Mở đầu - Phần II: Nội dung ( gồm 3 chƣơng) + Chƣơng I: Cơ sở lý luận về quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông. + Chƣơng II: Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trƣờng học phổ thông trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. + Chƣơng III: Biện pháp quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. -Phần III: Kết luận và khuyến nghị - Tài liệu tham khảo - Phụ lục 7 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài * Tình hình nghiên cứu ngoài nước Thời gian gần đây, trên thế giới, việc phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thời đại đƣợc rất nhiều giới, nhiều ngành quan tâm. Trọng tâm của phát triển nguồn nhân lực đƣợc đa số nhất trí hƣớng vào là chất lƣợng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ hay công việc. Theo đó, trong GDPT phải tăng cƣờng hơn nữa việc gắn học với hành.
Vì thế, tiếp cận việc KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực HS đƣợc quan tâm ở nhiều nƣớc trên thế giới. Các nƣớc có nền giáo dục tiên tiến luôn có những phƣơng pháp đánh giá năng lực của HS sát với nhu cầu thực tế. Do vậy, xây dựng chƣơng trình GDPT nói chung và công tác KTĐG kết quả học tập của HS theo định hƣớng tiếp cận năng lực nói riêng luôn đƣợc nghiên cứu, thực nghiệm và áp dụng ở bậc học phổ thông. Xu hƣớng chung của các nƣớc hiện nay là chuyển đổi từ chƣơng trình giáo dục theo định hƣớng tiếp cận nội dung thành chƣơng trình giáo dục theo định hƣớng phát triển năng lực, chƣơng trình GDPT theo định hƣớng phát triển năng lực chú trọng công tác KTĐG kết quả đầu ra, phát triển năng lực ngƣời học.
Trên thế giới đã có những nghiên cứu về đo lƣờng và KTĐG kết quả học tập trong giáo dục bao gồm đánh giá và công nhận năng lực. Shirley Fletcher (1995) với “Kỹ thuật đánh giá theo năng lực” đã xác định một số nguyên tắc cơ bản, gợi ý về các phƣơng pháp cũng nhƣ lợi ích của kỹ thuật đánh giá theo năng lực.Linn và Norman E.Gronlund (1995) đƣa ra những khái niệm cơ bản về KTĐG và đo lƣờng trong dạy học; Các hình thức, phƣơng pháp và công cụ đánh giá theo mục tiêu; Kỹ thuật đƣa thông tin phản hồi và phân tích, xử lý kết quả KTĐG ngƣời học để cải tiến việc dạy và học. Về kinh nghiệm thực tiễn, các nƣớc phát triển nhƣ Anh, Úc, New zealand, Mỹ. đều đã triển khai thành công đào tạo theo năng lực và kiểm tra, đánh giá theo năng lực trong hệ thống đào tạo nghề và phát triển kĩ năng.
Nhiều năm gần đây, một số quốc gia Đông Nam Á nhƣ Malaysia, Phi-líp-pin, Thái Lan và khu vực khác nhƣ Ấn Độ, Nam Phi. cũng đã tiếp cận và áp dụng đào tạo và kiểm tra, đánh giá theo năng lực. Singapore là một trong hai quốc gia châu Á ( cùng với Nhật Bản) đƣợc công nhận Top 20 các quốc gia có nền giáo dục tốt nhất toàn cầu ( theo U. News and World Report 2019).
Điểm nổi bật của nền giáo dục Singapore là giáo dục gắn liền với thực tiễn, giáo dục luôn giúp phát hiện, bồi dƣỡng mỗi HS với những năng lực, sở thích, năng khiếu, hoàn cảnh đặc biệt có thể phát triển theo hƣớng phù hợp với năng lực của mỗi HS. Trong chƣơng trình GDPT hiện nay của các nƣớc thuộc khối OECD, đã đƣa ra chƣơng trình Đánh giá HS quốc tế PISA. Chƣơng trình hƣớng vào việc đo lƣờng sự hiểu biết và khả năng giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày của HS. PISA không kiểm tra kiến thức thu đƣợc tại trƣờng học mà xem xét năng lực phổ thông thực tế của HS.
