tín dụng. Khi khách hàng không có khả năng trả nợ, ngân hàng có quyền xử lý tài sản để thu hồi vốn. Hoạt động tín dụng có tài sản đảm bảo đóng vai trò quan trọng trong việc luân chuyển vốn cho nền kinh tế. Nó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận nguồn vốn để đầu tư sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng. Đồng thời, nó cũng là công cụ để ngân hàng quản lý rủi ro hiệu quả. Luận văn của tác giả Lê Thị Hoài Châu (2014) đã chỉ ra rằng, “thế chấp tài sản là biện pháp mang tính phòng ngừa rủi ro, chỉ áp dụng khi có hành vi vi phạm nghĩa vụ xảy ra”. Điều này nhấn mạnh bản chất của tài sản đảm bảo là nguồn thu nợ thứ hai, không phải là yếu tố tiên quyết để quyết định cho vay. Việc hoàn thiện hoạt động này không chỉ giúp nâng cao chất lượng tín dụng mà còn tăng cường năng lực cạnh tranh của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

1.1. Bản chất của hoạt động tín dụng có tài sản đảm bảo

Về bản chất, hoạt động tín dụng có tài sản đảm bảo là một giao dịch tín dụng dựa trên sự tin tưởng có điều kiện. Ngân hàng cấp vốn dựa trên phương án kinh doanh khả thi và khả năng trả nợ của khách hàng. Tài sản thế chấp đóng vai trò là một công cụ phòng vệ, gia tăng mức độ an toàn cho khoản vay. Nó không thay thế được nghĩa vụ trả nợ. Trong trường hợp xử lý tài sản không đủ để bù đắp khoản vay, khách hàng vẫn phải chịu trách nhiệm đối với phần nợ còn lại. Đây là biện pháp nhằm hạn chế rủi ro đạo đức từ phía người vay và bảo vệ lợi ích của ngân hàng. Theo nghiên cứu, việc quá chú trọng vào tài sản đảm bảo có thể dẫn đến việc bỏ lỡ các cơ hội tín dụng tốt, làm giảm khả năng tiếp cận vốn của nhiều khách hàng tiềm năng.

1.2. Vai trò của chính sách tín dụng ngân hàng trong cho vay

Một chính sách tín dụng ngân hàng hiệu quả là nền tảng cho hoạt động cho vay an toàn và bền vững. Chính sách này bao gồm các quy định rõ ràng về đối tượng khách hàng, loại tài sản chấp nhận thế chấp, tỷ lệ cho vay tối đa trên giá trị tài sản, và quy trình xử lý khi phát sinh rủi ro. Chính sách tín dụng phải linh hoạt để thích ứng với sự biến động của thị trường nhưng cũng phải đủ chặt chẽ để kiểm soát rủi ro. Việc xây dựng một chính sách tín dụng minh bạch và nhất quán giúp chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, nâng cao tính chuyên nghiệp của cán bộ tín dụng và tạo dựng lòng tin với khách hàng. Chính sách này định hướng toàn bộ hoạt động cho vay, từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến khi thanh lý hợp đồng.

II. Phân tích thực trạng cho vay thế chấp tại VietinBank Đà Nẵng

Nghiên cứu về thực trạng cho vay thế chấp tại VietinBank chi nhánh Đà Nẵng giai đoạn 2011-2013 cho thấy hoạt động này chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tín dụng. Dư nợ cho vay có đảm bảo bằng tài sản thế chấp luôn chiếm trên 60% tổng dư nợ. Điều này phản ánh sự ưu tiên của chi nhánh đối với các khoản vay có độ an toàn cao. Các loại tài sản thế chấp chủ yếu là bất động sản (quyền sử dụng đất, nhà ở) và máy móc thiết bị. Tuy nhiên, hoạt động này cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Công tác định giá tài sản đôi khi còn mang tính chủ quan. Việc quản lý tài sản sau cho vay chưa được giám sát chặt chẽ. Tỷ lệ nợ xấu của hình thức cho vay thế chấp có xu hướng cao hơn so với hình thức cầm cố hay bảo lãnh. Cụ thể, biểu đồ 2.4 của luận văn cho thấy nợ xấu cho vay thế chấp có diễn biến phức tạp. Những hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm áp lực về chỉ tiêu kinh doanh, năng lực của một số cán bộ tín dụng và những kẽ hở trong môi trường pháp lý. Việc nhận diện đúng các thách thức này là cơ sở để đề xuất các giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay một cách hiệu quả.

