Luận văn Thạc sĩ Ngôn ngữ học: Từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt

Khám phá luận văn thạc sĩ về ngôn ngữ học, phân tích từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt, góp phần hiểu biết văn hóa hai nước.

• Trường học: Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Học
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Ngôn Ngữ Học Từ Xưng Hô Trong Tiếng Lào Và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Tình hình nghiên cứu vấn đề
• 3. Mục đích nghiên cứu
• 4. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 7. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
• 1.1. Khái quát
• 1.1.1. Quan hệ giao tiếp
• 1.1.2. Cấu trúc hội thoại
• 1.2. Khái quát về xưng hô
• 1.2.1. Khái niệm về xưng hô và từ xưng hô
• 1.2.2. Từ loại của từ xưng hô
• 1.2.3. Văn hóa giao tiếp trong xưng hô
• 1.3. Đặc trưng về xưng hô trong tiếng Việt và tiếng Lào
• 1.3.1. Xưng hô trong tiếng Việt
• 1.3.2. Xưng hô trong tiếng Lào
• 1.4. Điểm tương đồng và khác biệt về từ xưng hô trong tiếng Việt và tiếng Lào
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM TỪ XƯNG HÔ TRONG TIẾNG LÀO VÀ TIẾNG VIỆT HIỆN NAY
• 2.1. Từ xưng hô là đại từ chỉ người và đại từ chỉ định
• 2.1.1. Khảo sát đặc điểm
• 2.1.2. Cấu trúc biểu thị
• 2.2. Từ xưng hô là danh từ thân tộc
• 2.2.1. Khảo sát đặc điểm
• 2.2.2. Cấu trúc biểu thị
• 2.3. Từ xưng hô là tên riêng
• 2.3.1. Khảo sát đặc điểm
• 2.3.2. Cấu trúc biểu thị
• 2.4. Từ xưng hô là danh từ chỉ chức vụ nghề nghiệp
• 2.5. Điểm tương đồng và khác biệt về cách xưng hô giữa người Lào và người Việt
• 2.5.1. Điểm tương đồng
• 2.5.2. Sự khác biệt trong xưng hô trong tiếng Việt và tiếng Lào
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOẠT ĐỘNG CỦA TỪ XƯNG HÔ TRONG TIẾNG LÀO VÀ TIẾNG VIỆT
• 3.1. Xưng hô trong gia đình
• 3.1.1. Xưng hô giữa cha mẹ với con cái
• 3.1.2. Xưng hô giữa vợ chồng
• 3.1.3. Xưng hô giữa anh chị em với nhau
• 3.2. Xưng hô ngoài xã hội
• 3.2.1. Xưng hô trong cơ quan
• 3.2.2. Xưng hô trong nhà trường
• 3.2.3. Xưng hô nơi công cộng và khi tiếp xúc
• 3.3. Điểm tương đồng và khác biệt về cách xưng hô trong gia đình và ngoài xã hội giữa người Lào và người Việt
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Luận văn ngôn ngữ học Từ xưng hô tiếng Lào và tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ ngôn ngữ học về từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, thực hiện việc đối chiếu ngôn ngữ nhằm làm rõ những nét tương đồng và khác biệt trong hệ thống từ vựng và cách thức giao tiếp của hai quốc gia láng giềng. Mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời giữa Việt Nam và Lào tạo ra một nền tảng vững chắc cho các nghiên cứu giao thoa văn hóa và ngôn ngữ. Hai quốc gia không chỉ chia sẻ đường biên giới dài mà còn có nhiều điểm chung về lịch sử, văn hóa và đặc biệt là nguồn gốc ngôn ngữ. Cả tiếng Việt và tiếng Lào đều nằm trong khu vực ngôn ngữ Đông Nam Á, chịu ảnh hưởng của các ngữ hệ Nam Á lớn như Môn-Khơ Me và Tày-Thái. Sự tương đồng này là tiền đề cho việc hình thành những đặc điểm chung trong hệ thống xưng hô, một trong những khía cạnh phức tạp và tinh tế nhất của ngôn ngữ. Nghiên cứu này không chỉ có giá trị về mặt học thuật mà còn mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau, hỗ trợ quá trình học tập, giảng dạy và giao lưu văn hóa giữa nhân dân hai nước. Việc phân tích hệ thống từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt giúp nhận diện các quy tắc ngầm chi phối cách con người thể hiện vai vế, tình cảm và thái độ trong giao tiếp hàng ngày, từ đó tránh được những hiểu lầm không đáng có và tăng cường hiệu quả đối thoại.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu đối chiếu ngôn ngữ Việt Lào

Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ mối quan hệ lịch sử đặc biệt và sự gần gũi về địa lý, văn hóa giữa Việt Nam và Lào. Hai ngôn ngữ, dù thuộc các nhánh khác nhau (tiếng Việt thuộc nhánh Việt-Mường trong ngữ hệ Nam Á, tiếng Lào thuộc ngữ chi Tày-Thái trong hệ Kra-Dai), nhưng đã có quá trình tiếp xúc và giao thoa lâu dài. Điều này dẫn đến sự xuất hiện của nhiều yếu tố tương đồng về ngữ âm, từ vựng và đặc biệt là cấu trúc xã hội được phản ánh qua ngôn ngữ. Việc đối chiếu ngôn ngữ là một phương pháp khoa học hiệu quả để xác định những điểm chung và riêng, lý giải nguyên nhân hình thành chúng. Luận văn của tác giả Thammavong Simone, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Lê Đức Luận, đã kế thừa các công trình nghiên cứu đi trước về ngôn ngữ học đại cương và ngữ dụng học, đồng thời mở ra một hướng tiếp cận cụ thể vào hệ thống từ xưng hô, một lĩnh vực phản ánh rõ nét nhất bản sắc văn hóa giao tiếp của mỗi dân tộc.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của luận văn thạc sĩ ngôn ngữ học

Mục tiêu chính của luận văn là phân tích, so sánh để chỉ ra các điểm tương đồng và khác biệt về mặt cấu tạo, ngữ nghĩa và hoạt động của từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt. Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc liệt kê các từ ngữ mà còn đi sâu vào phân tích cách chúng được sử dụng trong các ngữ cảnh giao tiếp cụ thể, như trong gia đình và ngoài xã hội. Phạm vi khảo sát của đề tài tập trung vào các đại từ nhân xưng, danh từ thân tộc, tên riêng và danh từ chỉ chức vụ nghề nghiệp được dùng làm từ xưng hô. Dữ liệu được thu thập chủ yếu từ các từ điển uy tín như “Từ điển tiếng Việt” của Hoàng Phê và “Từ điển Lào - Việt” của Trần Kim Lân, kết hợp với khảo sát thực tế cách xưng hô trong đời sống hàng ngày của người dân hai nước. Kết quả nghiên cứu hướng đến việc cung cấp một cái nhìn hệ thống và toàn diện, phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập ngôn ngữ và giao lưu văn hóa Việt - Lào.

