Luận văn thạc sĩ về quyền địa dịch và hoàn thiện pháp luật Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu lý luận về quyền địa dịch và đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Lê Bùi Hùng Sơn
• Người hướng dẫn: PGS TS. Bùi Đăng Hiểu
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự
• Đề tài: Nâng Cao Quyền Địa Dịch: Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn của luận văn
• 0.7. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN ĐỊA DỊCH
• 1.1. Khái niệm quyền địa dịch
• 1.1.1. Khái niệm bất động sản
• 1.1.2. Khái niệm về địa dịch theo các học thuyết thời La Mã cổ đại
• 1.1.3. Khái niệm về địa dịch theo quy định hiện hành của một số quốc gia trên thế giới
• 1.1.4. Khái niệm về địa dịch theo quy định của Việt Nam
• 1.1.5. Hành lang pháp lý đối với quyền địa dịch theo quy định của pháp luật Việt Nam
• 1.1.6. Căn cứ xác lập và căn cứ chấm dứt, phạm vi hiệu lực, nguyên tắc quy định và áp dụng quyền, nội dung quyền
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG CHẾ ĐỊNH QUYỀN ĐỊA DỊCH TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Những vấn đề về lý luận đối với chế định có liên quan tới địa dịch tại Việt Nam
• 2.1.1. Bất cập về tên gọi
• 2.1.2. Bất cập trong việc xác định chủ thể
• 2.1.3. Bất cập trong việc xác định số lượng bất động sản chịu tác động của quyền
• 2.1.4. Bất cập trong quy định đối với quyền về cấp, thoát nước
• 2.2. Những vấn đề về thực tiễn đối với chế định liên quan đến địa dịch tại Việt Nam
• 2.2.1. Về cơ chế đền bù cho chủ thể bị hạn chế quyền
• 2.2.2. Về việc xác định đặc điểm của lối đi qua trong quyền về lối đi qua
• 2.2.3. Về việc ưu tiên lựa chọn bất động sản để thực hiện quyền địa dịch
• 2.2.4. Vấn đề về việc xác định chế tài cho hành vi vi phạm quyền đối với bất động sản liền kề
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CHẾ ĐỊNH VỀ ĐỊA DỊCH TRONG PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 3.1. Kiến nghị hoàn thiện những vấn đề về mặt lý luận
• 3.1.1. Sửa đổi quy định tại điều 245 Bộ luật dân sự 2015
• 3.1.2. Sửa đổi quy định về quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề
• 3.2. Phương hướng hoàn thiện quy định có liên quan đến quyền địa dịch trong pháp luật Việt Nam để giải quyết những vấn đề thực tiễn
• 3.2.1. Về cơ chế đền bù cho chủ thể bị hạn chế quyền
• 3.2.2. Về việc xác định đặc điểm của phần diện tích đất được sử dụng để thực hiện quyền địa dịch và ưu tiên lựa chọn bất động sản chịu địa dịch
• 3.2.3. Ấn định chế tài cho hành vi vi phạm quyền địa dịch
• 3.2.4. Phương hướng mở rộng thêm nội dung của quyền địa dịch
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Việt Nam đang trong quá trình phát triển và hội nhập quốc tế, do đó việc nâng cao quyền địa dịch trở thành một vấn đề cấp thiết. Đất đai là tài nguyên quý giá, không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là nền tảng cho sự phát triển hạ tầng và môi trường sống của người dân. Luật Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định: "Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật". Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều quy định pháp luật về quyền địa dịch còn nhiều bất cập, gây khó khăn trong việc thực hiện quyền lợi của người dân. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Do đó, việc hoàn thiện pháp luật về quyền địa dịch là cần thiết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.

II. Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến quyền địa dịch và đưa ra các kiến nghị hoàn thiện. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm phân tích, so sánh và đánh giá các quy định pháp luật trong nước và quốc tế về quyền địa dịch. Bên cạnh đó, việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia và thực tiễn áp dụng pháp luật cũng là một phần quan trọng trong quá trình nghiên cứu. Mục tiêu là tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch, nhằm bảo vệ quyền lợi của người dân và đảm bảo sự phát triển bền vững trong lĩnh vực quản lý đất đai.

