Luận Văn Thạc Sĩ Về Công Tác Quản Lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại Tỉnh Tuyên Quang

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh tuyên quang, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Phạm Hùng Cường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hồng Yến
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Tuyên Quang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Chương này tập trung vào việc hệ thống hóa các cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) cấp tỉnh. Phần đầu tiên đề cập đến khái niệm và bản chất của chi NSNN, bao gồm quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN. Chi NSNN được xem là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện các chức năng kinh tế, chính trị và xã hội. Phần tiếp theo phân tích các chức năng của chi NSNN, bao gồm phân bổ nguồn lực, tái phân phối thu nhập, và điều chỉnh, kiểm soát. Đặc điểm của chi NSNN cũng được nhấn mạnh, gắn liền với bộ máy nhà nước và các nhiệm vụ cụ thể trong từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội.

1.1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Phần này đi sâu vào khái niệm và vai trò của chi thường xuyên NSNN. Chi thường xuyên là khoản chi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi NSNN, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Chi thường xuyên bao gồm các khoản chi lương, phụ cấp, và các khoản chi khác phục vụ cho hoạt động thường xuyên của các cơ quan nhà nước. Phần này cũng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của chi thường xuyên, bao gồm cơ chế quản lý, chính sách tài chính, và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương.

1.2. Quản lý chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh

Phần này tập trung vào các nội dung và phương pháp quản lý chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh. Quản lý chi thường xuyên bao gồm các hoạt động lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán chi thường xuyên. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên được phân tích, bao gồm các yếu tố khách quan như chính sách tài chính quốc gia và yếu tố chủ quan như năng lực quản lý của cán bộ địa phương. Phần này cũng đề cập đến kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên của một số địa phương khác, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tỉnh Tuyên Quang.

II. Phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn. Các phương pháp bao gồm thu thập thông tin, xử lý thông tin, và phân tích dữ liệu. Phương pháp thu thập thông tin chủ yếu dựa trên việc khảo sát các cán bộ quản lý và đơn vị thụ hưởng NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Phương pháp xử lý thông tin bao gồm việc tổng hợp và phân tích các số liệu thu thập được. Phương pháp phân tích thông tin được sử dụng để đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Các chỉ tiêu nghiên cứu được xác định rõ ràng, bao gồm các chỉ tiêu phản ánh tình hình chi NSNN và thực trạng quản lý chi thường xuyên.

2.1. Phương pháp thu thập thông tin

Phần này mô tả chi tiết các phương pháp thu thập thông tin được sử dụng trong nghiên cứu. Các phương pháp bao gồm phỏng vấn, điều tra bảng hỏi, và thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính của tỉnh Tuyên Quang. Các đối tượng được khảo sát bao gồm cán bộ quản lý NSNN và các đơn vị thụ hưởng NSNN. Phương pháp này giúp thu thập được thông tin chính xác và đầy đủ về thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại địa phương.

2.2. Phương pháp phân tích thông tin

Phần này trình bày các phương pháp phân tích thông tin được sử dụng trong nghiên cứu. Các phương pháp bao gồm phân tích định lượng và định tính. Phân tích định lượng được sử dụng để đánh giá các chỉ tiêu tài chính, trong khi phân tích định tính được sử dụng để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên. Phương pháp này giúp đưa ra các kết luận chính xác và khách quan về thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang.

III. Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Tuyên Quang

Chương này phân tích thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Phần đầu tiên khái quát tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh, bao gồm điều kiện tự nhiên và tình hình thu - chi NSNN. Phần tiếp theo đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên, bao gồm tổ chức bộ máy quản lý, tình hình chi thường xuyên, và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên. Phần cuối cùng đưa ra đánh giá tổng quan về những kết quả đạt được và những hạn chế cần khắc phục trong công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang.

3.1. Tình hình kinh tế xã hội tỉnh Tuyên Quang

Phần này khái quát tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Tuyên Quang, bao gồm điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế. Tỉnh Tuyên Quang là một tỉnh miền núi với điều kiện phát triển kinh tế còn nhiều khó khăn, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Tình hình thu - chi NSNN của tỉnh được phân tích, cho thấy tổng thu NSNN đạt 2.721 triệu đồng năm 2019, bằng 104,5% dự toán. Tuy nhiên, tỷ lệ thu cân đối ngân sách trên tổng chi còn thấp, dẫn đến những khó khăn trong công tác quản lý chi thường xuyên.