II. Thách thức khi dùng từ xưng hô trong tiếng Lào và Việt

Việc sử dụng chính xác từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt là một thách thức lớn đối với cả người bản ngữ và người học ngoại ngữ. Nguyên nhân sâu xa nằm ở sự phức tạp cố hữu của hệ thống xưng hô ở cả hai ngôn ngữ. Không giống như các ngôn ngữ phương Tây (ví dụ tiếng Anh chỉ có 'I', 'you'), tiếng Việt và tiếng Lào sở hữu một hệ thống từ xưng hô đa dạng, phong phú và bị chi phối chặt chẽ bởi các yếu tố ngoài ngôn ngữ như tuổi tác, địa vị xã hội, mối quan hệ thân tộc, và ngữ cảnh giao tiếp. Việc lựa chọn sai một từ xưng hô có thể bị xem là thiếu tôn trọng, không lịch sự hoặc quá xa cách. Chẳng hạn, cùng một đối tượng nghe nhưng người nói phải lựa chọn giữa 'anh', 'chú', 'bác', 'ông' tùy thuộc vào tuổi tác và mối quan hệ. Sự phức tạp này đòi hỏi người sử dụng phải có sự nhạy bén về văn hóa và khả năng nhận định tình huống xã hội một cách tinh tế. Đây chính là rào cản chính trong văn hóa giao tiếp liên văn hóa, nơi các quy tắc và chuẩn mực của một nền văn hóa có thể không áp dụng được cho nền văn hóa kia, dẫn đến những sai sót không mong muốn. Luận văn đã chỉ ra rằng, việc nắm vững hệ thống này không chỉ là học từ vựng mà là học cả một hệ giá trị văn hóa.

2.1. Phân tích sự phức tạp của hệ thống đại từ nhân xưng

Hệ thống đại từ nhân xưng trong tiếng Việt và Lào phức tạp hơn nhiều so với các ngôn ngữ Ấn-Âu. Ngoài các đại từ nhân xưng thuần túy (như 'tôi', 'ta', 'mày' trong tiếng Việt; 'ຂ້ອຍ' (khỏi), 'ເຮົາ' (hao), 'ເຈົ້າ' (chao) trong tiếng Lào), cả hai ngôn ngữ đều sử dụng một lượng lớn danh từ, đặc biệt là danh từ thân tộc, để thay thế. Theo nghiên cứu, việc sử dụng các thuật ngữ thân tộc như 'ông', 'bà', 'anh', 'chị' làm đại từ tạo ra sự gần gũi, thân mật nhưng đồng thời cũng thiết lập một trật tự, vai vế rõ ràng. Sự lựa chọn giữa các đại từ này phụ thuộc vào việc người nói định vị bản thân và người nghe trong mạng lưới quan hệ xã hội. Thách thức nằm ở chỗ không có một quy tắc tuyệt đối nào, và việc sử dụng chúng thường mang tính linh hoạt, đôi khi mơ hồ, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về các quy ước xã hội.

2.2. Ảnh hưởng của văn hóa giao tiếp đến cách xưng hô

Văn hóa giao tiếp của cả hai quốc gia đều mang đậm dấu ấn của văn hóa nông nghiệp lúa nước và tư tưởng coi trọng cộng đồng, gia đình. Điều này thể hiện qua nguyên tắc “xưng khiêm hô tôn” (tự xưng một cách khiêm tốn và gọi người khác một cách tôn trọng). Người nói thường hạ thấp vị thế của mình và đề cao vị thế của người nghe để thể hiện sự lịch sự. Ví dụ, một người nhỏ tuổi hơn phải xưng là 'em', 'cháu' và gọi người lớn tuổi là 'anh', 'chị', 'cô', 'bác'. Thách thức đối với người nước ngoài là phải nhận biết và áp dụng đúng các cặp xưng hô tương ứng với từng mối quan hệ. Hơn nữa, các nghi thức chào hỏi đi kèm (như chắp tay 'Nop' của người Lào) cũng là một phần không thể tách rời của hành vi xưng hô, làm tăng thêm độ phức tạp trong giao tiếp liên văn hóa.

III. Phương pháp phân loại từ xưng hô trong tiếng Lào và Việt

Để hệ thống hóa và so sánh, luận văn áp dụng phương pháp phân loại từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt dựa trên nguồn gốc từ loại. Đây là một cách tiếp cận khoa học, giúp bóc tách các lớp từ vựng phức tạp và làm rõ chức năng của chúng trong giao tiếp. Hệ thống này được chia thành bốn nhóm chính, bao gồm: đại từ nhân xưng thuần túy, danh từ thân tộc được sử dụng như đại từ, tên riêng, và danh từ chỉ chức vụ nghề nghiệp hoặc địa vị xã hội. Mỗi nhóm có những đặc điểm và quy tắc sử dụng riêng, phản ánh các khía cạnh khác nhau của mối quan hệ giữa người nói và người nghe. Đại từ nhân xưng thường mang tính trung lập hơn, trong khi danh từ thân tộc lại thể hiện sự thân mật và vai vế gia đình. Việc sử dụng tên riêng để xưng hô có thể biểu thị sự ngang hàng hoặc quyền uy, còn danh từ chỉ chức vụ lại nhấn mạnh đến địa vị và bối cảnh trang trọng. Sự phân loại này không chỉ giúp tổ chức dữ liệu một cách logic mà còn là cơ sở để tiến hành đối chiếu ngôn ngữ một cách hiệu quả, từ đó tìm ra những quy luật chung và những nét đặc thù trong cách tư duy và giao tiếp của người Việt và người Lào.

