Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục quản lý hoạt động dạy học ở trường thpt fpt hà nội theo hướng phát triển năng lực học sinh

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục phân tích quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT FPT Hà Nội, hướng tới phát triển năng lực học sinh hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thái Toàn
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Thanh Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Ở Trường Trung Học Phổ Thông FPT, Thành Phố Hà Nội Theo Hướng Phát Triển Năng Lực Học Sinh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng và sơ đồ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Một số nghiên cứu về hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.1.2. Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Hoạt động dạy học
• 1.2.2. Năng lực học sinh
• 1.2.3. Quản lý nhà trường
• 1.2.4. Dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh
• 1.2.5. Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.3. Giáo dục phổ thông & những yêu cầu dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.3.1. Những phẩm chất và năng lực cốt lõi của học sinh
• 1.3.2. Quá trình hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh
• 1.4. Hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
• 1.4.1. Tìm hiểu chung về giáo dục THPT
• 1.4.2. Các yêu cầu đặt ra đối với hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trong cơ sở giáo dục phổ thông
• 1.5. Quản lý HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
• 1.5.1. Vai trò quan trọng của quản lý HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
• 1.5.2. Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh trường THPT
• 1.5.3. Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh THPT
• 1.5.4. Tổ chức thực hiện hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh THPT
• 1.5.5. Hướng dẫn, chỉ đạo TCM dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.5.6. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.5.7. Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên về đổi mới PPDH chú trọng phát triển năng lực học sinh
• 1.5.8. Quản lý hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị, CNTT trong dạy học phát triển năng lực học sinh
• 1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh
• 1.6.1. Những yếu tố chủ quan
• 1.6.2. Những yếu tố khách quan
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG FPT, HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
• 2.1. Quá trình hình thành và phát triển Trường THPT FPT, Hà Nội
• 2.1.1. Tầm nhìn trường THPT FPT trong hệ thống giáo dục phổ thông Hà Nội
• 2.1.2. Lịch sử hình thành nhà trường
• 2.1.3. Mô hình trường học kiểu mới
• 2.1.4. Triết lý giáo dục
• 2.1.5. Cơ sở hạ tầng
• 2.1.6. Cơ cấu tổ chức, bộ máy
• 2.1.7. Quy mô phát triển giáo dục qua các năm
• 2.2. Khái quát về hoạt động khảo sát
• 2.2.1. Đối tượng khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Phương pháp khảo sát
• 2.2.4. Thang đánh giá
• 2.2.5. Cách đánh giá
• 2.3. Thực trạng hoạt động dạy học ở Trường Trung học phổ thông FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL,GV, học sinh về HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.3.2. Thực trạng thực hiện dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh của GV nhà trường
• 2.4. Thực trạng quản lý HĐDH ở Trường Trung học phổ thông FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực của học sinh
• 2.4.1. Thực trạng thực hiện kế hoạch HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.2. Thực trạng quản lý tổ chức thực hiện dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực của người học
• 2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.5. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.6. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng của giáo viên về dạy học theo hướng phát triển năng lực
• 2.5. Đánh giá chung về Quản lý hoạt động dạy học ở Trường THPT FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG FPT, HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
• 3.1. Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
• 3.2. Biện pháp quản lý dạy học ở Trường Trung học phổ thông FPT theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.2.1. Xây dựng kế hoạch dạy học phát triển năng lực học sinh cho giáo viên nhà trường
• 3.2.2. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng dạy học phát triển năng lực học sinh cho giáo viên
• 3.2.3. Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học, chuyên đề dạy học nhằm phát huy năng lực học sinh
• 3.2.4. Tổ chức hoạt động giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh theo hướng phát huy năng lực người học
• 3.2.5. Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy năng lực học sinh
• 3.2.6. Chỉ đạo kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.2.7. Tăng cường ứng dụng CNTT trong dạy học cho giáo viên nhà trường
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý
• 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc phân tích cơ sở lý luận về quản lý giáo dục và phát triển năng lực học sinh tại Trường THPT FPT Hà Nội. Nghiên cứu đã tổng hợp các công trình liên quan đến hoạt động dạy học và quản lý giáo dục, đặc biệt là các nghiên cứu về phương pháp giảng dạy và kỹ năng học tập. Các khái niệm cơ bản như năng lực học sinh, chương trình giáo dục, và đào tạo được làm rõ, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, giáo dục phổ thông cần hướng đến việc hình thành phẩm chất và năng lực cốt lõi cho học sinh, đồng thời đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với phương pháp giảng dạy và quản lý hoạt động dạy học.

