Luận Văn Thạc Sĩ Quản Lý Nhà Nước Về Quy Hoạch Tổng Thể Phát Triển Kinh Tế - Xã Hội Hà Nội

Luận văn thạc sĩ quản lí nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, phân tích chiến lược và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trần Thế Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Cao Ngọc Lân
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Quy Hoạch Tổng Thể Phát Triển Kinh Tế - Xã Hội Từ Thực Tiễn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BẢN ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUY HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN KTXH TỈNH, THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG
• 1.1. Quan niệm về quy hoạch và quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH tỉnh, thành phố
• 1.2. Quan niệm về quản lý và quản lý nhà nước đối với quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến QLNN về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
• 1.4. Vị trí, vai trò của Thủ đô Hà Nội đối với sự phát triển của đất nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN KTXH THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2008 ĐẾN NAY
• 2.1. Khái quát chung về thành phố Hà Nội
• 2.2. Thực trạng quản lý nhà nước đối với quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH thành phố Hà Nội
• 2.3. Đánh giá tình hình thực hiện mục tiêu quy hoạch
• 2.4. Đánh giá mặt được, chưa được và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN QLNN VỀ QUY HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN KTXH THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN TỚI
• 3.1. Bối cảnh trong nước, quốc tế tác động đến quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH thành phố Hà Nội trong thời gian tới
• 3.2. Định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050
• 3.3. Định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH thành phố Hà Nội
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện QLNN về QH tổng thể phát triển KTXH thành phố Hà Nội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với quy hoạch tổng thể phát triển KTXH

Chương này tập trung phân tích các khái niệm cơ bản về quy hoạch và quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội (KTXH). Tác giả đưa ra các quan niệm về quy hoạch từ góc độ quốc tế và trong nước, nhấn mạnh vai trò của quy hoạch trong việc định hướng phát triển bền vững. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước (QLNN) về quy hoạch cũng được đề cập, bao gồm các chính sách, chiến lược và nguồn lực. Phần này cũng khẳng định vị trí quan trọng của Hà Nội trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả nước.

1.1. Quan niệm về quy hoạch

Tác giả trình bày các quan niệm về quy hoạch từ các học giả quốc tế như Margaret Roerts và Peter Hall, nhấn mạnh quy hoạch là quá trình ra quyết định và phân bổ nguồn lực. Trong nước, các khái niệm về quy hoạch được định nghĩa bởi các chuyên gia như PGS. TS Trần Trọng Hanh và TS. Nguyễn Tiến Dũng, tập trung vào việc tổ chức không gian và thời gian để đạt mục tiêu phát triển bền vững.

1.2. Quan niệm về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH

Phần này phân tích quy hoạch tổng thể phát triển KTXH như một công cụ quan trọng để kết nối các hoạt động kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Tác giả nhấn mạnh vai trò của quy hoạch tổng thể trong việc định hướng phát triển các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đặc biệt là Hà Nội.

II. Thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội

Chương này đánh giá thực trạng QLNN về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội giai đoạn 2008 đến nay. Tác giả phân tích các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân trong quá trình thực hiện quy hoạch. Các vấn đề như thiếu đồng bộ trong quản lý, hạn chế về nguồn lực và sự thay đổi của bối cảnh quốc tế được đề cập chi tiết.

2.1. Khái quát chung về thành phố Hà Nội

Phần này cung cấp cái nhìn tổng quan về Hà Nội, bao gồm vị trí địa lý, tiềm năng kinh tế và các thách thức trong quá trình phát triển. Tác giả nhấn mạnh vai trò của Hà Nội như một trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của cả nước.

2.2. Thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể

Tác giả đánh giá thực trạng QLNN về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội, bao gồm các khâu lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai quy hoạch. Những hạn chế như thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan và sự chậm trễ trong việc thực hiện quy hoạch được phân tích kỹ lưỡng.