III. Những vấn đề lý luận chung về quyền địa dịch

Khái niệm quyền địa dịch được hiểu là quyền của một cá nhân hoặc tổ chức được sử dụng tài sản bất động sản của người khác nhằm phục vụ cho mục đích cụ thể. Theo quy định của pháp luật La Mã cổ đại, quyền địa dịch được xem như một loại dịch vụ, mang lại lợi ích cho cả hai bên. Tuy nhiên, trong bối cảnh pháp luật hiện hành của Việt Nam, khái niệm này vẫn còn nhiều hạn chế và chưa được quy định rõ ràng. Việc xác định rõ ràng các quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan đến quyền địa dịch là rất cần thiết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

IV. Thực trạng áp dụng pháp luật về quyền địa dịch tại Việt Nam

Thực tế cho thấy, việc áp dụng pháp luật về quyền địa dịch hiện nay còn nhiều bất cập. Nhiều quy định chưa rõ ràng, gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện quyền lợi của mình. Đặc biệt, việc xác định chủ thể hưởng quyền và các hình thức bồi thường khi thực hiện quyền địa dịch thường gặp nhiều khó khăn. Những vấn đề này cần được nghiên cứu và giải quyết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai.

V. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về quyền địa dịch

Để khắc phục những hạn chế trong quy định pháp luật về quyền địa dịch, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành. Cụ thể, cần làm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, quy định cụ thể về bồi thường và cơ chế giải quyết tranh chấp. Việc hoàn thiện pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quyền địa dịch để người dân hiểu rõ và thực hiện đúng quyền lợi của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền địa dịch, hay còn gọi là quyền đối với bất động sản liền kề, là một chế định pháp lý quan trọng nhằm điều chỉnh các quan hệ liên quan đến việc sử dụng, khai thác bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác. Tại Việt Nam, với mật độ dân số tương đối dày đặc và sự phát triển kinh tế nhanh chóng, việc quản lý, sử dụng đất đai hiệu quả trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền địa dịch được quy định nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc khai thác, sử dụng bất động sản bị hạn chế quyền do bị vây bọc. Tuy nhiên, trong thực tiễn áp dụng, nhiều bất cập, lỗ hổng pháp lý đã được ghi nhận, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá các quy định hiện hành về quyền địa dịch tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản pháp luật liên quan, đồng thời khảo sát thực trạng áp dụng tại một số địa phương trong giai đoạn từ năm 2015 đến 2023. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để hoàn thiện chế định quyền địa dịch, góp phần giảm thiểu tranh chấp, tận dụng tối đa nguồn lực đất đai, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về quyền tài sản trong luật dân sự và mô hình quản lý đất đai bền vững. Lý thuyết quyền tài sản giúp làm rõ bản chất, phạm vi và nội dung của quyền địa dịch, trong khi mô hình quản lý đất đai bền vững nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong việc cân bằng lợi ích giữa các chủ thể và bảo vệ môi trường sử dụng đất.

Ba khái niệm trọng tâm được nghiên cứu gồm: (1) Quyền địa dịch (servitude) – quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề nhằm phục vụ cho việc khai thác bất động sản khác; (2) Bất động sản liền kề – các bất động sản có vị trí địa lý gần nhau hoặc bị vây bọc; (3) Căn cứ xác lập và chấm dứt quyền địa dịch – các điều kiện pháp lý và thực tiễn để thiết lập hoặc kết thúc quyền này.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích pháp lý kết hợp so sánh pháp luật nhằm đánh giá các quy định hiện hành và kinh nghiệm quốc tế. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật Việt Nam, tài liệu học thuật, báo cáo ngành và các bản án liên quan đến quyền địa dịch. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 50 vụ tranh chấp điển hình được phân tích chi tiết nhằm làm rõ các vấn đề thực tiễn.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu phi xác suất, tập trung vào các vụ việc có tính đại diện và mức độ phức tạp cao. Quá trình nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, từ tháng 1/2022 đến tháng 12/2022, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và tổng hợp kết quả. Ngoài ra, tác giả đã tiến hành phỏng vấn chuyên gia pháp lý và cán bộ quản lý đất đai để làm rõ các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Bất cập về tên gọi và phạm vi áp dụng: Thuật ngữ “bất động sản liền kề” trong Bộ luật Dân sự 2015 bị giới hạn quá hẹp, chỉ áp dụng cho các bất động sản sát nhau, trong khi thực tế có nhiều trường hợp bất động sản bị vây bọc bởi nhiều lớp bất động sản không liền kề trực tiếp. Khoảng 35% vụ tranh chấp nghiên cứu cho thấy quyền địa dịch tác động lên nhiều bất động sản không liền kề.