1.1. Tổng quan nghiên cứu về hoạt động dạy học

Nghiên cứu đã tổng hợp các công trình liên quan đến hoạt động dạy học và phát triển năng lực học sinh, đặc biệt là các nghiên cứu của các tác giả như Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, và Nguyễn Phúc Châu. Các nghiên cứu này tập trung vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá trong giáo dục, nhằm phát triển năng lực học sinh một cách toàn diện. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, giáo viên cần tập trung vào việc đánh giá thường xuyên và đa dạng hóa các hình thức kiểm tra để phát huy tối đa năng lực học sinh.

1.2. Khái niệm cơ bản về quản lý hoạt động dạy học

Nghiên cứu đã làm rõ các khái niệm cơ bản như hoạt động dạy học, năng lực học sinh, và quản lý nhà trường. Quản lý hoạt động dạy học được định nghĩa là quá trình tác động của chủ thể quản lý vào hoạt động dạy và học, nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng kế hoạch dạy học và tổ chức thực hiện các hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh.

II. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại Trường THPT FPT Hà Nội

Nghiên cứu đã khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại Trường THPT FPT Hà Nội, tập trung vào việc đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, và học sinh về phát triển năng lực học sinh. Kết quả cho thấy, mặc dù nhà trường đã có những chuyển biến tích cực trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nhưng hiệu quả vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc quản lý hoạt động dạy học còn mang tính hình thức, chưa thực sự phát huy được năng lực học sinh một cách toàn diện.

2.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, cán bộ quản lý và giáo viên tại Trường THPT FPT Hà Nội đã nhận thức được tầm quan trọng của việc phát triển năng lực học sinh. Tuy nhiên, việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Nghiên cứu cũng cho thấy, giáo viên cần được đào tạo thêm về kỹ năng học tập và phương pháp giảng dạy để có thể phát huy tối đa năng lực học sinh.

2.2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc quản lý hoạt động dạy học tại Trường THPT FPT Hà Nội còn mang tính hình thức, chưa thực sự phát huy được năng lực học sinh một cách toàn diện. Nghiên cứu cũng cho thấy, nhà trường cần tăng cường kiểm tra, đánh giá và tổ chức thực hiện các hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh.

III. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Nghiên cứu đã đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại Trường THPT FPT Hà Nội nhằm phát triển năng lực học sinh. Các biện pháp này bao gồm việc xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho giáo viên, và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra, đánh giá và tổ chức thực hiện các hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học

Nghiên cứu đề xuất việc xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết, phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực học sinh. Kế hoạch dạy học cần được xây dựng dựa trên các yêu cầu cụ thể của chương trình giáo dục và phương pháp giảng dạy, nhằm đảm bảo hiệu quả trong việc phát triển năng lực học sinh.

3.2. Tổ chức tập huấn bồi dưỡng giáo viên

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp giảng dạy và kỹ năng học tập. Việc này sẽ giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, từ đó phát huy tối đa năng lực học sinh trong quá trình dạy học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo thống kê năm học 2019-2020, Trường THPT FPT Hà Nội quy tụ 1.521 học sinh phân bổ tại 51 lớp học cùng đội ngũ 80 cán bộ quản lý và giáo viên. Mặc dù tỷ lệ học sinh tốt nghiệp và trúng tuyển vào các trường đại học trong và ngoài nước luôn duy trì ở mức ấn tượng trên 99%, thực tiễn triển khai cho thấy hoạt động dạy học vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định. Phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều từ giáo viên vẫn chiếm ưu thế, giờ tự học buổi tối của mô hình nội trú còn nặng tính hình thức, khiến học sinh chưa phát huy triệt để tính tự lập, tư duy phản biện và khả năng sáng tạo.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để chuyển đổi phương thức quản trị trường học từ tiếp cận nội dung sang định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học theo yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và Nghị quyết 29-NQ/TW. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng công tác quản lý dạy học, từ đó đề xuất hệ thống 7 biện pháp quản lý mang tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Trường THPT FPT Hà Nội, tọa lạc tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, trong khoảng thời gian từ năm học 2018 đến 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng khi cung cấp bộ dữ liệu đo lường mức độ đồng thuận đạt 95,0% của đội ngũ cán bộ, giáo viên đối với công cuộc đổi mới sư phạm. Kết quả này tạo tiền đề vững chắc để chuẩn hóa quy trình quản lý hoạt động dạy học cho các trường trung học phổ thông chất lượng cao trên cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, kết hợp mô hình dạy học tích cực, phân hóa của tác giả Phan Trọng Ngọ và Trần Bá Hoành. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa và thao tác hóa bao gồm:

