Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Cây Hồ Tiêu Tại Huyện Đắk Song, Tỉnh Đắk Nông

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển cây hồ tiêu tại huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông, phân tích tiềm năng và giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Đặng Thế Hiểu
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Quang Bình
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Phát triển cây hồ tiêu trên địa bàn huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Phương pháp nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.5. Bố cục của đề tài
• 0.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU
• 1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm cây hồ tiêu
• 1.1.2. Khái niệm và tầm quan trọng của phát triển cây hồ tiêu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK SONG
• 2.1. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU
• 2.1.1. Đặc điểm, điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm xã hội
• 2.1.3. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.1.4. Tình hình các nguồn lực cho sản xuất hồ tiêu
• 2.1.5. Về chính sách khuyến khích phát triển của chính quyền
• 2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK SONG
• 2.2.1. Quy mô sản xuất cây hồ tiêu
• 2.2.2. Tình hình thâm canh tăng năng suất hồ tiêu
• 2.2.3. Tình hình tổ chức sản xuất
• 2.2.4. Tình hình thị trường sản phẩm
• 2.2.5. Tình hình thu nhập và hiệu quả sản xuất hồ tiêu ở Đăk Song
• 2.3. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK SONG
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những tồn tại hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của tồn tại hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU Ở HUYỆN ĐĂK SONG
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU Ở HUYỆN ĐĂK SONG
• 3.1.1. Những phương hướng để phát triển cây hồ tiêu giai đoạn 2015-2020
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển cây hồ tiêu ở huyện Đăk Song
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU Ở HUYỆN ĐĂK SONG
• 3.2.1. Về quy mô sản xuất cây hồ tiêu
• 3.2.2. Đẩy mạnh thâm canh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm
• 3.2.3. Phát triển các hình thức tổ chức sản xuất
• 3.2.4. Về thị trường tiêu thụ sản phẩm hồ tiêu
• 3.2.5. Gia tăng kết quả và hiệu quả sản xuất
• 3.2.6. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Cây Hồ Tiêu Tại Huyện Đắk Song

Huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông, nổi bật với điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển cây hồ tiêu. Với khí hậu nhiệt đới ẩm và đất đai màu mỡ, nơi đây đã trở thành một trong những vùng trồng hồ tiêu lớn nhất của tỉnh. Cây hồ tiêu không chỉ mang lại thu nhập cao cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, việc phát triển cây hồ tiêu cũng đối mặt với nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Của Huyện Đắk Song

Đắk Song có địa hình cao nguyên với độ cao trung bình từ 700m đến 800m so với mực nước biển. Khí hậu nơi đây có hai mùa rõ rệt, với lượng mưa hàng năm từ 2000-3000mm, rất thích hợp cho sự phát triển của cây hồ tiêu.

1.2. Vai Trò Của Cây Hồ Tiêu Trong Kinh Tế Địa Phương

Cây hồ tiêu đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu nhập cho nông dân, đồng thời góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của huyện Đắk Song. Sản phẩm hồ tiêu không chỉ phục vụ tiêu dùng nội địa mà còn xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Cây Hồ Tiêu Tại Đắk Song

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển cây hồ tiêu tại Đắk Song vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như bệnh hại, kỹ thuật chăm sóc chưa đảm bảo, và sự gia tăng diện tích không theo quy hoạch đang ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời.

2.1. Bệnh Hại Cây Hồ Tiêu

Bệnh hại như tuyến trùng và thối rễ đang gây thiệt hại lớn cho vườn hồ tiêu. Việc phòng chống bệnh hại cần được chú trọng hơn để bảo vệ năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.2. Kỹ Thuật Chăm Sóc Chưa Đảm Bảo

Nhiều nông dân chưa áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc cây hồ tiêu, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không ổn định. Cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân.

III. Phương Pháp Phát Triển Cây Hồ Tiêu Bền Vững Tại Đắk Song

Để phát triển cây hồ tiêu bền vững, cần áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại và thân thiện với môi trường. Việc nâng cao chất lượng giống, cải thiện quy trình chăm sóc và bảo vệ thực vật là rất cần thiết.

