Luận văn thạc sĩ nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh hà giang

Luận văn thạc sĩ phân tích các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Anh Đức
• Người hướng dẫn: Thầy Jonathan R. Pincus
• Trường học: Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright
• Chuyên ngành: Năng lực cạnh tranh
• Đề tài: Luận văn thạc sĩ nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ, PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH CHÍNH SÁCH
• 1.1. Bối cảnh chính sách
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ
• 2.1. Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế
• 2.1.1. GDP, đầu tư và xuất nhập khẩu
• 2.2. Cơ cấu kinh tế
• 2.3. Các chỉ tiêu phản ánh năng suất
• 2.3.1. Năng suất lao động phân theo khu vực kinh tế
• 2.3.2. Nguồn gốc tăng trưởng năng suất

Tóm tắt

I. Tổng quan về Luận văn thạc sĩ nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang

Luận văn thạc sĩ về nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang tập trung vào việc phân tích các yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của tỉnh. Mục tiêu chính là xác định các cụm ngành tiềm năng mà tỉnh cần phát triển để cải thiện tình hình kinh tế. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hiện trạng kinh tế mà còn đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho tỉnh.

1.1. Bối cảnh kinh tế tỉnh Hà Giang hiện nay

Tỉnh Hà Giang, nằm ở miền núi phía Bắc Việt Nam, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển kinh tế. Mặc dù có tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, nhưng năng lực cạnh tranh của tỉnh vẫn còn thấp so với các tỉnh khác trong khu vực.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi chính

Mục tiêu của luận văn là xác định các cụm ngành có tiềm năng phát triển và đề xuất các chính sách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho tỉnh Hà Giang. Các câu hỏi nghiên cứu sẽ tập trung vào việc đánh giá hiện trạng và tìm ra giải pháp khả thi.

II. Vấn đề và thách thức trong nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang

Hà Giang đang phải đối mặt với nhiều vấn đề trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Các yếu tố như vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng và chính sách phát triển chưa thực sự hỗ trợ cho sự phát triển bền vững. Điều này dẫn đến việc tỉnh tụt hậu so với các tỉnh khác trong khu vực.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh

Năng lực cạnh tranh của tỉnh Hà Giang bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như vị trí địa lý, quy mô thị trường và hạ tầng xã hội. Những yếu tố này cần được phân tích kỹ lưỡng để tìm ra giải pháp phù hợp.

2.2. Thách thức trong phát triển kinh tế

Tỉnh Hà Giang gặp khó khăn trong việc thu hút đầu tư và phát triển các ngành kinh tế chủ lực. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người dân.

III. Phương pháp nghiên cứu nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và phân tích các nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh theo khung phân tích của Porter. Phương pháp này giúp xác định rõ ràng các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của tỉnh.

3.1. Khung phân tích các nhân tố quyết định

Khung phân tích của Porter sẽ được áp dụng để đánh giá các yếu tố như tài nguyên thiên nhiên, hạ tầng và chính sách phát triển. Điều này giúp xác định rõ ràng các điểm mạnh và điểm yếu của tỉnh.

3.2. Phân tích mô hình kim cương

Mô hình kim cương sẽ được sử dụng để phân tích các cụm ngành tiềm năng của tỉnh. Qua đó, giúp xác định các ngành có khả năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng lực cạnh tranh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cụm ngành du lịch là ngành có tiềm năng phát triển nhất tại Hà Giang. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có sự đầu tư mạnh mẽ và hợp tác giữa chính quyền và doanh nghiệp.

4.1. Phân tích cụm ngành du lịch

Cụm ngành du lịch tại Hà Giang có nhiều tiềm năng nhưng còn nhiều hạn chế. Cần có các chính sách hỗ trợ để phát triển ngành này thành trụ cột kinh tế của tỉnh.

4.2. Kết quả nghiên cứu và khuyến nghị

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần tập trung vào phát triển hạ tầng và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh cho tỉnh. Các khuyến nghị cụ thể sẽ được đưa ra trong phần kết luận.

V. Kết luận và tương lai của năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang

Luận văn kết luận rằng việc nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có sự đồng bộ trong các chính sách phát triển và sự hợp tác giữa các bên liên quan để đạt được mục tiêu này.