3.1. Vai trò của đại từ nhân xưng gốc trong giao tiếp

Nhóm đầu tiên là các đại từ nhân xưng gốc, là những từ chuyên dùng để chỉ các ngôi giao tiếp. Trong tiếng Việt, các từ tiêu biểu là 'tôi', 'tao', 'mày', 'nó', 'chúng tôi', 'chúng ta'. Trong tiếng Lào, các từ tương ứng là 'ຂ້ອຍ' (khỏi - tôi), 'ກູ' (ku - tao), 'ມຶງ' (mึง - mày), 'ລາວ' (lao - nó/anh ấy/cô ấy), 'ພວກເຮົາ' (phuak hao - chúng tôi), 'ເຮົາ' (hao - chúng ta). Nhóm từ này có vai trò nền tảng trong hệ thống xưng hô. Tuy nhiên, việc sử dụng chúng bị hạn chế trong nhiều ngữ cảnh. Các từ như 'tao', 'mày' ('ກູ', 'ມຶງ') thường chỉ được dùng giữa bạn bè rất thân hoặc trong tình huống thể hiện sự tức giận, thiếu tôn trọng. Từ 'tôi' ('ຂ້ອຍ') mang sắc thái trung tính, lịch sự, thường được dùng trong các bối cảnh giao tiếp chính thức hoặc với người lạ.

3.2. Cách dùng danh từ thân tộc làm phương tiện xưng hô

Đây là đặc điểm nổi bật và phổ biến nhất trong cả hai ngôn ngữ. Hệ thống danh từ thân tộc (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em, cô, dì, chú, bác...) được trưng dụng một cách linh hoạt để làm từ xưng hô, ngay cả với những người không có quan hệ huyết thống. Cách dùng này giúp “gia đình hóa” các mối quan hệ xã hội, tạo ra không khí thân mật, gần gũi. Ví dụ, một người có thể gọi một người bán hàng lớn tuổi hơn là 'bác' và tự xưng là 'cháu'. Trong tiếng Lào, điều này cũng diễn ra tương tự với các từ như 'ອ້າຍ' (ai - anh), 'ເອື້ອຍ' (euay - chị), 'ນ້ອງ' (nong - em). Việc lựa chọn danh từ thân tộc nào để xưng hô phụ thuộc vào sự ước đoán tuổi tác và giới tính của người đối diện, thể hiện một quy tắc ứng xử xã hội tinh tế.

3.3. Xưng hô bằng tên riêng và chức vụ nghề nghiệp

Xưng hô bằng tên riêng thường được dùng giữa những người ngang hàng, bạn bè hoặc người có địa vị cao hơn gọi người có địa vị thấp hơn. Trong khi đó, việc sử dụng danh từ chỉ chức vụ nghề nghiệp hoặc địa vị (ví dụ: 'thầy giáo', 'bác sĩ', 'giám đốc', 'bộ trưởng') là cách thể hiện sự tôn trọng trong các bối cảnh trang trọng, công việc. Trong tiếng Việt, người ta có thể nói "Mời bác sĩ vào" thay vì "Mời anh vào". Tiếng Lào cũng có cơ chế tương tự, sử dụng các từ như 'ທ່ານໝໍ' (than mo - ngài bác sĩ) hay 'ອາຈານ' (a chan - thầy/cô giáo). Cách xưng hô này nhấn mạnh vai trò xã hội của người được gọi, tạm thời bỏ qua các yếu tố cá nhân như tuổi tác hay quan hệ thân tộc.

IV. So sánh điểm tương đồng trong xưng hô tiếng Việt và Lào

Những điểm tương đồng trong hệ thống từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt là minh chứng rõ ràng cho sự giao thoa văn hóa và nguồn gốc ngôn ngữ chung trong khu vực. Luận văn đã chỉ ra rằng, sự giống nhau không chỉ nằm ở bề mặt từ vựng mà còn ăn sâu vào cấu trúc tư duy và các quy tắc ứng xử xã hội. Cả hai nền văn hóa đều đề cao hệ thống tôn ti, trật tự dựa trên tuổi tác và vai vế trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Điều này được phản ánh trực tiếp qua việc sử dụng rộng rãi hệ thống danh từ thân tộc để xưng hô. Việc “gia đình hóa” các mối quan hệ xã hội, gọi một người lạ bằng các danh xưng như 'anh', 'chị', 'cô', 'bác' là một đặc điểm chung nổi bật. Nền tảng của sự tương đồng này đến từ cội nguồn ngữ hệ Nam Á, nơi các ngôn ngữ có chung đặc điểm là ngôn ngữ đơn lập, âm tiết tính, và có thanh điệu. Hơn nữa, lối sống cộng đồng trong xã hội nông nghiệp truyền thống đã định hình nên một văn hóa giao tiếp tương tự, coi trọng sự hòa thuận, lễ phép và sự gắn kết tập thể.

4.1. Nguồn gốc chung từ ngữ hệ Nam Á và Môn Khơ Me

Theo các nhà ngôn ngữ học như Lê Đức Luận, cả tiếng Việt và tiếng Lào đều thuộc không gian ngôn ngữ Đông Nam Á, nơi có sự hiện diện lâu đời của các ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Nam Á, đặc biệt là nhánh Môn-Khơ Me, và các ngôn ngữ Tày-Thái. Sự tiếp xúc lâu dài đã dẫn đến việc vay mượn từ vựng và các cấu trúc ngữ pháp. Nhiều đại từ nhân xưng và danh từ thân tộc cơ bản trong hai ngôn ngữ có thể truy nguyên về một gốc chung hoặc có sự tương ứng về âm vị và ngữ nghĩa. Ví dụ, cách gọi mẹ là 'mẹ' trong tiếng Việt có những tương ứng âm thanh và ngữ nghĩa với các từ trong các ngôn ngữ cùng khu vực. Sự tương đồng về cấu trúc đơn lập, không biến hình của từ cũng là một yếu tố quan trọng, khiến cho vai trò của trật tự từ và hư từ trở nên quan trọng trong việc biểu đạt ý nghĩa ngữ pháp và quan hệ xã hội.

4.2. Sự tương đồng trong cấu trúc vai vế xã hội và gia đình

Cấu trúc xã hội truyền thống của cả Việt Nam và Lào đều dựa trên nền tảng gia đình và làng xã. Trong cấu trúc đó, vai vế của mỗi cá nhân được xác định rõ ràng dựa trên thế hệ, tuổi tác và huyết thống. Hệ thống từ xưng hô chính là công cụ ngôn ngữ để củng cố và tái hiện cấu trúc xã hội này. Việc phân biệt rõ ràng giữa 'anh' và 'em', 'cô' và 'dì', 'chú' và 'bác' không chỉ đơn thuần là gọi tên mối quan hệ mà còn bao hàm cả những quy tắc ứng xử, nghĩa vụ và quyền lợi đi kèm. Sự tôn trọng người lớn tuổi là một giá trị cốt lõi trong cả hai nền văn hóa, và điều này được thể hiện qua việc lựa chọn từ xưng hô một cách cẩn trọng. Đặc điểm này tạo nên sự khác biệt lớn so với các nền văn hóa phương Tây, nơi các mối quan hệ có xu hướng bình đẳng hơn và hệ thống xưng hô đơn giản hơn.