3.1. Cải Tiến Giống Hồ Tiêu

Việc chọn giống hồ tiêu chất lượng cao sẽ giúp tăng năng suất và khả năng chống chịu bệnh hại. Cần có các chương trình nghiên cứu và phát triển giống mới phù hợp với điều kiện địa phương.

3.2. Áp Dụng Kỹ Thuật Canh Tác Hiện Đại

Áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại như tưới nhỏ giọt, bón phân hữu cơ và quản lý dịch hại tổng hợp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm hồ tiêu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Cây Hồ Tiêu

Nghiên cứu về phát triển cây hồ tiêu tại Đắk Song đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp phát triển đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời cải thiện đời sống của nông dân.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Năng Suất

Năng suất hồ tiêu tại Đắk Song đã tăng đáng kể nhờ vào việc áp dụng các kỹ thuật canh tác mới và cải tiến giống. Điều này đã giúp nông dân có thu nhập ổn định hơn.

4.2. Tác Động Đến Đời Sống Nông Dân

Sự phát triển của cây hồ tiêu đã giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. Nông dân có thể đầu tư vào giáo dục và y tế cho gia đình nhờ vào thu nhập từ cây hồ tiêu.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Cây Hồ Tiêu Tại Đắk Song

Cây hồ tiêu có tiềm năng lớn trong việc phát triển kinh tế tại huyện Đắk Song. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư vào nghiên cứu, đào tạo và phát triển hạ tầng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Tương Lai

Cần xây dựng các chiến lược phát triển cây hồ tiêu bền vững, tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

5.2. Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Quyền

Chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận kỹ thuật, giống mới và thị trường tiêu thụ để phát triển cây hồ tiêu hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông, nằm ở phía Tây tỉnh với diện tích tự nhiên khoảng 80.803,77 ha, có điều kiện địa hình cao nguyên núi lửa, khí hậu nhiệt đới ẩm với hai mùa rõ rệt, là vùng có tiềm năng phát triển cây công nghiệp dài ngày, đặc biệt là cây hồ tiêu. Trong vòng khoảng 10 năm trở lại đây, cây hồ tiêu đã trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho người dân địa phương. Năm 2014, diện tích trồng hồ tiêu tại huyện đã tăng nhanh, trở thành vùng sản xuất hồ tiêu lớn nhất nhì tỉnh Đắk Nông cả về diện tích và sản lượng. Tuy nhiên, phát triển cây hồ tiêu vẫn còn nhiều thách thức như chọn giống chưa phù hợp, kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ bệnh còn hạn chế, công nghệ sau thu hoạch lạc hậu, dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm chưa cao, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh trên thị trường.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng phát triển cây hồ tiêu trên địa bàn huyện Đắk Song giai đoạn 2010-2014, xác định các nhân tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững cây hồ tiêu tại địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận về phát triển cây hồ tiêu, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn trong việc hỗ trợ chính quyền và người dân nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển kinh tế nông thôn. Các chỉ số như diện tích, năng suất, sản lượng, thu nhập bình quân trên 1 ha hồ tiêu được sử dụng làm metrics đánh giá hiệu quả phát triển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết phát triển kinh tế nông nghiệp và mô hình phát triển cây công nghiệp lâu năm. Theo đó, phát triển cây hồ tiêu được hiểu là quá trình gia tăng quy mô sản lượng và giá trị gia tăng thông qua mở rộng diện tích, nâng cao năng suất, hoàn thiện tổ chức sản xuất và tăng giá trị sản phẩm. Mô hình phát triển nông nghiệp của Đặng Phi Hổ (2003) được áp dụng, nhấn mạnh chuyển dịch từ khai thác theo chiều rộng sang chiều sâu, tức là từ mở rộng diện tích sang nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm thông qua áp dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ và tổ chức sản xuất hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Phát triển quy mô sản xuất: mở rộng diện tích và nguồn lực đầu tư.
• Thâm canh tăng năng suất: áp dụng kỹ thuật, giống mới, quản lý tốt để nâng cao sản lượng trên đơn vị diện tích.
• Tổ chức sản xuất: chuyển đổi mô hình từ sản xuất nhỏ lẻ sang trang trại, hợp tác xã chuyên môn hóa.
• Thị trường và giá trị gia tăng: phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm.
• Nhân tố ảnh hưởng: điều kiện tự nhiên, kinh tế kỹ thuật, kinh tế xã hội và chính sách phát triển.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, thu thập và tổng hợp số liệu thứ cấp từ các báo cáo, thống kê địa phương giai đoạn 2010-2014. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các hộ sản xuất hồ tiêu trên địa bàn huyện Đắk Song, với số liệu về diện tích, năng suất, sản lượng, thu nhập và các nhân tố liên quan. Phương pháp phân tích bao gồm so sánh, đối chiếu số liệu qua các năm, phân tích nhân tố ảnh hưởng bằng cách đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế kỹ thuật, xã hội và chính sách. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2014, với đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2015-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và sản lượng hồ tiêu tăng nhanh: Diện tích trồng hồ tiêu tại Đắk Song tăng từ khoảng X ha năm 2010 lên khoảng Y ha năm 2014, sản lượng tăng tương ứng, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp của huyện. Năng suất bình quân đạt khoảng 2 tấn/ha, tuy nhiên còn chênh lệch giữa các xã.

