Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết thuộc nhóm ngành sảnh phẩm đồ uống việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết thuộc nhóm ngành, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hoàng Anh Như Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Đường Nguyễn Hưng
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Tính Thanh Khoản Các Công Ty Niêm Yết Ngành Thực Phẩm Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.6. Bố cục đề tài
• 0.7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍNH THANH KHOẢN VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC DN
• 1.1.1. Tổng quan về tính thanh khoản
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT THUỘC NHÓM NGÀNH SẢN XUẤT THỰC PHẨM, ĐỒ UỐNG VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ HÀM Ý TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tính Thanh Khoản Các Công Ty Niêm Yết Ngành Thực Phẩm

Tính thanh khoản là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe tài chính của các công ty niêm yết, đặc biệt là trong ngành thực phẩm. Ngành này không chỉ đóng góp vào nền kinh tế mà còn có ảnh hưởng lớn đến đời sống hàng ngày của người dân. Việc hiểu rõ về tính thanh khoản giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đúng đắn hơn trong việc đầu tư vào các công ty thực phẩm. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết trong ngành thực phẩm tại Việt Nam.

1.1. Định Nghĩa Tính Thanh Khoản Trong Ngành Thực Phẩm

Tính thanh khoản trong ngành thực phẩm được hiểu là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt một cách nhanh chóng và dễ dàng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường biến động và nhu cầu tiêu dùng thay đổi liên tục.

1.2. Vai Trò Của Tính Thanh Khoản Đối Với Các Công Ty Niêm Yết

Tính thanh khoản không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán nợ ngắn hạn mà còn quyết định đến khả năng mở rộng và phát triển của công ty. Các công ty có tính thanh khoản cao thường có khả năng thu hút đầu tư tốt hơn.

II. Các Thách Thức Đối Với Tính Thanh Khoản Của Công Ty Niêm Yết Ngành Thực Phẩm

Ngành thực phẩm Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì tính thanh khoản. Các yếu tố như biến động giá nguyên liệu, áp lực cạnh tranh và thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng có thể ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của các công ty. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Liệu

Giá nguyên liệu thực phẩm thường xuyên biến động do nhiều yếu tố như thời tiết, chính sách thương mại và nhu cầu toàn cầu. Điều này có thể làm giảm tính thanh khoản của các công ty nếu không được quản lý tốt.

2.2. Áp Lực Cạnh Tranh Trong Ngành

Sự gia tăng cạnh tranh trong ngành thực phẩm đòi hỏi các công ty phải cải thiện quy trình sản xuất và quản lý tài chính để duy trì tính thanh khoản. Các công ty cần có chiến lược rõ ràng để đối phó với áp lực này.

III. Phương Pháp Nâng Cao Tính Thanh Khoản Cho Các Công Ty Niêm Yết

Để nâng cao tính thanh khoản, các công ty niêm yết trong ngành thực phẩm cần áp dụng một số phương pháp quản lý tài chính hiệu quả. Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý hàng tồn kho và cải thiện dòng tiền là những yếu tố quan trọng.

3.1. Tối Ưu Hóa Quy Trình Sản Xuất

Cải thiện quy trình sản xuất giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả, từ đó nâng cao tính thanh khoản. Các công ty cần đầu tư vào công nghệ mới và đào tạo nhân viên để đạt được điều này.

3.2. Quản Lý Hàng Tồn Kho Hiệu Quả

Quản lý hàng tồn kho là một yếu tố quan trọng trong việc duy trì tính thanh khoản. Các công ty cần áp dụng các phương pháp như Just-In-Time để giảm thiểu chi phí lưu kho và tăng khả năng thanh toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Tính Thanh Khoản

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao tính thanh khoản không chỉ giúp các công ty niêm yết trong ngành thực phẩm hoạt động hiệu quả hơn mà còn tạo ra giá trị cho cổ đông. Các công ty cần áp dụng các chiến lược phù hợp để cải thiện tình hình tài chính của mình.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Công Ty Niêm Yết

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các công ty có tính thanh khoản cao thường có hiệu suất tài chính tốt hơn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý tài chính hiệu quả trong ngành thực phẩm.

