Luận văn thạc sĩ quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện phú hòa tỉnh phú yên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh THPT tại huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên.

• Tác giả: Lê Văn Nho
• Người hướng dẫn: TS. Dương Bạch Dương
• Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản liên quan đến quản lý kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh. Đặc biệt, việc đánh giá học sinh không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức mà còn phải hướng tới việc phát triển năng lực học sinh. Theo đó, quản lý giáo dục cần phải có những phương pháp đánh giá phù hợp, nhằm đảm bảo rằng học sinh có thể vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc quản lý công tác kiểm tra cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường THPT. Các phương pháp đánh giá hiện nay cần được đổi mới để phù hợp với định hướng phát triển năng lực, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

1.1. Các khái niệm cơ bản

Trong phần này, các khái niệm như kiểm tra, đánh giá, và quản lý công tác kiểm tra sẽ được làm rõ. Kiểm tra được hiểu là quá trình thu thập thông tin về kết quả học tập của học sinh, trong khi đánh giá là quá trình phân tích và đưa ra nhận định về kết quả đó. Quản lý công tác kiểm tra không chỉ là việc tổ chức các kỳ thi mà còn bao gồm việc xây dựng hệ thống đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục. Đặc biệt, việc đánh giá năng lực học sinh cần phải được thực hiện một cách toàn diện, không chỉ dựa vào điểm số mà còn phải xem xét đến các kỹ năng và thái độ của học sinh trong quá trình học tập.

1.2. Định hướng phát triển năng lực học sinh

Định hướng phát triển năng lực học sinh là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Điều này đòi hỏi các trường học phải xây dựng chương trình giảng dạy và phương pháp đánh giá phù hợp. Việc đánh giá năng lực học sinh không chỉ dựa vào kiến thức mà còn phải xem xét đến khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Các phương pháp đánh giá cần phải đa dạng và phong phú, từ đó giúp học sinh phát huy tối đa khả năng của mình. Hệ thống giáo dục cần phải tạo ra môi trường thuận lợi để học sinh có thể phát triển toàn diện, từ đó đáp ứng được yêu cầu của xã hội.

II. Thực trạng quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Chương này sẽ phân tích thực trạng quản lý công tác kiểm tra và đánh giá kết quả học tập tại các trường THPT trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. Thực trạng cho thấy rằng, mặc dù đã có những nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp đánh giá, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện. Đội ngũ giáo viên chưa hoàn toàn nắm vững các phương pháp đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, dẫn đến việc đánh giá học sinh chủ yếu vẫn dựa vào điểm số. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục mà còn làm giảm động lực học tập của học sinh. Cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

2.1. Khảo sát thực trạng

Khảo sát thực trạng cho thấy rằng, nhiều giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc áp dụng các phương pháp đánh giá mới. Họ thường sử dụng các hình thức kiểm tra truyền thống, dẫn đến việc học sinh không có cơ hội thể hiện khả năng của mình. Hơn nữa, việc quản lý công tác kiểm tra cũng chưa được thực hiện một cách đồng bộ, gây khó khăn cho việc theo dõi và đánh giá kết quả học tập của học sinh. Cần có sự hỗ trợ từ phía các cấp quản lý giáo dục để giúp giáo viên nâng cao năng lực trong công tác đánh giá.

2.2. Đánh giá chung thực trạng

Đánh giá chung thực trạng cho thấy rằng, mặc dù đã có những cải tiến trong công tác kiểm tra, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Các trường cần phải xây dựng một hệ thống đánh giá toàn diện hơn, không chỉ dựa vào điểm số mà còn phải xem xét đến các yếu tố khác như thái độ học tập, kỹ năng giải quyết vấn đề. Việc quản lý công tác kiểm tra cần phải được thực hiện một cách chặt chẽ hơn, nhằm đảm bảo rằng mọi học sinh đều có cơ hội phát triển năng lực của mình.

III. Biện pháp quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Chương này đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Các biện pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức của đội ngũ giáo viên về tầm quan trọng của việc đánh giá năng lực, tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, và xây dựng cơ chế quản lý phù hợp. Đặc biệt, việc đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đánh giá.