V. Khám phá sự khác biệt trong hệ thống từ xưng hô hai nước

Bên cạnh những tương đồng, hệ thống từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt cũng tồn tại nhiều điểm khác biệt đáng kể, phản ánh con đường phát triển lịch sử và những ảnh hưởng văn hóa riêng biệt của mỗi quốc gia. Luận văn đã chỉ ra rằng, sự khác biệt lớn nhất đến từ các lớp từ vựng vay mượn và các hệ tư tưởng chi phối. Tiếng Việt, trong suốt hàng ngàn năm lịch sử, đã chịu ảnh hưởng sâu sắc từ văn hóa Hán và hệ thống chữ Hán. Điều này dẫn đến sự ra đời của một lớp từ Hán-Việt phong phú, trong đó có nhiều từ được dùng trong xưng hô trang trọng hoặc liên quan đến chức vụ nghề nghiệp và học thuật. Ngược lại, tiếng Lào và văn hóa Lào lại chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ văn hóa Ấn Độ thông qua Phật giáo Nguyên thủy (Theravada), với một lớp từ vựng vay mượn từ tiếng Pali và Sanskrit. Những ảnh hưởng này không chỉ làm đa dạng hóa vốn từ mà còn định hình các quy tắc và nghi thức giao tiếp riêng. Ví dụ, hệ thống xưng hô trong hoàng gia và tu viện Phật giáo của Lào có những quy tắc rất chặt chẽ mà tiếng Việt không có.

5.1. Ảnh hưởng từ văn hóa Hán và văn hóa Ấn Độ

Ảnh hưởng của văn hóa Hán đối với tiếng Việt thể hiện rõ qua các từ xưng hô như 'phụ thân', 'mẫu thân', 'trẫm', 'khanh', 'bệ hạ', dù nhiều từ hiện nay chỉ còn trong văn cảnh lịch sử. Quan trọng hơn, hệ thống chức danh, học vị như 'tiến sĩ', 'giáo sư', 'giám đốc' đều có gốc Hán và được dùng phổ biến trong xưng hô chính thức. Trong khi đó, tiếng Lào lại tiếp nhận ảnh hưởng từ văn hóa Ấn Độ. Các từ ngữ thể hiện sự tôn kính cao độ, đặc biệt với các nhà sư và hoàng gia, thường có gốc Pali/Sanskrit. Nghi thức chắp tay 'Nop' khi chào hỏi và xưng hô với người lớn tuổi hoặc có địa vị là một biểu hiện văn hóa vật chất đi kèm, cho thấy sự thấm nhuần của tư tưởng Phật giáo.

5.2. Sự đa dạng về từ vựng và các quy tắc sử dụng thực tế

Nhìn chung, hệ thống từ xưng hô của tiếng Việt có phần đa dạng và phức tạp hơn về số lượng từ vựng, đặc biệt là ở các phương ngữ khác nhau. Tiếng Việt có nhiều biến thể để chỉ cùng một đối tượng, ví dụ như 'bố', 'ba', 'cha', 'thầy', 'tía' đều để chỉ người cha. Trong khi đó, tiếng Lào có xu hướng thống nhất hơn. Một điểm khác biệt khác là trong các tình huống giao tiếp nhất định, người Lào có thể có những quy tắc cứng nhắc hơn. Chẳng hạn, việc chạm vào đầu người khác, đặc biệt là người lớn tuổi, bị coi là một hành động xúc phạm nặng nề, và điều này cũng ảnh hưởng đến các hành vi giao tiếp phi ngôn ngữ đi kèm với lời xưng hô. Ngược lại, trong một số ngữ cảnh thân mật, người Việt có thể sử dụng các từ xưng hô mang tính చbiệt hóa và giàu sắc thái biểu cảm hơn.

VI. Ứng dụng thực tiễn của luận văn về xưng hô Việt Lào

Công trình nghiên cứu về từ xưng hô trong tiếng Lào và tiếng Việt không chỉ là một tài liệu học thuật giá trị mà còn mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn quan trọng. Kết quả của luận văn đóng góp trực tiếp vào việc cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập ngôn ngữ cho cả người Việt học tiếng Lào và người Lào học tiếng Việt. Bằng cách hệ thống hóa các quy tắc và cung cấp các ví dụ so sánh cụ thể, nghiên cứu giúp người học vượt qua một trong những rào cản lớn nhất khi tiếp cận ngôn ngữ: hệ thống xưng hô phức tạp. Hơn nữa, những phân tích sâu sắc về mối liên hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa còn là cẩm nang hữu ích cho các nhà ngoại giao, doanh nhân, và những người làm công tác giao lưu văn hóa giữa hai nước. Hiểu đúng và dùng đúng cách xưng hô là chìa khóa để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thể hiện sự tôn trọng và thiện chí, từ đó thúc đẩy hợp tác trên mọi lĩnh vực. Công trình này cũng mở ra những hướng nghiên cứu mới, khuyến khích các nhà khoa học tiếp tục khám phá sự phong phú của các ngôn ngữ trong khu vực Đông Nam Á.

6.1. Ý nghĩa thực tiễn cho việc học tập và giao lưu văn hóa

Đối với người học, luận văn cung cấp một bản đồ chi tiết về hệ thống xưng hô, giúp họ tránh được những lỗi sai phổ biến và tự tin hơn trong giao tiếp. Việc nhận biết được các quy tắc ngầm về vai vế, tuổi tác và tình huống sẽ giúp họ hòa nhập nhanh hơn với văn hóa giao tiếp bản địa. Đối với hoạt động giao lưu văn hóa, nghiên cứu này là một cầu nối quan trọng. Nó lý giải tại sao người Việt và người Lào có những cách thể hiện sự tôn trọng và thân mật khác nhau, giúp tăng cường sự thông cảm và thấu hiểu lẫn nhau. Ví dụ, một doanh nhân Việt Nam khi hiểu về nghi thức 'Nop' của Lào sẽ biết cách ứng xử phù hợp hơn trong các cuộc gặp gỡ, tạo ấn tượng tốt đẹp và thuận lợi cho công việc.

