phần mở đầu và kết luận, nội dung của đề tài bao gồm 3 chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng thương mại. Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Bắc Kạn Chƣơng 4: Giải pháp nhằm phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Bắc Kạn. 3 download by : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng thƣơng mại Dịch vụ NHBL là một trong những hoạt động kinh doanh truyền thống của các NHTM và được đề cập đến trong nhiều nghiên cứu trong nước và ngoài nước.
Tuy nhiên, tại Việt Nam đây vẫn là một lĩnh vực mới mẻ cần được nghiên cứu, làm rõ về cả lý luận và thực tiễn. Trên thế giới cũng như tại Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại như: Trên thế giới một số bài viết về dịch vụ NHBL gần đây như “Retail Banking Vs. Corporate Banking” đăng tải trên trang Investopedia.com đã đánh giá về sự khác biệt giữa NHBL và ngân hàng bán buôn dưới góc độ đối tượng khách hàng và khái quát các dịch vụ NHBL trên thế giới hiện nay, tầm quan trọng của dịch vụ NHBL đối với nền kinh tế. Bài viết “The Top 10 Retail Banking Trends and Predictions for 2015” đăng trên trang Thefinancialbrand.com (2015) đã phân tích cụ thể về xu hướng phát triển của dịch vụ NHBL trên thế giới và dự báo về hoạt động NHBL trong năm 2015, đặc biệt chú trọng tới khách hàng và ứng dụng của khoa học công nghệ trong hoạt động NHBL.
Báo cáo “World Retail Banking Report 2015” của tổ chức Capgemini & Efma đã mang tới cái nhìn toàn diện về dịch vụ NHBL trên thế giới trong giai đoạn 2013-2015. Nghiên cứu của Phillip J.Lederer và Reynold E.Byers (2001) theo nghiên cứu này thì dịch vụ NHBL có vai trò to lớn trong hoạt động kinh doanh của các ngân hàng, “Một ngân hàng thiếu dịch vụ ngân hàng dành cho cá nhân là một ngân hàng có chiến lược kém vì dịch vụ ngân hàng cá nhân thường chiếm hơn 40% tổng số giao dịch”. Tại Việt Nam bài viết: “nghiên cứu trao đổi phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam” của Văn phòng Ngân hàng nhà nước Việt Nam đăng tài ngày 4 download by : skknchat@gmail.com 19/01/2007 trên trang sbv.vn đã khẳng định trong nền kinh tế mở, nhu cầu dịch vụ ngân hàng ngày càng cao nhất là dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Cuốn Phát triển dịch vụ bán lẻ của các Ngân hàng Thương mại Việt Nam do nhà xuất bản văn hóa thông tin cũng đã đề cập tới xu hướng phát triển các dịch vụ ngân hàng bán lẻ trong thời gian tới và các biện pháp nhằm thúc đẩy dịch vụ ngân hàng bán lẻ phát triển nhanh.
Luận án tiến sĩ của Tô Khánh Toàn năm 2014 về phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Công Thương Việt Nam đã đề cập: Việt Nam đã và đang từng bước thực hiện mở cửa thị trường dịch vụ, tài chính theo cam kết WTO, dịch vụ ngân hàng được dự báo sẽ là lĩnh vực cạnh tranh rất khốc liệt khi “vòng” bảo hộ cho NHTM trong nước không còn. Sự tham gia của các tổ chức phi tài chính vào lĩnh vực ngân hàng càng ngày càng mạnh mẽ, các NHTM nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam chú trọng phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ – một thị trường còn bỏ ngỏ ở nước ta. DVNH bán buôn, hướng tới các doanh nghiệp lớn ngày càng bị thu hẹp, ảnh hưởng không nhỏ đến sức cạnh tranh của các NHTM trong nước. Do đó, không còn sự lựa chọn nào khác, việc phát triển các sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh, phân tán rủi ro, chống đỡ với sự cạnh tranh khốc liệt của các NHTM trong và ngoài nước của Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam là đòi hỏi cấp thiết có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.
Luận văn thạc sĩ kinh tế của Đỗ Thị Hải Trang trường Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh nghiên cứu về các giải pháp chủ yếu góp phần phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng ngoại thương trong giai đoạn hội nhập đã chỉ ra nhiều điểm hạn chế trong dịch vụ ngân hàng bán lẻ của các ngân hàng thương mại nói chung và của ngân hàng ngoại thương nói riêng, chỉ ra các nguyên nhân chủ yếu và đề xuất các giải pháp chủ yếu góp phần phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng ngoại thương. Luận án tiến sĩ kinh tế của bà Đào Lê Kiều Oanh của trường đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh nghiên cứu về Phát triển dịch vụ ngân hàng bán buôn và bán lẻ 5 download by : skknchat@gmail.com tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, tại nghiên cứu đã chỉ ra: Bên cạnh truyền thống, bề dày kinh nghiệm 55 năm trưởng thành và phát triển, BIDV đã khẳng định được vị thế và uy tín trên thị trường tài chính thế giới và khu vực; là địa chỉ tin cậy của các tập đoàn, định chế tài chính và các doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên trong hoạt động ngân hàng bán lẻ, BIDV chưa phải là sự lựa chọn số một của khách hàng. Do đó, đứng trước yêu cầu cạnh tranh và hội nhập quốc tế, BIDV cần thiết phải phát triển bền vững, BIDV cần phải phát triển hoạt động NHBL, đưa hoạt động này lớn mạnh trở thành một hoạt động cốt lõi của ngân hàng và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.