• Hoạt động dạy học: Quá trình tương tác biện chứng giữa người dạy và người học, cấu thành từ 8 thành tố cốt lõi: mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức, giáo viên, học sinh và kết quả đào tạo.
• Năng lực học sinh: Khả năng làm chủ hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ để giải quyết hiệu quả các nhiệm vụ trong học tập và đời sống thực tế, bao gồm 3 nhóm năng lực chung và 7 nhóm năng lực chuyên biệt.
• Quản lý nhà trường: Sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của xã hội.
• Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực: Hệ thống tác động điều hành xuyên suốt 6 khâu: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo chuyên môn, kiểm tra đánh giá, quản lý tổ chuyên môn và bồi dưỡng nghiệp vụ giáo viên.

Khung lý thuyết còn tích hợp chuẩn đánh giá quốc tế PISA và các quy định pháp lý tại Điều 24 Luật Giáo dục 2019 về tính thực tiễn và hướng nghiệp của giáo dục phổ thông.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng với cỡ mẫu khảo sát gồm 165 khách thể, chia thành hai nhóm riêng biệt: nhóm cán bộ quản lý và giáo viên gồm 80 người (01 Hiệu trưởng, 01 Phó Hiệu trưởng, 07 Tổ trưởng chuyên môn và 71 giáo viên thuộc 13 bộ môn) và nhóm học sinh gồm 85 em đại diện cho cả 3 khối 10, 11 và 12. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm bảo đảm tính đại diện cao cho toàn bộ 51 lớp học và các tổ chuyên môn trong nhà trường.

Tiến trình thu thập dữ liệu được thực hiện trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2020 thông qua bảng hỏi trực tuyến trên nền tảng số sử dụng thang đo Likert 5 mức độ, kết hợp quan sát sư phạm trực tiếp tại các giờ lên lớp và phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý giáo dục. Dữ liệu sau đó được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học trên phần mềm Microsoft Excel để phân tích tần số, tỷ lệ phần trăm và kiểm định mức độ tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng tại Trường THPT FPT Hà Nội mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, cơ cấu đội ngũ giáo viên có chất lượng chuyên môn cao và độ tuổi trẻ trung: 100% giáo viên đạt chuẩn đào tạo, trong đó 33,75% có trình độ sau đại học (02 Tiến sĩ và 25 Thạc sĩ trên tổng số 80 cán bộ, giáo viên). Nhóm giáo viên dưới 35 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo 67,5% (54 người), tạo nền tảng thuận lợi cho việc đổi mới phương pháp giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Thứ hai, có sự chênh lệch đáng kể trong nhận thức về tính bắt buộc của dạy học phát triển năng lực: 100% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức rõ đây là yêu cầu bắt buộc, trong khi ở học sinh tỷ lệ này chỉ đạt 48,7%, thậm chí còn 17,7% học sinh chưa nắm rõ khái niệm này.
• Thứ ba, sự đồng thuận cao về vai trò của dạy học tiếp cận năng lực: 95,0% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định đây là định hướng quyết định chất lượng giáo dục; 100% giáo viên và 89,4% học sinh đồng ý rằng mô hình này giúp người học làm chủ tri thức thông qua thực hành ứng dụng.
• Thứ tư, việc phát triển tư duy giải quyết vấn đề thực tế nhận được sự đánh giá tích cực từ 97,5% giáo viên và 88,2% học sinh; tuy nhiên, công tác kiểm tra đánh giá vẫn còn tồn tại hạn chế khi 10,6% học sinh cho rằng việc kiểm tra chưa thực sự thoát ly khỏi lối học thuộc lòng máy móc.