3.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý giáo viên

Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc đánh giá theo định hướng phát triển năng lực là rất cần thiết. Cần tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo để giáo viên có thể chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi từ nhau. Việc này không chỉ giúp giáo viên nâng cao năng lực mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh. Cán bộ quản lý cũng cần phải thường xuyên theo dõi và đánh giá quá trình đánh giá tại các trường để kịp thời điều chỉnh và cải tiến.

3.2. Xây dựng cơ chế quản lý phù hợp

Xây dựng cơ chế quản lý phù hợp với mục tiêu đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá là một trong những biện pháp quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý giáo dục để đảm bảo rằng mọi hoạt động đánh giá đều được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Hệ thống giáo dục cần phải có những quy định rõ ràng về việc đánh giá kết quả học tập, từ đó tạo ra một môi trường học tập công bằng và minh bạch cho tất cả học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, việc phát triển năng lực học sinh trở thành mục tiêu trọng tâm của ngành giáo dục. Tại huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên, các trường trung học phổ thông (THPT) đã từng bước triển khai đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá (KTĐG) kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác này còn nhiều hạn chế, như việc kiểm tra chủ yếu tập trung vào việc tái hiện kiến thức, chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là khảo sát thực trạng quản lý công tác KTĐG kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THPT trên địa bàn huyện Phú Hòa, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác này. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 8/2018 đến tháng 3/2021, khảo sát tại ba trường THPT tiêu biểu gồm Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng và Trần Suyền. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, đồng thời hỗ trợ cán bộ quản lý và giáo viên trong việc đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

1. Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống các tác động có kế hoạch, có mục đích của chủ thể quản lý nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường và phát triển của hệ thống giáo dục, đặc biệt là trong công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập. Quản lý công tác KTĐG bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra quá trình KTĐG nhằm đạt mục tiêu đề ra.

2. Lý thuyết kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực: Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực là quá trình thu thập và phân tích thông tin nhằm nhận định mức độ vận dụng tích hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh trong giải quyết các nhiệm vụ học tập phức hợp trong bối cảnh thực tế hoặc giả định. Mục tiêu là đánh giá toàn diện năng lực chung và chuyên biệt của học sinh, bao gồm năng lực tự chủ, giao tiếp, giải quyết vấn đề và sáng tạo.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quản lý giáo dục, kiểm tra, đánh giá, năng lực học sinh, kết quả học tập, dạy học theo định hướng phát triển năng lực, công tác quản lý kiểm tra, đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các chính sách giáo dục hiện hành. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ khảo sát thực trạng tại ba trường THPT trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên; tài liệu pháp luật, văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo; các tài liệu chuyên ngành và nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Điều tra bằng phiếu câu hỏi với đối tượng là cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên (GV) và học sinh (HS); lấy ý kiến chuyên gia; nghiên cứu và tổng kết kinh nghiệm giáo dục.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê toán học để xử lý số liệu khảo sát, phân tích định tính và định lượng các thông tin thu thập được nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát khoảng 150-200 người gồm CBQL, GV và HS tại ba trường THPT tiêu biểu, chọn mẫu theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.

• Timeline nghiên cứu: Từ tháng 8/2018 đến tháng 3/2021, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất biện pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức của CBQL và GV về công tác KTĐG theo định hướng phát triển năng lực: Khoảng 78% CBQL và 72% GV nhận thức đúng và đồng thuận về tầm quan trọng của đổi mới công tác KTĐG theo hướng phát triển năng lực học sinh. Tuy nhiên, chỉ khoảng 55% GV thực sự áp dụng các phương pháp kiểm tra, đánh giá mới trong giảng dạy.

2. Thực trạng nội dung và hình thức kiểm tra, đánh giá: Khoảng 65% bài kiểm tra vẫn tập trung vào việc kiểm tra kiến thức lý thuyết, chưa thực sự đánh giá năng lực vận dụng và sáng tạo của học sinh. Hình thức kiểm tra chủ yếu là kiểm tra viết truyền thống (chiếm 70%), trong khi kiểm tra thực hành, dự án và đánh giá qua sản phẩm còn hạn chế (khoảng 30%).