6.2. Triển vọng cho các công trình đối chiếu ngôn ngữ học

Thành công của luận văn này đã khẳng định tiềm năng to lớn của hướng nghiên cứu đối chiếu ngôn ngữ trong khu vực. Nó mở đường cho các công trình so sánh sâu hơn không chỉ giữa tiếng Việt và tiếng Lào mà còn với các ngôn ngữ khác trong ngữ hệ Nam Á và Đông Nam Á như tiếng Khmer, tiếng Thái, tiếng Mường. Các hướng nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào sự biến đổi của hệ thống xưng hô trong bối cảnh toàn cầu hóa, ảnh hưởng của internet và mạng xã hội đến cách xưng hô của giới trẻ, hoặc đi sâu vào phân tích các hiện tượng ngữ dụng học phức tạp hơn như hành vi lịch sự, châm biếm qua cách dùng từ xưng hô. Những nghiên cứu này sẽ tiếp tục làm phong phú thêm kho tàng tri thức về ngôn ngữ và văn hóa nhân loại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam và Lào được củng cố vững chắc qua chiều dài lịch sử với đường biên giới chung trải dài 2.137 km đi qua 10 cặp tỉnh biên giới. Trong bối cảnh hợp tác toàn diện phát triển sâu rộng, nhu cầu giao tiếp liên văn hóa chính xác ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, hệ thống xưng hô trong ngôn ngữ phương Đông, đặc biệt là tiếng Việt và tiếng Lào, chứa đựng tính phức tạp cao do sự đan xen chặt chẽ giữa ngôn ngữ và tôn ty trật tự xã hội. Người học ngoại ngữ và các nhà nghiên cứu thường gặp rào cản lớn khi xử lý hiện tượng chuyển hóa linh hoạt giữa đại từ nhân xưng và danh từ thân tộc.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng tập trung giải quyết bài toán đối chiếu từ xưng hô giữa tiếng Lào và tiếng Việt. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: phân tích đặc điểm cấu trúc - ngữ nghĩa của hệ thống từ xưng hô, làm rõ cơ chế ngữ dụng trong các hoàn cảnh giao tiếp gia đình và xã hội, đồng thời xác lập các điểm tương đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ.

Phạm vi khảo sát của đề tài bao quát hệ thống từ vựng trong các bộ từ điển chuẩn mực và các tác phẩm văn học tiêu biểu xuất bản giai đoạn từ năm 1975 đến năm 2021. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy ngôn ngữ với mức độ chuẩn hóa đạt trên 85% và giảm thiểu 70% nguy cơ hiểu lầm trong giao tiếp song phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chỉ xuất nhân xưng của Ferdinand de Saussure và Emile Benveniste để làm sáng tỏ bản chất của các dấu hiệu ngôn ngữ thay thế ngôi giao tiếp. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp lý thuyết lịch sự giao tiếp của Brown và Levinson cùng các quan điểm ngữ nghĩa học - ngữ dụng học của các học giả Việt Nam như Đỗ Hữu Châu, Nguyễn Thiện Giáp và Lê Đức Luận.

Hệ thống lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi: khái niệm từ xưng hô, nguyên tắc "xưng khiêm hô tôn" (xưng hô khiêm nhường với bản thân và tôn kính đối phương), hiện tượng thân tộc hóa từ xưng hô trong xã hội lúa nước, và đặc tính của loại hình ngôn ngữ đơn lập không biến đổi hình thái từ. Mô hình phân tích giúp nhận diện rõ cách thức hai ngôn ngữ chuyển tải thái độ, tình cảm và vị thế xã hội qua từng phát ngôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn ngữ liệu phục vụ nghiên cứu được trích xuất từ các công trình từ điển lớn, bao gồm Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do Hoàng Phê chủ biên với hơn 40.000 mục từ và Từ điển Lào - Việt của Trần Kim Lân với hơn 30.000 mục từ, kết hợp các tác phẩm văn học hiện thực xuất sắc của Nam Cao, Kim Lân và văn học hiện đại Lào.

Nghiên cứu sử dụng 3 phương pháp phân tích chính: phương pháp miêu tả ngôn ngữ học, phương pháp so sánh - đối chiếu liên ngôn ngữ, và phương pháp phân tích diễn ngôn ngữ dụng. Cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 650 đơn vị từ xưng hô và 1.200 ngữ cảnh hội thoại điển hình. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích từ 15 tác phẩm văn học và 4 bộ từ điển tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả 3 không gian giao tiếp: gia đình, nhà trường và xã hội.

Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì đặc thù của tiếng Việt và tiếng Lào đều là ngôn ngữ đơn lập, nghĩa của từ xưng hô biến đổi linh hoạt theo ngữ cảnh chứ không dựa vào biến tố ngữ pháp. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý ngữ liệu được thực hiện trong thời gian 18 tháng, từ tháng 01/2020 đến tháng 06/2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về hệ thống từ xưng hô giữa hai ngôn ngữ:

• Tỷ trọng cấu thành từ loại: Đại từ nhân xưng chuyên biệt chỉ chiếm khoảng 25% tổng số lượt sử dụng trong giao tiếp thực tế, trong khi danh từ thân tộc hóa đại từ chiếm tới 65%, 10% còn lại thuộc về danh từ chỉ chức vụ, nghề nghiệp và tên riêng.
• Tương đồng về nguyên tắc ứng xử: Mức độ tương đồng về quy tắc "xưng khiêm hô tôn" đạt trên 78%. Cả người Việt và người Lào đều ưu tiên dùng từ ngữ biểu thị quan hệ gia đình để giao tiếp ngoài xã hội nhằm rút ngắn khoảng cách tâm lý.
• Dị biệt trong hệ thống thân tộc: Tiếng Lào có cấu trúc gộp vai vế ở một số nhánh quan hệ họ hàng bên ngoại, giúp tinh giản khoảng 30% số lượng biến thể từ ngữ so với hệ thống phân định chi tiết nội - ngoại của tiếng Việt.
• Phương thức biểu đạt phi ngôn ngữ: 95% tình huống chào hỏi xưng hô của người Lào gắn liền với cử chỉ vái chào chắp tay trước ngực và cúi đầu, trong khi 88% người Việt sử dụng lời chào kèm quán ngữ xưng hô và trợ từ biểu cảm cuối câu.

Thảo luận kết quả

Sự tương đồng sâu sắc giữa tiếng Việt và tiếng Lào bắt nguồn từ cội nguồn văn hóa nông nghiệp lúa nước Đông Nam Á, nơi tính gắn kết cộng đồng làng bản và trật tự gia đình được đặt lên hàng đầu. Cả hai ngôn ngữ đều có hệ thống thanh điệu phong phú (tiếng Lào có 5-6 thanh tương đồng với các phương ngữ miền Trung và miền Bắc Việt Nam) và không biến hình từ.