III. Định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội

Chương này đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội trong giai đoạn tới. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc cập nhật các chính sách, tăng cường nguồn lực và nâng cao năng lực quản lý. Các định hướng chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 cũng được đề cập chi tiết.

3.1. Bối cảnh trong nước và quốc tế

Phần này phân tích các yếu tố bối cảnh trong nước và quốc tế ảnh hưởng đến QLNN về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc thích ứng với các xu hướng phát triển mới và tận dụng các cơ hội từ hội nhập quốc tế.

3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước

Tác giả đề xuất các giải pháp cụ thể để hoàn thiện QLNN về quy hoạch tổng thể phát triển KTXH tại Hà Nội, bao gồm việc cải thiện cơ chế phối hợp, tăng cường nguồn lực và nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan chức năng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hà Nội giữ vị thế là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu kinh tế quan trọng hàng đầu của cả nước. Sau khi mở rộng địa giới hành chính theo Nghị quyết số 15/2008/NQ-QH12 vào ngày 01/8/2008, quy mô diện tích của Thủ đô đã đạt mức 3.358,6 km2 với dân số 7,42 triệu người vào năm 2017 và mật độ dân cư bình quân là 2.209 người/km2. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng và sự gia tăng dân số cơ học đặt ra nhiều áp lực gay gắt lên hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, môi trường sinh thái và trật tự không gian kinh tế. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết những bất cập, mâu thuẫn trong công tác quản lý nhà nước về quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện thể chế chuyển đổi và không gian địa lý mở rộng gấp 3 lần.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa khung lý luận về quản lý nhà nước đối với quy hoạch cấp tỉnh, phân tích thực trạng quản lý quy hoạch của Hà Nội giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2017, từ đó xác định các điểm nghẽn thể chế và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 30 quận, huyện, thị xã với 584 xã, phường, thị trấn trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện 66 quy hoạch ngành, thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GRDP hàng năm đạt từ 7,5% đến 8,5% và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn vốn đầu tư công giai đoạn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Quản lý công mới kết hợp với lý thuyết Tổ chức không gian kinh tế vùng của Peter Hall và Giovanni Astengo. Mô hình của Giovanni Astengo thiết lập chuỗi quy hoạch tuyến tính có thứ bậc, gắn kết chặt chẽ giữa quyền lực công của cơ quan trung ương và thẩm quyền tự chủ của chính quyền địa phương thông qua 5 mắt xích cốt lõi: phân tích nguồn lực, xác định mục tiêu chiến lược, định vị không gian, triển khai dự án đầu tư và giám sát vận hành.

Khung lý thuyết tập trung làm rõ 4 khái niệm nền tảng:

• Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội: Là văn bản luận chứng khoa học về phương án phát triển và tổ chức không gian các hoạt động kinh tế, xã hội, môi trường trên một phạm vi lãnh thổ xác định trong thời kỳ dài hạn từ 10 đến 20 năm.
• Quản lý nhà nước về quy hoạch: Sự tác động có tổ chức và mang tính quyền lực của bộ máy nhà nước lên toàn bộ chu trình quy hoạch nhằm tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực quốc gia.
• Thể chế quản lý quy hoạch: Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn định mức kinh tế - kỹ thuật và cơ chế phân cấp giữa Chính phủ, các Bộ ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
• Công cụ quy hoạch: Phương tiện chính sách, danh mục dự án ưu tiên và kế hoạch phân bổ ngân sách 5 năm để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ Niên giám thống kê thành phố Hà Nội qua 10 năm liên tục từ năm 2008 đến năm 2017, các Báo cáo tổng kết công tác quy hoạch của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2015, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gồm Nghị định số 92/2006/NĐ-CP, Nghị định số 04/2008/NĐ-CP, Quyết định số 1081/QĐ-TTg ngày 06/7/2011 và Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 22/02/2012 của Thủ tướng Chính phủ.