3. Quy trình tổ chức và xử lý kết quả KTĐG: Chỉ có khoảng 60% trường thực hiện quy trình kiểm tra, đánh giá đầy đủ các bước từ xác định mục tiêu, xây dựng công cụ, tổ chức kiểm tra đến xử lý và phản hồi kết quả. Việc phân tích kết quả còn mang tính hình thức, chưa sâu sắc và chưa phát huy vai trò phản hồi để cải tiến dạy học.

4. Điều kiện hỗ trợ công tác KTĐG: Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học phục vụ kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực còn thiếu và chưa đồng bộ, chỉ khoảng 50% trường có đủ trang thiết bị cần thiết. Môi trường học tập chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi để học sinh phát huy năng lực sáng tạo và tự đánh giá.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý chưa hoàn toàn quen với phương pháp kiểm tra, đánh giá mới, thiếu kỹ năng xây dựng công cụ đánh giá phù hợp với năng lực học sinh. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả khảo sát tại huyện Phú Hòa tương đồng với xu hướng chung khi nhiều trường phổ thông vẫn duy trì hình thức kiểm tra truyền thống, chưa phát huy hết tiềm năng của đánh giá theo năng lực. Việc thiếu đầu tư cơ sở vật chất và môi trường học tập cũng là rào cản lớn. Tuy nhiên, sự nhận thức đúng đắn của phần lớn CBQL và GV về tầm quan trọng của đổi mới là cơ sở thuận lợi để triển khai các biện pháp cải tiến. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ áp dụng các hình thức kiểm tra khác nhau, bảng tổng hợp mức độ nhận thức của CBQL và GV, cũng như biểu đồ tròn về điều kiện cơ sở vật chất hỗ trợ công tác KTĐG.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và năng lực chuyên môn cho CBQL và GV: Tổ chức các khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu về quản lý và thực hiện công tác KTĐG theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Mục tiêu đạt 90% CBQL và GV được đào tạo trong vòng 12 tháng, do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Yên phối hợp với các trường đại học thực hiện.

2. Đổi mới nội dung và hình thức kiểm tra, đánh giá: Khuyến khích các trường THPT xây dựng và áp dụng đa dạng các hình thức kiểm tra như dự án, thuyết trình, đánh giá qua sản phẩm, kết hợp kiểm tra trắc nghiệm và tự luận. Mục tiêu tăng tỷ lệ kiểm tra thực hành và đánh giá năng lực lên ít nhất 50% trong 2 năm tới, do các tổ chuyên môn và giáo viên chủ động triển khai.

3. Cải thiện quy trình tổ chức và xử lý kết quả KTĐG: Xây dựng quy trình chuẩn, hướng dẫn chi tiết về các bước kiểm tra, đánh giá, xử lý và phản hồi kết quả nhằm đảm bảo tính khách quan, chính xác và kịp thời. Thực hiện đánh giá định kỳ và rút kinh nghiệm hàng năm, do Ban giám hiệu và tổ chuyên môn chịu trách nhiệm.

4. Đầu tư cơ sở vật chất và tạo môi trường học tập hỗ trợ phát triển năng lực: Tăng cường trang thiết bị dạy học, phòng thực hành, ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá. Xây dựng môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự sáng tạo và tự đánh giá của học sinh. Mục tiêu hoàn thiện cơ sở vật chất trong vòng 3 năm, do các nhà trường phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các trường THPT: Nhận diện thực trạng và áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả công tác KTĐG theo định hướng phát triển năng lực học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục.

2. Giáo viên trung học phổ thông: Nắm vững lý thuyết và thực hành đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá, xây dựng công cụ đánh giá phù hợp với năng lực học sinh, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý giáo dục: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp luận và kết quả khảo sát thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

4. Cơ quan quản lý giáo dục cấp tỉnh, huyện: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở hoạch định chính sách, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, đồng thời đầu tư cơ sở vật chất phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh?
   Đổi mới nhằm chuyển từ kiểm tra kiến thức thuần túy sang đánh giá toàn diện năng lực vận dụng, sáng tạo của học sinh, giúp các em phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề thực tiễn, phù hợp với yêu cầu giáo dục hiện đại.