2. Hiệu quả kinh tế chưa đồng đều: Thu nhập bình quân trên 1 ha hồ tiêu kinh doanh dao động trong khoảng Z triệu đồng/năm, với sự khác biệt rõ rệt giữa các hộ do kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ bệnh chưa đồng đều. Một số vườn hồ tiêu bị thiệt hại do bệnh tuyến trùng và các dịch hại khác.

3. Tổ chức sản xuất còn manh mún: Phần lớn hộ sản xuất vẫn theo mô hình nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết chặt chẽ trong sản xuất và tiêu thụ. Hợp tác xã và các mô hình trang trại chuyên nghiệp còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thâm canh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4. Chính sách và hạ tầng hỗ trợ phát triển: Chính quyền địa phương đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ như tín dụng ưu đãi, hỗ trợ cây giống, phát triển thương hiệu “Hồ tiêu Đắk Song”. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn và kỹ thuật của người dân còn hạn chế, hạ tầng giao thông và công nghệ chế biến chưa đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân diện tích và sản lượng hồ tiêu tăng nhanh là do điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu và đất đai phù hợp với cây hồ tiêu, cùng với sự quan tâm đầu tư của người dân và chính quyền. Tuy nhiên, năng suất và hiệu quả kinh tế chưa cao do kỹ thuật canh tác còn yếu, thiếu đồng bộ trong phòng trừ dịch bệnh và công nghệ sau thu hoạch lạc hậu. So với các nghiên cứu về phát triển cây công nghiệp lâu năm tại Tây Nguyên, kết quả này phù hợp với xu hướng chuyển dịch từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, nhưng còn chậm do hạn chế về tổ chức sản xuất và nguồn lực.

Việc tổ chức sản xuất manh mún làm giảm khả năng áp dụng kỹ thuật tiên tiến và tiếp cận thị trường lớn, trong khi các chính sách hỗ trợ chưa phát huy hết hiệu quả do thiếu sự liên kết và đào tạo kỹ thuật. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng diện tích và sản lượng hồ tiêu, bảng so sánh thu nhập bình quân giữa các xã, và biểu đồ cơ cấu lao động trong ngành hồ tiêu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng và quy hoạch diện tích trồng hồ tiêu hợp lý: Đẩy mạnh tích tụ đất đai, khuyến khích liên kết sản xuất theo mô hình trang trại và hợp tác xã để tận dụng quy mô, giảm chi phí sản xuất. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các tổ chức nông nghiệp; thời gian: 2015-2020.

2. Nâng cao trình độ kỹ thuật và áp dụng công nghệ mới: Tổ chức các khóa đào tạo, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ bệnh và công nghệ sau thu hoạch cho người dân. Chủ thể: Trung tâm khuyến nông, các viện nghiên cứu; thời gian: liên tục từ 2015.

3. Phát triển hệ thống tín dụng và hỗ trợ vốn ưu đãi: Tăng cường các quỹ tín dụng nông thôn, hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi để người dân đầu tư thâm canh và mở rộng sản xuất. Chủ thể: Ngân hàng chính sách, UBND huyện; thời gian: 2015-2018.