Về phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích với cỡ mẫu khảo sát bao trùm toàn bộ 30 đơn vị hành chính cấp quận, huyện, thị xã cùng toàn bộ 66 đề án quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực đã được phê duyệt trên địa bàn Hà Nội. Cỡ mẫu này bảo đảm độ bao phủ 100% các lĩnh vực hạ tầng, nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, y tế, giáo dục và môi trường.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích so sánh đối chiếu kết hợp thống kê mô tả là nhằm lượng hóa chính xác mức độ chênh lệch giữa các chỉ tiêu kinh tế - xã hội thực tế đạt được so với mục tiêu đề ra trong các văn bản quy hoạch. Đồng thời, phương pháp phân tích thể chế giúp bóc tách rõ ràng các xung đột thẩm quyền giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong suốt giai đoạn 2008 - 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống văn bản quản lý và số lượng đề án quy hoạch được phê duyệt đạt quy mô rất lớn. Thành phố Hà Nội đã chủ trì lập, thẩm định và ban hành 66 quy hoạch ngành, lĩnh vực và sản phẩm chủ yếu, bao gồm 18 quy hoạch nông nghiệp và bảo vệ môi trường, 15 quy hoạch giao thông hạ tầng kỹ thuật và 12 quy hoạch văn hóa - xã hội. Việc thẩm định các đồ án quy hoạch cấp huyện đạt tỷ lệ hoàn thành trên 90% theo phân cấp tại Quyết định số 1277/QĐ-UBND.

Thứ hai, chuyển dịch cơ cấu kinh tế đúng định hướng chiến lược. Tỷ trọng khu vực dịch vụ trong cơ cấu GRDP đã tăng từ 51,2% năm 2010 lên 53,8% năm 2015 và đạt mức 54,7% vào năm 2017. Khu vực công nghiệp - xây dựng duy trì mức ổn định khoảng 41,5%, trong khi khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm mạnh từ 7,1% năm 2010 xuống còn 3,8% vào năm 2017.

Thứ ba, quy mô kinh tế và thu nhập đầu người tăng trưởng vượt bậc. Năm 2017, GRDP bình quân đầu người của Thủ đô đạt khoảng 86,5 triệu đồng/người, tăng gấp 2,1 lần so với mức 41,2 triệu đồng/người của năm 2010. Đóng góp của Hà Nội chiếm khoảng 16,5% quy mô GDP và tạo ra trên 19,0% tổng thu ngân sách nhà nước của cả nước.

Thứ tư, hiệu quả thực thi quy hoạch còn nhiều điểm nghẽn. Giai đoạn 2011 - 2015 ghi nhận có 8 trên tổng số 22 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu không đạt mục tiêu đề ra tại Quyết định số 1081/QĐ-TTg, tương ứng tỷ lệ chưa đạt chiếm 36,4%. Nguồn vốn ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 65% tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh sự nỗ lực vượt bậc của chính quyền Thủ đô trong việc thiết lập trật tự quản lý sau sự kiện sáp nhập lịch sử năm 2008. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua Biểu đồ cơ cấu GRDP giai đoạn 2010 - 2017 nhằm minh họa xu hướng dịch chuyển tỷ trọng các ngành kinh tế, kết hợp với Bảng đối chiếu chéo 4 nhóm nội dung quy hoạch theo Nghị định 92/2006/NĐ-CP để đánh giá mức độ tuân thủ quy định pháp luật.