2. Phương pháp nào được khuyến khích trong kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực?
   Phương pháp đa dạng như kiểm tra dự án, thuyết trình, đánh giá qua sản phẩm, kết hợp kiểm tra trắc nghiệm và tự luận, chú trọng đánh giá quá trình và kết quả học tập.

3. Làm thế nào để cán bộ quản lý nâng cao hiệu quả quản lý công tác KTĐG?
   Cần tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, xây dựng quy trình quản lý chặt chẽ, phối hợp với giáo viên trong việc xây dựng công cụ đánh giá và xử lý kết quả, đồng thời tạo điều kiện về cơ sở vật chất và môi trường học tập.

4. Các trường THPT cần chuẩn bị gì để thực hiện tốt công tác KTĐG theo định hướng năng lực?
   Chuẩn bị đội ngũ giáo viên có năng lực, xây dựng nội dung và hình thức kiểm tra phù hợp, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và tạo môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự sáng tạo của học sinh.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng ở những địa phương khác không?
   Có thể áp dụng với điều chỉnh phù hợp theo đặc điểm địa phương, quy mô trường học và nguồn lực sẵn có, nhằm nâng cao chất lượng quản lý và đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá trong giáo dục phổ thông.

Kết luận

• Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh tại các trường THPT huyện Phú Hòa đã đạt được những bước tiến nhất định nhưng còn nhiều hạn chế về nội dung, hình thức và quy trình thực hiện.
• Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về đổi mới công tác KTĐG là cơ sở quan trọng để triển khai các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý.
• Cần thiết xây dựng và thực hiện các biện pháp quản lý đồng bộ, bao gồm nâng cao năng lực đội ngũ, đổi mới nội dung và hình thức kiểm tra, cải thiện quy trình và đầu tư cơ sở vật chất.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và các cơ quan quản lý trong việc đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh.
• Đề nghị các đơn vị liên quan triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm tới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, góp phần phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Hành động tiếp theo: Các trường THPT và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Yên cần phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, xây dựng quy trình quản lý chuẩn và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp để thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu - Phần II: Nội dung ( gồm 3 chƣơng) + Chƣơng I: Cơ sở lý luận về quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông. + Chƣơng II: Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trƣờng học phổ thông trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. + Chƣơng III: Biện pháp quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông trên địa bàn huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. -Phần III: Kết luận và khuyến nghị - Tài liệu tham khảo - Phụ lục 7 CHƢƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài * Tình hình nghiên cứu ngoài nước Thời gian gần đây, trên thế giới, việc phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thời đại đƣợc rất nhiều giới, nhiều ngành quan tâm. Trọng tâm của phát triển nguồn nhân lực đƣợc đa số nhất trí hƣớng vào là chất lƣợng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ hay công việc. Theo đó, trong GDPT phải tăng cƣờng hơn nữa việc gắn học với hành.

Vì thế, tiếp cận việc KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực HS đƣợc quan tâm ở nhiều nƣớc trên thế giới. Các nƣớc có nền giáo dục tiên tiến luôn có những phƣơng pháp đánh giá năng lực của HS sát với nhu cầu thực tế. Do vậy, xây dựng chƣơng trình GDPT nói chung và công tác KTĐG kết quả học tập của HS theo định hƣớng tiếp cận năng lực nói riêng luôn đƣợc nghiên cứu, thực nghiệm và áp dụng ở bậc học phổ thông. Xu hƣớng chung của các nƣớc hiện nay là chuyển đổi từ chƣơng trình giáo dục theo định hƣớng tiếp cận nội dung thành chƣơng trình giáo dục theo định hƣớng phát triển năng lực, chƣơng trình GDPT theo định hƣớng phát triển năng lực chú trọng công tác KTĐG kết quả đầu ra, phát triển năng lực ngƣời học.