2.1. Đánh giá chất lượng tín dụng và hoạt động cho vay doanh nghiệp

Chất lượng tín dụng tại chi nhánh có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn tiềm ẩn rủi ro. Theo bảng 2.7, hoạt động cho vay doanh nghiệp chiếm trên 70% dư nợ cho vay thế chấp. Đây là nhóm khách hàng mang lại doanh thu lớn nhưng cũng là nguồn phát sinh nợ xấu chủ yếu. Tỷ lệ nợ xấu ở nhóm khách hàng doanh nghiệp luôn cao hơn so với nhóm khách hàng cá nhân. Nguyên nhân là do hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chịu nhiều ảnh hưởng từ biến động kinh tế. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn, khả năng trả nợ suy giảm, gây áp lực lên ngân hàng. Việc phụ thuộc quá nhiều vào một nhóm khách hàng làm tăng rủi ro danh mục cho chi nhánh.

2.2. Thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu

Công tác quản trị rủi ro tín dụng đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, thông tin khách hàng cung cấp đôi khi không đầy đủ hoặc thiếu chính xác, gây khó khăn cho quá trình thẩm định. Thứ hai, việc giám sát sau cho vay chưa thực sự hiệu quả. Cán bộ tín dụng chưa thường xuyên kiểm tra tình trạng tài sản thế chấp hoặc mục đích sử dụng vốn của khách hàng. Về xử lý nợ xấu cho vay thế chấp, quy trình còn phức tạp và tốn nhiều thời gian. Việc phát mại tài sản, đặc biệt là bất động sản, gặp nhiều vướng mắc về thủ tục pháp lý và biến động thị trường. Những yếu tố này làm chậm quá trình thu hồi nợ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của ngân hàng.

III. Cách hoàn thiện quy trình cho vay thế chấp chuyên nghiệp hơn

Để nâng cao hiệu quả cho vay, việc hoàn thiện quy trình cho vay thế chấp là yêu cầu cấp thiết. Một quy trình chuyên nghiệp cần đảm bảo tính minh bạch, chặt chẽ và hiệu quả ở tất cả các khâu. Bắt đầu từ việc tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ, cán bộ tín dụng phải hướng dẫn khách hàng rõ ràng, đảm bảo hồ sơ đầy đủ và hợp pháp. Khâu thẩm định là quan trọng nhất, đòi hỏi sự phân tích toàn diện về năng lực tài chính của khách hàng và tính khả thi của phương án vay vốn. Theo tác giả Lê Thị Hoài Châu, “việc cho vay của NHTM phải dựa vào việc xem xét, đánh giá tính khả thi, hiệu quả của dự án đầu tư”. Sau khi thẩm định, các bước lập hợp đồng, giải ngân và giám sát cần được thực hiện một cách nhất quán. Đặc biệt, cần tách biệt chức năng thẩm định tín dụng và định giá tài sản với cán bộ quan hệ khách hàng để đảm bảo tính khách quan. Việc chuẩn hóa quy trình không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn rút ngắn thời gian xử lý, mang lại trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng và cải thiện năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