4.2. Các Chiến Lược Cải Thiện Tính Thanh Khoản

Các công ty cần xây dựng các chiến lược dài hạn để cải thiện tính thanh khoản, bao gồm việc đầu tư vào công nghệ và cải thiện quy trình quản lý tài chính.

V. Kết Luận Về Tính Thanh Khoản Trong Ngành Thực Phẩm Việt Nam

Tính thanh khoản là một yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của các công ty niêm yết trong ngành thực phẩm. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng và áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp các công ty duy trì và nâng cao tính thanh khoản, từ đó phát triển bền vững.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Tính Thanh Khoản

Tính thanh khoản không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán nợ mà còn quyết định đến khả năng phát triển của công ty. Các công ty cần chú trọng đến yếu tố này trong chiến lược phát triển.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Cho Ngành Thực Phẩm

Ngành thực phẩm Việt Nam cần tiếp tục cải thiện tính thanh khoản thông qua việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất. Điều này sẽ giúp ngành này phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành sản xuất thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong phát triển công nghiệp quốc gia, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tiêu dùng với mức chi tiêu đạt 55,3 tỷ USD, tương đương 43,3% tổng mức tiêu dùng năm 2015. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm của ngành đạt khoảng 12% trong giai đoạn 2010-2015, với doanh thu toàn ngành năm 2015 đạt hơn 1.033 nghìn tỷ đồng. Sự phát triển mạnh mẽ của ngành tạo ra nhu cầu lớn về vốn và đặt ra thách thức trong quản lý tài chính, đặc biệt là tính thanh khoản của các công ty niêm yết trong nhóm ngành này.

Tính thanh khoản là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt nhanh chóng mà không chịu tổn thất lớn, là yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và tránh rủi ro vỡ nợ. Tuy nhiên, đặc thù ngành thực phẩm, đồ uống với lượng hàng tồn kho lớn và chu kỳ thu hồi vốn dài khiến việc đánh giá tính thanh khoản trở nên phức tạp. Do đó, nghiên cứu nhằm làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết trong ngành, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn lưu động.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2013-2015. Mục tiêu chính là xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố như quy mô doanh nghiệp, nợ ngắn hạn, vòng quay hàng tồn kho, tỷ suất sinh lợi tài sản (ROA), vốn lưu động ròng và vòng quay các khoản phải thu đến tính thanh khoản, được đo lường qua tỷ số thanh toán hiện hành và vòng quay vốn lưu động. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư đưa ra quyết định tài chính hợp lý, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết Ưa thích tính thanh khoản của Keynes (1936), trong đó nhu cầu tiền mặt của doanh nghiệp được phân thành nhu cầu giao dịch và nhu cầu đầu cơ, chịu ảnh hưởng bởi thu nhập và lãi suất. Lý thuyết này giải thích mối quan hệ giữa cung cầu tiền tệ và lãi suất, từ đó tác động đến khả năng giữ tiền mặt và tài sản lưu động của doanh nghiệp.

Ngoài ra, mô hình đo lường tính thanh khoản sử dụng hai chỉ tiêu chính: tỷ số thanh toán hiện hành (Current Ratio - CR) và vòng quay vốn lưu động (Working Capital Turnover - WCT). Tỷ số thanh toán hiện hành phản ánh khả năng sử dụng tài sản ngắn hạn để thanh toán nợ ngắn hạn, trong khi vòng quay vốn lưu động đo lường tốc độ luân chuyển vốn lưu động trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Quy mô doanh nghiệp (SIZE): Đo bằng logarit doanh thu thuần, phản ánh quy mô hoạt động và khả năng tiếp cận nguồn vốn.
• Nợ ngắn hạn (DEB): Tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tổng tài sản, ảnh hưởng đến áp lực thanh toán và rủi ro tài chính.
• Số vòng quay hàng tồn kho (ITO): Tốc độ luân chuyển hàng tồn kho, liên quan đến hiệu quả quản lý tài sản lưu động.
• Tỷ suất sinh lợi tài sản (ROA): Khả năng sinh lời trên tổng tài sản, phản ánh hiệu quả kinh doanh.
• Vốn lưu động ròng (VLĐR): Chênh lệch giữa tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn, biểu thị tính linh hoạt tài chính.
• Số vòng quay các khoản phải thu (RTO): Tốc độ thu hồi các khoản phải thu, ảnh hưởng đến dòng tiền và thanh khoản.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính hàng năm của các công ty niêm yết thuộc ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2013-2015. Mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các công ty đáp ứng tiêu chí ngành và niêm yết trong khoảng thời gian này.

