Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về đào tạo đại học từ thực tiễn trường đại học công nghiệp hà nội compressed

Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về đào tạo đại học, phân tích thực tiễn tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Hồng Vân
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật hiến pháp - Luật hành chính
• Đề tài: Quản lý nhà nước về đào tạo đại học từ thực tiễn trường Đại học Công nghiệp Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đào tạo đại học

Chương này tập trung vào việc xây dựng cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong lĩnh vực đào tạo đại học. Tác giả phân tích khái niệm quản lý nhà nước và mối quan hệ giữa quản lý nhà nước với giáo dục đại học. Quản lý nhà nước được định nghĩa là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu chung. Trong bối cảnh đào tạo đại học, quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo. Tác giả cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách để đảm bảo hiệu quả quản lý.

1.1. Quan niệm quản lý nhà nước về đào tạo đại học

Phần này trình bày các quan niệm về quản lý nhà nước và ứng dụng của nó trong lĩnh vực đào tạo đại học. Quản lý nhà nước được xem là quá trình điều hành, kiểm soát và định hướng các hoạt động giáo dục nhằm đạt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực. Tác giả nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, quản lý nhà nước về giáo dục đại học cần được cải cách để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Các yếu tố như hệ thống đào tạo, chính sách giáo dục và quản trị đại học được phân tích kỹ lưỡng để làm rõ vai trò của quản lý nhà nước.

1.2. Đặc điểm và nội dung quản lý nhà nước về đào tạo đại học

Phần này tập trung vào các đặc điểm và nội dung cụ thể của quản lý nhà nước về đào tạo đại học. Tác giả chỉ ra rằng, quản lý nhà nước trong lĩnh vực này bao gồm việc xây dựng và thực thi các chính sách, quy định pháp luật, cũng như kiểm tra, giám sát hoạt động đào tạo. Đặc biệt, Đại học Công nghiệp Hà Nội được nhắc đến như một ví dụ điển hình trong việc áp dụng các nguyên tắc quản lý nhà nước. Tác giả cũng đề cập đến sự cần thiết của việc nâng cao chất lượng đào tạo và đổi mới hệ thống đào tạo để đáp ứng nhu cầu xã hội.

II. Thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo đại học tại Đại học Công nghiệp Hà Nội

Chương này phân tích thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo đại học tại Đại học Công nghiệp Hà Nội. Tác giả đánh giá các hoạt động quản lý đào tạo của trường, bao gồm việc thực hiện các chính sách, quy định pháp luật và hiệu quả của các hoạt động này. Tác giả chỉ ra những thành tựu đạt được, đồng thời nhấn mạnh các hạn chế và thách thức trong quá trình quản lý. Đặc biệt, quản lý giáo dục và chất lượng đào tạo được xem là hai yếu tố cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả đào tạo.

2.1. Đặc điểm của Đại học Công nghiệp Hà Nội

Phần này giới thiệu tổng quan về Đại học Công nghiệp Hà Nội, bao gồm lịch sử hình thành, quy mô đào tạo và các ngành nghề đào tạo. Tác giả nhấn mạnh vai trò của trường trong việc đào tạo nhân lực trình độ cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tác giả cũng chỉ ra những thách thức mà trường đang phải đối mặt trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0.

2.2. Thực tiễn quản lý đào tạo đại học tại Đại học Công nghiệp Hà Nội

Phần này phân tích thực tiễn hoạt động quản lý đào tạo đại học tại Đại học Công nghiệp Hà Nội. Tác giả đánh giá hiệu quả của các chính sách và quy định pháp luật trong việc quản lý đào tạo. Các vấn đề như quản trị đại học, hệ thống đào tạo và chất lượng đào tạo được phân tích chi tiết. Tác giả cũng chỉ ra những hạn chế trong quá trình quản lý, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ giữa các chính sách và thực tiễn triển khai.

III. Quan điểm và giải pháp quản lý nhà nước về đào tạo đại học

Chương này đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo đại học tại Đại học Công nghiệp Hà Nội. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới chính sách giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường quản trị đại học. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan nhà nước. Tác giả cũng khẳng định rằng, việc áp dụng các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

3.1. Quan điểm chỉ đạo

Phần này trình bày các quan điểm chỉ đạo trong việc hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo đại học. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới tư duy quản lý, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và các trường đại học. Đồng thời, tác giả cũng đề cao vai trò của chính sách giáo dục và hệ thống đào tạo trong việc nâng cao chất lượng đào tạo.