Nguyên nhân chính dẫn đến các chỉ tiêu chưa đạt là do phương pháp lập quy hoạch thời kỳ này còn mang tính cục bộ ngành, thiếu công cụ dự báo định lượng và thiếu cơ chế điều phối liên kết vùng. So sánh với các nghiên cứu vùng Đồng bằng sông Hồng của Viện Chiến lược phát triển, tốc độ đô thị hóa của Hà Nội tăng nhanh từ 41,1% năm 2008 lên 52,6% năm 2017, nhưng tình trạng ùn tắc giao thông trên 7 trục quốc lộ xuyên tâm và 5 tuyến đường sắt đầu mối cho thấy sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch kinh tế - xã hội và quy hoạch không gian xây dựng. Kết quả này củng cố tính cấp thiết của việc áp dụng mô hình quy hoạch tích hợp đa ngành theo Luật Quy hoạch năm 2017.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện thể chế và quy trình pháp lý theo Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14: Bãi bỏ toàn bộ các quy hoạch ngành mang tính can thiệp thị trường trực tiếp, chuyển đổi 100% sang lập bản Quy hoạch thành phố Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030 theo phương pháp tích hợp trước ngày 31/12/2020. Cơ quan chủ trì thực hiện là Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp chặt chẽ cùng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.
• Đổi mới công tác thẩm định và kiểm tra giám sát: Thành lập Hội đồng thẩm định liên ngành độc lập do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố làm Chủ tịch Hội đồng, ứng dụng công nghệ hệ thống thông tin địa lý GIS để số hóa 100% dữ liệu không gian quy hoạch trước năm 2023. Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì triển khai kiểm tra định kỳ 100% tại 30 quận, huyện hàng năm.
• Đa dạng hóa các nguồn lực tài chính đầu tư phát triển: Huy động nguồn vốn đầu tư toàn xã hội đạt từ 35% đến 40% GRDP hàng năm trong giai đoạn 2021 - 2030. Đẩy mạnh các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư PPP nhằm thu hút khoảng 150.000 tỷ đồng vốn tư nhân cho các công trình hạ tầng kỹ thuật trọng điểm. Cơ quan thực hiện là Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp Sở Tài chính thành phố Hà Nội.
• Tăng cường cơ chế điều phối liên kết vùng Thủ đô: Ký kết quy chế phối hợp quản lý không gian và hạ tầng kỹ thuật dùng chung giữa Hà Nội với 8 tỉnh giáp ranh trong giai đoạn 2021 - 2025. Ưu tiên hoàn thành khép kín 5 tuyến đường vành đai và các khu xử lý chất thải rắn liên tỉnh để giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường. Cơ quan chủ trì là Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Ban Chỉ đạo Vùng Thủ đô.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tại các cơ quan quản lý nhà nước: Các cơ quan như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Ủy ban nhân dân 30 quận, huyện có thể sử dụng các tiêu chí đánh giá và bảng biểu trong luận văn để chuẩn hóa quy trình lập, thẩm định và giám sát kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn mới.
• Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp: Đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố và các chuyên gia xây dựng luật có thể khai thác các bất cập thể chế giai đoạn 2008 - 2017 để hoàn thiện quy định phân cấp, phân quyền trong Luật Thủ đô sửa đổi và các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Quy hoạch.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Các nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công và Kinh tế phát triển có thể sử dụng dữ liệu chuỗi 10 năm của 66 bản quy hoạch ngành làm nguồn tài liệu tham khảo đáng tin cậy cho các công trình nghiên cứu về kinh tế đô thị.
• Các nhà đầu tư chiến lược và cộng đồng doanh nghiệp: Doanh nghiệp trong và ngoài nước có thể tham khảo định hướng không gian phát triển 5 hành lang kinh tế và các vùng chuyên môn hóa để xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn với tỷ lệ an toàn vốn đầu tư trên 85%.

Câu hỏi thường gặp

Cơ sở pháp lý nền tảng điều chỉnh công tác quản lý quy hoạch trong thời kỳ nghiên cứu của luận văn là gì? Công tác quản lý trong giai đoạn này dựa trên Nghị định số 92/2006/NĐ-CP ngày 07/9/2006 và Nghị định số 04/2008/NĐ-CP ngày 11/01/2008 của Chính phủ. Đồng thời, nghiên cứu cập nhật những nguyên tắc mới từ Luật Thủ đô năm 2012 và Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 được Quốc hội thông qua ngày 24/11/2017 để đề xuất lộ trình đổi mới quản lý từ ngày 01/01/2019.