3.2. Thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang

Phần này đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Các nội dung quản lý bao gồm lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán chi thường xuyên. Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác quản lý chi thường xuyên đã đạt được một số kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc lập dự toán và quyết toán chi thường xuyên. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên được phân tích, bao gồm các yếu tố khách quan như chính sách tài chính quốc gia và yếu tố chủ quan như năng lực quản lý của cán bộ địa phương.

IV. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Tuyên Quang

Chương này đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện công tác lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán chi thường xuyên. Phần đầu tiên trình bày quan điểm, mục tiêu, và định hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên. Phần tiếp theo đề xuất các giải pháp cụ thể, bao gồm tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, và hoàn thiện cơ chế quản lý chi thường xuyên. Phần cuối cùng đưa ra các kiến nghị đối với Nhà nước và Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên NSNN.

4.1. Quan điểm và mục tiêu hoàn thiện quản lý chi thường xuyên

Phần này trình bày quan điểm và mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Quan điểm hoàn thiện tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN, đảm bảo công bằng xã hội, và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu hoàn thiện bao gồm việc nâng cao chất lượng công tác lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán chi thường xuyên, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo sử dụng NSNN hiệu quả.

4.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN

Phần này đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện công tác lập dự toán, chấp hành dự toán, và quyết toán chi thường xuyên. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo sử dụng NSNN hiệu quả. Các giải pháp này nhằm khắc phục những hạn chế hiện tại và nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên NSNN tại tỉnh Tuyên Quang.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH 1. Cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh 1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước 1. Chi ngân sách nhà nước a.

Khái niệm chi NSNN Theo Luật Ngân sách năm 2015, chi NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào quỹ NSNN cho từng mục tiêu, từng hoạt động, từng công việc cụ thể thuộc chức năng của nhà nước. Đứng trên quan điểm của các nhà quản lý ngân sách ta có thể hiểu chi NSNN (hay chi tiêu công) là những khoản chi tiêu do Chính phủ hoặc các pháp nhân hành chính thực hiện để đạt được các mục tiêu công ích, chẳng hạn như: bảo vệ an ninh và trật tự, cứu trợ bảo hiểm, trợ giúp kinh tế, chống thất nghiệp… hay nói cách khác: “Chi của NSNN là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN theo những nguyên tắc nhất định cho việc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước.” Chi NSNN là sự kết hợp hài hoà giữa quá trình phân phối quỹ NSNN để hình thành các quỹ tài chính của các cơ quan, đơn vị và quá trình quản lý, sử dụng chi tiêu các quỹ này đúng mục đích, kế hoạch. Bản chất chi ngân sách nhà nước Chi NSNN là hệ thống những quan hệ phân phối lại các khoản thu nhập phát sinh trong quá trình sử dụng có kế hoạch quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước nhằm thực hiện tăng trưởng kinh tế, từng bước mở mang các sự nghiệp văn hoá - xã hội, duy trì hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước và bảo đảm anh ninh quốc phòng. Như vậy, chi NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào quỹ NSNN cho từng mục tiêu, từng hoạt động, từng công việc cụ thể thuộc chức năng của Nhà nước.

6 Chi NSNN là các quan hệ tài chính tiền tệ được hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo trang trảỉ cho các nhu cầu chi tiêu của bộ máy nhà nước và thực hiện các chức năng chính trị, kinh tế- xã hội của Nhà nước. Chi NSNN là sự kết hợp hài hoà giữa quá trình phân phối quỹ NSNN để hình thành các quỹ tài chính của các cơ quan, đơn vị và quá trình quản lý, sử dụng chi tiêu các quỹ này đúng mục đích, kế hoạch. Chi NSNN bao gồm hai quá trình: phân phối và sử dụng quỹ NSNN. Quá trình phân phối là quá trình phân bổ kinh phí từ quỹ NSNN theo những tiêu chí, tỷ lệ nhất định để hình thành các quỹ tiền tệ nhỏ hơn trước khi đưa vào sử dụng.

