Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại Tổng Cục Thuế Bộ Tài Chính

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Thị Thu Hường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Dũng
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Quản Lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại Tổng Cục Thuế - Bộ Tài Chính
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC
• 1.1. Chi thường xuyên và đặc điểm của chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ quan nhà nước
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ quan nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI TỔNG CỤC THUẾ
• 2.1. Tổng quan về Tổng cục Thuế
• 2.2. Quá trình hình thành phát triển ngành Thuế
• 2.3. Sơ đồ cơ cấu tổ chức
• 2.4. Nhiệm vụ, quyền hạn
• 2.5. Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế
• 2.5.1. Thực trạng công tác xây dựng, hướng dẫn, cụ thể hóa các chế độ, chính sách chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 2.5.2. Thực trạng công tác lập kế hoạch, dự toán, phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế
• 2.5.3. Thực trạng công tác chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 2.5.4. Thực trạng công tác quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế
• 2.5.5. Thực trạng công tác kiểm tra chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế
• 2.5.6. Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại Tổng cục Thuế
• 2.5.6.1. Kết quả đạt được
• 2.5.6.2. Những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH TẠI TỔNG CỤC THUẾ
• 3.1. Mục tiêu, định hướng phát triển công tác quản lý và sử dụng chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Ngành Thuế đến năm 2025
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế
• 3.2.1. Giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng, hướng dẫn cụ thể hóa các chế độ chính sách chi thường xuyên NSNN
• 3.2.2. Giải pháp hoàn thiện công tác lập kế hoạch, dự toán, phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 3.2.3. Giải pháp nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ quản lý
• 3.2.4. Giải pháp khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý tài chính ở các đơn vị
• 3.2.5. Giải pháp hoàn thiện công tác quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 3.2.6. Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra nội bộ và tổ chức quản lý công tác chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 3.2.6.1. Đối với Chính phủ
• 3.2.6.2. Đối với Bộ Tài chính
• 3.2.6.3. Đối với Kho bạc Nhà nước
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý ngân sách

Quản lý ngân sách là một quá trình quan trọng trong việc phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính của nhà nước. Luận văn tập trung vào việc phân tích các cơ chế quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế - Bộ Tài chính. Các vấn đề chính bao gồm việc xây dựng chính sách, lập kế hoạch, và kiểm soát chi tiêu công. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý hiệu quả để đảm bảo sự ổn định và phát triển kinh tế.

1.1. Khái niệm và đặc điểm

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của các cơ quan nhà nước. Đặc điểm chính của chi thường xuyên là tính ổn định và tính tiêu dùng xã hội. Các khoản chi này bao gồm chi thanh toán cá nhân, chi quản lý hành chính, và chi nghiệp vụ chuyên môn. Luận văn phân tích sâu về các đặc điểm này để làm rõ vai trò của chi thường xuyên trong việc đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước.

1.2. Nội dung chi thường xuyên

Nội dung chi thường xuyên bao gồm các khoản chi cho hoạt động sự nghiệp văn hóa-xã hội, kinh tế, quản lý nhà nước, và quốc phòng an ninh. Luận văn chỉ ra rằng việc phân bổ ngân sách cần phải phù hợp với các nhiệm vụ cụ thể của từng cơ quan. Các khoản chi cho con người, như tiền lương và phúc lợi, cũng được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả.

II. Thực trạng quản lý chi thường xuyên tại Tổng cục Thuế

Luận văn đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế. Các vấn đề chính bao gồm việc lập kế hoạch, dự toán, và chấp hành ngân sách. Kết quả cho thấy, mặc dù đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn còn tồn tại một số bất cập trong việc quản lý và sử dụng ngân sách. Luận văn cũng chỉ ra các hạn chế trong công tác kiểm tra và quyết toán ngân sách.

2.1. Lập kế hoạch và dự toán

Công tác lập kế hoạch và dự toán chi thường xuyên tại Tổng cục Thuế được thực hiện dựa trên các chính sách và quy định hiện hành. Tuy nhiên, luận văn chỉ ra rằng việc dự toán thường không sát với thực tế, dẫn đến tình trạng lãng phí hoặc thiếu hụt ngân sách. Cần có sự điều chỉnh và cải tiến trong quy trình lập kế hoạch để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả.