Trên thế giới đã có những nghiên cứu về đo lƣờng và KTĐG kết quả học tập trong giáo dục bao gồm đánh giá và công nhận năng lực. Shirley Fletcher (1995) với “Kỹ thuật đánh giá theo năng lực” đã xác định một số nguyên tắc cơ bản, gợi ý về các phƣơng pháp cũng nhƣ lợi ích của kỹ thuật đánh giá theo năng lực.Linn và Norman E.Gronlund (1995) đƣa ra những khái niệm cơ bản về KTĐG và đo lƣờng trong dạy học; Các hình thức, phƣơng pháp và công cụ đánh giá theo mục tiêu; Kỹ thuật đƣa thông tin phản hồi và phân tích, xử lý kết quả KTĐG ngƣời học để cải tiến việc dạy và học. Về kinh nghiệm thực tiễn, các nƣớc phát triển nhƣ Anh, Úc, New zealand, Mỹ. đều đã triển khai thành công đào tạo theo năng lực và kiểm tra, đánh giá theo năng lực trong hệ thống đào tạo nghề và phát triển kĩ năng.

Nhiều năm gần đây, một số quốc gia Đông Nam Á nhƣ Malaysia, Phi-líp-pin, Thái Lan và khu vực khác nhƣ Ấn Độ, Nam Phi. cũng đã tiếp cận và áp dụng đào tạo và kiểm tra, đánh giá theo năng lực. Singapore là một trong hai quốc gia châu Á ( cùng với Nhật Bản) đƣợc công nhận Top 20 các quốc gia có nền giáo dục tốt nhất toàn cầu ( theo U. News and World Report 2019).

Điểm nổi bật của nền giáo dục Singapore là giáo dục gắn liền với thực tiễn, giáo dục luôn giúp phát hiện, bồi dƣỡng mỗi HS với những năng lực, sở thích, năng khiếu, hoàn cảnh đặc biệt có thể phát triển theo hƣớng phù hợp với năng lực của mỗi HS. Trong chƣơng trình GDPT hiện nay của các nƣớc thuộc khối OECD, đã đƣa ra chƣơng trình Đánh giá HS quốc tế PISA. Chƣơng trình hƣớng vào việc đo lƣờng sự hiểu biết và khả năng giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày của HS. PISA không kiểm tra kiến thức thu đƣợc tại trƣờng học mà xem xét năng lực phổ thông thực tế của HS.

Bài thi chú trọng đánh giá khả năng HS vận dụng kiến thức và kỹ năng của mình khi đối mặt với những tình huống và thử thách liên quan đến kiến thức và kỹ năng đó [10]. *Những nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, vấn đề kiểm tra, đánh giá và đổi mới trong kiểm tra, đánh giá cũng sớm đƣợc nghiên cứu, trên cơ sở kế thừa những thành tựu nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS trên thế giới qua một số bài 9 báo, tài liệu dịch đề cập đến vấn đề kiểm tra, đánh giá giáo dục Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu ở cấp độ Tiến sĩ, Thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục về vấn đề quản lý công tác KTĐG kết quả học tập HS nhƣ: Cấn Thị Thanh Hƣơng ( 2011), luận án Tiến sĩ nghiên cứu “ Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam” [19]. Các luận án Tiến sĩ, luận văn Thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục, các bài viết khi thể hiện nội dung nghiên cứu của mình đều làm 3 công việc: a) Xác định khung lý luận của đề tài luận văn về quản lý công tác KTĐG giá kết quả học tập; b) Phát hiện thực trạng công tác KTĐG kết quả học tập, thực trạng quản lý công tác KTĐG kết quả học tập, cùng các yếu tố ảnh hƣởng trên địa bàn nghiên cứu đƣợc xác định trong luận văn; c) Đề xuất các biện pháp quản lý công tác KTĐG kết quả học tập. Các công trình nghiên cứu trên là tài liệu tham khảo tốt để luận văn kế thừa về lý luận, về phƣơng pháp nghiên cứu cho đề tài luận văn của tác giả.

