Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những van dé cơ bản về quản lý thuế Thu nhập doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình Chương 4 : Phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lÿ thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình CHUONG 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU VÀ NHUNG VAN ĐÈ CƠ BAN VE QUAN LY THUE TNDN 1.1 Tổng quan tinh hình nghiên cứu 1.1 Các công trình nghiên cứu chủ yếu Quản lý thuế là một trong những chức năng quan trọng trong công tác quản lý Nhà nước. Từ khi thực hiện luật thuế TNDN đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về thuế TNDN; các công trình đó rất đa dạng và phong phú về cả hình thức và nội dung sau đây là một số công trình cốt lõi không thé bỏ qua đó là: Trương Quốc Thang, 2008. “Zang cường Quản lý thuế Giá trị gia tang và thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình”, Luận văn Thạc sỹ kinh tẾ, Trường đại học kinh tế Huế. Tác giả đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về Quản lý thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
Phân tích, đánh giá thực trạng Quản lý thuế GTGT và thuế TNDN tại Chi Cục thuế huyện Quảng Trạch giai đoạn 2005-2007, chỉ ra được những tôn tại trong công tác Quản lý thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trên địa bàn huyện Quang Trạch. Từ đó tác giả đã đề xuất các giải pháp khả thi, nhằm tăng cường Quản lý thuế GTGT và thuế TNDN góp phan tăng nguồn thu ngân sách của huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới. Nguyễn Khắc Luyện, 2008. “7ăng cường kiểm soát thuế thu nhập doanh nghiệp tại Cục thuế Quảng Bình”, Luận văn Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng.
Tác giả đã hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận về kiểm soát thuế Thu nhập doanh nghiệp, trình bay được cách thức tô chức kiểm soát thuế TNDN theo mô hình quản lý chức năng. Tìm hiểu thực trạng kiểm soát thuế TNDN tại Cục thuế Quảng Bình và nêu lên những mặt hạn chế trong công tác kiểm soát thuế TNDN. Từ đó, tác giả đã đưa ra được một số giải pháp tăng cường kiểm soát thuế TNDN tại Cục thuế tỉnh Quảng Bình như: Bộ máy kiểm soát và chính sách cán bộ, hệ thống thông tin kiểm soát, các thủ tục kiểm soát. Đồng thời đề xuất một số kiến nghị liên quan đến công tác kiêm soát thuế TNDN nói riêng và quản lý thuế nói chung.
“Hodn thiện công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục thuế tỉnh Quảng Bình”, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Dai hoc Da Nang. Tác giả đã hệ thống hoá lý luận về công tac quản lý thuế nói chung và công tác quản lý thuế đối với các Doanh nghiệp ngoài quốc doanh nói riêng. Đồng thời tác giả cũng đã đi sâu phân tích thực trạng công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh mà chủ yếu tập trung phân tích quy trình quản lý thuế đang áp dụng hiện tại mà chủ yếu là mô hình tự khai, tự nộp, trong đó đi sâu phân tích từng công đoạn trong cả quá trình quản lý. Từ đó, rút ra những ưu điểm, tồn tại và vướng mắc cần phải tháo gỡ để đáp ứng yêu cầu quản lý thuế trong giai đoạn mới.
Thông qua đánh giá tồn tại, khó khăn. Luận văn đã kiến nghị, đề xuất một số giải pháp vừa mang tính tổng thể, vĩ mô vừa kiến nghị một số giải pháp mang tính chất trước mắt và mang tính địa phương nhằm hoan thiện công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới. Vương Đình Chinh, 2011. “Quản lý thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa ban tinh Nghệ An”, Luận văn Thạc sỹ kinh tẾ, Trường đại học Kinh tế Quốc dân Hà nội.
Tác giả đã hệ thống hóa lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp, từ đó trình bày khái quát về công tác quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp, gồm mục tiêu, nguyên tắc và nội dung quản lý thuế TNDN. Tác giả đã mô tả, phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An theo các chức năng quản lý thuế hiện hành và đã chỉ ra những hạn chế của công tác quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bản tỉnh Nghệ An trong thời gian vừa qua. Đồng thời tác giả cũng chỉ ra những nguyên nhân cụ thê dẫn đến những hạn chế đã nêu. Từ đó, đưa ra phương hướng và những giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp trên dia ban tỉnh Nghệ An trong thời gian tới.
“Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp có vốn dau tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn thành phố Đà Nẵng” Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng. Tác giả đã hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về QLT đối với DN có vốn FDI, về hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài, từ đó vận dụng dé phan tích, đánh giá thực trạng công tac QLT đối với DN có vốn FDI trên địa bàn TP Đà Nẵng giai đoạn 2007-2011, chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế đó. Trên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLT đối với DN có vốn FDI trên địa ban TP Đà Nẵng hướng đến mục tiêu chung đó là tăng mức độ tuân thủ pháp luật của DN và nâng cao chất lượng QLT. Ngoài những đề tài, công trình nghiên cứu trên về thuế thu nhập doanh nghiệp, còn có nhiều bài báo đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành , luận văn thạc sỹ, luận án tiến sy được thực hiện ở các cơ sở đào tạo danh tiếng như Dai học KTQD, Học viện tài chính , Đại học Kinh tế TPHCM.
Trong đó mỗi công trình nghiên cứu của các tác giả được thực hiện ở những khoảng thời gian khác nhau, cách tiếp cận và giải quyết van đề khác nhau với những mục tiêu khác nhau và chúng được thực hiện ở những địa phương khác nhau. Đề thực hiện đề tài “Quản lý thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình”, bản thân tác giả đã tham khảo một số tài liệu có liên quan như: các văn bản chính sách, pháp luật về thuế, thuế TNDN, chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 — 2020, kế hoạch cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 — 2015 và các giáo trình, bài viết liên quan đến thuế TNDN. Nghiên cứu những tai liệu về kết quả thực hiện quan lý thuế thu nhập doanh nghiệp tại tỉnh Quảng Bình, tài liệu về tổng kết công tác quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp của tinh. Bên cạnh đó, tác giả còn nghiên cứ u những đề tài đã thực hiện về quan lý thuế thu nhập doanh nghiệp _, từ đó rút ra kinh nghiệm cho đề tài nghiên cứu này.2 Những khoảng trong để tiếp tục nghiên cứu Các công trình nghiên cứu trên có mục đích chung là nghiên cứu nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả công tác QLT nhưng đối tượng, phạm vi nghiên cứu, cách tiếp cận khác nhau.
Các công trình nghiên cứu được thực hiện ở những địa phương khác nhau_, trong đó mỗi địa phương có những đặc thù cũng rất khác nhau , do vậy thực trạng „ khó khăn, thuận lợi trong công tác quan lý thuế TNDN khác nhau, từ đó các dé xuất cũng không giống nhau và không thé áp dụng cho tat cả các địa phương qua một nghiên cứu nhất định. Như vậy, cho đến nay c hưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và tr ực tiếp về Quản lý thu thuế TNDN trên địa bàn tỉnh Quang Bình. Từ thực tế của tình hình nghiên cứu đó cho thấy , Quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quản g Bình cần nhanh chóng được triển khai nghiên cứu nhằm chi ra những nguyên nhân tôn tại trong công tác quan lý thuế thu nhập doanh nghiệp dé đề xuất một số giải pháp chủ yếu tăng cường năng lực quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp tại Quảng Bình.2 Những vấn đề cơ bản về quản lý thuế TNDN 1.1 Khái quát về thuế TNDN và quản lý thuế TNDN 1.1 Khái quát về thuế TNDN - Khái niệm về thuế Dưới góc độ nghiên cứu của kinh tế chính trị học, người ta định nghĩa: Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân đề hình thành các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước nhằm đáp ứng các nhu cầu chỉ tiêu theo chức năng của Nhà nước. Dưới góc độ nghiên cứu pháp luật, thuế được coi là khoản đóng góp bắt buộc mà các tô chức, cá nhân có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước theo quy định của pháp luật.
Dưới góc độ nghiên cứu của kinh tế học, thuế là một biện pháp đặc biệt, theo đó, Nha nước sử dụng quyên lực của minh dé chuyên một phần nguồn lực từ khu vực tư sang khu vực công, nhằm thực hiện các chức năng KTXH của Nhà nước. Từ các góc độ nghiên cứu và các yêu cầu nêu trên, có thể hiểu thuế theo khái niệm như sau: Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước theo quy định của pháp luật do nhà nước ban hành; không mang tính chất đối giá và hoàn trả trực tiếp cho người nộp thuế và sử dụng cho mục đích công cộng. Như vậy thuế không phải là một hiện tượng tự nhiên mà là một hiện tượng xã hội do chính con người định ra và nó gắn liền với phạm trù Nhà nước và Pháp luật. - — Khái niệm thuế TNDN Thuế thu nhập doanh nghiệp xuất hiện rất sớm trong lịch sử phát triển của thuế.
Hiện nay ở các nước phát triển, thuế thu nhập doanh nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo 6n định nguồn thu ngân sách Nhà nước và thực hiện phân phối thu nhập. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một loại thuế trực thu đánh vào thu nhập phát sinh của cơ sở sản xuất kinh doanh trong một khoảng thời gian nhất định thường là một kỳ kinh doanh. Tuy nhiên, không phải toàn bộ TN của cơ sở SXKD đều là đối tượng điều chỉnh của thuế TNDN. Thuế TNDN chỉ điều chỉnh phần TNCT.