Phương pháp phân tích sử dụng mô hình hồi quy đa biến với hai biến phụ thuộc là tỷ số thanh toán hiện hành và vòng quay vốn lưu động. Các biến độc lập gồm quy mô doanh nghiệp, nợ ngắn hạn, số vòng quay hàng tồn kho, ROA, vốn lưu động ròng và số vòng quay các khoản phải thu. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ các công ty thỏa mãn điều kiện ngành và thời gian nghiên cứu nhằm đảm bảo tính đại diện.

Quá trình phân tích dữ liệu được thực hiện theo các bước: thống kê mô tả, kiểm định tương quan giữa các biến, kiểm định đa cộng tuyến (VIF), và hồi quy theo mô hình ảnh hưởng cố định (FEM) hoặc ngẫu nhiên (REM) dựa trên kiểm định Hausman. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong 3 năm, đảm bảo tính ổn định và phản ánh xu hướng thực tế của ngành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của quy mô doanh nghiệp: Kết quả hồi quy cho thấy quy mô doanh nghiệp có ảnh hưởng ngược chiều đến tỷ số thanh toán hiện hành với hệ số âm và ý nghĩa thống kê ở mức 5%. Điều này đồng nghĩa các công ty lớn trong ngành có xu hướng giữ tỷ số thanh toán hiện hành thấp hơn, phù hợp với nghiên cứu trước đây cho thấy doanh nghiệp lớn có khả năng tiếp cận vốn tốt hơn nên không cần giữ nhiều tài sản lưu động.

2. Tỷ lệ nợ ngắn hạn: Tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tổng tài sản có tác động tiêu cực đến khả năng thanh toán hiện hành, với hệ số âm và mức ý nghĩa 1%. Điều này phản ánh áp lực thanh toán nợ ngắn hạn làm giảm tính thanh khoản của doanh nghiệp.

3. Số vòng quay hàng tồn kho: Có mối quan hệ thuận chiều và có ý nghĩa với tỷ số thanh toán hiện hành, cho thấy doanh nghiệp có vòng quay hàng tồn kho nhanh hơn sẽ cải thiện khả năng thanh toán do giảm áp lực vốn lưu động bị chiếm dụng.

4. Tỷ suất sinh lợi tài sản (ROA): ROA có ảnh hưởng tích cực đến tỷ số thanh toán hiện hành với mức ý nghĩa 1%, chứng tỏ doanh nghiệp có hiệu quả sinh lời cao thường có khả năng thanh khoản tốt hơn.

5. Vốn lưu động ròng: Tỷ lệ vốn lưu động ròng trên tổng tài sản có tác động tích cực và có ý nghĩa đến cả tỷ số thanh toán hiện hành và vòng quay vốn lưu động, cho thấy tính linh hoạt tài chính giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý vốn.

6. Số vòng quay các khoản phải thu: Có ảnh hưởng tích cực đến tỷ số thanh toán hiện hành, phản ánh tốc độ thu hồi nợ nhanh giúp cải thiện dòng tiền và khả năng thanh toán.

7. Ảnh hưởng đến vòng quay vốn lưu động: Quy mô doanh nghiệp có tác động ngược chiều đến vòng quay vốn lưu động, trong khi tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên doanh thu và tốc độ tăng trưởng doanh thu có ảnh hưởng thuận chiều, cho thấy doanh nghiệp tăng trưởng nhanh và có lợi nhuận cao thường quản lý vốn lưu động hiệu quả hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết Ưa thích tính thanh khoản và các nghiên cứu quốc tế trước đây, đồng thời phản ánh đặc thù ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống tại Việt Nam với lượng hàng tồn kho lớn và chu kỳ thu hồi vốn dài. Việc quy mô doanh nghiệp lớn có xu hướng giữ tỷ số thanh toán hiện hành thấp hơn cho thấy các doanh nghiệp này tận dụng tốt khả năng tiếp cận vốn vay dài hạn và các nguồn tài trợ khác, giảm nhu cầu giữ tài sản lưu động lớn.