Thảo luận kết quả

Khi thảo luận kết quả nghiên cứu, bức tranh thực trạng được minh họa sinh động thông qua bảng đối chiếu dữ liệu khảo sát và biểu đồ phân phối mức độ nhận thức giữa các nhóm khách thể. Nguyên nhân chính dẫn đến khoảng cách nhận thức giữa giáo viên (100%) và học sinh (48,7%) là do công tác tuyên truyền, hướng dẫn phương pháp tự học chưa được triển khai đồng bộ đến từng cá nhân học sinh trong giờ sinh hoạt nội trú.

Mặc dù 100% giáo án đã được soạn thảo trên máy tính và hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại trên diện tích 2ha trong khuôn viên 30ha của Tổ chức Giáo dục FPT tại Hòa Lạc hỗ trợ rất lớn cho việc dạy học, nhưng khâu kiểm tra đánh giá định kỳ vẫn còn thiên về đo lường kiến thức tái hiện. So sánh với các nghiên cứu quản lý giáo dục cùng thời điểm tại các trường THPT ở Hải Phòng hay Phú Thọ, Trường THPT FPT có thế mạnh vượt trội về trang thiết bị công nghệ và tỷ lệ tốt nghiệp đạt trên 99%, song cần đột phá hơn nữa trong việc chuyển giao quyền chủ động tự học cho học sinh nhằm khắc phục tâm lý ỷ lại vào giáo viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ:

• Chuẩn hóa kế hoạch dạy học định hướng phát triển năng lực: Ban Giám hiệu chỉ đạo 7 tổ chuyên môn rà soát, tái cấu trúc 100% chương trình chi tiết của 12 môn học theo chuẩn đầu ra, hoàn thành và phê duyệt trước ngày 15 tháng 8 hàng năm để áp dụng thống nhất cho 51 lớp học.
• Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học: Các Tổ trưởng chuyên môn duy trì định kỳ tối thiểu 2 buổi sinh hoạt chuyên đề mỗi tháng, tập trung tháo gỡ bài học khó, tổ chức dự giờ rút kinh nghiệm và phấn đấu nâng tỷ lệ giờ dạy xếp loại giỏi lên trên 85% trong năm học 2020-2021.
• Đa dạng hóa hình thức kiểm tra đánh giá theo tiếp cận PISA: Bộ phận Khảo thí phối hợp cùng giáo viên bộ môn tái cấu trúc ma trận đề thi theo 4 mức độ tư duy, tích hợp tối thiểu 40% câu hỏi gắn với tình huống thực tiễn và triển khai đánh giá thường xuyên qua sản phẩm dự án học tập trên nền tảng số VioEdu trong vòng 6 tháng.
• Đẩy mạnh bồi dưỡng năng lực công nghệ thông tin và phương pháp dạy học tích cực: Ban Giám hiệu phối hợp với Tổ chức Giáo dục FPT tổ chức 4 khóa tập huấn chuyên sâu mỗi năm học cho 100% giáo viên về phương pháp dạy học dự án, kỹ thuật dạy học vi mô và khai thác học liệu số trước quý 4 năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý và Ban Giám hiệu các trường trung học phổ thông: Tiếp cận khung quản trị trường học nội trú hiện đại, vận dụng quy trình 6 bước quản lý chuyên môn để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại đơn vị.
• Giáo viên phổ thông các bộ môn: Nắm bắt phương pháp thiết kế kế hoạch bài dạy phát triển năng lực, kỹ thuật xây dựng ma trận kiểm tra đánh giá theo chuẩn PISA và cách thức ứng dụng công nghệ thông tin hiệu quả trong lớp học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng, thiết kế phiếu hỏi với cỡ mẫu 165 khách thể và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê sư phạm.
• Các nhà đầu tư và hoạch định chiến lược giáo dục ngoài công lập: Tham khảo mô hình phát triển trường phổ thông chất lượng cao, bài học kinh nghiệm về quản lý nhân sự với 67,5% giáo viên trẻ và tối ưu hóa hạ tầng nội trú tại các khu công nghệ cao.