5.1. Tương lai của năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang

Tương lai của năng lực cạnh tranh tỉnh Hà Giang phụ thuộc vào việc thực hiện các chính sách phát triển hiệu quả và bền vững. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào các ngành có tiềm năng.

5.2. Đề xuất chính sách phát triển

Đề xuất các chính sách phát triển cụm ngành du lịch và các ngành khác có tiềm năng. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức để thực hiện các chính sách này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Hà Giang, thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam, có diện tích tự nhiên khoảng 7.945,79 km² với dân số trên 737.000 người. Giai đoạn 2001-2011, nền kinh tế Hà Giang tăng trưởng nhanh với tốc độ trung bình GDP đạt 11,71%, vượt xa mức trung bình cả nước là 7,16%. Tuy nhiên, mức thu nhập bình quân đầu người năm 2010 chỉ đạt 610,8 nghìn đồng/tháng, bằng khoảng 46% mức trung bình cả nước, phản ánh sự nghèo đói và tụt hậu so với các tỉnh trong vùng. Năng lực cạnh tranh (NLCT) của tỉnh được đánh giá thấp, chủ yếu dựa vào lợi thế tài nguyên thiên nhiên, trong khi các nhân tố như vị trí địa lý, quy mô thị trường và hạ tầng xã hội là những trở lực lớn.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung xây dựng bức tranh tổng quát về NLCT của Hà Giang, phân tích và lựa chọn các cụm ngành tiềm năng để đề xuất chính sách phát triển kinh tế bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm giai đoạn 2001-2011, tập trung tại tỉnh Hà Giang với trọng tâm là các cụm ngành thủy điện, khai khoáng và du lịch. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng sử dụng nguồn lực hiệu quả, nâng cao năng suất lao động và cải thiện đời sống người dân, đồng thời thu hẹp khoảng cách phát triển với các tỉnh trong vùng và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn sử dụng khung phân tích NLCT cấp tỉnh dựa trên lý thuyết của Porter (1990) và điều chỉnh bởi Vũ Thành Tự Anh (2012). NLCT được hiểu là mức năng suất sử dụng nguồn lực của địa phương, bao gồm ba nhóm nhân tố chính:

• Nhóm lợi thế tự nhiên: tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, quy mô địa phương.
• NLCT cấp địa phương: hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, chính sách tài khóa và tín dụng.
• NLCT cấp doanh nghiệp: môi trường kinh doanh, trình độ phát triển cụm ngành, độ tinh vi của doanh nghiệp.

Ngoài ra, mô hình kim cương cụm ngành của Porter được áp dụng để phân tích các yếu tố thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của các cụm ngành, gồm: điều kiện nhân tố đầu vào, điều kiện cầu, chiến lược công ty và cạnh tranh, các ngành công nghiệp phụ trợ và liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thứ cấp từ các nguồn như Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê tỉnh Hà Giang, UBND tỉnh và các sở ban ngành liên quan. Cỡ mẫu dữ liệu bao gồm số liệu kinh tế, xã hội giai đoạn 2001-2011, các báo cáo PCI, và số liệu chuyên ngành về thủy điện, khai khoáng, du lịch.

Phân tích được thực hiện qua các bước: đánh giá hiện trạng kinh tế, phân tích các nhân tố quyết định NLCT, xác định và so sánh các cụm ngành tiềm năng dựa trên mô hình kim cương, từ đó đề xuất chính sách phát triển. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2001-2011 với cập nhật số liệu đến năm 2012-2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng thu nhập thấp: Tốc độ tăng trưởng GDP trung bình 11,71%/năm, cao hơn mức 7,16% của cả nước. Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người năm 2010 chỉ đạt 610,8 nghìn đồng/tháng, bằng 46% mức trung bình cả nước và thấp nhất trong vùng TD&MN phía Bắc.

2. Cơ cấu kinh tế lệ thuộc vào Nhà nước: Các ngành chiếm tỷ trọng lớn trong GDP là xây dựng, giáo dục, quản lý nhà nước và an ninh quốc phòng, đều phụ thuộc vào chi tiêu công. Ngành công nghiệp chế biến chế tạo và khai khoáng chiếm tỷ trọng thấp, xuất khẩu chủ yếu là quặng và chè với giá trị gia tăng thấp.