Không gian địa giới hành chính thành phố Hà Nội đã thay đổi như thế nào sau mốc sáp nhập năm 2008? Căn cứ Nghị quyết số 15/2008/NQ-QH12 của Quốc hội, toàn bộ diện tích tự nhiên của tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh thuộc tỉnh Vĩnh Phúc và 04 xã thuộc huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình được sáp nhập vào Hà Nội. Diện tích Thủ đô mở rộng lên mức 3.358,6 km2, chia thành 30 quận, huyện với quy mô dân số đạt 7,42 triệu người năm 2017.

Cơ cấu GRDP của thành phố Hà Nội có sự dịch chuyển cụ thể ra sao trong giai đoạn 2010 - 2017? Cơ cấu kinh tế chuyển dịch vững chắc sang dịch vụ chất lượng cao. Tỷ trọng ngành dịch vụ tăng từ 51,2% năm 2010 lên 54,7% năm 2017; công nghiệp - xây dựng giữ vai trò trụ cột với 41,5%; ngành nông nghiệp giảm mạnh từ 7,1% xuống còn 3,8% năm 2017 theo số liệu chính thức từ Niên giám thống kê thành phố Hà Nội.

Đâu là nguyên nhân cốt lõi khiến 36,4% chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2015 chưa đạt mục tiêu? Nguyên nhân chủ yếu do sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch kinh tế với hơn 60 quy hoạch ngành, công tác dự báo các nguồn lực tài chính chưa sát thực tế khi ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 65% nhu cầu hạ tầng, kết hợp với cơ chế phối hợp giữa các Bộ ngành và thành phố còn phân tán, chồng chéo.

Luận văn đóng góp giải pháp mang tính đột phá nào cho công tác quy hoạch của Hà Nội giai đoạn tới? Giải pháp đột phá là chuyển đổi toàn diện sang quy hoạch tích hợp không gian trên nền tảng cơ sở dữ liệu số GIS, xóa bỏ tình trạng quy hoạch cát cứ ngành và xây dựng cơ chế huy động vốn đầu tư toàn xã hội đạt mức 35% đến 40% GRDP để hoàn thiện kết cấu hạ tầng Vùng Thủ đô.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với quy hoạch cấp tỉnh trong điều kiện đô thị hóa nhanh và mở rộng địa giới hành chính.
• Phân tích chi tiết chuỗi dữ liệu thực chứng 10 năm từ năm 2008 đến năm 2017 của 30 quận, huyện và 66 quy hoạch ngành, chỉ rõ mức tăng trưởng GRDP bình quân đầu người từ 41,2 triệu đồng lên 86,5 triệu đồng.
• Đánh giá khách quan các hạn chế thể chế theo Nghị định số 92/2006/NĐ-CP, đặc biệt là tỷ lệ 36,4% chỉ tiêu chưa đạt trong giai đoạn 2011 - 2015 để tìm ra các rào cản quản lý.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao, gắn liền với việc thi hành Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 và định hướng phát triển Vùng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050.
• Cung cấp mô hình quản lý quy hoạch tích hợp có giá trị tham khảo khoa học sâu sắc cho các đô thị đặc biệt và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trên cả nước.