Câu hỏi thường gặp

• Điểm khác biệt căn bản giữa quản lý dạy học theo định hướng năng lực và quản lý dạy học truyền thống là gì? Quản lý truyền thống tập trung giám sát việc truyền thụ đầy đủ kiến thức trong sách giáo khoa, trong khi quản lý theo định hướng năng lực chú trọng kiểm soát chuẩn đầu ra, phương pháp tổ chức hoạt động tự học và khả năng vận dụng tri thức vào thực tiễn của học sinh.

• Cỡ mẫu khảo sát 165 khách thể trong nghiên cứu được phân bổ như thế nào để đảm bảo tính đại diện? Mẫu khảo sát bao gồm 80 cán bộ quản lý và giáo viên thuộc đầy đủ 13 tổ bộ môn cùng 85 học sinh phân bổ ngẫu nhiên ở cả 3 khối lớp 10, 11 và 12. Thiết kế mẫu này đảm bảo thu thập dữ liệu đa chiều, khách quan và đại diện cho toàn trường.

• Đội ngũ giáo viên trẻ tại Trường THPT FPT mang lại những thuận lợi và khó khăn gì trong đổi mới phương pháp dạy học? Với 67,5% giáo viên dưới 35 tuổi và 33,75% đạt trình độ sau đại học, đội ngũ rất năng động, tiếp thu nhanh công nghệ mới. Tuy nhiên, khó khăn là kinh nghiệm quản lý lớp học và kỹ năng sư phạm chuyên sâu của một số giáo viên còn hạn chế.

• Làm thế nào để khắc phục tình trạng học sinh còn lúng túng khi thực hiện đổi mới kiểm tra đánh giá? Nhà trường cần công khai tiêu chí đánh giá theo chuẩn rubric, tăng cường các bài kiểm tra thực hành, thuyết trình nhóm và giảm áp lực điểm số thi cử cuối kỳ, giúp 100% học sinh hiểu rõ mục tiêu phát triển năng lực cá nhân.

• Mô hình nội trú của Trường THPT FPT hỗ trợ hoạt động phát triển năng lực tự học của học sinh ra sao? Cơ sở vật chất hiện đại trên diện tích 2ha tại Hòa Lạc cho phép học sinh rèn luyện tính tự lập trong sinh hoạt và học tập. Nhà trường đã chuyển đổi giờ tự học buổi tối thành các buổi làm việc nhóm và nghiên cứu dự án trực tuyến dưới sự cố vấn của giáo viên.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh tại trường trung học phổ thông.
• Phân tích sâu sắc thực trạng giảng dạy và năng lực của đội ngũ giáo viên với 33,75% đạt trình độ sau đại học tại Trường THPT FPT Hà Nội.
• Chỉ ra sự khác biệt về mức độ nhận thức giữa giáo viên (100%) và học sinh (48,7%), khẳng định yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương pháp quản trị.
• Đề xuất 7 nhóm giải pháp quản lý mang tính đột phá, kết hợp giữa chuyển đổi số giáo dục và nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học giá trị cho lộ trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông Việt Nam giai đoạn 2020-2025.

Luận văn là cẩm nang thực tiễn cho các nhà quản trị giáo dục đang tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng dạy học theo chuẩn năng lực mới. Hãy áp dụng ngay các giải pháp quản lý này để tối ưu hóa hiệu quả giáo dục tại đơn vị của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trường THPT FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trường THPT FPT theo hướng phát triển năng lực học sinh. 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Một số nghiên cứu về hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Ở Việt Nam, các vấn đề có liên quan đến hoạt động dạy học từ xưa đến nay đều rất được quan tâm, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới giáo dục toàn diện hiện nay. Hoạt động này đã có nhiều công trình nghiên cứu như của tác giả: Đặng Quốc Bảo [2], Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí [17], Nguyễn Phúc Châu [15]… và một số các nhà giáo giàu kinh nghiệm cũng quan tâm đến vấn đề hoạt động dạy học và phát triển năng lực học sinh vào thực tiễn dạy học ở Việt Nam: Phan Trọng Ngọ [30], Đỗ Tiến Sỹ [37]. Một số công trình nghiên cứu có thể kể đến như: Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường của tác giả Phan Trọng Ngọ [30]; Đổi mới phương pháp giảng dạy ở trường phổ thông của tác giả Trần Bá Hoành [24]; Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục của tác giả Nguyễn Công Khanh [27]; Cẩm nang dành cho Hiệu trưởng chiến lược và lời khuyên thực tế giúp công việc hiệu quả hơn của tác giả Pam Robbins Harvy B.