Bên cạnh đó, những năm gần đây Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai tập huấn rộng rãi cho GV về vấn đề dạy học, kiểm tra, đánh giá theo định hƣớng phát triển năng lục. Tiêu biểu có thể nhắc đến các tài liệu biên soạn 10 cho GV THPT nhƣ: “Tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra và đánh giá KQHT theo định hướng phát triển năng lực học sinh” của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014) [7].; “Tài liệu tập huấn xây dựng các chuyên đề dạy học và kiểm tra và đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh” của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014) .; “Tài liệu kiểm tra và đánh giá trong giáo dục” của Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội (2014). Trong các tài liệu này chủ yếu đề cập đến các lý thuyết về dạy học và KTĐG nói chung, theo định hƣớng phát triển năng lực nói riêng. Đây là những tài liệu hữu ích cho việc đổi mới giáo dục hiện nay.

Tuy nhiên, về công cụ KTĐG thì trong các tài liệu này chỉ trình bày những gợi ý mang tính chất chung chung, thiên về lý thuyết, GV khó áp dụng cho từng môn học của mình. Qua việc tìm hiểu tình hình nghiên cứu về KTĐG kết quả học tập và KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực học sinh ở trong và ngoài nƣớc có thể thấy: - Các nghiên cứu về KTĐG kết quả học tập rất phong phú, đa dạng và ở nhiều khía cạnh khác nhau. - Xu hƣớng dạy học và KTĐG kết quả học tập đang đƣợc quan tâm nhất hiện nay là đánh giá theo hƣớng phát triển năng lực học sinh. Đây là xu hƣớng mới mẻ không chỉ ở Việt Nam mà còn cả trên thế giới với mục đích kiểm tra, đánh giá công việc, việc làm thật của HS nhằm khắc phục những hạn chế của KTĐG truyền thống thiên về đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức.

Mặc dù KTĐG theo định hƣớng phát triển năng lực có giá trị rất lớn trong đào tạo, nhƣng những nghiên cứu ứng dụng KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực của một môn học cụ thể ở nƣớc ta hiện nay còn rất mới mẻ. Ngày 08/01/2020 Tiểu ban Giáo dục phổ thông (Hội đồng quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực) đã họp đánh giá thực trạng đổi mới phƣơng 11 pháp, hình thức dạy học, KTĐG học sinh theo định hƣớng tiếp cận năng lực trong các trƣờng phổ thông thời gian vừa qua; Từ đó xác định nhiệm vụ, giải pháp thực tế để thực hiện tốt việc đổi mới dạy học phát triển phẩm chất, năng lực theo chƣơng trình GDPT mới. Ở tỉnh Phú Yên nói chung và huyện Phú Hòa nói riêng, công tác KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực HS đƣợc các trƣờng THPT thực hiện nhiều năm nay. Tuy nhiên, về mặt quản lý chƣa có biện pháp hữu hiệu để công tác này đạt hiệu quả và cũng chƣa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề này.

Do vậy, tôi chọn đề tài này để đánh giá thực trạng và đƣa ra một số biện pháp góp phần cho quản lý công tác KTĐG kết quả học tập theo định hƣớng phát triển năng lực HS tốt hơn. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý và quản lý giáo dục * Quản lý Trong lịch sử phát triển của XH loài ngƣời, mọi hoạt động của đời sống XH đều cần tới quản lý. Bất cứ một tổ chức nhƣ thế nào, cơ cấu đơn giản hay phức tạp, quy mô rộng hay hẹp, theo mục đích gì đều cần có sự quản lý.

Quản lý xuất hiện nhƣ một yếu tố cần thiết để phối hợp những nỗ lực cá nhân hƣớng tới mục tiêu chung. Do tính chất phong phú, đa dạng và phức tạp trong hoạt động của con ngƣời nên có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý. Quản lý là khái niệm rộng về diện và phức tạp về nội hàm. Hiện nay, có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý.

Theo từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo yêu cầu nhất định” hoặc “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những 12 yêu cầu nhất định” [36, tr. Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lí) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lí) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt đƣợc mục đích của tổ chức” [23, tr.