3.1. Tối ưu hóa công tác thẩm định tài sản đảm bảo

Công tác thẩm định tài sản đảm bảo cần được chuyên môn hóa. Thay vì để cán bộ tín dụng kiêm nhiệm, ngân hàng nên thành lập một bộ phận thẩm định độc lập. Bộ phận này cần có kiến thức chuyên sâu về nhiều loại tài sản khác nhau, từ bất động sản đến máy móc, thiết bị. Quá trình thẩm định phải kiểm tra kỹ lưỡng ba yếu tố: tính pháp lý (giấy tờ sở hữu), giá trị thị trường và khả năng thanh khoản (dễ bán). Đối với những tài sản phức tạp, ngân hàng nên thuê các tổ chức định giá chuyên nghiệp bên ngoài để có kết quả khách quan. Việc xây dựng một cơ sở dữ liệu về giá giao dịch thực tế của các loại tài sản cũng là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác thẩm định, giúp quyết định cho vay trở nên chính xác và an toàn hơn.

3.2. Phương pháp định giá tài sản thế chấp chính xác và hiệu quả

Việc định giá tài sản thế chấp chính xác là nền tảng để xác định mức cho vay hợp lý. Các phương pháp định giá cần được áp dụng linh hoạt tùy thuộc vào loại tài sản. Phương pháp so sánh thị trường phù hợp với bất động sản phổ thông. Phương pháp chi phí thích hợp với nhà xưởng, công trình xây dựng. Phương pháp thu nhập có thể áp dụng cho các tài sản tạo ra dòng tiền. Ngân hàng cần xây dựng một khung giá tham chiếu nội bộ, được cập nhật thường xuyên theo biến động thị trường. Khung giá này giúp hạn chế sự tùy tiện, chủ quan của cán bộ định giá. Ngoài ra, cần quy định rõ tỷ lệ cho vay tối đa trên giá trị định giá cho từng loại tài sản. Tài sản có tính thanh khoản cao, ít biến động giá có thể được áp dụng tỷ lệ cao hơn và ngược lại.

IV. Bí quyết nâng cao hiệu quả cho vay và năng lực cạnh tranh

Để nâng cao hiệu quả cho vay và tạo lợi thế cạnh tranh, ngân hàng cần tập trung vào hai yếu tố cốt lõi: quản trị rủi ro sau cho vay và chất lượng nguồn nhân lực. Việc quản lý khoản vay không kết thúc ở khâu giải ngân. Giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn và tình trạng tài sản thế chấp là vô cùng quan trọng. Ngân hàng cần xây dựng một hệ thống cảnh báo sớm, nhận diện các dấu hiệu bất thường từ khách hàng để có biện pháp can thiệp kịp thời. Bên cạnh đó, yếu tố con người đóng vai trò quyết định. Một đội ngũ cán bộ tín dụng có chuyên môn vững vàng, đạo đức nghề nghiệp tốt và am hiểu thị trường sẽ là tài sản quý giá nhất. Họ không chỉ giúp ngân hàng thẩm định chính xác các khoản vay mà còn xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng. Đầu tư vào đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ và có chính sách đãi ngộ hợp lý chính là bí quyết để nâng cao chất lượng tín dụng và khẳng định vị thế trên thị trường.

4.1. Tăng cường giám sát và quản lý tài sản thế chấp sau vay

Quản lý tài sản thế chấp sau cho vay là một khâu thường bị xem nhẹ nhưng lại ẩn chứa nhiều rủi ro. Ngân hàng cần quy định lịch kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với tài sản thế chấp, đặc biệt là các tài sản có tính hao mòn cao như máy móc, phương tiện vận tải hoặc tài sản có giá trị biến động lớn như hàng tồn kho. Cán bộ tín dụng phải lập biên bản kiểm tra chi tiết, ghi nhận mọi thay đổi về hiện trạng, giá trị của tài sản. Khi phát hiện tài sản bị hư hỏng, giảm sút giá trị hoặc khách hàng có dấu hiệu tẩu tán tài sản, ngân hàng phải yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản khác hoặc áp dụng các biện pháp xử lý cần thiết. Việc này giúp đảm bảo giá trị của tài sản đảm bảo luôn đủ để trang trải cho dư nợ vay.