2.2. Chấp hành và quyết toán

Việc chấp hành và quyết toán ngân sách tại Tổng cục Thuế còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc kiểm soát chi tiêu. Luận văn nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường công tác kiểm tra và giám sát để đảm bảo việc sử dụng ngân sách đúng mục đích và hiệu quả. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý và áp dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý tài chính.

III. Giải pháp tăng cường quản lý chi thường xuyên

Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Tổng cục Thuế. Các giải pháp bao gồm việc hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý, và áp dụng các công nghệ hiện đại. Mục tiêu là đảm bảo việc sử dụng ngân sách một cách tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính.

3.1. Hoàn thiện chính sách

Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện các chính sách liên quan đến quản lý chi thường xuyên. Luận văn đề xuất việc xây dựng các chế độ, chính sách chi tiêu phù hợp với thực tế và đảm bảo tính linh hoạt trong quá trình thực hiện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong việc thực thi chính sách.

3.2. Nâng cao năng lực quản lý

Việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả trong quản lý chi thường xuyên. Luận văn đề xuất việc đào tạo và bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý tài chính cho cán bộ. Đồng thời, cần áp dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý ngân sách để tăng cường tính minh bạch và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhằm đảm bảo hoạt động liên tục và hiệu quả của các cơ quan nhà nước. Tại Tổng cục Thuế - Bộ Tài chính, chi thường xuyên NSNN chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách ngành Thuế, với mức phân bổ ổn định khoảng 65% tổng dự toán chi hàng năm. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016-2018, việc quản lý và sử dụng nguồn kinh phí này vẫn còn nhiều bất cập, như chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, tình trạng lãng phí và chưa có sự đồng bộ trong hướng dẫn thực hiện các chế độ chi tiêu. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tại Tổng cục Thuế trong giai đoạn 2016-2018, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, sử dụng tiết kiệm và minh bạch nguồn kinh phí này đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các đơn vị dự toán cấp II và cấp III thuộc Tổng cục Thuế trên toàn quốc. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính công, đồng thời hỗ trợ Tổng cục Thuế thực hiện tốt chức năng quản lý thuế, góp phần ổn định nguồn thu NSNN và phát triển kinh tế xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước, trong đó có lý thuyết về chi thường xuyên NSNN và quản lý tài chính công. Mô hình quản lý chi thường xuyên NSNN được xây dựng trên cơ sở chu trình ngân sách gồm các giai đoạn: lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra, giám sát. Ba khái niệm chính được sử dụng gồm: chi thường xuyên NSNN (bao gồm chi thanh toán cá nhân, chi quản lý hành chính, chi nghiệp vụ chuyên môn và chi mua sắm, sửa chữa tài sản), cơ chế quản lý tài chính và biên chế ngành Thuế, và hiệu quả quản lý chi ngân sách. Ngoài ra, luận văn tham khảo các quy định pháp luật như Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế quản lý tài chính ngành Thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo dự toán và quyết toán ngân sách ngành Thuế giai đoạn 2016-2018, các văn bản pháp luật, quy chế quản lý tài chính của Tổng cục Thuế, cùng các báo cáo kiểm tra, giám sát nội bộ. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 762 đơn vị dự toán thuộc Tổng cục Thuế, trong đó có 63 đơn vị dự toán cấp II và 758 đơn vị dự toán cấp III. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định lượng thông qua thống kê mô tả các chỉ tiêu chi ngân sách, tỷ lệ phân bổ chi thường xuyên, mức độ tiết kiệm và hiệu quả sử dụng kinh phí. Đồng thời, phương pháp phân tích định tính được áp dụng để đánh giá các quy trình quản lý, cơ chế chính sách và thực trạng triển khai tại các đơn vị. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 6/2018 đến tháng 12/2019, bao gồm các bước thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ trọng chi thường xuyên NSNN ổn định nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế: Trong giai đoạn 2016-2018, chi thường xuyên chiếm khoảng 65% tổng dự toán chi ngân sách ngành Thuế, tuy nhiên Bộ Tài chính chưa giao đủ kinh phí theo cơ chế 1,8% dự toán thu NSNN hàng năm, dẫn đến thiếu hụt kinh phí cho các hoạt động thường xuyên.

2. Cơ chế quản lý tài chính và biên chế có nhiều điểm ưu việt nhưng còn hạn chế: Quy định mức chi tiền lương bình quân toàn ngành không vượt quá 1,8 lần mức lương chung của Nhà nước đã giúp cải thiện thu nhập cán bộ công chức, góp phần nâng cao hiệu quả công tác. Tuy nhiên, việc chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể cho một số khoản chi đặc thù như thù lao ủy nhiệm thu, chi hội đồng tư vấn thuế xã phường dẫn đến sự chênh lệch và không đồng bộ trong thực hiện.