4. Xây dựng và phát triển thương hiệu hồ tiêu Đắk Song: Hoàn thiện thủ tục đăng ký chỉ dẫn địa lý, quảng bá sản phẩm trên thị trường trong và ngoài nước, nâng cao giá trị gia tăng. Chủ thể: Sở Công Thương, UBND huyện; thời gian: 2016-2020.

5. Cải thiện hạ tầng giao thông và chế biến: Đầu tư nâng cấp đường giao thông nông thôn, xây dựng cơ sở chế biến hiện đại để giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao chất lượng sản phẩm. Chủ thể: UBND huyện, các doanh nghiệp; thời gian: 2015-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý nông nghiệp: Để xây dựng chính sách phát triển cây hồ tiêu phù hợp, quản lý quy hoạch và hỗ trợ kỹ thuật cho người dân.

2. Nông dân và các hộ sản xuất hồ tiêu: Nhận thức về kỹ thuật canh tác, phòng trừ bệnh, tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

3. Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp: Hiểu rõ tiềm năng và thách thức của ngành hồ tiêu tại Đắk Song để hỗ trợ vốn và đầu tư phát triển.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế phát triển, nông nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về phát triển cây công nghiệp lâu năm tại vùng Tây Nguyên.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cây hồ tiêu lại phù hợp với huyện Đắk Song?
   Huyện có khí hậu nhiệt đới ẩm, đất bazan giàu dinh dưỡng, lượng mưa phân bố đều, nhiệt độ trung bình 22-28°C, phù hợp với yêu cầu sinh trưởng của cây hồ tiêu.

2. Những khó khăn chính trong phát triển cây hồ tiêu tại Đắk Song là gì?
   Bao gồm chọn giống chưa phù hợp, kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ bệnh còn hạn chế, công nghệ sau thu hoạch lạc hậu, tổ chức sản xuất manh mún và thiếu vốn đầu tư.

3. Làm thế nào để nâng cao năng suất hồ tiêu?
   Áp dụng kỹ thuật thâm canh, sử dụng giống chất lượng cao, phòng trừ dịch bệnh hiệu quả, đào tạo kỹ thuật cho người dân và đầu tư công nghệ chế biến hiện đại.

4. Vai trò của chính sách hỗ trợ trong phát triển cây hồ tiêu?
   Chính sách tín dụng, hỗ trợ cây giống, phát triển thương hiệu giúp người dân tiếp cận nguồn lực, giảm rủi ro và nâng cao giá trị sản phẩm, thúc đẩy phát triển bền vững.

5. Tổ chức sản xuất nào phù hợp để phát triển hồ tiêu quy mô lớn?
   Mô hình hợp tác xã và trang trại chuyên môn hóa cao giúp tận dụng quy mô, giảm chi phí, nâng cao kỹ thuật và khả năng tiếp cận thị trường.

Kết luận

• Huyện Đắk Song có điều kiện tự nhiên thuận lợi, tiềm năng lớn để phát triển cây hồ tiêu, đã trở thành vùng trồng tiêu quan trọng của tỉnh Đắk Nông.
• Diện tích và sản lượng hồ tiêu tăng nhanh giai đoạn 2010-2014, tuy nhiên năng suất và hiệu quả kinh tế còn hạn chế do kỹ thuật và tổ chức sản xuất chưa đồng bộ.
• Các nhân tố ảnh hưởng gồm điều kiện tự nhiên, kinh tế kỹ thuật, kinh tế xã hội và chính sách phát triển, trong đó chính sách và tổ chức sản xuất đóng vai trò then chốt.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm mở rộng quy mô sản xuất theo quy hoạch, nâng cao kỹ thuật, phát triển tín dụng, xây dựng thương hiệu và cải thiện hạ tầng.
• Nghiên cứu đặt nền tảng cho các bước tiếp theo trong việc triển khai các giải pháp phát triển cây hồ tiêu bền vững tại Đắk Song giai đoạn 2015-2020, kêu gọi sự phối hợp của các bên liên quan để thực hiện hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU 1. NHỮNG VẤN ðỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU 1. Khái niệm và ñặc ñiểm cây hồ tiêu a. Khái niệm Hồ tiêu còn gọi là cổ nguyệt, hắc cổ nguyệt, bạch cổ nguyệt (danh pháp khoa học: Pipernigrum) là một loài cây leo có hoa thuộc họ hồ tiêu (Piperaceae), trồng chủ yếu ñể lấy quả và hạt, thường dùng làm gia vị dưới dạng khô hoặc tươi.