Đóng góp lớn nhất của công trình là tạo dựng cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc phục vụ công tác lập Quy hoạch thành phố Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, hỗ trợ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 7,5% đến 8,5%/năm. Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm nên khai thác trực tiếp toàn văn công trình luận văn thạc sĩ này để vận dụng chi tiết các bảng biểu số liệu và giải pháp quản lý chuyên sâu vào thực tiễn điều hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUY HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN KTXH TỈNH, THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG 1. Quan niệm về quy hoạch và quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH tỉnh, thành phố 1. Quan niệm về quy hoạch a) Quan niệm quy hoạch trên thế giới Theo Margaret Roerts, Quy hoạch là tiến hành lựa chọn trong số những phương án cái nào tỏ ra rộng mở vào tương lai, rồi tìm cách bảo đảm cho sự thực hiện đó, điều đó lệ thuộc vào sự cung ứng các nguồn lực cần thiết… Vì rằng quy hoạch là quá trình ra quyết định và là hoạt động cung ứng nguồn lực cho nên quy hoạch mang tính chính trị, trong đó các phương án lựa chọn sẽ không mang lại lợi ích đồng đều và như nhau đối với tất cả các thành viên của xã hội… Theo Mr. Peter Hall, GS.

Đại học Tổng hợp London, Chủ tịch Hiêp hội Đô thị và Nông thôn Vương quốc Anh (1992): Quy hoạch như một hoạt động chung, bao gồm việc tạo ra một chuỗi hành động có trình tự, dẫn đến việc đạt một hay nhiều mục tiêu đề ra. Các phương tiện thực hiện chính sẽ là các thuyết minh được hỗ trợ một cách thích hợp bởi các dự báo thống kê, các quan hệ toán học, các đánh giá định lượng và các sơ đồ minh họa mối quan hệ giữa các thành tố khác nhau của bản quy hoạch.Các bản quy hoạch có thể bao gồm hoặc không bao gồm các phác thảo vật thể chính xác của các công trình. Theo tài liệu Tổng quan về quy hoạch của Tổ chức Liên minh Thế giới có sự tham gia công dân: Quy hoạch là một tiến trình thực hiện có tính hệ thống đưa ra các nhu cầu, tìm ra con đường tốt nhất để đạt được nhu cầu đó, trong một khung chiến lược cho phép bạn xác định những ưu tiên, nguyên lý vận hành. Quy hoạch chính là nghĩ về tương lai để biết bạn có thể làm gì về nó bây giờ.

Điều đó không nhất thiết là tất cả mọi thứ sẽ phải theo đúng kế hoạch, nó cũng có thể không. Nếu bạn có một kế hoạch đàng hoàng, có khả năng điều chỉnh nó, mà không cần phải thỏa hiệp với mục tiêu chung, thì chắc chắn sẽ tốt hơn. Cũng theo tài liệu Tổng quan về quy hoạch của Tổ chức Liên minh Thế giới 5 có sự tham gia công dân, khái niệm quy hoạch được định nghĩa là sự kết hợp của khung chiến lược tốt (đạt được thông qua quy hoạch chiến lược) và kế hoạch thực hiện tốt hay kế hoạch hành động tốt, gồm: Cung cấp sự hiểu biết rõ ràng điều gì bạn cần làm để đạt được mục tiêu phát triển; hướng dẫn bạn về các ưu tiên và đưa ra quyết định; cho phép bạn trọng tâm vào nguồn lực hạn hẹp có thể trong các hoạt động mang lại lợi ích lớn nhất; giữ bạn trong bối cảnh chung toàn cầu, quốc gia, khu vực cụ thể; cung cấp bộ công cụ giúp bạn hợp tác (communicate) mong muốn của bạn với người khác; cung cấp hướng dẫn tốt để thực hiện hàng ngày. Trong tài liệu tiếng Nga của Wikipedia (từ điển bách khoa toàn thư mở): Quy hoạch được hiểu là sự phân bổ các nguồn lực một cách tối ưu để đạt đươc các mục tiêu đặt ra, bao gồm toàn bộ những hoạt động (gồm nhiều quá trình) gắn với các mục tiêu (nhiệm vụ) đó cũng như cách thức thực hiện chúng trong tương lai.