3. Công tác lập dự toán, phân bổ và chấp hành dự toán còn bất cập: Việc điều chỉnh dự toán trong năm chưa được thực hiện kịp thời và đồng bộ, nhiều đơn vị dự toán cấp III chưa chủ động tiết kiệm chi tiêu, dẫn đến tình trạng chi tiêu không hiệu quả. Tỷ lệ tiết kiệm chi thường xuyên chỉ đạt khoảng 5-7% tổng dự toán giao, thấp hơn so với yêu cầu tiết kiệm tối thiểu 10%.

4. Kiểm tra, giám sát và quyết toán chi thường xuyên chưa chặt chẽ: Công tác kiểm tra nội bộ và phối hợp với Kho bạc Nhà nước còn hạn chế, chưa phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm trong quản lý chi tiêu. Tỷ lệ sai sót trong báo cáo quyết toán chi thường xuyên chiếm khoảng 3-4% số đơn vị kiểm tra.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc chưa hoàn thiện đồng bộ các văn bản hướng dẫn chi tiết cho các khoản chi đặc thù, cũng như sự thiếu đồng bộ trong quy trình lập và điều chỉnh dự toán chi thường xuyên. So sánh với kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên tại Tổng cục Hải quan và Cục Tài chính doanh nghiệp cho thấy, việc áp dụng quản lý chi theo kết quả đầu ra và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý. Việc Tổng cục Thuế chưa áp dụng triệt để các phương pháp này làm giảm hiệu quả quản lý chi thường xuyên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ phân bổ chi thường xuyên theo từng năm, bảng so sánh mức chi tiết các khoản chi đặc thù giữa các địa phương, và biểu đồ tiến độ thực hiện dự toán chi thường xuyên so với kế hoạch. Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại Tổng cục Thuế, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, góp phần tăng cường kỷ cương tài chính và minh bạch trong quản lý công.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết các khoản chi đặc thù: Ban hành các quy định cụ thể về mức chi thù lao ủy nhiệm thu, chi hội đồng tư vấn thuế xã phường và các khoản chi đặc thù khác nhằm đảm bảo sự đồng bộ và công bằng trong toàn ngành. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp Tổng cục Thuế; Thời gian: trong năm 2024.

2. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và kiểm soát chi: Phát triển và triển khai hệ thống phần mềm quản lý chi ngân sách tích hợp với Kho bạc Nhà nước để theo dõi, giám sát chi tiêu theo thời gian thực, giảm thiểu sai sót và gian lận. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế, Cục Công nghệ thông tin; Thời gian: 2024-2025.

3. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý ngân sách, kỹ năng lập dự toán, quyết toán và kiểm tra chi ngân sách cho cán bộ các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế phối hợp Học viện Hành chính Quốc gia; Thời gian: hàng năm.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Thiết lập quy trình kiểm tra nội bộ định kỳ và đột xuất, phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước và các cơ quan thanh tra để phát hiện, xử lý kịp thời các sai phạm trong quản lý chi thường xuyên. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế, Kho bạc Nhà nước; Thời gian: liên tục từ 2024.

5. Cải tiến quy trình lập và điều chỉnh dự toán chi thường xuyên: Xây dựng quy trình linh hoạt, cho phép điều chỉnh dự toán kịp thời theo biến động thực tế, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình của các đơn vị dự toán cấp III. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế; Thời gian: 2024-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công tại các cơ quan nhà nước: Giúp hiểu rõ cơ chế, quy trình quản lý chi thường xuyên NSNN, từ đó nâng cao hiệu quả công tác lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách.

2. Lãnh đạo và chuyên viên Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, quy chế quản lý tài chính ngành Thuế, đồng thời áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản lý Nhà nước: Là tài liệu tham khảo quý giá về quản lý ngân sách nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực chi thường xuyên và quản lý tài chính công.

4. Các cơ quan kiểm toán, thanh tra và giám sát tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng các tiêu chí, quy trình kiểm tra, giám sát chi ngân sách, phát hiện và xử lý các sai phạm trong quản lý chi thường xuyên.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Chi thường xuyên NSNN là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước, bao gồm chi thanh toán cá nhân, chi quản lý hành chính, chi nghiệp vụ chuyên môn và chi mua sắm, sửa chữa tài sản phục vụ công tác chuyên môn.