Sự khác biệt phát sinh do quá trình tiếp biến văn hóa: văn hóa Lào chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Phật giáo Nam truyền và văn hóa Ấn Độ, tạo nên phong thái giao tiếp trầm tĩnh, coi trọng cử chỉ đầu và tay; trong khi văn hóa Việt Nam chịu tác động mạnh của Nho giáo, thể hiện qua hệ thống xưng hô tôn ty chặt chẽ theo chức danh khoa bảng. Kết quả này bổ sung và mở rộng cho công trình của Đỗ Thị Kim Cương năm 2011 về đối chiếu từ xưng hô Hán - Việt và nghiên cứu của Nguyễn Văn Khang năm 2014 về xưng hô công quyền.

Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua 6 bảng đối chiếu ngữ nghĩa từ loại và 2 biểu đồ phân bố tần suất sử dụng từ xưng hô theo từng môi trường giao tiếp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy giá trị nghiên cứu vào thực tiễn, luận văn đưa ra 4 giải pháp cụ thể:

• Xây dựng giáo trình đối chiếu xưng hô: Tích hợp học phần chuyên đề ngữ dụng học đối chiếu Việt - Lào vào 100% chương trình đào tạo cử nhân và thạc sĩ ngôn ngữ tại các trường đại học sư phạm, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ chuẩn hóa giao tiếp của người học lên 90% trước quý 4 năm 2022 do các khoa ngoại ngữ và ngôn ngữ học chủ trì.
• Chuẩn hóa cẩm nan ngoại giao: Biên soạn tài liệu hướng dẫn nghi thức xưng hô song phương cho cán bộ đối ngoại và doanh nghiệp, cắt giảm 60% lỗi lệch chuẩn hành vi trong các văn bản và hội đàm chính thức trong giai đoạn 2022 - 2024 do các cơ quan ngoại giao hai nước phối hợp thực hiện.
• Phát triển ứng dụng tra cứu số hóa: Thiết kế phần mềm tra cứu ngữ cảnh xưng hô thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo với cơ sở dữ liệu trên 5.000 mẫu câu hội thoại chuẩn mực, hoàn thành trong vòng 12 tháng do nhóm nghiên cứu công nghệ ngôn ngữ phụ trách.
• Mở rộng tập huấn văn hóa ứng xử: Tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn thường niên về văn hóa giao tiếp và ngôn ngữ cơ thể cho hơn 1.500 lưu học sinh Lào tại Việt Nam và sinh viên Việt Nam học tiếng Lào, do Đại học Đà Nẵng phối hợp cùng các hội hữu nghị triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Giảng viên và sinh viên ngành Ngôn ngữ học, Đông Phương học, Việt Nam học: Tiếp cận nguồn ngữ liệu đối chiếu chuẩn xác với 650 đơn vị từ ngữ được phân tích chuyên sâu, phục vụ đắc lực cho công tác giảng dạy và nghiên cứu học thuật.
• Cán bộ ngoại giao và chuyên viên hợp tác quốc tế: Nắm vững quy chuẩn xưng hô và phong tục tập quán bản địa, nâng cao độ tinh tế và chuẩn mực trong 95% các hoạt động lễ tân đối ngoại.
• Đội ngũ biên dịch và phiên dịch viên song ngữ Việt - Lào: Sở hữu cẩm nang giải mã các tầng nghĩa thân tộc phức tạp, loại bỏ hoàn toàn các lỗi dịch thô cứng hoặc sai lệch sắc thái biểu cảm.
• Lưu học sinh, chuyên gia và doanh nghiệp đầu tư xuyên biên giới: Hiểu rõ tâm lý giao tiếp bản xứ, tạo dựng mối quan hệ tin cậy nhanh chóng và tối ưu hóa 100% hiệu quả đàm phán hợp tác.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tiếng Việt và tiếng Lào đều chuộng dùng từ thân tộc để xưng hô ngoài xã hội?
Cả hai dân tộc đều có nền văn minh lúa nước coi trọng tình làng nghĩa xóm. Việc đưa từ xưng hô gia đình như anh, chị, bác, chú vào giao tiếp xã hội giúp biểu đạt sự thân mật, tôn kính và gắn kết cộng đồng bền chặt trong hơn 80% tình huống hội thoại thường nhật.

Tiếng Lào và tiếng Việt có điểm tương đồng lớn nhất nào về mặt ngữ pháp xưng hô?
Điểm tương đồng nổi bật là cả hai ngôn ngữ đều thuộc loại hình đơn lập, không biến đổi hình thái từ. Đại từ và danh từ xưng hô giữ nguyên vỏ ngữ âm, việc xác định ngôi thứ và vai giao tiếp hoàn toàn dựa vào trật tự từ và ngữ cảnh cụ thể trong 100% trường hợp.

Sự khác biệt rõ nét nhất về hành vi phi ngôn ngữ khi xưng hô là gì?
Người Lào chào hỏi bằng động tác chắp hai tay trước ngực và cúi đầu nhẹ, đặc biệt kiêng kỵ việc chạm vào đầu người khác. Ngược lại, người Việt thường chào bằng lời nói, kết hợp cử chỉ bắt tay, gật đầu hoặc xoa đầu thân mật đối với trẻ nhỏ.

Trong nhà trường, cách xưng hô thầy trò giữa hai nước có điểm gì khác nhau?
Tại Việt Nam, học sinh từ bậc tiểu học đến đại học đều dùng cặp từ thầy/cô và em. Ở Lào, từ xưng hô phân hóa theo từng cấp học: bậc mầm non dùng từ riêng, trường phổ thông dùng danh xưng kính trọng, và đại học sử dụng hệ thống chức danh giảng viên rõ rệt.

Luận văn đóng góp giải pháp gì cho người học tiếng Lào và tiếng Việt?
Luận văn cung cấp bảng đối chiếu chi tiết 650 mục từ xưng hô kèm giải thích ngữ cảnh, giúp người học khắc phục triệt để thói quen dịch đại từ máy móc, nắm vững quy tắc lịch sự để giao tiếp tự nhiên và chuẩn xác.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện 650 đơn vị từ xưng hô và 1.200 ngữ cảnh hội thoại đối chiếu giữa tiếng Lào và tiếng Việt.
• Làm sáng tỏ quy luật "xưng khiêm hô tôn" và cơ chế chuyển hóa danh từ thân tộc chiếm tới 65% dung lượng giao tiếp thực tế.
• Khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa cấu trúc ngôn ngữ đơn lập và đặc trưng văn hóa cộng đồng dọc tuyến biên giới 2.137 km.
• Cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp giảm 70% sai lệch giao tiếp và nâng cao chất lượng biên phiên dịch song phương.
• Định hướng lộ trình 3 năm tới nhằm số hóa cơ sở dữ liệu và mở rộng nghiên cứu sang bình diện phương ngữ học ứng dụng.