2. Chủ thể hưởng quyền chưa rõ ràng: Quy định hiện hành xác định bất động sản là chủ thể hưởng quyền, điều này không phù hợp với bản chất pháp lý vì bất động sản không phải là chủ thể pháp luật. Khoảng 40% vụ việc cho thấy sự nhầm lẫn trong xác định chủ thể, gây khó khăn trong giải quyết tranh chấp.

3. Thiếu quy định cụ thể về mức đền bù: Cơ chế đền bù cho chủ sở hữu bất động sản bị hạn chế quyền còn mơ hồ, dẫn đến tranh chấp kéo dài. Ví dụ điển hình tại tỉnh Bình Dương cho thấy việc đền bù không hợp lý, chủ sở hữu bị yêu cầu bồi thường 100% giá trị đất dù chỉ sử dụng hạn chế diện tích nhỏ. Tỷ lệ các vụ tranh chấp liên quan đến đền bù chiếm khoảng 60%.

4. Quy định về đặc điểm lối đi qua chưa rõ ràng: Bộ luật Dân sự chỉ quy định chung chung về “lối đi thuận tiện và hợp lý nhất” mà không có tiêu chuẩn cụ thể về chiều rộng, chiều dài, chiều cao. Điều này dẫn đến nhiều quan điểm khác nhau, gây khó khăn trong thương lượng và giải quyết tranh chấp. Khoảng 50% vụ việc có tranh chấp về đặc điểm lối đi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các bất cập là do quy định pháp luật còn mang tính chung chung, thiếu tính cụ thể và chưa phù hợp với thực tiễn đa dạng của Việt Nam. So với các quốc gia như Pháp, Nhật Bản và Nga, Việt Nam chưa có quy định rõ ràng về phạm vi áp dụng, chủ thể hưởng quyền và cơ chế đền bù. Ví dụ, Bộ luật Dân sự Pháp quy định rõ quyền địa dịch là một nghĩa vụ đối với bất động sản nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho bất động sản khác, đồng thời có quy định chi tiết về mức đền bù và tiêu chuẩn lối đi.

Việc thiếu tiêu chuẩn cụ thể về lối đi qua không chỉ gây tranh chấp mà còn ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các bên, làm giảm hiệu quả khai thác bất động sản. Các biểu đồ so sánh mức đền bù và chiều rộng lối đi qua các vụ tranh chấp cho thấy sự phân bố không đồng đều, phản ánh sự thiếu đồng bộ trong áp dụng pháp luật.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật về quyền địa dịch nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, giảm thiểu tranh chấp và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Sửa đổi thuật ngữ và phạm vi áp dụng: Đề nghị thay đổi thuật ngữ “bất động sản liền kề” thành “bất động sản bị vây bọc” để bao quát các trường hợp thực tế, không giới hạn chỉ các bất động sản sát nhau. Chủ thể hưởng quyền cần được xác định rõ là cá nhân hoặc pháp nhân sở hữu bất động sản, không phải bất động sản.

2. Xây dựng tiêu chuẩn cụ thể cho lối đi qua: Ban hành quy chuẩn kỹ thuật về chiều rộng, chiều dài, chiều cao tối thiểu của lối đi qua tùy theo mục đích sử dụng (đi lại, kinh doanh, vận tải). Tiêu chuẩn này giúp các bên dễ dàng thương lượng và giảm thiểu tranh chấp.

3. Hoàn thiện cơ chế đền bù: Quy định rõ mức đền bù hợp lý, dựa trên tỷ lệ diện tích sử dụng hạn chế và giá trị thực tế của bất động sản, tránh việc đền bù toàn bộ giá trị đất khi quyền sử dụng bị hạn chế. Thời gian và thủ tục đền bù cần được quy định cụ thể để đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

4. Tăng cường công tác phổ biến pháp luật và đào tạo cán bộ: Nhà nước cần tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo về quyền địa dịch cho cán bộ quản lý đất đai và người dân nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết pháp luật, góp phần giảm thiểu tranh chấp.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 2 năm tới, với sự phối hợp của Bộ Tư pháp, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan quản lý địa phương và các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Giúp hiểu rõ các quy định pháp luật hiện hành, nhận diện các bất cập và áp dụng hiệu quả trong công tác quản lý, giải quyết tranh chấp.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý: Cung cấp cơ sở pháp lý và phân tích chuyên sâu để hỗ trợ tư vấn, tranh tụng liên quan đến quyền địa dịch.

3. Chủ sở hữu bất động sản và người dân: Nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ liên quan đến bất động sản bị vây bọc, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành luật: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về quyền tài sản và quản lý đất đai.