Hồ tiêu là một loại dây leo, thân dài, nhẵn không mang lông, bám vào các cây khác bằng rễ. Thân mọc cuốn, mang lá mọc cách. Có hai loại nhánh: một loại nhánh mang quả, và một loại nhánh dinh dưỡng, cả hai loại nhánh ñều xuất phát từ kẽ lá. ðối chiếu với lá là một cụm hoa hình ñuôi sóc.

Khi chín rụng cả chùm. Quả hình cầu nhỏ, chừng 20-30 quả trên một chùm, lúc ñầu màu xanh lục, sau có màu vàng, khi chín có màu ñỏ. Phân loại Có 3 loại hồ tiêu: hồ tiêu trắng, hồ tiêu ñen và hồ tiêu ñỏ Hồ tiêu ñược thu hoạch mỗi năm một lần. Muốn có hồ tiêu ñen, người ta hái quả vào lúc xuất hiện một số quả ñỏ hay vàng trên chùm, nghĩa là lúc quả còn xanh; những quả còn non quá chưa có sọ rất giòn, khi phơi dễ vỡ vụn, các quả khác khi phơi vỏ quả sẽ săn lại, ngả màu ñen.

Muốn có hồ tiêu trắng (hay hồ tiêu sọ ), người ta hái quả lúc chúng ñã thật chín, sau ñó bỏ vỏ. Loại này có màu trắng ngà hay xám, ít nhăn nheo và ít thơm hơn (vì lớp vỏ chứa tinh dầu ñã mất) nhưng cay hơn (vì quả ñã chín). Bên cạnh hai loại sản phẩm nói trên, tuy hiếm hơn, còn có hồ tiêu ñỏ, là loại hồ tiêu chín cây hoặc ñược thu hái khi rất già, ủ chín sau ñó ñược chế Luan van 7 biến theo cách thức ñặc biệt ñể giữ màu ñỏ của vỏ. Hồ tiêu ñỏ có màu ñỏ thẫm hơi ngả ñen, ñược sản xuất tại Ấn ðộ và Bà Rịa - Vũng Tàu (Việt Nam).

Giá trị xuất khẩu của tiêu ñỏ sau khi chế biến cao hơn gấp 3 ñến 4 lần so với hat tiêu ñen. ðặc ñiểm của hồ tiêu Cây hồ tiêu có những ñặc ñiểm riêng chỉ phù hợp với ñặc tính của nó, nghĩa là ñòi hỏi về ñiều kiện tự nhiên phù hợp. Cây hồ tiêu thích hợp với khí hậu vùng xích ñạo và nhiệt ñới. Nhiệt ñộ thích hợp trung bình 22-28oC.

Hồ tiêu yêu cầu lượng mưa cao từ 2000-3000mm/năm, phân bổ ñều trong 7-8 tháng và cần 3-5 tháng không mưa ñể tượng hoa. Hồ tiêu thích hợp với ñất tơi xốp, nhiều mùn, pH 5,5-6,5. Mật ñộ trồng thích hợp nhất của hồ tiêu từ 1.000 nọc/ha, ñất dốc nên trồng thưa, ñất bằng nên trồng dày hơn. Cây hồ tiêu ñòi hỏi nhiều vốn ñầu tư trong thời kỳ xây dựng cơ bản và do vậy cây công nghiệp này thường có chu kỳ kinh doanh dài, do ñó thời gian thu hồi vốn cũng dài và cần phải có qui trình kỹ thuật thích hợp cho cả chu kỳ sản xuất.

Với năng suất bình quân 2 tấn/ha, hàng năm cây hồ tiêu lấy ñi từ ñất 70kg ñạm (N) + 16kg Lân (P2O5) + 42kg Kali (K2O) + 18kg Magiê (MgO) + 67kg Canxi (CaO). Các kết quả nghiên cứu trên thế giới cho thấy, với mật ñộ 1750 nọc/ha, mỗi năm hồ tiêu lấy ñi từ ñất khoảng 250kg N + 35kg P2O5 + 205kg K2O + 45kg CaO + 20kg MgO (De Waard, 1965). Ở những cây ñầy ñủ dinh dưỡng, hàm lượng trong lá hồ tiêu thường dao ñộng trong khoảng 3,1- 3,4% N; 0,16-0,18% P; 3,4-4,3% K; 0,44% MgO; 1,67% CaO, luôn cao hơn so với các cây trồng khác. ðiều này chứng tỏ cây hồ tiêu hút và tích luỹ nhiều dinh dưỡng hơn so với một số cây trồng khác (Cục Trồng trọt bộ NN và PTNT(2010)).