4.2. Mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân là một hướng đi tiềm năng để đa dạng hóa danh mục tín dụng và giảm thiểu rủi ro. Phân khúc này có nhu cầu vay vốn ổn định cho các mục đích tiêu dùng như mua nhà, mua xe, sửa chữa nhà cửa. Các khoản vay thường có giá trị không quá lớn, tài sản thế chấp rõ ràng (thường là chính bất động sản mua), và khách hàng có nguồn thu nhập ổn định từ lương. Do đó, rủi ro tín dụng ở phân khúc này thường thấp hơn so với khách hàng doanh nghiệp. Để thu hút nhóm khách hàng này, ngân hàng cần đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian phê duyệt và xây dựng các gói sản phẩm linh hoạt, phù hợp với nhu cầu đa dạng của họ.

V. Top giải pháp và kiến nghị hoàn thiện hoạt động tín dụng

Dựa trên phân tích thực trạng, luận văn đã đề xuất một hệ thống các giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay một cách toàn diện. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào nghiệp vụ nội bộ mà còn đưa ra các kiến nghị mang tầm vĩ mô. Về phía ngân hàng, cần tiếp tục hoàn thiện quy trình tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định và tăng cường quản lý rủi ro. Việc xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng khách hàng một cách khoa học sẽ hỗ trợ ra quyết định cấp tín dụng khách quan hơn. Bên cạnh đó, ngân hàng cần đa dạng hóa đối tượng khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào nhóm khách hàng doanh nghiệp và đẩy mạnh cho vay bán lẻ. Về phía các cơ quan quản lý, cần có những kiến nghị về hoạt động tín dụng để tạo ra một hành lang pháp lý đồng bộ và thuận lợi. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và các cơ quan nhà nước sẽ giúp hoạt động cho vay có đảm bảo bằng tài sản thế chấp phát triển lành mạnh, an toàn và hiệu quả, góp phần ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

5.1. Giải pháp chiến lược hoàn thiện hoạt động cho vay

Các giải pháp chiến lược bao gồm: (1) Chuẩn hóa và tự động hóa quy trình cho vay thế chấp để giảm thiểu sai sót do con người và tăng tốc độ xử lý. (2) Xây dựng đội ngũ cán bộ thẩm định chuyên trách, có năng lực và đạo đức. (3) Đầu tư vào công nghệ để xây dựng hệ thống thông tin tín dụng nội bộ và hệ thống cảnh báo rủi ro sớm. (4) Phát triển các sản phẩm tín dụng đa dạng, đáp ứng nhu cầu của từng phân khúc khách hàng, đặc biệt là hoạt động cho vay khách hàng cá nhân. (5) Áp dụng chính sách quản trị rủi ro tín dụng theo các chuẩn mực quốc tế, chú trọng quản lý danh mục và phân tán rủi ro. Những giải pháp này cần được triển khai đồng bộ để tạo ra sự thay đổi căn bản về chất lượng hoạt động tín dụng.

5.2. Các kiến nghị vĩ mô về hoạt động tín dụng ngân hàng

Để tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động tín dụng, cần có các kiến nghị về hoạt động tín dụng đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Cụ thể: (1) Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến giao dịch bảo đảm, đăng ký và xử lý tài sản thế chấp, đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán. (2) Xây dựng một thị trường mua bán nợ chuyên nghiệp để hỗ trợ các ngân hàng xử lý nợ xấu cho vay thế chấp một cách hiệu quả. (3) Đẩy nhanh tiến trình xử lý các vụ việc tại tòa án liên quan đến tranh chấp tài sản thế chấp. (4) Nâng cao chất lượng và khả năng truy cập của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) để cung cấp thông tin đáng tin cậy cho các tổ chức tín dụng. Môi trường pháp lý minh bạch và hiệu quả là điều kiện tiên quyết để hoạt động tín dụng phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUAN VE HOAT DONG CHO VAY CO DAM BAO BANG TAI SAN THE CHAP TAI CAC NGAN HANG THUONG MAI 1. HOAT DONG CHO VAY CUA NHTM 1.1 Khái niệm Hoạt động cho vay là hoạt động mang tính truyền thống của NHTM. Với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nhu cầu về vốn ngày càng gia tăng và dẫn tới hoạt động cho vay ngày càng phát triển và đóng góp quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế. Cho vay là hoạt động đem lại nguồn thu chủ yếu của ngân hàng thương mại.