Nói cách khác, đó là quá trình phân bổ quỹ NSNN thành nhiều phần với những cơ cấu nhất định cho những nội dung, đối tượng thụ hưởng NSNN khác nhau đảm bảo với một nguồn lực tài chính có hạn nhưng lại phải đáp ứng các nhu cầu chi tiêu trong quá trình thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước. Quá trình sử dụng quỹ NSNN là quá trình trực tiếp chi dùng các khoản tiền được cấp phát từ quỹ NSNN cho các công việc cụ thể theo các mục đích đã định. Chức năng của chi ngân sách nhà nước Chi NSNN có 3 chức năng, gồm: phân bổ nguồn lực, tái phân phối thu nhập, điều chỉnh và kiểm soát. - Chức năng phân bổ nguồn lực: Chức năng phân bổ nguồn lực của chi NSNN là chức năng mà nhờ vào đó nguồn lực NSNN thuộc quyền chi phối của Nhà nước được tổ chức, sắp xếp, phân phối một cách có tính toán, cân nhắc theo những tỷ lệ hợp lý nhằm nâng cao tính hiệu quả kinh tế - xã hội của việc sử dụng các nguồn lực đó và bảo đảm cho nền kinh tế phát triển vững chắc và ổn định theo các tỷ lệ cân đối đã định của chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.

Kết quả trực tiếp của việc vận dụng chức năng phân bổ là NSNN được tạo lập, được phân phối và sử dụng. Khi sự phân bổ đạt đến tối ưu sẽ thúc đẩy hoàn thiện cơ cấu sản xuất, cơ cấu kinh tế xã hội bằng việc tính toán, sắp xếp các tỷ lệ cân đối quan trọng trong phân bổ. 7 - Chức năng phân phối thu nhập: Chức năng phân phối thu nhập là chức năng mà nhờ vào đó chi NSNN được sử dụng vào việc phân phối và phân phối lại các nguồn lực tài chính trong xã hội nhằm thực hiện mục tiêu công bằng trong phân phối. Công bằng trong phân phối biểu hiện trên hai khía cạnh là công bằng về kinh tế và công bằng về xã hội.

Trong chức năng này, chủ thể phân phối là Nhà nước trên tư cách là người có quyền lực chính trị, còn đối tượng phân phối là NSNN đã thuộc sở hữu Nhà nước hoặc đang là thu nhập của các pháp nhân, thể nhân trong xã hội. - Chức năng điều chỉnh và kiểm soát: Để quản lý một cách hữu hiệu các hoạt động kinh tế - xã hội thì việc tiến hành điều chỉnh và kiểm soát thường xuyên là cần thiết và khách quan. Với tư cách là một bộ phận của NSNN, chi NSNN cũng là một công cụ quản lý trong tay Nhà nước và thực hiện chức năng điều chỉnh và kiểm soát như một sứ mệnh xã hội tất yếu. Đặc điểm chi NSNN - Chi NSNN gắn với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà nhà nước đảm đương trong từng thời kỳ.

Phạm vi và mức độ của chi NSNN phụ thuộc vào những nhiệm vụ cụ thể của nhà nước trong từng giai đoạn phát triển của kinh tế-xã hội. - Chi NSNN gắn với quyền lực nhà nước. - Các khoản chi của NSNN được xem xét hiệu quả trên tầm vĩ mô dựa vào mức độ hoàn thành các chỉ tiêu chính trị, kinh tế, xã hội của Nhà nước mà các khoản chi đó đảm nhiệm. - Các khoản chi của NSNN mang tính chất không hoàn trả trực tiếp.