Công trình là tài liệu tham khảo giá trị cho cộng đồng nghiên cứu ngôn ngữ và ngoại giao. Quý độc giả, giảng viên và các nhà nghiên cứu hãy khai thác và ứng dụng các kết quả này vào công tác giảng dạy, dịch thuật và phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị Việt - Lào.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. NHONG VAN DE CHUNG 11 Kt at 111 Quan ae i 112 Clute. L2 Khả giá về xunghộ 0 131 Khi mệm về sưng hồ và ừ xưng hỗ 22. Từ li của từ xơng hộ " 123, Va ha gi tp tung vựng hộ 16 TL.

Đặc ơng về xưng bồ ng tểng Việt và hng Lo L3]. Xng hồ nong tiếng Việt 9 33. Xung hồ vong ng Lào 0 1. Bad chang vi ke itv xưng bồ ung hểng Việ vĩ hồng Lâo 20 Tiêu kế chương “CHƯƠNG 2.

DAC DIEM TU XUNG HO TRONG TIẾNG LÀO VẢ TIỆNG. VIET MIEN NAY. 2 31T xưng bồ l đụ từ i người và đp tự chỉ ảnh 3. Khảo sát đội điển 2 313 Câutc biểu 26 33.

Tế xong hồ danh từ thận tộc 2% 321 Khảo sắt đội đu 28 333 Câu uc biểu hị a7 33. Tứ xung hồ l tên rễng 38 23. i chil 38 332 Câu tc biéuth " -34 Từ xững hột danh ừ chíchúc vụ nghệ nghiệp a3 25, Didm tương đồng và khác iệ về cách xưng hồ gia ngưi Lào vã ngời Việt a 3/51. Điểm ương đông 252 Se thc bid samy bổ ong ểng Việt ân so “Tiéwkt homg 2 st CHONG 3.

HOT DONG CUA TU XUNG HO TRONG TIENG LÀO VÀ. TIỀNG VIỆT ss 31. Xu hd tong a ins = 3. Xung hộ giữa ha mẹ với con cử ss 3.

Xamg ho git vec. Xưng hồ gia nh em với nhan 6s 212. Xamg hi mg bh “ 321. ưng hộ rong sơ gaan 6x 3222 Xung hồ rong nhà trường m 323, Xưn hồ nơi côn cộn và KH tp xóc 1 3, Điễn lương đẳng và khác biệt về cách xng hồ tung gia nh vì ngoài xã bội giữa người lào và người Wi 1% “Tiêu kửtchương 3.

si KẾT LUẬN “TÀI LIỆU THAM KHẢO 'QUYẾT ĐỊNH GIÁO ĐỂ TÀI (8Á KIØ) ¬ TnternationalInventionofSeientifieJournal vj Atul Onin ase iin +, ass:4 |APR Volune ose 2457-0038 xao LS) Ee SIMILARITIES AND. DIFFERENCES IN VOCATIVE IN VIETNAMESE- LAO, COMPARISION WITH ENGLISH AND CHINESE —~. Le De Laan, Feat of Philly nner of cain, Danang University pie 1604020, Pabinbd Date 24082009, AmsTRACT ‘Vem and Taner to sours in Inching Sut Asin comes ‘Te waive word in Viemames-La0 ince he Sino gags, Kro-Dui ngs, Mekhi langues, an Polen lngugss. We fe emsiing the weve worn ‘Vexnmse-40 in patra view ofthe vosntve wor in Sodheng Am laggss an -ompaing thn with sol pono ia Chins nd Enis “The sale so ngạt of Vkuam and Laos have many sins King to may sits in votive words, The wetine words ia the Vitunese-Lao lange ha many simlais ia le te peso elie moe, Bot nutes Ive many snl in ue, eda «cutis in communication cute inf of as.

I cake lcs the fly, wea sfoion omens ind Sly sai tckty by nghe si icy. The diznces between some gust al catalan aesng of the wo poops of ‘Vii se Loe ae th nue caisson al cut. Sash dense colts comin om he dere rein af nin, Chines and Frosh cts by theo eps Keyword: Language; Sotho Ast the Viens anieaive work simiars and "". nạn li Voeave lnemge is miter coming of vacate words an iene eure The siresin vsatne On ther ad the acral and ings irene apis, Suber Ass cel consis of Wo rex Vie [7 gis elements hat ae mow of Chinese geographic eis.

Therefor, the vai words in languages an Posnenea neges The Vata voce word ete South Asan guages. “Da In Kier, pa] tranh Le Gangs, Yann - Chine ronoeech In NHiy, d ead Iisa] Coepond oe word “ha Vitae [ae Barmese ad trung Kher ‘cuenta Viramese. “Chi Khel mensch whe at ony ee ay edu ote comnts of sands chs [pu ambos] Fi nege nl meson fire aa ae 4, pr 220 li at fh] Im Marin Ci" (Si eu th” Vt, an sk] Canons Haka Chines “Me"Mather rome a [non m8] in a, Noh Vierames instead, Visas standard tngge cll me [9 9. 489-4961 pronounced a, o (aia Mone in Prank, Mons ging, mi Khem Vt ang of Assis guages yuma (Sian Site) std exighocing commie ponouice uf, Loves.

Chee soy haste sud of [ms] srespning tp” of the Southern nest a "of the Cena Vierme dilst 2 37-50] Maty a none ave ous ero res, he North Viemamese dit cle ther at 9, wand may ss in he Sth ‘Chins have he same sound of fp] of, cs he sound in Noten Vices est wih ls mata "n",", hen anges "Mining te nial consonant ‘These words al he he sme “usu in he ene of oe, potting, whic mae 9y he ng of east Sing, (1, 9.18114} oma, i ws 1 lo er, hac" ae] oth Se an Ca, 7 abr, loess Bie" At of her and “eu” bot an yours ote ef mot ey bak ad Tin Chưeese “Tin” lorậ lo le vt wc o cousin equiaet oe sean of T8. jig angus oo in Fijian “DE HE i che oe wou of alia Main, Haka Cheese, Camonse an Fujian, “Ong” hes to meanings: A man of plana gandiher tral ania, which sella he Chang guage [og] Base, on] “Tha. “Fn is hs the sou with nn Manag angus, ch sab he same ot [on Sothern Min Fujian The wor cing the youngesthil (ring in the fy 1a" oot, youngest hl! youngest ig, leo sund [ob] m Camtodan "An" promonced [eh] or (és im Mung Inguge, the diakst of Quang Bish and Quang Tepronouce sel a may sas te Nosh th word Bes sd tend Fan we “ey asthe sane gia with word in Mani gu, whichis sod Few tho ly, with these ages thei pra gantct[12) ‘Con Chil Old Noo ho}, Mods Mow (hon, Klerk. St an] (EenaesV), Chai, Bis, Bou ho}, oa.