Hoạt động cho vay của NHTM phải an toàn, hiệu quả thì NHTM mới tồn tại và phát triển. Muốn vậy các khâu của hoạt động cho vay phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định và thực hiện trôi chảy để NHTM thu hồi được vốn và lãi khi kết thúc thời hạn cho vay. Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó TCTD giao cho khách hàng một lượng tài sản để sử dụng vào một mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận với điều kiện có hoàn trả cả gốc và lãi. Nhu vay, quan hệ cho vay thể hiện các nội dung: = Su chuyển giao quyền sử dụng một lượng giá trị từ người sở hữu sang người sử dụng; ~ _ Sự chuyển giao có tính tạm thời; - _ Khi hoàn lại một lượng giá trị đã chuyển giao cho người sở hữu phải kèm theo một lượng giá trị đôi thêm gọi là lợi tức tín dụng 1.

Vai trò của hoạt động cho vay v Hoạt động cho vay góp phan chuyén dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa — hiện đại hóa Phan lớn nguồn vốn của nhiều thành phần trong kinh tế đi vay từ ngân. hàng để bắt tay vào ngành thương mại dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn (ví dụ: kinh tế ngoài quốc doanh chiếm tới trên 70%). Do vậy, bằng các chính sách cho. vay, định hướng chung của nhà nước góp phần tạo cho nền kinh tế một cơ cấu kinh tế hợp lý, cân Bằng những công cụ tín dụng mà ngân hàng có thể cho vay ưu đãi những ngành nghề cần thiết đẻ phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước trong từng giai đoạn cụ thẻ.

v Hoạt động cho va góp phần điều hòa cung cầu dịch vụ, hàng hóa Doanh nghiệp muốn sản xuất kinh doanh, hoặc mở rộng sản xuất kinh doanh mà thiếu vốn thì doanh nghiệp phải vay vốn của ngân hàng. Nhưng doanh nghiệp chỉ thu được lợi nhuận cũng như có khả năng trả nợ ngân hàng khi doanh nghiệp tiêu thụ được hết số sản phẩm hàng hóa đã sản xuất ra, hay phải co một bộ phận những người tiêu dùng mua và có khả năng mua sản phẩm đó. Về phía người tiêu dùng, với mức thu nhập nhất định, họ không thể có đủ số tiền để mua hàng hóa mình muốn. Họ chủ đủ khả năng mua sau một thời gian dài tích lũy.

Đó là nguyên nhân dẫn đến chu kì tuần hoàn và luân chuyên vốn của doanh nghiệp bị ngưng trệ. Doanh nghiệp sẽ không thu hồi đủ tiền để thực hiện vòng quay sản xuất Do đó, ngân hàng cho doanh nghiệp vay sẽ thúc đây sản xuất kinh doanh, thì sẽ có nhiều hàng hóa. Ngân hàng cho người tiêu dùng vay sẽ thỏa mãn nhu cầu hàng hóa. Như vậy hoạt động cho vay của ngân hàng góp phần điều hòa cung cầu sản phâm, hàng hóa, dịch vụ cho nên kinh tế.