2. Tại sao quản lý chi thường xuyên NSNN tại Tổng cục Thuế lại quan trọng?
   Vì Tổng cục Thuế là cơ quan quản lý thu ngân sách nội địa, việc quản lý chi thường xuyên hiệu quả giúp đảm bảo hoạt động liên tục, nâng cao hiệu quả thu ngân sách và góp phần ổn định tài chính công.

3. Những khó khăn chính trong quản lý chi thường xuyên tại Tổng cục Thuế là gì?
   Bao gồm việc chưa được giao đủ kinh phí theo cơ chế, thiếu văn bản hướng dẫn chi tiết cho các khoản chi đặc thù, quy trình lập và điều chỉnh dự toán chưa linh hoạt, và công tác kiểm tra, giám sát còn hạn chế.

4. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên?
   Hoàn thiện văn bản hướng dẫn, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường kiểm tra giám sát và cải tiến quy trình lập dự toán là những giải pháp thiết thực.

5. Làm thế nào để đảm bảo tiết kiệm và chống lãng phí trong chi thường xuyên?
   Thông qua việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chặt chẽ, kiểm tra, giám sát thường xuyên, xử lý nghiêm các sai phạm và khuyến khích tiết kiệm trong từng đơn vị dự toán.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên NSNN tại Tổng cục Thuế, làm rõ vai trò và đặc điểm của chi thường xuyên trong hoạt động tài chính công.
• Phân tích thực trạng giai đoạn 2016-2018 cho thấy tỷ trọng chi thường xuyên ổn định khoảng 65% tổng dự toán chi, nhưng còn nhiều hạn chế trong quản lý và sử dụng kinh phí.
• Đã chỉ ra các nguyên nhân chủ yếu như thiếu đồng bộ văn bản hướng dẫn, quy trình lập dự toán chưa linh hoạt, và công tác kiểm tra giám sát chưa hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường kiểm tra, giám sát.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2024-2025, đồng thời mở rộng nghiên cứu đánh giá hiệu quả quản lý chi thường xuyên tại các cơ quan nhà nước khác.

Các cơ quan quản lý tài chính và cán bộ ngành Thuế cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên, góp phần phát triển bền vững ngân sách nhà nước và nền kinh tế quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1. Những vấn đề cơ bản về quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc; Chƣơng 2. Thực trạng công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại Tổng cục Thuế; Chƣơng 3. Một số giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại Tổng cục Thuế.

7 e CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI CƠ QUAN NHÀ NƢỚC 1. Chi thƣờng xuyên và đặc điểm của chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc 1. Khái niệm, đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ quan nhà nước 1. Khái niệm chi thường xuyên NSNN tại cơ quan nhà nước Chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của nhà nƣớc nhằm trang trải những nhu cầu chi gắn liền với việc thực hiện các nhiệm vụ của nhà nƣớc về lập pháp, hành pháp, tƣ pháp và một số dịch vụ công cộng khác mà nhà nƣớc vẫn phải cung ứng.

Chi tiêu của NSNN diễn ra trên phạm vi rộng, đa dạng về hình thức. Trong quản lý NSNN ta hiện nay chủ yếu phân loại nội dung chi theo một số nhóm lớn, nhƣ: chi đầu tƣ phát triển, chi thƣờng xuyên, chi trả nợ, chi viện trợ và chi khác. Chi thƣờng xuyên NSNN đối với cơ quan nhà nƣớc là các khoản duy trì hoạt động thƣờng xuyên của cơ quan nhà nƣớc, đảm bảo cho cơ quan nhà nƣớc thực hiện chức năng, nhiệm vụ đƣợc giao, trong đó bao gồm nội dung chi: chi thanh toán cá nhân, chi quản lý hành chính, dịch vụ công cộng, chi nghiệp vụ chuyên môn đƣợc giao của từng cơ quan nhà nƣớc, chi mua sắm, sửa chữa tài sản và chi thƣờng xuyên khác. Cùng với quá trình phát triển kinh tế xã hội, các nhiệm vụ thƣờng xuyên mà cơ quan nhà nƣớc phải đảm nhận càng tăng, đã làm phong phú thêm nội dung chi thƣờng xuyên NSNN.