3. Năng suất lao động thấp và chênh lệch lớn giữa các khu vực: Năng suất lao động khu vực công nghiệp và dịch vụ cao gấp 7 lần khu vực nông nghiệp. Tăng trưởng năng suất chủ yếu đến từ cải thiện nội ngành, trong khi chuyển dịch lao động giữa các ngành đóng góp rất ít.

4. NLCT tỉnh Hà Giang thấp, chỉ có lợi thế tài nguyên thiên nhiên: Vị trí địa lý cách xa thị trường lớn, quy mô dân số nhỏ và phân bố thưa thớt, hạ tầng xã hội yếu kém, môi trường kinh doanh không thuận lợi, trình độ lao động thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao (gấp 1,7 lần trung bình vùng), chi đầu tư phát triển giảm mạnh.

5. Cụm ngành du lịch là tiềm năng phát triển nhất: So với thủy điện và khai khoáng, cụm ngành du lịch có lợi thế tài nguyên độc đáo, tạo nhiều việc làm và có tác động lan tỏa tích cực đến các ngành liên quan như thực phẩm, tiểu thủ công nghiệp. Du lịch Hà Giang đang trong giai đoạn sơ khai, với lượng khách tăng nhanh (doanh thu tăng từ 95 tỷ đồng năm 2005 lên 327 tỷ đồng năm 2012), nhưng còn nhiều hạn chế về cơ sở hạ tầng, dịch vụ và nguồn nhân lực.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Hà Giang đang đối mặt với nghịch lý tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng năng suất và thu nhập thấp, chủ yếu do phụ thuộc vào đầu tư công và các ngành thâm dụng vốn, ít tạo việc làm. Vị trí địa lý và quy mô thị trường nhỏ là những trở lực tự nhiên khó khắc phục, làm tăng chi phí vận chuyển và giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

So với các nghiên cứu về vùng TD&MN phía Bắc, Hà Giang có mức độ tụt hậu rõ rệt về NLCT, đặc biệt trong hạ tầng xã hội và môi trường kinh doanh. Các cụm ngành thủy điện và khai khoáng tuy có lợi thế tài nguyên nhưng không phải lợi thế đặc thù, thâm dụng vốn, ít tạo việc làm và có tác động tiêu cực đến môi trường và các ngành khác, đặc biệt là du lịch.

Ngược lại, cụm ngành du lịch với tài nguyên độc đáo như Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn được UNESCO công nhận, văn hóa đa dạng các dân tộc, và cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, có tiềm năng phát triển bền vững. Tuy nhiên, để phát triển cụm ngành này, Hà Giang cần đầu tư nâng cấp đồng bộ cả bốn yếu tố trong mô hình kim cương: cải thiện nguồn nhân lực, phát triển dịch vụ hỗ trợ, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch và tăng cường cạnh tranh lành mạnh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng GDP, cơ cấu GDP theo khu vực, biểu đồ năng suất lao động phân theo khu vực, bảng so sánh các chỉ số PCI và bảng tổng hợp điều kiện phát triển các cụm ngành để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tập trung phát triển cụm ngành du lịch: Đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ nhà hàng, khách sạn, phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù như du lịch khoa học, du lịch cộng đồng. Mục tiêu tăng doanh thu du lịch lên trên 500 tỷ đồng trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Văn hóa – Thể thao & Du lịch, doanh nghiệp tư nhân.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tăng cường đào tạo nghề du lịch, mở rộng quy mô đào tạo hướng dẫn viên, quản lý du lịch, kỹ năng phục vụ. Hỗ trợ đào tạo kỹ năng cho lao động địa phương trong 3 năm tới. Chủ thể: các trường trung cấp, cao đẳng, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội.

3. Cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường liên kết doanh nghiệp: Hỗ trợ thành lập hiệp hội du lịch, tăng cường vai trò tư vấn, quảng bá, kết nối các doanh nghiệp du lịch. Tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, giảm chi phí không chính thức. Chủ thể: UBND tỉnh, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các hiệp hội doanh nghiệp.

4. Bảo vệ và phát huy lợi thế tài nguyên thiên nhiên và văn hóa: Xây dựng chính sách bảo vệ môi trường, quản lý khai thác tài nguyên du lịch bền vững, hạn chế tác động tiêu cực của khai khoáng và thủy điện đến du lịch. Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công thương, các tổ chức bảo tồn.

5. Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật: Cải thiện hệ thống giao thông, cấp nước sạch, viễn thông tại các điểm du lịch trọng điểm, đặc biệt vùng cao nguyên đá Đồng Văn. Mục tiêu nâng tỷ lệ xã có đường ô tô rải nhựa lên trên 90% trong 5 năm. Chủ thể: Sở Giao thông Vận tải, UBND các huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý cấp tỉnh, huyện: Giúp hoạch định chính sách phát triển kinh tế, ưu tiên nguồn lực cho các cụm ngành tiềm năng, đặc biệt du lịch, nhằm nâng cao NLCT và cải thiện đời sống người dân.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vùng và phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực tiễn về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, mô hình phát triển cụm ngành trong điều kiện vùng miền núi khó khăn.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực du lịch, thủy điện, khai khoáng: Hiểu rõ tiềm năng, hạn chế và môi trường kinh doanh tại Hà Giang để xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển: Hỗ trợ các chương trình đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tại vùng miền núi phía Bắc.

Câu hỏi thường gặp

1. Hà Giang có lợi thế gì để phát triển kinh tế?
   Hà Giang có lợi thế tài nguyên thiên nhiên phong phú, đặc biệt là tài nguyên khoáng sản, thủy điện và tài nguyên du lịch độc đáo như Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn được UNESCO công nhận. Tuy nhiên, các lợi thế này cần được khai thác hiệu quả và bền vững.

2. Tại sao cụm ngành du lịch được ưu tiên phát triển?
   Du lịch là cụm ngành duy nhất tạo ra nhiều việc làm, có tác động lan tỏa tích cực đến các ngành liên quan như thực phẩm, tiểu thủ công nghiệp, vận tải. Ngoài ra, du lịch dựa trên tài nguyên độc đáo, ít bị ảnh hưởng bởi vị trí địa lý và quy mô thị trường nhỏ.

3. Những khó khăn lớn nhất trong phát triển du lịch Hà Giang là gì?
   Hạn chế về cơ sở hạ tầng, dịch vụ nhà hàng, khách sạn chưa đáp ứng nhu cầu, nguồn nhân lực thiếu kỹ năng, thiếu các dịch vụ hỗ trợ như y tế cứu trợ, và thiếu thông tin thị trường du lịch chi tiết.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh của Hà Giang?
   Cần đồng bộ nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và xã hội, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực, tập trung phát triển các cụm ngành tiềm năng như du lịch, đồng thời bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và văn hóa.

5. Vai trò của Nhà nước trong phát triển kinh tế Hà Giang như thế nào?
   Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong đầu tư phát triển hạ tầng và các ngành kinh tế hiện nay. Tuy nhiên, cần chuyển hướng sang hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và ưu tiên các cụm ngành có tiềm năng phát triển bền vững.

Kết luận

• Hà Giang có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhưng năng lực cạnh tranh và thu nhập bình quân đầu người vẫn thấp, tụt hậu so với các tỉnh trong vùng và cả nước.
• Các nhân tố bất lợi lớn gồm vị trí địa lý xa thị trường lớn, quy mô dân số nhỏ, hạ tầng xã hội yếu kém và môi trường kinh doanh chưa thuận lợi.
• Cụm ngành du lịch được xác định là cụm ngành tiềm năng nhất, có lợi thế tài nguyên độc đáo, tạo nhiều việc làm và tác động tích cực đến các ngành liên quan.
• Đề xuất tập trung phát triển du lịch đồng bộ với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện hạ tầng và môi trường kinh doanh, đồng thời bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và văn hóa.
• Các bước tiếp theo cần triển khai các chính sách ưu tiên phát triển cụm ngành du lịch trong 5 năm tới, đồng thời giám sát tác động của các ngành khai khoáng và thủy điện để bảo đảm phát triển bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu được khuyến khích sử dụng kết quả nghiên cứu này để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế tỉnh Hà Giang hiệu quả, bền vững và hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1: Trình bày bối cảnh chính sách, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu; chương 2: Phân tích các chỉ tiêu phản ánh mức phát triển kinh tế, năng suất và các chỉ tiêu trung gian, và xây dựng bức tranh tổng quát về tình hình kinh tế tỉnh Hà Giang giai đoạn 2001 – 2011; chương 3: Phân tích đánh giá các nhân tố quyết định NLCT của tỉnh Hà Giang; chương 4: Xác định lựa chọn ngành tiềm năng và phân tích mô hình kim cương cụm ngành tiềm năng; chương 5: Kết luận và kiến nghị chính sách. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƯƠNG 2. HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ 2.1 Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế 2.1 GDP, đầu tư và xuất nhập khẩu Theo số liệu từ Cục Thống kê (CTK) tỉnh Hà Giang, trong suốt giai đoạn 2002 - 2011 tốc độ tăng GDP của Hà Giang luôn đạt mức cao. Tốc độ trung bình của Hà Giang trong giai đoạn này là 11,71% (trong khi mức trung bình cả nước chỉ đạt 7,16%).