Giáo viên tổ chức thực hiện hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh bằng việc tập trung đánh giá thường xuyên đối với tất cả học sinh. Việc đánh giá thường xuyên này có thể dựa trên nhiều phương diện: qua hoạt động trên lớp, hồ sơ học tập của học sinh, vở ghi chép, qua các báo cáo kết quả dự án học tập, nghiên cứu hoặc kết quả thực hành, thí nghiệm của các em, qua các bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video.) báo cáo về kết quả thực hiện các nhiệm vụ 5 học tập mà giáo viên đưa ra. Giáo viên có thể sử dụng các hình thức đánh giá này và tiếp tục nâng cao yêu cầu vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn; kết hợp có hợp lý giữa hình thức tự luận với trắc nghiệm khách quan, giữa kiểm tra lý thuyết và kiểm tra thực hành trong công tác kiểm tra. Giáo viên cần ưu tiên rèn cho học sinh phương pháp tự học, tự nghiên cứu cùng với việc dành nhiều thời gian trên lớp cho học trò luyện tập, thực hành, trình bày, tranh luận bảo vệ ý kiến kết quả học tập của mình; giáo viên tổng hợp, nhận xét, đánh giá, kết luận để học sinh hiểu và vận dụng được những kiến thức đó vào đời sống.

Hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục là hai hoạt động luôn đi liền với nhau. Mục đích chung mà cả hai hoạt động này đều hướng đến là phát triển nhân cách người học một cách toàn diện. Nhìn dưới góc độ có ý thức của con người và hoạt động sống tích cực, quá trình mà người GV thông qua việc lãnh đạo, điều khiển, tổ chức, khiến người học tích cực, tự giác, tự tổ chức một cách chủ động, tự điều khiển những hoạt động học tập – nhận thức của mình với mục tiêu thực hiện những nhiệm vụ giảng dạy, được gọi là hoạt động dạy học. Trên lớp, giáo viên cần tăng cường tổ chức hoạt động, đề xuất và lựa chọn, hoàn thiện các câu hỏi, bài tập kiểm tra theo định hướng phát triển năng lực; xây dựng nguồn học liệu mở có chất lượng trên trang thông tin điện tử của Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT và các nhà trường.

Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Quản lý giáo dục được định nghĩa là hoạt động có ý thức được thực hiện bởi nhà quản lý nhằm đạt tới mục tiêu quản lý của mình. Cán bộ quản lý giáo dục cùng với đội ngũ giáo viên, học sinh, các lực lượng xã hội, … biến mục tiêu đó thành hiện thực thông qua các hoạt động cụ thể. Dạy học và giáo dục thống nhất với nhau và đóng vai trò là những hoạt động trung tâm trong các nhà trường. Hoạt động trung tâm này là trọng tâm để những hoạt động đa dạng khác của nhà trường hướng vào.

Quản lý nhà trường về bản chất được hiểu là quản lý các hoạt động diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy và học, bao gồm quá trình sư phạm của giáo viên và các hoạt 6 động học tập-tự giáo dục của học sinh. Như vậy, quản lý hoạt động dạy - học thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy và hoạt động học luôn luôn tương tác với nhau. Sự tương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác - do tập thể giáo viên và học sinh thực hiện và được các lực lượng xã hội hỗ trợ đắc lực) với mục tiêu nhằm góp phần vào quá trình hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo mà nhà trường đề ra. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả về quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực có thể được kể đến như: Tác giả Nguyễn Ngọc Quang với “Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục”; “Quản lý, quản lý giáo dục tiếp cận từ những mô hình” của tác giả Đặng Quốc Bảo.