3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo đại học

Phần này đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo đại học. Các giải pháp bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan nhà nước. Tác giả cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới hệ thống đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC 1. Quan niệm quản lý nhà nước về đào tạo đại học 1. Quan niệm về quản lý Quản lý được thừa nhận như là hiện tượng lịch sử, luôn phản ánh quy luật chung về tự nhiên và xã hội, tồn tại từ khi loài người xuất hiện như một tất yếu khách quan của xã hội. Quản lý trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học tự nhiên và xã hội.

Vì vậy, tùy thuộc vào cách tiếp cận mà người ta có những định nghĩa khác nhau về quản lý. Các định nghĩa về quản lý đều đề cập đến những nhân tố cơ bản của quản lý như: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý và mục tiêu quản lý. Đối tượng tác động của quản lý xã hội là hành vi của con người. Các hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân luôn đa dạng, phức tạp nên bản thân quản lý xã hội cũng là một quá trình phức tạp.

Xã hội càng phát triển cao thì vai trò của quản lý càng lớn, phạm vi càng rộng và nội dung càng phong phú, phức tạp. Theo nghĩa này, quản lý xã hội là một khái niệm rộng bao gồm quản lý các công việc của nhà nước và quản lý các công việc của xã hội. Quản lý các công việc của xã hội được thực hiện bởi tất cả các tổ chức xã hội, các cơ quan, gia đình, tổ chức tư nhân… và cơ sở của nó là quyền lực xã hội. Trong khi đó, quản lý các công việc của nhà nước (hay còn gọi là quản lý nhà nước theo nghĩa rộng) được thực hiện chủ yếu bởi các cơ quan nhà nước và trên cơ sở quyền lực nhà nước, có nghĩa là được ghi nhận, củng cố bằng pháp luật và được bảo đảm thực hiện bằng sự cưỡng chế của nhà nước [34, tr8].

Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi của cá nhân hướng đến mục đích hoạt động chung và phù hợp với quy luật khách quan. 9 Quản lý là yếu tố không thể thiếu được trong đời sống xã hội. Xã hội phát triển càng cao thì vai trò của quản lý càng lớn, phạm vi càng rộng và nội dung càng phong phú, phức tạp. Quản lý nhà nước Trong khoa học luật và cả trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật ở nước ta tồn tại quan niệm phổ biến “quản lý nhà nước” gồm các hoạt động ban hành chính sách; ban hành văn bản quy phạm pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật; tổ chức thực hiện các chính sách, pháp luật; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các văn bản đó.

Quản lý nhà nước là một loại hình của quản lý xã hội. Nhà nước là chủ thể quản lý xã hội quan trọng nhất, nhà nước là trung tâm của quản lý xã hội. Vì vậy, Hiến pháp 2013 đã khẳng định “Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật”. Quản lý nhà nước là sự chỉ huy điều hành xã hội để thực thi quyền lực nhà nước, là tổng thể về thể chế, về tổ chức và cán bộ của bộ máy nhà nước có trách nhiệm quản lý công việc hàng ngày của nhà nước, do các cơ quan nhà nước (lập pháp, hành pháp và tư pháp) có tư cách pháp nhân công pháp (công quyền) tiến hành bằng các văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn mà nhà nước đã giao trong việc tổ chức và điều hành các quan hệ xã hội và hành vi của công dân [37, tr40].

Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước là hoạt động chấp hành và điều hành của nhà nước (hoạt động quản lý hành chính nhà nước). Tính chất chấp hành thể hiện ở mục đích của QLNN là đảm bảo thực hiện trên thực tế các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước, mọi hoạt động quản lý hành chính nhà nước đều được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thực hiện pháp luật. Tính chất điều hành của QLNN thể hiện ở chỗ để bảo đảm cho các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước được thực hiện trên thực tế, các chủ thể quản lý hành chính nhà nước phải tiến hành hoạt động tổ chức và chỉ đạo trực tiếp đối với các đối tượng quản lý thuộc quyền. Đặc trưng của hoạt động điều hành là ban hành văn bản dưới luật mang tính pháp lý (còn gọi là hoạt động lập quy).

Hoạt động chấp hành đồng thời bao hàm sự 10 điều hành bởi trong đa số trường hợp, thiếu hoạt động điều hành thì không thể chấp hành pháp luật một cách nghiêm chỉnh được. Từ sự phân tích trên có thể đưa ra khái niệm khoa học về quản lý nhà nước như sau: QLNN (hiểu theo nghĩa hẹp) là hoạt động chấp hành và điều hành do các cơ quan hành chính nhà nước và bộ máy trực thuộc thực hiện (trong một số trường hợp nhất định có thể được thực hiện bởi các chủ thể khác khi được nhà nước trao quyền), đồng thời là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng pháp luật của các cơ quan nhà nước đối với các quá trình xã hội, các hành vi hoạt động của con người để duy trì, phát triển các mối quan hệ, cũng như trật tự pháp luật nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước [34, tr11]. Quản lý nhà nước biểu thị một năng lực có ý thức điều chỉnh các quan hệ xã hội một cách ý thức. Khả năng điều chỉnh xã hội một cách có ý thức được thực hiện thông qua hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan quản lý nhà nước.