Cây hồ tiêu có nhu cầu ñạm và kali là cao nhất sau tới lân, canxi, magiê và các vi lượng khác. Hiện tại, nhiều vườn hồ tiêu ở nước ta do ñịa hình cao, dốc, ñất có thành phần cơ giới nhẹ lại ñược tưới nước thường Luan van 8 xuyên nên dinh dưỡng bị rửa trôi nhiều. Các hàng tiêu phía rìa vườn, nhất là gần ñường thoát nước thường có biểu hiện thiếu kali và magiê rất rõ. Thiếu kali, lá bị khô ñầu và lan hết phân nửa lá.

Thiếu magiê, các lá trưởng thành chuyển màu vàng lục nhưng gân lá còn xanh. Cây hồ tiêu ñòi hỏi qui trình kỹ thuật cao từ trồng, chăm sóc, khai thác sản xuất bảo quản và chế biến ñể ñáp ứng yêu cầu của công nghiệp về mặt chất lượng. Tất cả các khâu này ñều ñòi hỏi ñược ñầu tư khá lớn cả về kỹ thuật, công nghệ và lao ñộng có trình ñộ cao. Cây hồ tiêu ñòi hỏi trình ñộ thâm canh cao, ñầu tư lao ñộng sống và lao ñộng có chất lượng.

ðặc ñiểm này ñòi hỏi phải có nguồn nhân lực có chất lượng cao mới bảo ñảm phát triển sản xuất cây hồ tiêu có hiệu quả. Như vậy cây công nghiệp là một trong những cây trồng có chu kỳ sinh trưởng và kinh doanh dài gắn với ñiều kiện tự nhiên thích hợp với nó và ñòi hỏi nguồn vốn lớn, kỹ thuật cao. Khái niệm và tầm quan trọng của phát triển cây hồ tiêu a. Khái niệm Phát triển cây hồ tiêu có thể tiếp cận theo nhiều cách khác nhau.

Ở ñây, khái niệm về phát triển sẽ tiếp cận theo quá trình sản xuất. Cụ thế: Phát triển cây hồ tiêu là các nỗ lực của các chủ thể ñể gia tăng năng lực sản xuất và kết quả sản xuất hồ tiêu thông qua mở rộng quy mô sản xuất có thể, hoàn thiện tổ chức sản xuất, nâng cao năng suất và tăng giá trị gia tăng sản phẩm hồ tiêu. Khái niệm này sẽ bao hàm các quá trình từ tạo ra và mở rộng năng lực sản xuất, các hoạt ñộng ñể tăng giá trị gia tăng sản phẩm cây hồ tiêu. ðiều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố cả chủ quan và khách quan như ñiều kiện tự nhiên, nguồn lực, thị trường và khả năng tham gia vào chuỗi giá trị.

Tầm quan trọng của cây hồ tiêu Cây công nghiệp nói chung và cây hồ tiêu nói riêng có vai trò quan Luan van 9 trọng trong phát triển kinh tế; ñặc biệt là các nước ñang phát triển, những nơi có ñiều kiện phát triển sản xuất loại cây này. Trên thế giới có không nhiều những nơi thuận lợi cho phát triển cây hồ tiêu. Ở Việt Nam, vùng trồng tiêu thích hợp nhất là Phú Quốc - Kiên Giang, Chư Sê - Gia Lai, Lộc Ninh, Bình Long – Bình Phước, ðăk Song, ðăk Lấp - ðăk Nông và một số ñịa phương khác thuộc vùng ðông Nam Bộ và Tây Nguyên. Thực tế cho thấy cây trồng này có vai trò rất lớn cụ thể như sau: Phát triển cây hồ tiêu tạo ra các sản phầm mà có vị trí quan trọng trong việc cung cấp nguyên liệu có giá trị cho công nghiệp chế biến tạo ra sản phẩm nhằm phục vụ tiêu dùng của thị trường.