vˆ Hoạt động cho vay góp phần điều tiết và phân phối các nguôn vốn Vốn sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế vận động liên tục và biểu. hiện các hình thức khác nhau qua mỗi giai đoạn của quá trình sản xuất, tạo thành chu kì tuần hoàn và luân chuyển vốn được thể hiện dưới dạng tiền tệ. Trong quá trình đó, để duy trì hoạt động liên tục, đòi hỏi nguồn vốn của doanh nghiệp luôn tồn tại đồng thời ở ba giai đoạn: dự trữ - sản xuất - lưu thông. Từ đó xảy ra hiện tượng thừa, thiếu vốn tạm thời: tại một thời điểm nhất định có những đơn vị kinh tế có vốn tiền nhàn rỗi và có những đơn vị thiếu vốn.

Hiện tượng này xảy ra thường xuyên và phổ biến trong bắt kì nền kinh tế nào, làm nảy sinh nhu cầu ngày càng bức thiết phải giải quyết được vấn đề điều hòa vốn. NHTM với vai trò là một trung gian tài chính đứng ra tập trung phân phối lại tiền tệ. hòa cung cầu vốn cho các doanh nghĩ: tạo điều kiện cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không bị gián đoạn vˆ Hoạt động cho vay góp phân giúp các thành phân kinh tế mở rộng ứng dụng công nghệ mới Với những doanh nghiệp trang bị trình độ kĩ thuật: còn thấp kém, công nghệ lỗi thời, thiếu đồng bộ làm giảm ưu thế của các doanh nghiệp, làm cho. các doanh nghiệp đó kém phát triển.

Thông qua vốn vay của ngân hàng, doanh nghiệp dùng đồng vốn này đề đầu tư, tìm kiếm những công nghệ hiện đại, đôi mới dây chuyền sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo ra nhiều sản phẩm thỏa mãn nhu cầu trong và ngoài nước. Như vậy hoạt động cho vay mở rộng ứng dụng công nghệ mới vào các doanh nghiệp, thông qua đó giúp doanh nghiệp sản xuất ngày càng có hiệu quả, mở rộng sản xuất kinh doanh. v Hoạt động cho vay mang lại lợi nhuận lớn cho ngân hàng và thúc đẩy các hoạt động khác của ngân hang Cho vay là một trong những hoạt động lớn của ngân hàng. Ở các nước phát triển, doanh thu từ hoạt động này thường chiếm 70% hay đến 90% doanh thu của ngân hàng, ở các nước đang phát triển.

Hiện nay 80% doanh thu của các NHTM là từ hoạt động tín dụng, mà hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng lớn. Nhờ có hoạt động cho vay, mà các đơn vị kinh tế có thể vay của ngân. hàng để đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh, lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được không những đủ tiền trả cho ngân hàng mà còn có tiền gửi vào ngân hàng, nghĩa là làm tăng hoạt động huy động vốn của ngân hàng. Mặt khác, khi sản xuất kinh doanh phát triển, xã hội phát triển thì các hoạt động dịch vụ của ngân hàng cũng phát triển.3 Phân loại Hiện nay hoạt động cho vay được phân theo nhiều loại khác nhau tùy theo yêu cầu của khách hàng và mục tiêu quản lý của ngân hàng.

Sau đây là một số cách phân loại. a) Phân theo thời hạn: ~ Cho vay ngắn hạn : Các khoản cho vay có thời hạn vay từ 1 năm trở xuống được xếp là cho vay ngắn hạn. Đối với cá nhân các khoản vay này được thực hiện thông qua các hình thức như cho vay từng lần hoặc thông qua việc phát hành thẻ tín dụng. Đối với các doanh nghiệp,cũng có thẻ thông qua hình thức cho cho vay từng lần hoặc cấp hạn mức tín dụng cho khách hàng.