Tuy vậy, trong công tác quản lý có thể lựa chọn một số cách phân loại các hình thức chi để tập hợp chúng vào nội dung chi thƣờng xuyên một cách nhanh và thống nhất. Đặc điểm chi thường xuyên NSNN tại cơ quan nhà nước Thứ nhất: Đại bộ phận các khoản chi thƣờng xuyên tại cơ quan nhà nƣớc mang tính ổn định khá rõ nét. Những chức năng vốn có của nhà nƣớc nhƣ: Bạo lực, trấn áp và tổ chức quản lý các hoạt động kinh tế, xã hội đều đòi hỏi phải đƣợc thực thi cho dù có sự thay đổi về thể chế chính trị. Để đảm bảo cho Nhà nƣớc có thể thực hiện các chức năng đó, tất yếu phải cung cấp nguồn vốn từ NSNN cho nó.

Mặt khác, tính ổn định của chi thƣờng xuyên còn bắt nguồn từ tính ổn định trong từng hoạt động cụ thể mà mỗi bộ phận cụ thể thuộc guồng máy Nhà nƣớc phải thực hiện. Thứ hai: Xét theo cơ cấu chi NSNN tại cơ quan nhà nƣớc ở từng niên độ và mục đính sử dụng cuối cùng của vốn cấp phát thì đại bộ phận các khoản chi thƣờng xuyên của NSNN có hiệu lực tác động trong khoảng thời gian ngắn và mang tính chất tiêu dùng xã hội. Nếu chi đầu tƣ phát triển nhằm tạo ra các cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế trong tƣơng lai, thì chi thƣờng xuyên lại chủ yếu đáp ứng cho các nhu cầu chi để thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nƣớc về quản lý kinh tế, quản lý xã hội ngay trong năm ngân sách hiện tại. Thứ ba: Phạm vi, mức độ chi thƣờng xuyên NSNN tại cơ quan nhà nƣớc gắn chặt với cơ cấu tổ chức của bộ máy nhà nƣớc và sự lựa chọn của Nhà nƣớc trong việc cung ứng các hàng hoá công cộng.

Với tƣ cách là một quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nƣớc, nên tất yếu quá trình phân phối và sử dụng vốn NSNN luôn phải hƣớng vào việc đảm bảo sự hoạt động bình thƣờng của bộ máy nhà nƣớc đó. Nếu một khi bộ máy quản lý nhà nƣớc gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả thì số chi thƣờng xuyên đƣợc giảm bớt và ngƣợc lại. Quyết định của nhà nƣớc trong việc lựa chọn phạm vi và mức độ cung ứng các hàng hoá công cộng cũng sẽ ảnh hƣởng trực tiếp đến phạm vi và mức độ chi thƣờng xuyên của NSNN. Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ quan nhà nước Nếu xét theo từng lĩnh vực chi, thì nội dung chi thƣờng xuyên NSNN của cơ quan nhà nƣớc bao gồm: - Chi cho hoạt động sự nghiệp thuộc lĩnh vực văn hóa- xã hội.

- Chi cho hoạt động sự nghiệp kinh tế nhà nƣớc. - Chi cho hoạt động quản lý nhà nƣớc. - Chi cho quốc phòng an ninh và trật tự, an toàn xã hội. Xét theo nội dung kinh tế của các khoản chi, thì nội dung chi thƣờng xuyên bao gồm: Các khoản chi cho con ngƣời thuộc khu vực hành chính sự nghiệp: Tiền lƣơng, tiền công, phục cấp phúc lợi tập thể.

tiền thƣởng, các khoản đóng góp theo tiền lƣơng và các khoản thanh toán khác cho cá nhân. Ngoài ra, ở một số đơn vị đặc thù là các trƣờng có các khoản chi về học bổng cho học sinh và sinh viên theo chế độ nhà nƣớc đã quy định cho mỗi loại trƣờng hợp cự thể và mức học bổng mà mỗi sinh viên đƣợc hƣởng cũng đƣợc tính theo cơ cấu chi thƣờng xuyên thuộc nhóm mục này. - Các khoản chi về nghiệp vụ chuyên môn: Hoạt động nghiệp vụ chuyên môn trong các đơn vị hành chính sự nghiệp đƣợc đảm bảo bằng nguồn kinh phí thƣờng xuyên của NSNN ở mỗi ngành rất khác nhau. Đƣợc tính vào nghiệp vụ chuyên môn phải là những khoản chi mà nếu xét về nội dung kinh tế của nó phải thực sự phục vụ cho hoạt động này Chính vì vậy, trong quá trình hạch toán các khoản chi thƣờng xuyên phát sinh tại mỗi đơn vị hành chính sự nghiệp rất cần có sự phân định theo nội dung kinh tế của nghiệp vụ phát sinh một cách rõ ràng, chuẩn xác.