So sánh với tốc độ tăng trưởng GDP cả nước, từ năm 2007 do tác động của khủng hoảng tài chính thế giới, kinh tế Việt Nam kết thúc thời kỳ tăng trưởng ấn tượng và rơi vào giai đoạn suy thoái. Tốc độ tăng trưởng GDP đột ngột giảm mạnh. Năm 2009 tốc độ tăng trưởng giảm sâu xuống mức 5,32%. Cùng thời gian này, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hà Giang tiếp tục tăng lên.

Đỉnh điểm vào năm 2010, tốc độ tăng trưởng Hà Giang đạt mức cao nhất là 13,78%, cao gấp 2 lần so với cả nước (hình 2. Tăng trưởng cao và có xu hướng khác biệt với xu hướng cả nước của Hà Giang là do tác động chủ yếu của nguồn vốn Nhà nước. Trong suốt giai đoạn 2001 - 2011, nguồn vốn Nhà nước luôn chiếm tỷ trọng lớn và dẫn dắt tổng vốn đầu tư. Từ thời điểm 2007, nguồn vốn Nhà nước tăng lên nhanh chóng giúp tăng trưởng Hà Giang duy trì ở mức cao ngay cả khi kinh tế Việt Nam đang suy thoái (hình 2.1: Tốc độ tăng trưởng GDP giai đoạn 2002-2011 (giá 1994) 16% 14% 12% 10% 8% Hà Giang 6% Cả nước 4% 2% 0% Nguồn: TCTK, NGTK Việt Nam năm 2005, 2010, 2011 & CTK tỉnh Hà Giang, NGTK năm 2005, 2010, 2011 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2: Vốn đầu tư giai đoạn 2001 - 2010 (tỷ đồng) 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Tổng vốn đầu tư Vốn nhà nước Vốn ngoài quốc doanh Nguồn: CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 Tổng giá trị xuất nhập khẩu của Hà Giang có tỷ trọng rất nhỏ so với vùng.

Tốc độ tăng không ổn định qua các năm. Từ năm 2001-2010, giá trị này đạt dưới 21. Sau đó có sự tăng đột biến từ 21.667 nghìn USD (năm 2010) lên 48.322 nghìn USD (năm 2011) do tăng giá trị xuất khẩu của mặt hàng ngành công nghiệp nặng và khai khoáng. Về mặt cơ cấu xuất khẩu, các mặt hàng xuất khẩu nghèo nàn về chủng loại và có giá trị gia tăng thấp, chủ yếu chỉ có hai loại là quặng và chè.3: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (1000 USD) 60,000 50,000 40,000 30,000 20,000 10,000 0 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Nguồn: CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 Dù kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng mức sống người dân Hà Giang vẫn còn rất thấp so với cả nước.