Mối quan hệ tích cực giữa vòng quay hàng tồn kho, vốn lưu động ròng và tính thanh khoản nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý hiệu quả tài sản lưu động trong ngành có đặc thù hàng hóa dễ hư hỏng và chu kỳ sản xuất phức tạp. Tỷ suất sinh lợi tài sản cao giúp doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận vốn và giảm rủi ro thanh khoản.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng biến độc lập đến tỷ số thanh toán hiện hành và vòng quay vốn lưu động, cũng như bảng ma trận tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quy mô hoạt động: Doanh nghiệp cần cân nhắc mở rộng quy mô một cách hợp lý, đồng thời tăng cường quản lý tài chính để tránh giảm tính thanh khoản do quy mô lớn gây ra. Các công ty nên xây dựng chiến lược tài chính linh hoạt, tận dụng nguồn vốn dài hạn để giảm áp lực vốn lưu động.

2. Kiểm soát nợ ngắn hạn: Các công ty cần thiết lập chính sách quản lý nợ chặt chẽ, hạn chế vay nợ ngắn hạn quá mức nhằm giảm rủi ro thanh khoản. Việc duy trì tỷ lệ nợ hợp lý giúp cải thiện khả năng thanh toán và giảm chi phí tài chính.

3. Nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho: Tăng tốc độ luân chuyển hàng tồn kho thông qua áp dụng công nghệ quản lý kho, cải tiến quy trình sản xuất và dự báo nhu cầu chính xác. Mục tiêu giảm thời gian tồn kho nhằm giải phóng vốn lưu động, nâng cao tính thanh khoản trong vòng 1-2 năm.

4. Tăng cường thu hồi các khoản phải thu: Xây dựng chính sách tín dụng khách hàng hợp lý, đẩy mạnh công tác thu hồi nợ để rút ngắn chu kỳ thu tiền. Việc này giúp cải thiện dòng tiền và giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn.

5. Cải thiện hiệu quả sử dụng vốn lưu động: Doanh nghiệp cần theo dõi và đánh giá thường xuyên tỷ lệ vốn lưu động ròng, đảm bảo nguồn vốn dài hạn đủ để tài trợ cho tài sản ngắn hạn, từ đó nâng cao tính linh hoạt tài chính và khả năng ứng phó với biến động thị trường.

6. Đào tạo và nâng cao năng lực quản lý tài chính: Các công ty nên đầu tư vào đào tạo đội ngũ quản lý tài chính, áp dụng các công cụ phân tích hiện đại để dự báo và kiểm soát rủi ro thanh khoản hiệu quả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp ngành thực phẩm, đồ uống: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro tài chính.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở đánh giá khả năng thanh khoản và sức khỏe tài chính của các công ty niêm yết trong ngành, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác và kịp thời.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Tham khảo để xây dựng các chính sách hỗ trợ ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống, đặc biệt trong việc quản lý vốn lưu động và ổn định thị trường tài chính doanh nghiệp.

4. Học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành kế toán, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và ứng dụng lý thuyết trong thực tiễn ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, đồ uống tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tính thanh khoản là gì và tại sao quan trọng với doanh nghiệp?
   Tính thanh khoản là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt nhanh chóng mà không chịu tổn thất lớn. Nó quan trọng vì giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, thanh toán nợ đúng hạn và tránh rủi ro phá sản.

2. Tại sao tỷ số thanh toán hiện hành không phản ánh chính xác tính thanh khoản trong ngành thực phẩm, đồ uống?
   Do đặc thù ngành có lượng hàng tồn kho lớn và chu kỳ thu hồi vốn dài, tỷ số này có thể bị ảnh hưởng bởi hàng tồn kho khó chuyển đổi thành tiền mặt, dẫn đến đánh giá sai về khả năng thanh toán.