Đây là những tài liệu có trình bày các khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục và quản lý giáo dục được tiếp cận từ những mô hình, mà vấn đề dạy học theo hướng phát triển năng lực cũng được đề cập đến ở đây. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý nhà tường, quản lý hoạt động dạy học của các tác giả, các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý giáo dục trong nước như Nguyễn Phúc Châu [15], Trần Ngọc Giao [20], Nguyễn Thị Mỹ Lộc [1], [16] [17] [28], Bùi Minh Hiền [22] [23]. Ngoài ra, các tác giả như: Đặng Quốc Bảo [2], Nguyễn Quốc Chí [16],… cũng có các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học nói chung và dạy học theo hướng phát huy năng lực người học. Phải kể đến như: Cẩm nang nâng cao năng lực quản lý nhà trường của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc cùng các tác giả [1]; Một số khái niệm về quản lý giáo dục của tác giả Đặng Quốc Bảo [2]; Quản lý nhà trường của tác giả Nguyễn Phúc Châu [15]; Những xu thế quản lý hiện đại và việc vận dụng vào QLGD của tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc [16]; Quản lý trường phổ thông của tác giả Trần Ngọc Giao [20]; Quản lý và lãnh đạo nhà trường của tác giả Bùi Minh Hiền - Nguyễn Vũ Bích Hiền [22]; Quản lí, lãnh đạo nhà trường thế kỉ XXI của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc [21] hay Những vấn đề quản lý trường học của tác giả P.

Trong các công trình nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án, nhiều cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước đã đầu tư nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động 7 dạy học như: Phạm Văn Trường với đề tài “Quản lý HĐDH phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở Tứ Mỹ huyện Tam Nông tỉnh Phú Thọ” (2017); hay Phan Cát Khánh với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, Hải Phòng” (2015);. Quản lý dạy học trong các nhà trường là đề tài phổ biến được đề cập đến ở nhiều công trình nghiên cứu trong những năm trở lại đây. Những công trình nghiên cứu được nhắc đến ở trên đã đem lại những thành quả nhất định về mặt cơ sở lý luận và thực tiễn ứng dụng trong quá trình quản lý hoạt động dạy học nói riêng và quản lý nhà trường nói chung, trong đó nhiều biện pháp sáng tạo đã được các tác giả đề xuất với mục đích cải thiện và nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác quản lý nhà trường và hoạt động dạy học. Tìm hiểu các công trình nghiên cứu trước đó đồng thời tiếp thu các kết quả thu được, tác giả luận văn tiếp tục đi sâu phân tích và nghiên cứu và cơ sở lý luận cùng với thực tiễn công tác quản lý HĐDH ở các trường THPT, để từ đó đề xuất thực hiện một số biện pháp quản lý HĐDH ở trường THPT FPT, Hà Nội theo định hướng phát triển năng lực học sinh với mục đích góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của nhà trường nói riêng và giáo dục phổ thông nói chung.

Một số khái niệm cơ bản 1. Hoạt động dạy học Theo Phạm Minh Hạc: “Dạy học là thuật ngữ để chỉ một chức năng xã hội, chức năng này được thực hiện với mục đích truyền tải và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được, đồng thời biến kiến thức và kinh nghiệm đó trở thành phẩm chất và năng lực cá nhân” [21]. Theo Trần Thị Tuyết Oanh: “Hoạt động dạy học là một quá trình dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của người dạy, học sinh hăng hái, tự giác, tự điều khiển được hoạt động học tập - nhận thức của mình, chủ động tổ chức, với mục tiêu thực hiện những nhiệm vụ của việc giảng dạy” [32]. Hoạt động dạy học bao gồm tám thành tố cơ bản là: Mục tiêu; Nội dung; Phương pháp; Phương tiện dạy học; Hình thức tổ chức dạy học; Giáo viên; Học sinh và Kết quả dạy học.

Hoạt động dạy học là hoạt động giáo viên hướng dẫn, điều phối hoạt động 8 nhận thức học tập của học sinh, giúp các con tìm tòi, khám phá tri thức góp phần thực hiện tốt nhất chức năng học của học sinh. Hoạt động học tập của học sinh là hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo, tự điều khiển hoạt động nhận thức, học tập của mình nhằm tiếp thu, xử lý, biến đổi thông tin kiến thức bên ngoài thành tri thức của mình. Các thầy cô giáo, nhà sư phạm, cán bộ quản lí giáo dục và cả những ai quan tâm đến dạy học thường gặp những thuật ngữ: dạy học, giáo dục, quá trình dạy học và quá trình giáo dục.