Năm 2011, GDP bình quân đầu người Hà Giang là 3,81 triệu đồng/người chỉ bằng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 60% cả nước. Năm 2010, thu nhập bình quân đầu người Hà Giang 610,8 nghìn đồng/người, chỉ bằng 46% so với cả nước và là một trong ba tỉnh thấp nhất vùng TD&MN phía Bắc.1: Thu nhập bình quân đầu người/tháng (1.000đ/người) Năm Tỉnh Tốc độ tăng TB 2002 2004 2006 2008 2010 Hà Giang 195,9 247,0 329,0 477,1 610,8 15,3% Cao Bằng 210,2 278,0 395,0 585,8 748,1 17,2% Bắc Cạn 191,5 271,5 388,0 558,0 775,4 19,1% Tuyên Quang 250,4 341,1 450,0 668,2 887,0 17,1% Lào Cai 206,1 280,7 400,0 609,5 818,7 18,8% Yên Bái 252,8 328,0 424,0 637,5 1.103,2 20,2% Thái Nguyên 269,4 397,2 555,0 849,7 610,4 10,8% Lạng Sơn 271,3 348,0 455,0 692,6 566,5 9,6% Bắc Giang 432,7 670,6 867,0 1.230,4 14,0% Phú Thọ 270,5 392,0 490,0 711,1 801,0 14,5% Điện Biên 256,3 370,2 520,0 792,4 828,7 15,8% Lai Châu 173,4 214,9 273,0 413,4 1.387,8 18,5% Nguồn:TCTK, Dữ liệu VHLSS năm 2010 2.2 Cơ cấu kinh tế Cơ cấu GDP phân theo ngành4 Cơ cấu GDP của Hà Giang đã chuyển dịch nhanh chóng so với cơ cấu cả nước. Xuất phát điểm năm 2001, khu vực (KV) 1 của Hà Giang chiếm tới 52,3% GDP nhưng sau đó đã giảm với tốc độ nhanh xuống còn 30,3% GDP vào năm 2011. Xu hướng chủ đạo trong dịch chuyển cơ cấu GDP của Hà Giang giai đoạn 2001-2011 là từ KV1 sang KV3.

Điều này ngược lại so với xu hướng chung của cả nước là từ KV1 sang KV2. Kết quả là cơ cấu GDP của Hà Giang đến năm 2011 đã có diện mạo hoàn toàn mới với tỷ trọng lớn nhất thuộc về KV3 (chiếm 42,4% GDP). 4 Bao gồm 3 khu vực là: 1. Nông, lâm nghiệp, thủy sản ; 2.

Công nghiệp, xây dựng ; 3. Du lịch, dịch vụ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4: Cơ cấu GDP giai đoạn 2001-2011 (giá 1994) Cơ cấu GDP Hà Giang Cơ cấu GDP cả nước 100% 100% 80% 80% 60% KV 3 60% KV 3 40% KV 2 40% KV 2 20% KV 1 20% KV 1 0% 0% 2009 2001 2003 2005 2007 2011 2001 2003 2005 2007 2009 2011 Nguồn: TCTK, NGTK Việt Nam năm 2005, 2010, 2011 & CTK tỉnh Hà Giang, NGTK năm 2005, 2010, 2011 Trong cơ cấu GDP KV2, ngành xây dựng là ngành phụ thuộc lớn vào chi tiêu từ khu vực Nhà nước và luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất. Hai ngành chế biến chế tạo và ngành công nghiệp khai khoáng là hai ngành chiếm tỷ trọng thấp nhất. Ngành sản xuất và phân phối điện nước có sự tăng đột ngột về tỷ trọng trong thời gian ngắn từ 2010 đến 2011.

Điều này do trong năm 2011 nhà máy thủy điện Nho Quế 3 với công suất lớn nhất trên địa bàn tỉnh là 110 MW đi vào hoạt động.5: Cơ cấu GDP khu vực 2 (tỷ đồng, giá 1994) 900 800 700 Xây dựng 600 500 Sản xuất, phân phối điện, 400 nước 300 Công nghiệp chế biến, chế tạo 200 Công nghiệp khai khoáng 100 0 Nguồn: CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 Giống với KV2, trong cơ cấu GDP KV3, các ngành phụ thuộc vào chi tiêu Nhà nước là giáo dục, đào tạo và hoạt động quản lý nhà nước (QLNN), an ninh quốc phòng (ANQP) là TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 hai ngành chiếm tỷ trọng cao nhất. Năm 2011, tỷ trọng hai ngành này trong KV3 lần lượt là 27,8% và 22,3%.6: Cơ cấu GDP khu vực 3 (tỷ đồng, giá 1994) 1400.00 Y tế Giáo dục và đào tạo 800.00 Hoạt động QLNN, ANQP 600.00 Bất động sản Tài chính 400.00 Vận tải, viễn thông Thương mại - Nguồn: CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 Như vậy, cơ cấu GDP của tỉnh đang có sự chuyển dịch theo tác động của đầu tư Nhà nước. Tỷ trọng KV2 tăng nhờ xây dựng, tỷ trọng KV3 tăng nhờ giáo dục và các hoạt động QLNN, ANQP. Xu hướng chuyển dịch cơ cấu GDP của Hà Giang ở cấp độ ngành có sự khác biệt rõ nét so với các tỉnh thuộc nhóm dẫn đầu của cả nước.