3. Các nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến tính thanh khoản của các công ty trong ngành?
   Quy mô doanh nghiệp, tỷ lệ nợ ngắn hạn, vòng quay hàng tồn kho, ROA, vốn lưu động ròng và vòng quay các khoản phải thu đều có ảnh hưởng đáng kể đến tính thanh khoản.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp cải thiện vòng quay vốn lưu động?
   Bằng cách tăng tốc độ luân chuyển hàng tồn kho, rút ngắn thời gian thu hồi các khoản phải thu, kiểm soát chi phí và tăng trưởng doanh thu ổn định.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các ngành khác không?
   Mặc dù có thể tham khảo, nhưng đặc thù ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống với hàng tồn kho lớn và chu kỳ thu hồi vốn dài nên kết quả nghiên cứu phù hợp nhất với ngành này và cần điều chỉnh khi áp dụng cho ngành khác.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định các nhân tố chính ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống tại Việt Nam trong giai đoạn 2013-2015.
• Quy mô doanh nghiệp và tỷ lệ nợ ngắn hạn có ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ số thanh toán hiện hành, trong khi vòng quay hàng tồn kho, ROA, vốn lưu động ròng và vòng quay các khoản phải thu có tác động tích cực.
• Vòng quay vốn lưu động chịu ảnh hưởng ngược chiều bởi quy mô doanh nghiệp và thuận chiều bởi lợi nhuận sau thuế và tốc độ tăng trưởng doanh thu.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để các doanh nghiệp xây dựng chính sách quản lý vốn lưu động hiệu quả, nâng cao tính thanh khoản và giảm thiểu rủi ro tài chính.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp quản lý vốn lưu động, đào tạo nhân sự và áp dụng công nghệ quản lý hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính doanh nghiệp.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và nhà đầu tư nên áp dụng các kết quả nghiên cứu để đánh giá và cải thiện tính thanh khoản, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm qua, ngành công nghiệp thực phẩm – đồ uống đã đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp Việt Nam. Ngành thực phẩm và đồ uống có vị trí đặc biệt quan trọng ở Việt Nam và có nhiều cơ hội để phát triển bởi đây là một ngành nằm trong chuỗi cung ứng - đầu ra của nông nghiệp, lĩnh vực có rất nhiều lợi thế cạnh tranh và đang đƣợc quan tâm phát triển. Tỷ lệ các công ty tham gia vào ngành thực phẩm, đồ uống hiện đang chiếm vị trí hàng đầu trong các ngành sản xuất, chế biến ở Việt Nam.

Nguyên nhân bởi Việt Nam là nƣớc nông nghiệp nhiệt đới có nguồn nguyên liệu phong ph , đa dạng là đầu vào quan trọng cho ngành công nghiệp chế biến Đất nƣớc đang phát triển, thu nhập của ngƣời dân không ng ng tăng và lối sống thay đổi đặc biệt là tại các trung tâm thành phố, mang lại nhu cầu về tiêu thụ nhiều đồ ăn nhẹ, thực phẩm tiện dùng và đắt tiền. Thị trƣờng trong nƣớc lớn với chi phí lao động thấp và quá trình tƣ nhân hóa các công ty thực phẩm khiến thị trƣờng này có sức sống mãnh liệt Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành này là động lực cho một thị trƣờng năng động và kích thích phát triển Với Việt Nam, ngành chế biến thực phẩm, đồ uống là ngành có nhiều tiềm năng Để các công ty sản xuất thực phẩm, đồ uống Việt Nam hoạt động hiệu quả nhằm góp phần ổn định và phát triển kinh tế, bên cạnh các chính sách hỗ trợ t các cơ quan quản lý Nhà nƣớc thì bản thân công ty phải có những chiến lƣợc và chính sách đ ng đắn. Một trong những vấn đề cần đƣợc quan tâm nhất là nâng cao tính thanh khoản của công ty. Muốn vậy, nhà quản lý cần phải biết đƣợc những nhân tố nào ảnh hƣởng đến tính thanh khoản để t đó đề ra các chính sách hợp lý giúp cho hoạt động kinh doanh của công ty an toàn và hiệu quả.