Đặc điểm này giúp chúng ta phân biệt các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng, các hoạt động kinh doanh. - Các khoản chi NSNN gắn liền với sự vận động của các phạm trù giá trị như tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái và các phạm trù khác thuộc lĩnh vực tiền tệ. Đặc điểm này cho thấy chính sách quản lý, điều hành các khoản chi NSNN cũng như kiểm soát chi NSNN có ý nghĩa rất quan trọng đối với chính sách tài khoá, tiền tệ nói riêng và nền kinh tế tài chính nói chung. Phân loại chi NSNN Tùy thuộc vào các tiêu thức phân loại khác nhau mà chi NSNN có các cách phân loại sau:  Theo tổ chức hành chính: Theo cách phân loại này ngân sách được phân loại theo đơn vị dự toán các cấp bao gồm; cấp I; cấp II; cấp III nhằm làm rõ trách nhiệm từng cấp trong quản lý ngân sách nói chung và kế toán, kiểm toán và quyết toán ngân sách Nhà nước nói riêng.

- Đơn vị dự toán cấp I: là đơn vị trực tiếp nhận dự toán ngân sách hàng năm do Thủ tướng Chính phủ hoặc UBND giao. Đơn vị dự toán cấp I thực hiện phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị cấp dưới trực thuộc, chịu trách nhiệm trước nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của đơn vị mình và công tác kế toán và quyết toán ngân sách của các đơn vị dự toán cấp dưới trực thuộc. - Đơn vị dự toán cấp II: là đơn vị cấp dưới đơn vị dự toán cấp I, được đơn vị toán cấp I giao dự toán và phân bổ dự toán được giao cho đơn vị toán cấp III (trường hợp được uỷ quyền của đơn vị dự toán cấp I), chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của đơn vị mình và công tác kế toán và quyết toán của các đơn vị toán cấp dưới. - Đơn vị dự toán cấp III: là đơn vị trực tiếp sử dụng ngân sách, được đơn vị toán cấp I hoặc cấp II giao dự toán ngân sách, có trách nhiệm tổ chức, thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của đơn vị mình và đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc (nếu có).

- Đơn vị cấp dưới của đơn vị dự toán cấp III: được nhận kinh phí để thực hiện phần công việc cụ thể, khi chi tiêu phải thực hiện kế toán và quyết toán.  Theo ngành nghề kinh tế quốc dân Phân loại theo tiêu thức này là dựa vào chức năng của Chính phủ đối với nền kinh tế-xã hội thể hiện qua 20 ngành kinh tế quốc dân, như: Nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy lợi; thủy sản; công nghiệp khai thác mỏ; công 9 nghiệp chế biến; xây dựng; khách sạn nhà hàng và du lịch; giao thông vận tải, kho bãi và thông tin liên lạc; tài chính, tín dụng; khoa học và công nghệ; quản lý nhà nước và an ninh quốc phòng; giáo dục và đào tạo; y tế và các hoạt động xã hội; hoạt động văn hoá và thể thao.  Theo nội dung kinh tế của các khoản chi Các khoản chi mà chi NSNN có thể chia ra thành các nhóm, tiểu nhóm, mục, tiểu mục chi ngân sách. Theo cách phân loại này thì các khoản chi được chia thành: Chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển và chi khác.

- Chi thường xuyên: là những khoản chi có thời hạn tác động ngắn thường dưới một năm. Nhìn chung, đây là các khoản chi chủ yếu phục vụ cho chức năng quản lý và điều hành xã hội một cách thường xuyên của nhà nước như: Quốc phòng, an ninh, sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y tế, văn hoá thông tin, thể dục thể thao, khoa học công nghệ, hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thuộc loại chi thường xuyên gồm các nhóm, mục chi sau đây: + Chi thanh toán cho cá nhân như tiền lương; tiền công; phụ cấp lương; học bổng sinh viên; tiền thưởng; phúc lợi tập thể; các khoản đóng góp như: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn. + Chi nghiệp vụ chuyên môn: Các khoản chi về hàng hóa, dịch vụ tại các cơ quan Nhà nước như: điện nước, vệ sinh môi trường; vật tư văn phòng; dịch vụ thông tin; tuyên truyền; liên lạc, hội nghị, công tác phí; chi phí nghiệp vụ chuyên môn của từng ngành như ấn chỉ; đồng phục trang phục.

+ Chi mua sắm, sửa chữa: Các khoản chi mua đồ dùng, trang thiết bị, phương tiện làm việc, sửa chữa lớn tài sản cố định và xây dựng nhỏ.