Các tỉnh này, ngành chiếm tỷ trọng lớn trong KV2 là chế biến chế tạo, và KV3 là thương mại, vận tải - viễn thông. Ví dụ Hà Nội, trong KV2 ngành chế biến chế tạo chiếm tỷ trọng cao nhất là 72,4%, trong KV3 hai ngành vận tải - viễn thông và thương mại chiếm tỷ trọng cao nhất lần lượt là 28,2% và 22,2% (NGTK TP. Cơ cấu lao động theo ngành Cơ cấu lao động có sự chuyển dịch từ KV1 sang KV2 và KV3 nhưng với tốc độ chậm hơn nhiều so với tốc độ chuyển dịch cơ cấu GDP. Đến năm 2011, hơn 70% lao động vẫn làm việc trong KV1.

Tốc độ chuyển dịch cơ cấu chậm là do những ngành tạo ra nhiều việc làm như ngành chế biến chế tạo, thương mại, dịch vụ của Hà Giang đều không phát triển. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.7: Cơ cấu lao động theo ngành 100% 90% 80% 70% 60% 50% Khu vực 3 40% Khu vực 2 30% Khu vực 1 20% 10% 0% Nguồn: CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 2.2 Các chỉ tiêu phản ánh năng suất 2.1 Năng suất lao động phân theo khu vực kinh tế Năng suất lao động KV2, 3 cao hơn hẳn KV1, và khoảng cách này có xu hướng mở rộng nhanh chóng do khác biệt về tốc độ tăng năng suất. Tốc độ tăng năng suất trung bình giai đoạn 2001-2011 của các KV1,2,3 lần lượt là 4,9%, 7,8%, 8%. Năm 2001, năng suất KV2,3 cao gấp 5 lần KV1, và đến năm 2011, cách biệt này tăng lên 7 lần.8: Năng suất lao động phân theo khu vực kinh tế (triệu đồng/lao động, giá 1994) 25.00 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Nguồn: CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Nguồn gốc tăng trưởng năng suất Theo phương pháp phân tích dịch chuyển cấu phần, nguồn gốc tăng trưởng năng suất của nền kinh tế được phân tách thành ba hiệu ứng: i.

Do sự chuyển dịch lao động giữa các ngành (hiệu ứng tĩnh), ii. Do sự chuyển dịch lao động giữa các ngành và thay đổi năng suất nội ngành (hiệu ứng động), iii. Do sự thay đổi năng suất trong nội ngành (hiệu ứng nội ngành). Kết quả phân tích cho thấy, nguồn gốc tăng trưởng năng suất5 của Hà Giang trong cả hai giai đoạn 2001-2006 và 2006 -2011 đều có chung một dạng cấu phần, đóng góp của hiệu ứng nội ngành lớn nhất, sau đó đến hiệu ứng tĩnh, hiệu ứng động chiếm tỷ trọng không đáng kể.

Như vậy, động lực tăng trưởng năng suất của Hà Giang không phải là do sự chuyển dịch cơ cấu lao động mà do sự cải thiện năng suất lao động trong các ngành.9: Nguồn gốc tăng trưởng năng suất 2001-2006 2006-2011 2.40 Hiệu ứng nội Hiệu ứng nội 1.00 Hiệu ứng Hiệu ứng 0.15 Hiệu ứng tĩnh 0.15 Hiệu ứng tĩnh 0.00 2001-2006 2006-2011 Nguồn: Tác giả tính toán từ số liệu của CTK tỉnh Hà Giang, NGTK các năm 2005, 2010, 2011 Tổng hợp kết quả phân tích chương 2 cho thấy, dù đạt thành tích tăng trưởng ấn tượng nhưng nền kinh tế Hà Giang vẫn đang ở trong tình trạng tụt hậu, kém phát triển so với mức chung của cả nước và các tỉnh trong vùng.