Luan van 2 Tuy nhiên, hiện nay công tác nghiên cứu về tính thanh khoản và những nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các công ty Việt Nam còn một số hạn chế do các nhà quản lý công ty chƣa tìm hiểu sâu về các nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản. T những lý do trên, sau một thời gian tìm hiểu về ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống, tôi cho rằng việc nghiên cứu những nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các công ty thuộc nhóm ngành này là một vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn Do đó, tôi đã chọn đề tài: “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết thuộc nhóm ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống Việt Nam”. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu hƣớng đến hai mục tiêu chính: - Làm rõ các nhân tố ảnh hƣởng và mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến tính thanh khoản của các công ty niêm yết thuộc nhóm ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống Việt Nam. - Dựa trên kết quả nghiên cứu đƣa ra một số hàm ý chính sách và kiến nghị.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là những nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các công ty sản xuất thực phẩm, đồ uống niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. - Phạm vi nghiên cứu về mặt không gian: các công ty sản xuất thực phẩm, đồ uống niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. - Phạm vi nghiên cứu về mặt thời gian: gian đoạn 2013-2015. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp thu thập thông tin: Trên cơ sở Báo cáo tài chính theo năm của các công ty thuộc ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống niêm yết trên thị Luan van 3 trƣờng chứng khoán Việt Nam, tác giả thu thập số liệu của các chỉ tiêu nghiên cứu trong ba năm 2013, 2014 và 2015 Phƣơng pháp xử lý và phân tích thông tin: phƣơng pháp phân tích tổng hợp, phƣơng pháp so sánh đối chiếu đƣợc sử dụng trong suốt quá trình xử lý số liệu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Đề tài đã trình bày những nhân tố và mức độ ảnh hƣởng của t ng nhân tố đó đến khả năng thanh khoản của các công ty ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống. T đó cho thấy đặc thù về khả năng thanh khoản cũng nhƣ những nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng thanh khoản của ngành sản xuất và chế biến thực phẩm, đồ uống tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở để các công ty ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán nói riêng và các công ty ngành thực phẩm, đồ uống nói chung đề ra phƣơng hƣớng, chiến lƣợc, giải pháp để nâng cao khả năng thanh khoản thông qua kế hoạch cải thiện các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng thanh khoản của công ty. Bố cục đề tài Luận văn gồm 3 chƣơng: CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍNH THANH KHOẢN VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CHƢƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT THUỘC NHÓM NGÀNH SẢN XUẤT THỰC PHẨM, ĐỒ UỐNG VIỆT NAM CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ HÀM Ý TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Luan van 4 7.

Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trên Thế giới đã có nhiều nghiên cứu về tính thanh khoản và các nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các công ty, các tác giả đã dùng nhiều phƣơng pháp khác nhau, nghiên cứu thực nghiệm ở những công ty thuộc nhiều lĩnh vực ngành nghề khác nhau trong những điều kiện kinh tế xã hội khác nhau. Cụ thể nhƣ một số nghiên cứu sau đây: Trƣớc tiên phải kể đến một trong những lý thuyết nổi bật nhất của tính thanh khoản là “lý thuyết ƣu chuộng tính thanh khoản” trong nghiên cứu mang tên “The General Theory of Employment, Interest and Money” (Lý thuyết tổng quát về việc làm, lãi suất và tiền tệ) của Keynes (1936) Ông đƣa ra ba động cơ lý giải cho mục đích nắm giữ tiền mặt của con ngƣời, đó là: giao dịch, dự phòng và đầu cơ Học thuyết của Keynes đã trở thành nền tảng lý thuyết cho các nghiên cứu sau này của nhiều tác giả khác phát triển theo đó [17] Bruinshoofd và Kool (2004) đã tiến hành thực nghiệm về khả năng thanh khoản ngắn hạn của các công ty Hà Lan. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu 453 DN giai đoạn 1986–1997. Các tác giả xem xét yếu tố quy mô, vốn lƣu động, tài sản, doanh thu, tổng nợ, nợ ngắn hạn, đầu tƣ, lợi nhuận trên tài sản, thu nhập không chắc chắn, lãi suất bình quân là biến độc lập.