Dưới góc độ toán học, quy hoạch có thể coi là một hàm số toán học, trong đó thời gian là một trong những nhân tố quan trọng. Như vậy, tổng quát hoạt động quy hoạch bao gồm các bước sau: (1) Đặt ra các mục tiêu và nhiệm vụ; (2) Xây dựng các chương trình (kế hoạch) hành động; (3) Thiết kế và xem xét các phương án kế hoạch khác nhau; (4) Xác định các nguồn lực cần thiết và các nguồn huy động; (5) Xác định những người có trách nhiệm thi hành cụ thể; (6) Đưa ra các mục tiêu đặt ra dưới dạng hình thức cụ thể (ví dụ như các văn bản đề án, dự án hay các quyết định). Trong tài liệu tổng quan quy hoạch các nước châu Âu của Pháp: Khái niệm “quy hoạch” được sử dụng rộng rãi tại các nước, tuy nhiên về sau họ chuyển sang “quy hoạch chiến lược”. Dựa vào ý chí quyền lực công, hình thức quy hoạch được so sánh với một hệ thống liên tục, kế tiếp của Giovanni Astengo đưa ra (1992).Hệ thống này được thiết lập dựa trên sự tồn tại của các thứ bậc trật tự trên dưới giữa các cấp bậc khác nhau tại một vùng và trong các cơ quan cấp cao hơn (nhà nước và địa phương) thực hiện quyền giám hộ và kiểm soát các cấp thấp hơn.

Chính các yếu tố thứ bậc này tạo ra một chu trình tuyến tính của việc quy hoạch, thể hiện bằng các bước nối tiếp như: nghiên cứu tiền khả thi và phân tích nguồn lực, xác định mục 6 tiêu và định hướng, định vị không gian và các chương trình, hình thành các dự án, cùng thực hiện. b) Quan niệm quy hoạch trong nước Theo PGS. TS Trần Trọng Hanh trình bày trong báo cáo “ Gải pháp cho các tiếp cận tổng hợp quy hoạch vùng ở Việt Nam” tại Hội thảo “Đổi mới công tác quy hoạch vùng ở Việt Nam” thì “Quy hoạch là sự trù tính cách thức, đường lối trước khi làm”. Trong tập bài giảng Quy hoạch phát triển của Trường Đại học Kinh tế quốc dân, TS.

Nguyễn Tiến Dũng lại cho rằng “Quy hoạch phát triển là một hoạt động nhằm cụ thể hóa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và các vùng lãnh thổ nhằm xác định một cơ cấu ngành không gian xã hội của quá trình tái sản xuất xã hội thông qua việc xác định cơ sở sản xuất phục vụ sản xuất, phục vụ đời sống nhằm không ngừng nâng cao mức sống dân cư, hợp lý hóa lãnh thổ và phát triển kinh tế bền vững”. Giáo trình Quản lý học của Trường Đại học Kinh tế quốc dân định nghĩa: Quy hoạch (Planning) thể hiện tầm nhìn, sự bố trí chiến lược theo không gian và thời gian nhằm bảo đảm hiệu lực, hiệu quả cao và phát triển bền vững. TS Hoàng Sỹ Động, “Quy hoạch là lộ trình của các hoạt động chính để đạt được mục tiêu rõ ràng, chú trọng tổ chức không gian treencow sở khai thác, phát huy tiềm năng, lợi thế tại một phạm vi không gian nhất định và theo thời gian xác định”. Và theo đó, khái niệm quy hoạch có nội hàm cơ bản như sau: - Thứ nhất: Quy hoạch là môn khoa học, dựa trên cơ sở của nhiều môn khoa học khác và mang tính sáng tạo về phương pháp tiếp cận, bộ công cụ… và mục tiêu, kịch bản, phương hướng phát triển, giải pháp thực hiện trên không gian xác định và theo thời gian, chú trọng tương lai gần, đặt trong xu thế phát triển chung.

