mở đầu báo hiệu cho sy uất hiện đồng chây của tễuthuyt viết v hai cuộc chiến ran quắc lá của dân tốc ta trong gin suit cd thé ky XX. Do vậy, việc m hiểu, "nghiên cứu thể giới nghệ thuật của máng săng tác nãy không chỉ để tếp tue “hận điện một đặc diễm nỗi bật cin én ình văn xuôi Việt Nam hiện đi; mà qua đó côn thấy được những đóng gốp lớn ao của các thế hệ nhà vn-chiế sĩ "tt tong sự nghip cao ã bảo vệ Tổ quốc và xy dựng nễn văn học mới. TIữn nữa, trờng những thành tựu buổi đầu văn xuôi nước tà sáu Cách mạng tháng Tâm 1945, hai tấc phẩm én Sia ign giới Và Trước gi nổ sống, của Lê Khim đã góp phần phản ánh kịp thời và bổ sung một mảng thể giới biện thực về cuộ chiến đầu vớ muôn vân gian khổ b sinh của những chiến sĩ quân nh nguyện Việt Nam dễsắ cánh cũng nhân dẫn các bộ tộc Lào ding lên chống thục dẫn Pháp xâm lược. Có hễ nói được tẳng, vào tời điểm hai ắc phẩm nảy ma đồi, văn xu ước ta chưa cổ si viết về đểải nảy: thể nhưng ch ến nay những dạc điểm nội bật về thể giới nghệ thuật của ai tắc phẳm.
Ben kia bién giới và Tước giờ nổ síng dường như cũng chưa được giới "nghiện cửu quan tâm dũng mức, "Mặt khác, rong dội ngũ nhà văn - chiến tên dất ước la, LẺ Khẩm - Phan Tổ (1930 9), lã một trọng những người son tụ tì của qué hương đắt ‘Quang a thục sự sống ht mình cho cuộc đi, cho quế hương và cho sing a0 nghệ thuật, Với ôn, trang văn và trang đời là một, ngôi bột là vũ Khí chiến dấu và cũng chính là ý nghĩa của sự sống. Vi vậy, tim hễu về đề di Thể giới nghệ tuật tu thớt lẽ Khẩm qua "Bên Ka Biển giới” và “Trước giờ nỗ súng” trang toàn bộ sự nghiệp cao cả củ ông qua từng chẳng đường, sề mãi vẫn là những bài họ lớn dẫy sức bắp dẫn và bổch 3. Lịch sự vấn để .Một số bà vig lin quan gi fp énđ tài [Nam 1983, Lê Thị Đức Hạnh tong bài vit Pham Tie (L2 Kham) cho ing "L2 Khôm là một rong số các nhà vẫn mã cách mạng Vit Nam dB sin xinh và môi ưỡng tài nũng vũ sự nghiệp của anh gỗn lên với quá trình phá: "yiển của công cuộc giải phỏng độn tc, giải phòng đẫt nước "60, tr 328] “Sau kh điễm qua những tác phẩm của Phan Tứ túc gi bài vế chỉ ra đặc điễm sing túc của nhì văn từng giai đoạn, Những tác phim vide về chiến tưởng Lio "Lê Khôm dht sự say sưu xúc động KH ãi Mện những người "hững việc, những tình huổng chứa chan th thận hỉ sinh dũng cản của quân tình nguyện Viet Nam về tính thần Bắt Hhuất li cường của quốn dâm Lâo đẳng thời là nh thản quốc tễ vỡ sản chân chỉnh giữa lai dân tộc anh em” (60, 312) Nhà văn đã gởi gắm những suy nghĩ, âm huyết của mình trong “những tang viết ở chiến tường mién Nam-"Phan Tit rét nhay ben nen kh vế về cuộc chiến tranh cách mạng dã d sâu thé hiện tâm trang, vai trả và vị .9i của các tẳng lớp quấn chúng, những con người làm nên leh sử" |6), 6333|, Theo Lê Thị Đức Hạnh, những rang vit của Lê Khâmđã làm hiện ra một cuộc chiến đẫu đây cam ao, gian khô, căng thing, 6 lệ, khẩn rương, "những tỉnh cảm nhng âm yêu thương: inh thn la quan cfc mang, vi cf tinh yêu quê hương, yêu đất nước, yêu đân tộc chân tnh sâu sắc, Trần Đăng Suyễn ung “Piaw Tí rới những iễu duyết ấ vẻ chiêm tranh tăm 1983, cho rằng: "Hạt nhân cơ bản chỉ phối toàn bộ sảng tác của Phan Til quan nit của anh vẻchn tranh vẻ con người rong chỗn tranh: cách mạng Với Phan Tú, chắn ranh không chỉ là iễu kin để con người bộc 1 phầm chất ắt dẹp, anh hùng mà củn là môi trường sẵn lọc phn hea con "gười. Quan miệm đồ về chiến anh cũng nất quản với guan nệm vễ chốc đời chung của nhỉ ăn” |6D, tr 373).
Từ cải nhịn về hiệ thực chiến anh và con người của nhà vẫn, the tác giả bi vế thì Phan Từ là ngubi 68 “phon cách hiện dực tính do” 60, T3] Trong bầu hết các sing tác của Phan Tứ, bệ thẳng nhân vật đều được sảng lọc từ chiến trình, Nhân vật trưởng thành hơn từ chin tranh sách mạng “Tr ds te giả nhận xt "Cách nhấn chiến ranh thả toàn diện và su sắc đã góp phản co tác piẩm của anh có chu sâu hiện thực, phản ánh được những Hổ kiên gian Khổ phóc tạp của cách mạng trình được cái hin don giản chiến diễn một chẩu vẻ chiến tanh” (60, 383]. Nhờ ấn bỏ vửi hiện thực, "bám sắt cuộc sống, ễu thuyết Phan T phát hiện rà những vẫn đề mới mẽ ong tư tường và vốn vẫn hôa sâu rộng của mộ tâm hồn nghệ st (Cig ti hiễu về đề bi hiến anh rung ing tác của Phạm Tứ, năm, 1984, Trân Ngọc Tuần tong “Phan Tứ - vii suy nghĩ nhỏ về những trang viếtchiến ranh“ viết "Phan Tí là một rong số nhà vấn đi đến cùng với đễ dài duấn tranh và cách mạng. Và dĩ bằng cả chỉnh cuộc đổi cổng hiễn đây “hi huyễ của minh [60, tr 390), Từ truyện ngẫn đầu tay Một ngày Bên in “dịch đến những trang viết cuấ cũng của bộ iễu thuyết Ngưới cũng quố, Pham “Tứ cũng chí theo đuỗi để ti chiến tranh, Trong các tác nhằm của mình, ông Ign quan niệm *Khỏng có cÖỞ đúng giầu trong chiết traal! Con người Bị sảng ắc đề đạt đề ri phải chọn một í đất ioft giãa bi đu sng" 60, 10390], Quan niệm đô đã tạo ra ngôi it qu 1 sink tio của nhà văn nh. “một số nhà phê bình nhận xé, nhưng theo ác giả bài viết chính sự lí tí th.
tảo và ạeh tồi của Phan Tứ đã phản ánh chính xác bản chất, quy lut của chiến tranh eich mang `2. Những bài viết trực iếpiên quan dén đ tài (C6 lề do sáng tác của Lê Khẩm-Phăn Tứ cảng về sau cảng hắp dẫn, cho sên, nha chung, những công tỉnh nghiền cứu và những bài viết về bai tên thay Ben Ka ign gid va Te giờ nổ súng không nhiều. [Nam 1962, Hữu Hồng tong bài viết “Trước giờ nỗ sống của EZ “Nhôm” dt nêu nhận xế. ấn lúa biên giới và Trước gi nổ sống "ợ thuộc loại hồng tác phầm đâu tụ, nhưng tử chủ đã nội dụng tự tưởng đến các: bi ign hi thức nghệ duật đề tương đối có nhu sảng tạo đúng chủ hin thy ở một xà văn trẻ 6, tr 13] Chủ đ chính của tác phẩm Trước iở nỗ sing đồ là "piẫn chất anh hùng của những người chin sĩ cách mạng, ông phân bit fa Lao hay Vier 60, t.
17], Trong áe phẩm, nhà vănđ “ca ng bin chất anh hùng, tâm hỗn dep đỡ củ quý vổ cùng của các chỗn sĩ cách nang tác phầm tyẫn dẫn cho người dọc sức cảm thông, Kính phục mốt iu” và "gậy cho người đọc một lông tin mạnh nề vào tiền đổ t thẳng của se nghiệp cách mạng“ |6, 21]. Thành công của Trước gi nổ dũng là ở những điềm sàu “Thứ nhấ, tác phẫm có giá tĩ giúp người đọc nhận thức được bản chất tố đẹp của các nhân vật mã còn "kích dc, di đúc lọ phái sy nội, phải wơ lên pả với ới một cả gi” (60 1.24] Thứ bai ròng quế tình xây dụng nhân vặt tác giả đã tạo ra được những shin vat sing cu thể, cỏ tim hỗn phong phú, cổ cánh rõ nết vì phục vụ đắc lực cho chủ đ tác phẩm ĐỀ cập đến nội dung của tiêu thuyét Trude gid nd sing, năm 1972, thang Lê tang Mấy sấy để văn xui Việt Nam 1948 - 1970 viết Trong Trước gi nỗ sửng, LẺ Khẩm miễu tả những gian KHỔ của một đơn vị tình "nguyên quân chin đấu trên đấ Lào, Nhà văn cho tế thấy khung cảnh của đất "rắc Tảo, ca ng mỗi tì hữu nghị của nhận dân ai đâ tộc Vit Lo. Ping ‘thei gua hoàn cảnh có ÿ nghĩa điền hình trong nyện, ác giả còn đặ ra yửu cầm hiệt sem cơn người đã được thứ thách như tiể nào, những phầm chấn “mới của lọ dã dược hi thành rạ sao [40,794] [Nam 1974, trong Tiểu thuyết Việt Nam, hiện di, Phan Cự Đệ kh vớt về sự phát tiễn mạnh mẽ của tu duyổt hiện thực xã hội chỉ nghĩa đã nhận Xx& về về đẹp của người chidn st wong udu thuyết Trước giữ nổ súng: Tác phẩm dã nổi lên được những gian kd hi sinh diẫm lặng của bộ dội ta tên “một chin trường mênh mông, xa lạ rững nữi hoang tu wi hong wich “dong đứng, những rừng tranh cấy, những vực sâu tim, những cơn mưa là "út ngữ. Lê Kham đã ca ngợi mi tập thể anh hùng của đội chun id 3 (CC), những chỗn sĩ trnh sất qong tiếp 48 vượi qua một hoàn cảnh phí .ñường với những thử tách cao độ [I3 118-119}.