Câu hỏi thường gặp

1. Quyền địa dịch là gì?
   Quyền địa dịch là quyền sử dụng hạn chế một bất động sản nhằm phục vụ cho việc khai thác bất động sản khác thuộc quyền sở hữu của người khác. Ví dụ, quyền mở lối đi qua bất động sản liền kề để tiếp cận đường công cộng.

2. Ai có thể là chủ thể hưởng quyền địa dịch?
   Chủ thể hưởng quyền địa dịch là cá nhân hoặc pháp nhân sở hữu bất động sản bị vây bọc, không phải bất động sản. Quyền này không thể áp dụng cho bất động sản như một chủ thể pháp luật.

3. Khi nào quyền địa dịch được xác lập?
   Quyền địa dịch được xác lập khi có căn cứ pháp lý như thỏa thuận giữa các bên, di chúc, quyết định của cơ quan nhà nước hoặc do đặc điểm địa lý tự nhiên gây khó khăn cho việc khai thác bất động sản.

4. Cơ chế đền bù cho chủ sở hữu bất động sản bị hạn chế quyền như thế nào?
   Chủ sở hữu bất động sản bị hạn chế quyền có quyền được đền bù hợp lý dựa trên diện tích bị ảnh hưởng và giá trị thực tế của bất động sản. Mức đền bù cần được thỏa thuận hoặc xác định bởi cơ quan có thẩm quyền.

5. Làm thế nào để xác định đặc điểm lối đi qua hợp lý?
   Đặc điểm lối đi qua cần dựa trên mục đích sử dụng, đặc điểm địa hình và lợi ích của các bên. Nhà nước nên ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể để làm cơ sở cho việc xác định và thương lượng.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các bất cập về tên gọi, chủ thể, phạm vi áp dụng và cơ chế đền bù trong quy định về quyền địa dịch tại Việt Nam.
• Phân tích thực tiễn cho thấy nhiều tranh chấp phát sinh do quy định pháp luật còn chung chung, thiếu cụ thể.
• Đề xuất sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện pháp luật, bảo vệ quyền lợi các bên và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
• Khuyến nghị xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho lối đi qua và cơ chế đền bù minh bạch, công bằng.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng về quyền địa dịch trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế đất nước.

Để góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng, các cơ quan chức năng và nhà nghiên cứu cần phối hợp triển khai các đề xuất trên trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VANDE LÝ LUẬN CHUNG VE QUYẺN ĐỊA DỊCH 11. Kháiniệmquyềnđịa ịch "Trước hết, nhằm lam rổ các chế định vẻ dia dich, tác giả xin đi qua khải quát về đối tượng của chế định nảy để giúp người đọc có cải nhìn tổng quan hon về chế định nảy. Kháiniệmbấtđộngsản: Khởi nguồn tử quy định của Pháp luật La Mã cỗ đại, bat động sản được. định nghĩa la một loại tai sẵn có tinh chất không thé di dời, tức không thể thay đổi vị trí Qua quá trình phát triển cia quy định của pháp luật cũng như kế thừa giá trí của các quy định của pháp luật va thuộc tinh t nhiên của bất đông sẵn, quy định về bất động sin đã có sự phát triển, 1am 16 hơn so với trước, theo đó bất động sẵn sé bao gồm những tải sin sau day: ~ Đất đai, một bộ phan cầu thành lãnh thé, thuộc chủ quyền quốc gia, 1a sự tổng hợp của mặt đất, mất nước, khoảng không gian trên mat đất, mặt nước ‘va lòng dat được xác định về ranh giới, vị trí cụ thể.

- Nha, công trinh zây dựng gắn liên với dat đai và những tải sản khác gin liên với nh, công tình xây dựng đó, Những tài sản nảy không hoàn toan Ja không thé di đời, tuy nhiên, nó mang tính ổn định vả gan lién với đất cao, trường hợp di đồi thì có thé gây ra anh hưỡng lớn tới giá ti tải sản đó -_ Những tài sản khác gắn lién với đất. Nhóm tài sản nảy thường bao gém các loại tải nguyên thiên nhiên khoáng sản gắn liên với đất như than, dầu khí, vàng bac,. tai thời điểm mới sinh ra, chưa được khai thác va van gin liên với lòng đất, và các loại tai sản khác mang tinh chat gắn lién với đất vảihoặc sinh ra từ lòng đất. Khái niệm về địa dịch theo các học thuyết thời La Mã cỗ đại -_ Binh nghila Quyển dia dịch là một loại dich quyền, được lần đầu ghỉ nhân trong quy định của pháp luật La Mã cỗ dai, được thiết lập nhằm tao sự tiện ích cho việc.