Để quản lý nhà nước cần phải đặt ra các quy tắc hành vi, ứng xử của con người (ban hành văn bản quy phạm và ban hành các quyết định quản lý), nhưng không vì thế mà quan niệm quản lý nhà nước là ban hành văn bản QPPL và ban hành các quyết định quản lý cá biệt cụ thể. Điều này là cần thiết trong quản lý nhà nước nhưng nếu đi theo logic này tất yếu dẫn đến tình trạng: quản lý tức là thông qua các văn bản giấy tờ hoặc tổ chức triền miên các cuộc họp. Thật ra quản lý chính là kết quả của các hoạt động ấy, nói cách khác, quản lý là tác động một cách có ý thức lên quá trình phát triển xã hội, lên nhận thức của con người trong xã hội, quản lý chỉ tồn tại khi có ý thức, ý chí, các biện pháp của người lãnh đạo được thể hiện trong các hoạt động cải tạo cụ thể, trong đời sống của toàn xã hội, nó buộc mọi người phải suy nghĩ và hành động theo cách mới… Trong thực tế chúng ta có thể nhận thấy là có nhiều trường hợp khi thấy quản lý yếu kém là các nhà khoa học, quản lý, chính trị… đều cho rằng do thiếu pháp luật, thế là hàng loạt văn bản QPPL được ban hành nhưng không ít các văn bản đó chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn, không thực hiện được hoặc chỉ được thực hiện một cách hình thức. 11 Bởi vậy, điều quan trọng nhất với các nhà quản lý là phải luôn ghi nhớ đó là sự tác động mang lại hiệu quả nhất định.

Cho nên quản lý với tư cách là sự tác động phải được quán triệt trong bộ máy quản lý, trong từng cơ quan, trong ý thức của từng người cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Chính sự tác động này phải tạo ra những thay đổi thật sự trong đời sống của toàn xã hội, cải tạo được xã hội, nếu không quản lý mất đi ý nghĩa xã hội của nó. Quản lý nhà nước về đào tạo đại học Đại học là cơ sở giáo dục đại học bao gồm tổ hợp các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên thuộc các lĩnh vực chuyên môn khác nhau, tổ chức theo hai cấp, để đào tạo các trình độ của giáo dục đại học. Các trình độ đào tạo của giáo dục đại học gồm trình độ cao đẳng, trình độ đại học, trình độ thạc sĩ và trình độ tiến sĩ.

Như vậy đào tạo đại học là một loại trình độ đào tạo nằm trong đó. QLNN về đào tạo là hoạt động của nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Nói cách khác QLNN về đào tạo là sự tác động của chủ thể quản lý mang quyền lực nhà nước chủ yếu bằng pháp luật tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu đề ra. QLNN về đào tạo đại học là quản lý hành chính chuyên ngành với những đặc điểm riêng của nó và do đó có thể nói QLNN về đào tạo đại học chỉ là một nội dung cụ thể của quản lý nhà nước về giáo dục đại học.

Từ sự phân tích trên có thể đưa ra khái niệm về quản lý nhà nước về đào tạo như sau: QLNN về đào tạo đại học có nghĩa là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các hoạt động đào tạo đại học do các cơ quan quản lý của nhà nước tiến hành để thực hiện chức năng nhiệm vụ do nhà nước ủy quyền nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục đại học, duy trì trật tự, kỷ cương, thực hiện mục tiêu “đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học tạo được sự chuyển biến cơ bản về chất lượng, hiệu quả và quy mô, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu học tập của nhân dân. Đến năm 2020 giáo dục đại học Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu 12 vực và tiếp cận trình độ tiên tiến trên thế giới; có năng lực cạnh tranh cao, thích ứng với cơ chế thị trường định hướng XHCN” [7]. QLNN về đào tạo đại học là việc nhà nước thực hiện quyền lực công để điều hành, điều chỉnh toàn bộ hoạt động đào tạo đại học trong phạm vi toàn xã hội để thực hiện mục tiêu do nhà nước đề ra. Trong khái niệm về QLNN về đào tạo đại học có 3 yếu tố cơ bản là: chủ thể, đối tượng và mục tiêu QLNN về đào tạo đại học.

Chủ thể QLNN về đào tạo đại học là các cơ quan quản lý hành chính nhà nước và các nhà quản lý (Chính phủ, Bộ Giáo dục đào tạo, Bộ và cơ quan ngang bộ, UBND các địa phương).