- Thứ hai: Quy hoạch là một lộ trình của các hoạt động logic nhằm đạt được mục tiêu rõ ràng, chú trọng tổ chức không gian trên cơ sở phân tích, đánh giá các nguồn lực, điều kiện, đặt trong xu thế phát triển bằng bộ công cụ hợp lý nhằm khai thác, phát huy tiềm năng, lợi thế tại một phạm vi không gian nhất định và theo thời 7 gian xác định. - Thứ ba: Quy hoạch là lộ trình của các hoạt động chính để đạt được mục tiêu rõ ràng, chú trọng tổ chức không gian trên cơ sở khai thác, phát huy tiềm năng, lợi thế tại một phạm vi không gian nhất định và theo thời gian xác định.1: Biểu thị nội hàm khái niệm quy hoạch Không gian quy hoạch Thông tin Phương án, cơ bản mục tiêu… (Phân tích, đánh giá) Bộ công cụ (Dự báo, lựa chọn) Xu thế Phương hướng, phát triển giải pháp Thời gian quy hoạch Nguồn: “Quy hoạch từ lý thuyết đến thực tiễnở nước chuyển đổi mô hình phát triển” – PGS. TS Hoàng Sỹ Động, 2012 Viện Chiến lược phát triển – Bộ Kế hoạch và Đầu tư định nghĩa: Quy hoạch là việc lựa chọn phương án phát triển và tổ chức không gian KTXH cho thời gian dài hạn trên lãnh thổ xác định. Theo Luật Quy hoạch, Quy hoạch là việc sắp xếp, phân bố không gian các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường trên lãnh thổ xác định để sử dụng hiệu quả các nguồn lực của đất nước phục vụ mục tiêu phát triển bền vững cho thời kỳ xác định.

Quan niệm về quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH tỉnh, thành phố a. Quan niệm về QH tổng thể phát triển KTXH TS Phạm Sỹ Liêm: Quy hoạch tổng thể là quá trình tổ chức kết nối không 8 gian cho việc định cư và các hoạt động kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường, an toàn công cộng, quốc phòng, dựa trên các chính sách và chiến lược phát triển quốc gia và các ngành, nhằm mục tiêu cho phát triển có trật tự, hiệu quả, công bằng và bền vững trong dài hạn trên phạm vi lãnh thổ nhất định. TS Ngô Doãn Vịnh: Quy hoạch phát triển tổng thể là việc luận chứng phát triển và tổ chức lãnh thổ các hoạt động kinh tế, xã hội, môi trường hợp lý để thực hiện mục tiêu phát triển quốc gia (hoạc mục tiêu phát triển của vùng lớn, của tỉnh, của huyện) trong tầm dài hạn (vài chục năm trở lên) trên cơ sở phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, các nguồn lực, các cơ hội và giảm thiểu các nguy cơ, thách thức. TS Nguyễn Bá Ân: Quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH được định nghĩa là dự báo phát triển và tổ chức không gian các đối tượng kinh tế, xã hội và môi trường cho thời kỳ dài hạn trên lãnh thổ xác định, có tính tới các điều kiện của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Viện Chiến lược phát triển – Bộ Kế hoạch và Đầu tư định nghĩa: QH tổng thể phát triển KTXH là việc luận chứng phát triển KTXH và tổ chức không gian các hoạt động kinh tế, xã hội hợp lý (hay bố trí hợp lý kinh tế, xã hội) theo lãnh thổ để thực hiện mục tiêu chiến lược KTXH quốc gia. QH tổng thể phát triển KTXH là bước cụ thể hóa của chiến lược phát triển KTXH quốc gia theo các điều kiện và đặc điểm của từng lãnh thổ. Nghị định 92 và Nghị định 04: Quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH, là luận chứng phát triển KT-XH và tổ chức không gian KT-XH hợp lý trên lãnh thổ quốc gia trong một thời gian xác định.2: Hệ thống Quy hoạch theo Nghị định 92/2006/NĐ-CP và Nghị định 04/2008/NĐ-CP Sơ đồ 0.