khai thác một bat đông sin nhất đính hoặc có loi ích cho những chủ thể xác định. Cụ thể hơn, từ “địch” trong "quyền dia dich” hay “dich quyển” mangý nghĩa là phục dich hay dich vụ, theo dé địa dich chỉ viếc một bất đông sin không chi dem lại nguồn lợi cho chủ sở hữu của bat động săn đó ma còn dem lại lợi ích cho những bất đông sản xung quanh. ~_ Phân loại 'Về phương thức thực hiện, trong quy định của Luật La Mã cỗ đại, quyền. dia dich được phân biết thảnh hai loại là dia dịch chủ động và dia dịch bi đông Địa dich chủ động la chế định điều chỉnh các quan hệ ma theo đó vi mục.

đích khai thác bat động sản của minh, chủ thé được hưởng quyền được phép. thực hiện hoặc yêu cầu chủ thể chiu quyền một số hảnh vi (Vi dụ: đi qua, dẫn. Mat khác, địa dich bi động la trường hop người chủ sở hữu mảnh đất chịu dia dịch không được thực hiến mét số hành vi nhất đính nhằm. đâm bảo việc khai thác bat động sản của chủ thể hưởng quyển địa dich (Vi dụ trổ cửa, trồng cd ) "Về đối tượng áp dung, quyển dia dich trong quy định của Luật La Mã còn.

được phân chia thành hai loại 1a quyền dia dich đối vật và quyền dia dich đối nhân Trong đỏ, địa dịch đối vật có thể hiểu la loại quyển dia địch gắn liên với 10 ‘bat động san, theo do, việc chuyển nhượng bất động sản cho chủ thể khác. không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện quyển dia dịch Mat khác, quyền dia địch đối nhân lại gắn lién với một sô chủ thể nhất định được hưởng quyển khai thác bat động sản của chủ thé khác. Tir đây, dưới thời La Mã cỗ đại, ché định dia dich được zác định lả chế định điều chỉnh mối liên hệ giữa hai bất động sin khác nhau thuộc quyển sở hữu của hai chủ sở hữu khác nhau, theo dé thì một bất đông sin phải chiu “phiên luy" nhằm phục vụ bat động sin lúa Hiện nay, với sự phát triển của các quan hệ xi hội vả theo quan điểm của nhiều quốc gia trên thể giới, quyền dia dich đang có nhiều cách hiểu khác nhau, cụ thé như sau: 113. Khai quốc gia trên thể giới Căn cử theo bộ luật dân sự Pháp (“Code civil des Frangais”), "Quyển dia dich” được gọi là “Dich quyển" va được định nghĩa tai diéu 637 như sau: “Une servitude est une charge imposée sur un héritage pour Tusage et lutte di héritage appartenaant à un autre propriétatre” tam dich là “Dich quyển Ja một nghữa vụ đối với một bắt động sản nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho Việc sit dhing một bắt đông sản thuộc số lu của người khác "Nhân xét vé quy định về quyên dia dich của bộ luật dân sự Pháp.

Theo quan điểm của tác giã, Quy định về "Quyên dia dich” cn cứ theo bộ luật dân sự của Pháp la tương đổi chính xác, tuy nhiên van ton tại Ing trong quy. định, cụ thé tai đây, bô luật dân sự Pháp ân định số lương bat động sin chịu. đĩa dich chi là một là chưa hop lý, bởi lẽ trong thực tiễn áp dung pháp huật, có nhiêu trường hop cân áp dung quyền dia dịch lên nhiễu bat đồng sẵn khác nhau thi mới có thể dim bao việc sử dung, khai thác của chi sở hữu bat đông, ul sản được hưởng quyền. Co thé thay, việc giới hạn số lương bắt động sản chịu.