Nhờ đó mà công tác thống kê, phân tích đánh giá tình hình quản lý và sử dụng kinh phí ở mỗi đơn vị mới có thể lột tả đƣợc mức độ quán triệt nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả đã đạt đƣợc ở mức độ nào. 10 e - Các khoản chi mua sắm sửa chữa: Trong quá trình hoạt động, các đơn vị hành chính sự nghiệp còn đƣợc NSNN cấp kinh phí để mua sắm thêm các tài sản hoặc sửa chữa các tài sản đang trong quá trình sử dụng, nhằm phục vụ kịp thời cho nhu cầu hoạt động và nâng cao hiệu quả sử dụng của các tài sản đó. Trong điều kiện hiện tại, đƣợc tính vào chi NSNN cho mua sắm, sửa chữa ở các đơn vị hành chính sự nghiệp, bao gồm: Các khoản chi để mua sắm thêm tài sản đƣợc hạch toán theo các mục 6550, 7000, 9000, 9050 và 7750 của Mục lục NSNN. Các khoản chi để thực hiện sửa chữa thƣờng xuyên và sửa chữa lớn tài sản cố định đƣợc hạch toán theo các mục 6900, 7750 của Mục lục NSNN.

- Các khoản chi khác: Thuộc phạm vi các khoản chi khác nằm trong cơ cấu chi thƣờng xuyên của NSNN, có thể nói một cách khái quát nhất là những khoản chi có thời hạn tác động ngắn nhƣng chƣa đƣợc đề cập đến ở 3 nhóm mục tiêu trên. Nếu tiếp cận theo góc nhìn của các đơn vị sử dụng ngân sách, thì cơ cấu chi thƣờng xuyên cho các đơn vị này còn thiếu những nội dung thuộc về chi phí chung cho hoạt động của mỗi đơn vị đó. Nên ở nhóm chi khác này phải bao gồm các khoản mục chi phí chung và chi khác. Các khoản thuộc về chi phí chung của mỗi đơn vị nhằm đáp ứng nhu cầu duy trì sự hoạt động quản lý điều hành của mỗi đơn vị đó.

Nó thƣờng bao gồm các mục chi nhƣ: Thanh toán dịnh vụ công cộng, vật tƣ văn phòng, thông tin, tuyên truyền, liên lạc, hội nghị định kỳ về quy định trong quản lý hành chính, công tác phí, chi phí thuê mƣớn phục vụ hoạt động quản lý hành chính… 1. Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại các cơ quan nhà nước Chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc đƣợc thực hiện theo một quy trình thống nhất gồm các giai đoạn chủ yếu: Lập dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc; chấp hành dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc; kế toán, kiểm toán và quyết toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc. Xây dựng, hướng dẫn, cụ thể hóa các chế độ, chính sách chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ quan nhà nước Đây là nội dung quan trọng làm nền tảng cho công tác quản lý và sử dụng kinh phí tại các đơn vị, Nhà nƣớc ban hành các chế độ, chính sách, tiêu chuẩn, định mức theo quy định. Các cơ quan nhà nƣớc, đặc biệt là các đơn vị dự toán cấp 1 có trách nhiệm chủ động nghiên cứu, tiếp tục hƣớng dẫn, cụ thể hóa trong từng ngành, lĩnh vực, đảm bảo theo quy định của Nhà nƣớc, phù hợp với đặc điểm, đặc thù của mỗi ngành mỗi lĩnh vực cụ thể làm căn cứ để các đơn vị trực thuộc triển khai thực hiện.

Công tác lập kế hoạch, dự toán, phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ quan nhà nước Lập dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc là công việc khởi đầu có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc. Lập dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc là lập kế hoạch (dự toán) các khoản chi thƣờng xuyên ngân sách trong một năm ngân sách. Kết quả của khâu này là dự toán ngân sách đƣợc các cấp có thẩm quyền quyết định. Quá trình lập dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc phải đảm bảo các yêu cầu: Một là, lập dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại cơ quan nhà nƣớc phải tuân thủ những quy định của Luật ngân sách nhà nƣớc.

Dự toán chi thƣờng xuyên ngân sách của các đơn vị dự toán các cấp phải lập theo đúng nội dung, biểu mẫu, thời hạn kèm theo báo cáo thuyết minh rõ ràng cơ sở, căn cứ tính toán.