Bài thi chú trọng đánh giá khả năng HS vận dụng kiến thức và kỹ năng của mình khi đối mặt với những tình huống và thử thách liên quan đến kiến thức và kỹ năng đó [10]. *Những nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, vấn đề kiểm tra, đánh giá và đổi mới trong kiểm tra, đánh giá cũng sớm đƣợc nghiên cứu, trên cơ sở kế thừa những thành tựu nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS trên thế giới qua một số bài 9 báo, tài liệu dịch đề cập đến vấn đề kiểm tra, đánh giá giáo dục Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu ở cấp độ Tiến sĩ, Thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục về vấn đề quản lý công tác KTĐG kết quả học tập HS nhƣ: Cấn Thị Thanh Hƣơng ( 2011), luận án Tiến sĩ nghiên cứu “ Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam” [19]. Các luận án Tiến sĩ, luận văn Thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục, các bài viết khi thể hiện nội dung nghiên cứu của mình đều làm 3 công việc: a) Xác định khung lý luận của đề tài luận văn về quản lý công tác KTĐG giá kết quả học tập; b) Phát hiện thực trạng công tác KTĐG kết quả học tập, thực trạng quản lý công tác KTĐG kết quả học tập, cùng các yếu tố ảnh hƣởng trên địa bàn nghiên cứu đƣợc xác định trong luận văn; c) Đề xuất các biện pháp quản lý công tác KTĐG kết quả học tập. Các công trình nghiên cứu trên là tài liệu tham khảo tốt để luận văn kế thừa về lý luận, về phƣơng pháp nghiên cứu cho đề tài luận văn của tác giả.
Bên cạnh đó, những năm gần đây Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai tập huấn rộng rãi cho GV về vấn đề dạy học, kiểm tra, đánh giá theo định hƣớng phát triển năng lục. Tiêu biểu có thể nhắc đến các tài liệu biên soạn 10 cho GV THPT nhƣ: “Tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra và đánh giá KQHT theo định hướng phát triển năng lực học sinh” của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014) [7].; “Tài liệu tập huấn xây dựng các chuyên đề dạy học và kiểm tra và đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh” của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014) .; “Tài liệu kiểm tra và đánh giá trong giáo dục” của Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội (2014). Trong các tài liệu này chủ yếu đề cập đến các lý thuyết về dạy học và KTĐG nói chung, theo định hƣớng phát triển năng lực nói riêng. Đây là những tài liệu hữu ích cho việc đổi mới giáo dục hiện nay.
Tuy nhiên, về công cụ KTĐG thì trong các tài liệu này chỉ trình bày những gợi ý mang tính chất chung chung, thiên về lý thuyết, GV khó áp dụng cho từng môn học của mình. Qua việc tìm hiểu tình hình nghiên cứu về KTĐG kết quả học tập và KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở trong và ngoài nƣớc có thể thấy: - Các nghiên cứu về KTĐG kết quả học tập rất phong phú, đa dạng và ở nhiều khía cạnh khác nhau. - Xu hƣớng dạy học và KTĐG kết quả học tập đang đƣợc quan tâm nhất hiện nay là đánh giá theo hƣớng phát triển năng lực học sinh. Đây là xu hƣớng mới mẻ không chỉ ở Việt Nam mà còn cả trên thế giới với mục đích kiểm tra, đánh giá công việc, việc làm thật của HS nhằm khắc phục những hạn chế của KTĐG truyền thống thiên về đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức.
Mặc dù KTĐG theo định hƣớng phát triển năng lực có giá trị rất lớn trong đào tạo, nhƣng những nghiên cứu ứng dụng KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực của một môn học cụ thể ở nƣớc ta hiện nay còn rất mới mẻ. Ngày 08/01/2020 Tiểu ban Giáo dục phổ thông (Hội đồng quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực) đã họp đánh giá thực trạng đổi mới phƣơng 11 pháp, hình thức dạy học, KTĐG học sinh theo định hƣớng tiếp cận năng lực trong các trƣờng phổ thông thời gian vừa qua; Từ đó xác định nhiệm vụ, giải pháp thực tế để thực hiện tốt việc đổi mới dạy học phát triển phẩm chất, năng lực theo chƣơng trình GDPT mới. Ở tỉnh Phú Yên nói chung và huyện Phú Hòa nói riêng, công tác KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực HS đƣợc các trƣờng THPT thực hiện nhiều năm nay. Tuy nhiên, về mặt quản lý chƣa có biện pháp hữu hiệu để công tác này đạt hiệu quả và cũng chƣa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề này.
Do vậy, tôi chọn đề tài này để đánh giá thực trạng và đƣa ra một số biện pháp góp phần cho quản lý công tác KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực HS tốt hơn. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý và quản lý giáo dục * Quản lý Trong lịch sử phát triển của XH loài ngƣời, mọi hoạt động của đời sống XH đều cần tới quản lý. Bất cứ một tổ chức nhƣ thế nào, cơ cấu đơn giản hay phức tạp, quy mô rộng hay hẹp, theo mục đích gì đều cần có sự quản lý.
Quản lý xuất hiện nhƣ một yếu tố cần thiết để phối hợp những nỗ lực cá nhân hƣớng tới mục tiêu chung. Do tính chất phong phú, đa dạng và phức tạp trong hoạt động của con ngƣời nên có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý. Quản lý là khái niệm rộng về diện và phức tạp về nội hàm. Hiện nay, có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý.
Theo từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo yêu cầu nhất định” hoặc “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những 12 yêu cầu nhất định” [36, tr. Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lí) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lí) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt đƣợc mục đích của tổ chức” [23, tr.