Các khoản cho vay dưới hình thức hạn mức tín dụng thường được đảm bảo bằng hàng tồn kho, các khoản phải thu, hoặc tài sản có định.Các khoản vay ngắn hạn có rủi ro thấp hơn cho vay trung và dài hạn do có thời hạn vay ngắn do đó lãi suất thấp hơn. Đây là hình thức cho vay chủ yếu của các NHTM. - Cho vay trung và đài hạn : Là các khoản vay có thời hạn vay trên 1 năm. Có nhiều cách xếp loại khác nhau, nhưng cách xếp loại thông thường là 10 cho vay trung hạn là từ 1 đến 5 năm, cho vay dài hạn là trên 5 năm.

Các khoản vay này thường có giá trị lớn được dùng để mua sắm đất đai, nhà cửa, máy móc thiết bị hoặc đầu tư xây dựng.Nguồn hoàn trả thường dựa trên các nguồn lưu chuyền tiền tệ lâu dài và ôn định. Các khoản vay dài hạn thường được trả dần theo các khoản thanh toán lãi và gốc theo quý hoặc tháng, lãi được tính là lãi gộp. Do thời gian cho vay dài hơn nên khả năng xảy ra rủi ro tín dụng đối với cho vay trung và dài hạn lớn hơn cho vay ngắn hạn, vì vậy lãi suất cho vay cao hơn, và đòi hỏi nhiều yêu cầu hơn để đảm bảo an toàn tín dụng. Các khoản vay dài hạn thường được đảm bảo bằng tài sản cố định, tài sản lưu động thường được ít được sử dụng dé đảm bảo cho các khoản vay này.

b) Phân loại theo mục đích vay: ~ Cho vay tiêu dùng: Giúp tài trợ cho cá nhân hay hộ gia đình trong việc mua sắm nhà cửa, ôtô, trang thiết bị gia đình, hoặc trang trải các khoản phi va chi phi cá nhân khác. Các cá nhân hoặc hộ gia đình muốn có một khoản vốn lớn để cải tạo nâng cấp ngôi nhà hoặc mua một ngôi nhà, hoặc căn hộ mới, họ sẽ đến vay ngân hàng với cam kết sẽ thanh toán khoản vay nhiều lần (bao gồm lãi và một phan vốn gốc) trong nhiều năm dựa vào thu nhập hàng tháng của mình. Thời gian vay có thể là vài năm nhưng cũng có trường hợp đến trên 20 năm. Các khoản vay này thường được đảm bảo bằng tài sản thuộc sở hữu của khách hàng hoặc là tài sản được hình thành từ vốn vay.Cho vay tiêu dùng là hình thức tín dụng đang phát triển trong những năm gần đây, và mang lại khoản lợi nhuận cao cho các ngân hàng trên thể giới.

Tuy nhiên hình thức tín dụng này cũng mang lại nhiều rủi ro nhất cho NHTM bởi vì tình hình tài chính của cá nhân và hộ gia đình có thể thay đổi nhanh chóng tuỳ theo tình trạng công việc và sức khỏe của họ. Chính vì vậy mà loại hình cho vay tiêu 1I dùng cũng được quản lý chặt chẽ bởi các điều kiện để đảm bảo an toàn tín dụng. - Cho vay công nghiệp và thương mại : Giúp các doanh nghiệp trang trải các chỉ phí phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh và phát triển. Có thé phan chia tiếp thành 2 loại cho vay: + Cho vay đầu tư vào tài sản lưu động : Giúp doanh nghiệp có một khoản vốn ngắn hạn để trang trải chi phí mua sắm nguyên vật liệu, công.

cụ lao động, trả lương cho công nhân viên, trong khi tiền bán hàng chưa thu được. Nguyên nhân của tình trạng này là do sự lệch về thời gian giữa các dòng tiền đi vào và đi ra của doanh nghiệp. Thông thường các khoản vay vốn lưu động được đảm bảo bằng các khoản phải thu hoặc được thế chấp bằng hàng tồn kho. Ngân hàng cũng thường yêu cầu khách hàng phải có các khoản số dư bù tiền gửi.