Chính vì vậy, bên cạnh việc duy trì thế mạnh của một ngân hàng bán buôn, BIDV cần mở rộng và phát triển mạnh mảng kinh doanh bán lẻ, trong đó nhóm khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ là một trong những ưu tiên lựa chọn phục vụ. BIDV phải chuyển đổi từ ngân hàng chuyên phục vụ bán buôn sang vừa bán buôn vừa bán lẻ và đảm bảo sự phát triển cân đối giữa dịch vụ bán buôn và bán lẻ phù hợp với đặc điểm công nghệ, nhân lực, năng lực tài chính của mình là rất cần nghiên cứu. Qua tìm hiểu các nghiên cứu trong và ngoài nước về phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cho thấy các nghiên cứu đã nêu rõ các khái niệm về Ngân hàng bán lẻ, dịch vụ ngân hàng bán lẻ… tình hình phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ, các nguyên nhân và đưa ra các biện pháp nhằm thúc dẩy dịch vụ bán lẻ tại các nước phát triển và các NHTM được nghiên cứu. Tuy nhiên, chưa có đề tại nào nghiên cứu về phát triển dịch vụ bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Bắc Kạn.
Vấn đề đặt ra ở đây là phải nghiên cứu lý thuyết về phát triển dịch vụ NHBL, áp dụng lý thuyết vào thực tiến hoạt động của BIDV Chi nhánh Bắc Kạn, từ đó phân tích những điểm mạnh, điểm yếu trong phát triển dịch vụ NHBL tại Chi nhánh Bắc Kạn để có giải pháp pháp triển bền vững trong thời gian tới. Vì vậy, vấn đề "Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Bắc Kạn được lựa chọn làm đề tài nghiên cứu. 6 download by : skknchat@gmail.2 Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ NHBL 1. Khái niệm Theo Jean Paul Votron (2007): “Bán lẻ chính là vấn đề của phân phối, trong đó triển khai các hoạt động tìm hiểu, xúc tiến, nghiên cứu, thử nghiệm, phát hiện và phát triển các kênh phân phối hiện đại- mà nổi bật là kinh doanh qua mạng.
Dịch vụ bán lẻ bao gồm ba lĩnh vực chính: thị trường, các kênh phân phối, dịch vụ và đáp ứng dịch vụ”. Hiện nay chưa có định nghĩa chính xác về khái niệm dịch vụ NHBL. Các quan điểm về dịch vụ NHBL dựa trên loại hình dịch vụ hoặc đối tượng khách hàng mà các sản phẩm hướng tới. Trong Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam năm 2010, và Luật sửa đổi năm 2017 cũng không định nghĩa dịch vụ ngân hàng bán lẻ.
Chỉ định nghĩa về hoạt động ngân hàng tại Khoản 12, Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam năm 2010 Theo Từ điển Tài chính - Đầu tư - Ngân hàng - Kế toán Anh Việt (1999) Dịch vụ NHBL (Retail Banking is banking services for individual consumers) là các dịch vụ ngân hàng được thực hiện với khách hàng là công chúng, thường có quy mô nhỏ và thông qua các chi nhánh nhằm đối lập với dịch vụ ngân hàng bán buôn là dịch vụ ngân hàng dành cho các định chế tài chính và những dịch vụ ngân hàng được cung cấp với số lượng lớn”. Theo Nguyễn Đại lai (2007) thì: “Dịch vụ NHBL là những dịch vụ cung ứng tiện ích cũng như tín dụng NH đến tận tay người tiêu dùng (tiêu dùng cho sản xuất và tiêu dùng cho sinh hoạt). Đối tượng khách hàng của dịch vụ NHBL do đó vô cùng lớn gồm công dân, các NH nhỏ và vừa cùng những dịch vụ NH phi tín dụng cho các Tập đoàn, NH lớn. Theo cách hiểu phổ biến nhất, NHBL là hoạt động cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính chủ yếu cho khách hàng là các cá nhân, các hộ gia đình và các NHNVV” Từ những khái niệm trên có thể đi đến kết luận về dịch vụ NHBL như sau: Dịch vụ NHBL là hoạt động cung cấp các dịch vụ ngân hàng (Từ điển Tài 7 download by : skknchat@gmail.com chính - Đầu tư - Ngân hàng - Kế toán Anh Việt, 1999), cung cấp sản phẩm dịch vụ tài chính chủ yếu cho khách hàng là các cá nhân, các hộ gia đình và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (Nguyễn Đại Lai, 2007) 1.
Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng bán lẻ Theo Khoản 12, Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng Việt Nam năm 2010 thì hoạt động ngân hàng gồm: Nhận tiền gửi, Cấp tín dụng, Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Hơn nữa Dịch vụ NHBL là hoạt động cung cấp sản phẩm dịch vụ tài chính chủ yếu cho khách hàng là các cá nhân, các hộ gia đình và các NHNVV (Nguyễn Đại Lai, 2007).