địa dịch vừa không đem lại lợi ích gì, lại tiém an rủi ro rat lớn về việc thực hiện quyển dia dịch không hiệu quả, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đền quyền. và lợi ích của các bến đương sự. Sau Pháp, có nhiều quốc gia trên thể giới cũng đã để cấp tới Quyển địa dich hay Dịch quyền, tuy nhiền lại không quy định trực tiếp định ngiữa của Quyền dia dich. Một số ví dụ tiêu biểu: Căn cử theo Bộ luật dân sự Nhật Bản, Quyền dia dich đã được quy định tại điều 280 như sau: “A person entitied to a servihide shall have the right to ‘make lands of others avatlable for the benefit of their own lands in accordance with purposes prescribed in the acts establishing the servitudes tạm địch như sau: “Người được iưởng quyén dia dich có quyén sử dung đất của người Rhác nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác bắt động sản của mình phù hợp với muc đích qny đmh trong văn bản xác lập về địa dich Nhân xét vé quy định về quyền địa dich của bộ luật dn sự Nhất Ban: theo quan điểm của tác giã thi tương tư như với Pháp thi quy định tại bô luật dn sự Nhật Ban là tương đi chính xác, tuy nhiên vẫn còn tôn tai điểm bắt cập ở.

việc xác định chủ sở hữu của bất động sản chỉ co thé là người (cá nhân) ma loại trừ di trường hợp là tổ chức (pháp nhân) cũng có thé là chủ sở hữu của ‘vat động sản bị vay bọc. Do vậy can thiết sửa đổi bd sung về chủ thể hưởng. quyền bao gồm cả cá nhân và pháp nhân Ngoài ra, Theo B6 luật dân sự Nga, quyển nảy còn được quy định tại digu 274 như sau: “The owner of the inmaovabis property (the land plot and the other realty) shail have the right to claim fom the owner of the neighboring land plot and if necessary, also fiom the owner of yet another land plot (the neighboring plot) that the right of the limited use of the neighboring land plot (the servitude) be gramted to lim”, tạm dịch la: “Chữ sở itu của bắt đông sân (Dat đai hoặc bat động sản khác) trong trường hop cẩn tiết có quyền yêu cầu chủ sở hữu bat đông sản lién ké cắp cho ho quyền sử đụng han chế bắt động sản liễn kề Nhận xét về quy định về quyền dia dịch của bộ luật dân sự Nga: theo quan. điểm của tác giả thi tương tư như với Pháp va Nhật thì quy đính tại bộ luật dân sự Nga là tương đối chính zác, tuy nhiên vẫn còn tổn tại điểm bắt cập ở việc sắc định đổi tương tác động của quyển nảy bị giới han chỉ bao gồm các bất động sẵn "liền kể" 114.

Khái niệm về địa dich theo quy định của Việt Nam -_ Những Quy định trước đây Chế dinh về địa dịch tại Việt Nam được quy định lân đâu tại Hoàng Việt Hồ luật, điều 629, cụ thể như sau: "Địa dich lả một bat đồng sản phải gánh, lâm ích cho bat động sản của người khác. Nếu bat đông sản liên ké không làm. ích cho bat động sản hưởng dia dịch thi bat động sin nay gp khó khăn trong việc khai thác sử dung” Tiếp đến năm 1931, bô luật dân sự Bắc ky có quy đính về quyển dia dịch như sau: “Bia dịch là những sw phién luy buộc vào một sở nha đất nao, để lợi dung cho một sở nha dat của người chủ khác”, vả vào năm 1972 theo bộ Dân luật Sài Gòn: "Địa dich la dich luy đất trên một bất đồng sản dé thuân lợi hay tiên ích cho bat động sản khác thuộc quyền sở hữu của người khác”. Về ban chất thì ngoài việc sử dụng thống nhất thuật ngữ thì quy định cũng khá tương đẳng với các quốc gia khác trên thé giới.

Sau nảy vào năm 1995, quy định của pháp luật Việt Nam bắt đâu có sự thay đổi, cụ thé căn cứ theo quy định tại điều 278 Bộ luật dân sự 1905 va điều 273 bô luật dân sự 2005 thì quyển địa dịch theo quan điểm của nha lập pháp l3 "Việt Nam được đổi tên thánh lả "Quyên sử dụng han chế bat động sẵn liên kể" vva được quy định lẫn lượt như sau, “Cini số hữu nhà, người sử dung đất có quyền sử dung bắt động sản liền ka thuộc sở hữm của người khác để bảo aon các nim cẩu của minh về lỗi đi, cấp, thoát nước, đường day tat điện, thông tin liên iạc và các nin cẩu cần thiết khác một cách hợp If, nhưng phải đền bù, néu không có thoả tiuậm khác “? và “Chui sở hữu nhà, người sử dung đất có quyền sit dung bắt động sản liễn i thuộc sỡ Hữu của người khác đỗ bảo đâm các nim cẩu của mình về lỗi a, cấp, thoái nước, cấp khi ga. đường dy tải điện, thông tin liên lạc và các nin câu cẩn thiết Khác một cách hop If, nhưng phải đền bù, nếu không có thoả.