Phát triển cây trồng này quyết ñịnh tới sự phát triển của một số ngành kinh tế qua ñó ảnh hưởng không nhỏ tới cơ cấu kinh tế của ñịa phương hay vùng lãnh thổ. Quan trọng nhất phải kể tới vai trò của cây hồ tiêu trong ñáp ứng yêu cầu to lớn về hàng xuất khẩu. Trên 95% lượng hồ tiêu sản xuất hàng năm dùng cho xuất khẩu, và hồ tiêu Việt Nam ñược xuất khẩu sang hơn 80 nước và lãnh thổ. Năm 2012, xuất khẩu tiêu của Việt Nam ñạt 119 nghìn tấn, thu về 808 triệu USD.

ðến hết tháng 9/2013 xuất khẩu ñược 112.000 tấn với giá trị 743 triệu USD. Việt Nam hiện ñứng ñầu thế giới về sản lượng hồ tiêu xuất khẩu, chiếm tới 50% sản lượng tiêu xuất khẩu của toàn thế giới. Việc phát triển sản xuất cây hồ tiêu còn cho phép khai thác những lợi thế về ñất ñai, khí hậu của các vùng hình thành vùng chuyên canh lớn qua ñó hình thành nền nông nghiệp hàng hóa lớn. Việc hình thành vùng chuyên canh cây công nghiệp tập trung này sẽ tạo ra vùng nguyên liệu lớn cho phép tập trung các yếu tố sản xuất trên quy mô lớn nhất ñịnh thúc ñẩy công nghiệp hóa cũng như tận dụng lợi thế do sản xuất quy mô lớn.

Cây hồ tiêu phát triển còn góp phần thực hiện phân công lao ñộng xã hội trong nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp ngày càng hợp lý hơn. Luan van 10 Khi phát triển cây hồ tiêu không chỉ cho phép khai thác có hiệu quả tài nguyên mà còn tận dụng nguồn lao ñộng ñang dư thừa hiện nay tạo ra việc làm và thu nhập cho lao ñộng. Nhiều ñịa phương coi phát triển cây hồ tiêu là một giải pháp ñể xóa ñói giảm nghèo hữu hiệu. Cây hồ tiêu vì vậy không chỉ có vai trò lớn với sự phát triển kinh tế mà cả với sự phát triển xã hội.

Nó ñã ñóng góp vào tạo ra nhiều sản lượng hơn, tạo ra tích lũy vốn, nâng cao kỹ thuật, tạo ra việc làm và thu nhập cho lao ñộng. NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ PHÁT TRIỂN CÂY HỒ TIÊU 1. Nội dung phát triển cây hồ tiêu a. Phát triển về quy mô sản xuất cây hồ tiêu Trong Kinh tế thì phát triển kinh tế nói chung là sự vận ñộng ñi lên theo hướng ngày càng hoàn thiện hơn về mọi mặt cả kinh tế và xã hội.

Sự phát triển ñược bảo ñảm bằng sự gia tăng quy mô sản lượng của nền kinh tế (thường ñược phản ánh bằng gia tăng GDP hay GNP) ñồng thời duy trì ổn ñịnh cùng với việc gia tăng không ngừng mức sống cho dân chúng. Do vậy sự phát triển của các hoạt ñộng kinh tế nào ñó chính là sự gia tăng sản lượng ñược tạo ra và duy trì theo thời gian ñồng thời bảo ñảm nâng cao mức sống cho người sản xuất. Quy mô sản lượng cây hồ tiêu thể hiện kết quả hoạt ñộng sản xuất cây hồ tiêu trong một thời kỳ nhất ñịnh. Quá trình sản xuất này là kết quả quá trình phân bổ sử dụng các yếu tố nguồn lực trong sản xuất cây công nghiệp này.

Theo thời gian việc phân bổ sử dụng nguồn lực trong sản xuất cây hồ tiêu thay ñổi khiến sản lượng sản phẩm tạo ra cũng thay ñổi. Khi quy mô sản lượng tăng lên nghĩa là lượng sản phẩm ñược sản xuất ra nhiều hơn và quá trình này cũng có sự ñiều chỉnh phân bổ và sử dụng nguồn lực khác nhau.