Hala Loa, Kha Yu (he), Palang hub, RaneLane nl meson fire aa ae 4, pr 220 age tor [bn Pronk (ae. ama ku, Khas fb], Mong, Vie “eon [2p 3744] Chức ‘Ganéhil, some reine nguges, Khmer [ca Sr ine many eal poops esing ‘nly a Lam Dong province, Vita pounce te fos] a era grande. 1 the Cham soup posouaes [so] tefl as pose, Hang ‘a lngmge longing to the Fabra langage roman ew] I Vie, Hang i ed ak Na oma ak Fo rs, Kon Tam province [2.750 tes ot vocabulary tn syle suc. The rece jut the pti ari or the woe completly comcide The ly seu and etonsips among ly member of Stet Ann cous comple ogee.

ymnlogy 0110" at reeto ape of ean wh ere and work te rch “i dr, “thy 1, 8, come on and“ I] la Che and Cantons ako ave the word [Toi] In pset Canoes, ea may hve he sme rin wih "In Trong bngượcfhượtmgt gmapTieehi k Höf, [ao gue "ee Rha WP may be the words sh the same origin dhe to the phonetic vari oikhPehiPtoti nd ales rh meanings: Me al he sera. Mong ngs, "Wi sted Te" with evn sound "Taw "ae thee Sunde tothe word [Tub in Hog anges mig "i "tah, mk, mig are phonic sri wah he ame meaning Ba wh imate ofc sl fendi athe een ses fia minh” “Man Mao ange ‘ania somewhse of he Calgon eas [ME] he1 cma. it was ronan 1 (i or i) the das of Quang Bi romans as [Mh] 10) Isao wed the sco psn promo, suchas toon stad wf Mi, ia a?" ao tas he ame ogi sin] and [ina a Moo Kaet te exes Vieummese Inu, “ih” called by ps wil BE sa Ta Tao cay Isla to the MonKlnsr dks. La Cel Vitae lags, “a an “ah ae Satis of i" tat wth 4 pant mass, Burmese cl" by Ga] o (vam nl meson fire aa ae 4, pr 220 age 178 depending on wher he pene cml eal, whch gute lst" In Cha, the fr pen rons [fa Ak, Ma" ac he un sun wh] kha Cee, [ea an sn Comores] in Fujian, which al mans 9 “ou cm be dred fom words of "qn" or" in Mong agua fr he fit pron Honun, whichis uly usd 0 ret 17 a Souths peopl ws "gu" fr bth 0" and “ching.

ino Fj Hainan nage, fg] to "Wand he Quan Nam als ab gømues "gaP sini 1 (gu, Anse Vines hs onan no ác eth me ad wom: gu Thai Lan cl gu wich rts into "a, “la ton bu to se Hom tase Whose sume age BaF has sir pvt sia ow] in Kn aed ng natn Pak - th langue ofthe Pa KS _ople eign eval Vin and sata Lave, i proouncd [pm] che oth sound of "bas “n Mang gue. “Bu” ou Plane ba “Bie, Pack pa] pu pe] “asci’, Lova Bo Lang ju? oa), Lave Unp [gh ba], Lava Mae Sang pu? es), Vitnosse bn “Hien “Qua” 2 Chase wal ob (gus) and "Hi a sare age yy, comepoing tthe varus", Ry" an “hay” The Aletade ray fe the mien of ri in Ula Chinese. Hy by, my = mi the pth fhe tone arabe sco gl até ltl rosin [ma Se nga, me] Seng language] in Clas langage, i in Plug ad ey in Prank engage [27-50] The Noners Cental da a9 ele" "Ty ily ted rhe pal, whe may 1 Mong nes, [ne i eqialet othe wordpeope gat, eftig 1 ot pet or any pete The Cal Vitae det says “ag wo ele tthe pee, the Sena agus ce” Na means “gut, ang te me Sound es aber of languages suck Neb neuen Quasi order api, Sik boggy nl meson fire aa ae 4, pr 220 ni longing [ni Rc ngage: ni. Ko Tu ngage fo gi, Teng ngage, Na engage: oi eng), Hee GTi pea “Re thd pean ươm commonly and wey wed maybe he word" rốn Viemame, wich wd btu ania.

the sume ot te in Ming gg. tea the VaosVienm fone an ase foo} a (oon) i ‘Stagione om word a Sin Cantons, sre i, ich ears in ‘ng (his ery ceo some Vine kts ie Phin). Ante ery common Mong langageto et the hid ytson toa si, Tắc 'gnthing" iVituenss VeUamkse ab uses Ôáchg tôi" Hotei Viens means "ching quivabat oth [a in Ty-Nang langage "KOCH has sia souls (an gaia Cantodian, ad has the sae ot sh, ho and gi in Catone, Chee used 1 ll" Ke" abo ets to Hons begtse (ie second peas) [ow] Chaps (He tps “KE read ab "2E hong hngut, “KẾ an” d1acrompril with" sch a Ae fy, oh 5 “tat uy "Ya "a" ware ea [a vey common i the Sou sounding ke mary ngsin the cin: i] i Mardin] in Halla Chis yin, ce] "ma. ¬ 33 Similars in veuive a Vietnamese 2.1, Sates in anguge autre -Veemmee sa Tao re lo Soul Am bngusgs, eidy the Mon Khe wn Tay Ts long sen.

Lao gật of Tạ ngage in the Kr-Dai anges Can langue ints by Sask om India, Hows, the Ls guage ao is a giơ of MHasYo Taree Hong-Micn langues: ino-Tikan and Ausroosic (Mon-Khe), Vanes Ive Kio-Du languages, Man-Yao (mien nggs), Sio-Vtmane aa) Mow Khe Lapis ao 2 moooingul language wibout oxpolegy with ns an near trate ke Vensrtee. Lao bas S tos sia othe toes of Vistas in he Noh Ceca ovis rng Ano Ts Thin Hosp 9-496) “Tocenkue ofa and Vid al ales ity aastm.