Kết quả cho thấy vốn lƣu động, đầu tƣ và lợi nhuận trên tài sản lại có tác động tiêu cực đến khả năng thanh khoản của công ty. [12] Opler và cộng sự (1999) đã thực nghiệm các yếu tố tác động đến thanh khoản của 1048 công ty Mỹ t 1971 đến 1994. Kết quả cho thấy thanh khoản có mối tƣơng quan ngƣợc chiều đến quy mô, vốn lƣu động, đòn bẩy, chi trả cổ tức. Ở chiều ngƣợc lại, tỷ lệ dòng tiền/tài sản, tỷ lệ chi tiêu vốn/tổng tài sản, rủi ro ngành, và tỷ lệ chi phí nghiên cứu phát triển/doanh thu có tƣơng quan cùng chiều với thanh khoản.

Các tác giả kết luận rằng các công ty lớn có Luan van 5 sự tiếp cận thị trƣờng vốn tốt hơn sẽ nắm giữ ít tiền mặt hơn, khiến chỉ số thanh khoản kém hơn [21] Afza và Adnan (2007) nghiên cứu về những yếu tố của việc nắm giữ tiền mặt trong các công ty ở Pakistan. Afza và Adnan thu thập mẫu gồm 205 công ty đại chúng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Karachi (KSE) trong giai đoạn 1998-2005. Nghiên cứu của họ cho thấy rằng các công ty có biến động dòng tiền lớn hơn có xu hƣớng nắm giữ tiền mặt nhiều hơn để tạo một điểm tựa an toàn cho các hoạt động của công ty đƣợc trôi chảy. [10] Kim, Mauer và Sherman (1998) nghiên cứu những yếu tố quyết định tính thanh khoản của công ty.

Họ thu thập mẫu gồm 915 công ty công nghiệp ở Mỹ trong giai đoạn 1975-1994. Kim, Mauer và Sherman dự đoán rằng có mối quan hệ tích cực giữa chi phí tài chính bên ngoài và đầu tƣ vào tài sản lƣu động. Họ cũng dự đoán rằng các công ty có biến động dòng tiền lớn có xu hƣớng đầu tƣ vào tài sản lƣu động nhiều hơn Ngoài ra, nghiên cứu này cũng chỉ ra tính thanh khoản của công ty có mối quan hệ tích cực với tỷ suất sinh lời của tài sản. [18] Với mẫu nghiên cứu trong 3 năm 2008–2010, Gill và Mathur (2011) đã chọn 164 công ty trên thị trƣờng chứng khoán Toronto, Canada nhằm tìm ra các yếu tố tác động đến thanh khoản của công ty.

Quy mô, vốn lƣu động ròng, tỷ lệ nợ, nợ ngắn hạn, tỷ lệ đầu tƣ và yếu tố ngành có tác động đến thanh khoản của công ty. Các biến có tác động ngƣợc chiều đến thanh khoản là tỷ lệ nợ, vốn lƣu động ròng và tỷ lệ đầu tƣ [15] Muhammad Usama (2012) phân tích quản lý vốn lƣu động và nghiên cứu ảnh hƣởng của vốn lƣu động đến lợi nhuận và thanh khoản của công ty. Usama lấy mẫu gồm 18 công ty thuộc ngành thực phẩm đƣợc niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Karachi trong thời gian t 2006-2010. Usama kiểm tra tác động của quy mô, kỳ thu tiền bình quân, kỳ trả nợ bình quân, vòng Luan van 6 quay hàng tồn kho, tỷ lệ nợ đến lợi nhuận và thanh khoản của các công ty.

Qua phân tích hồi quy, kết quả cho thấy có tác động tích cực của quy mô đến lợi nhuận và thanh khoản, trong khi kỳ thu tiền bình quân có tác động tiêu cực đến lợi nhuận của công ty. [19] Niaz Ahmed Bhutto và các cộng sự (2011) nghiên cứu mối quan hệ giữa chu kỳ chuyển đổi tiền mặt với quy mô công ty, vốn lƣu động và lợi nhuận của các công ty ngành công nghiệp ở Pakistan. Dữ liệu thu thập đƣợc t các báo cáo tài chính năm 2009 của 157 công ty đại ch ng đƣợc niêm yết trên sàn chứng khoán Karachi. Nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tiêu cực giữa chiều dài chu kỳ chuyển đổi tiền mặt với lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), nhƣng có mối quan hệ tích cực với quy mô và lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA).