Chương 1. Truyện thơ nôm diễm tình trong loại hình truyện thơ nôm Việt Nam: Ở chương này, chúng tôi sẽ tìm hiểu khái niệm truyện thơ ném diễm tình, phân loại nhóm truyện trong loại hình truyện thơ nôm, tìm hiểu quá. trình vận động, phát triển của nhóm truyện. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng giới thiệu những tác phẩm tiêu biểu của truyện thơ nôm diễm tinh: Truyện Kiểu, Truyện Hoa Tiên, từ đó tạo cơ sở xây dựng một cách hiểu chung nhất cho.
toàn bộ luận văn Chương 2. Con đường hình thành truyện thơ nôm diễm tinh: Trong chương này, chúng tôi tập trung tìm hiểu sự tiếp biến về cốt truyện và thay. đổi về hình thị cấu trúc của truyện. Tìm hiểu sự thay đổi đó như thế nào, ra.
để hiểu được sự vận động và phát triển của truyện thơ ném diém tinh. Một số đặc điểm nghệ thuật truyện thơ nôm diễm tỉnh: Bên canh những đặc điểm nghệ thuật loại hình truyện thơ nôm nói chung đều phải có, chúng tôi chú ý một số đặc điểm nghệ thuật đặc sắc của nhóm truyện, đó. là: nghệ thuật xây dựng nhân vật, bút pháp tả cảnh ngụ tình. Ngoài ra, nhóm truyện này còn có một số đặc điểm nghệ thuật đáng chú ý khác như ngôn từ, thể thơ lục bát, CHUONG 1 TRUYEN THO NOM DIEM TINH TRONG LOAI HINH TRUYEN THO NOM VIET NAM “Truyện thơ nôm là loại hình văn học độc đáo, có giá trị của nền văn học.
Việt Nam, phản ánh hiện thực với phạm vi tương đối rộng. Vì vậy có người gọi truyện thơ nôm là trung thiên tiểu thuyết (tiểu thuyết vừa). Truyện thơ nôm được sáng tác bằng chữ Nôm, có vị trí quan trọng trong đời sống tỉnh. thần của đân tộc Việt.
Cùng với sự phát triển của loại hình truyện thơ nôm, truyện thơ nôm diễm tình là nhóm truyện được khẳng định qua thời gian và sự hâm mộ của quần chúng nhiều thể hệ. Gắn liền với nhóm truyện nảy là các tác phẩm không chỉ tiêu biểu cho loại hình truyện thơ nôm mà còn mang lại dấu ấn nên văn học dân tộc Việt Song khi đi sâu nghiên cứu nhóm truyện thơ nôm diỄm tình, chúng ta sẽ gặp một số vấn để khó giải quyết như: nguồn gốc, sự phát triển, thời điểm sáng tác,. Bước đầu, các nhà nghiên cứu đã có ý kiến về những vấn đề trên, tuy mới dừng lại ở mức độ cơ bản nhưng đây là nền tảng dé chúng tôi đi sâu nghiên cứu đặc điểm nhóm truyện này. TRUYỆN THƠ NÔM DIỄM TÌNH - MỘT HIỆN TƯỢNG VĂN: HQC DOC DAO 1.
Khái Truyện thơ nôm điểm tình là gì? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản, dễ trả lời nhưng khi tìm hiểu các công trình nghiên cứu của học giới viết về vấn đề nảy mới thấy thật ra rất ít người đề cập tới và dường như đây vẫn là một vấn đề mở. Hiện tại, chưa có một định nghĩa nào thực sự thuyết phục về khái niệm trên. *Yêu cầu xác định một cách minh bạch tính chất của nhóm truyện thông qua thao tác định danh là vô cùng cẳn thiết” [39, tr. Bởi vì điều này.
12 có ý nghĩa quan trong trong việc tìm hiễu, phân loại loại hình truyện thơ nôm và các nghiên cứu liên quan đến nhóm truyện. “Trước khi tìm hiểu khái niệm truyện thơ nôm diễm tình, chúng tôi muốn nói sơ qua khái niệm “truyện thơ nôm” và “diễm tình” của một số nhà nghiên cứu từ tên gọi khởi thủy đến khi khái niệm “truyện thơ nôm diễm tình” định hình thành một thuật ngữ văn học. “Trong lịch sử nghiên cứu văn học Việt Nam, hàm nghĩa của bai khái niệm trên đã có những biến đổi lớn. Trước hết, đối với khái niệm “truyện thơ nôm”, đây là hình thức văn chương được gọi bằng nhiều tên nhất: truyện thơ, truyện diễn nôm, truyện ngắn, tiểu thuyết quốc ngữ, tiểu thuyết bằng văn.
nhưng có lẽ phổ biến nhất là “truyện nôm”. Tên gọi này thông dụng. trong các sách giáo khoa và chuyên luận như Lược thảo lịch sứ văn học Việt Nam (1951), Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam (1957 - 1958), Giáo trình Lich sứ: văn học Việt Nam 7-3 (1963), Lịch sử văn học Việt Nam tân (1960), Văn học Việt Nam nữa cuối thể kỷ XVIH - nữa đầu thế kỷ XIX, 7.2 (1978), Truyện Kiểu và thể loại truyện nôm (1979), Truyện Nôm nguồn gốc và bản chất thể loại (1993), Trong cuốn Thí pháp văn học Trung đại Việt Nam, GS. Trần Đình Sử khi viết về vấn đề này, ông dùng thuật ngữ £ruyện thơ nôm.
Nhưng khi nghiên cứu. cụ thể chỉ tiết, ông lại sử dụng thuật ngữ ơruyện nồm. Ông cho rằng /uyện nôm "là cách rút gọn của khái niệm truyện thơ nôm và cũng do điều kiện lịch sử văn xuôi nôm không phát triển, nghĩa là văn nôm chỉ tồn tại đưới dang văn vần và biền ngẫu, cho nên gọi như vậy mà không sợ nhằm lẫn là truyện văn xuôi N6m” [53, tr. Nhìn chung cho đến nay, người ta vẫn hay gọi tên với cách hiểu thông dụng như vậy.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, theo cách hiểu và định danh trên liệu có nói hết được ý nghĩa của thuật ngữ này vì với hướng định danh đó “chưa gợi ra được nét khu biệt của loại hình” [39, tr9] cũng như chưa 13 định hình thành một thể tài với những thi pháp đặc trưng. Năm 2008, với công trình Truyện thơ nôm - những nghiên cửa hình thái học, nhà nghiên cứu Nguyễn Phong Nam đưa ra sự định danh /ruyện tho ndm có biến đổi lớn so với các học giả trước đó. Tác giả cho rằng /ruyện thơ nôm, với tư cách một loại hình văn học phải bao hàm các tính chất: truyện (kể, nói)+ (loại, thé) thơ+ (lối văn) Nôm. Sự khu biệt ở đây được thể hiện trong thé dung hợp tắt cả các yếu tố [39, tr.
Với cách gọi tên như vậy tác giả cho thấy được đầy đủ tính chất của một loại hình văn học và ít nhất là đã hình thành một thuật ngữ khoa học chính thức. Ching tôi nghĩ ing, khái niệm truyện thơ nôm là cách hiểu đã quá phổ. biến và có tính đặc định. Như cách hiểu trên, truyện thơ nôm là một loại hình.
gắn với những tiêu chí cơ bản. Vì vậy, trong việc định danh nên gọi rö rằng, không viết tắt và giữ nguyên tên zruyớn dhơ nôn. Với cách gọi tên và cách hiểu như nhà nghiên cứu Nguyễn Phong Nam đã nêu, chúng ta có được một thuật ngữ sáng rõ, không phá vỡ tính loại hình, một yêu cầu hết sức quan trọng trong. nghiên cứu văn học.
“Trong khi đó, điểm tình là từ ngữ mang tính mơ hỗ theo tiêu chí tùy tỉnh. thần mỗi thời đại. Diễm tình theo nghĩa chung dịch từ Hán — Việt nghĩa là mới tinh đẹp. Vậy như thể nào là mới tình đẹp theo cách hiểu lúc bấy giờ.
thì chưa ai dám trả lời cho câu hỏi trên. Vấn đề nảy sẽ được làm sáng tỏ thông qua việc định danh cho nhóm truyện. Cho đến nay vẫn có những cách hiểu đơn giản về truyện thơ nôm diễm tình và gộp chung nhóm truyện này với nhóm truyện tải tử - giai nhân. Theo cách hiểu hiện nay thì truyện thơ nôm diễm tình là chỉ nhóm truyện thơ nôm.
lấy “chuyện tỉnh yêu hôn nhân của tải tử và giai nhân làm chủ đề. Do đó, chúng ta thường hay gọi là truyện thơ nôm có quan hệ đến rải dử - giai nhân, có thể gộp chung với nhóm truyện thơ nôm rải me - giai nhân” [18]. Về kết 4 cấu tình tiết thì truyện tiến triển theo mô thức gặp gỡ - lưu lạc - đoàn viên. Nhân vật chính là các rải sử - giai nhân, trong đó rài sử phải là những thư sinh phẩm hạnh, tài hoa hơn người, nhất là tài văn chương thì phú; còn giai nhân là các tiêu thư hoàn hảo, “mao, tình, tài” đều hoàn hảo cả.
Đây là tiêu chuẩn phổ biến được giới nghiên cứu truyện thơ nôm từ đầu thế kỷ XX cho đến hiện tại công nhận là tiêu chuẩn giới định. Chúng tôi thấy, cách hiểu như. vay đều có chỗ tru và nhược của nó. Vì vậy, chúng tôi không thể không cân nhắc chọn một cách hiểu thích đáng.
có lợi cho việc nghiên cứu. Theo chúng tôi, "truyện thơ nôm diễm tình” bao gồm những tác phẩm thuộc loại hình truyện thơ nôm nói về chuyện tỉnh yêu hôn nhân của nam nữ thanh niên. Nhóm truyện này trước hết phải mang đầy đủ tính chất của loại hình. truyện thơ nôm tức là phải mang “tính chất của truyện kể được đảm bảo bởi cốt truyện, tích truyện, hệ thống sự kiện, nhân vật, chất tự sự của tác phẩm, phải có chất thơ và lối văn nôm - vừa có yếu tố văn tự, vừa có yếu tố phong cách.
một lối tư duy đặc trưng của một thời đoạn văn hóa Việt (hời trung đại)” [39, tr.12] Là nhóm truyện do “nha nho tài tử” gia công, chỉnh lý, mượn cốt truyện sau đó chuyển thể, lấy sự tiếp nhận làm cơ sở, nhưng là “văn học thành văn”. truyện này đấy lên vào giữa thể kỷ XVIH, thịnh hành vào đầu thế kỷ XIX, là một đồng khác của truyện thơ nôm tài tử - giai nhân. Về kết cấu tình tiết truyện. không nhất thiết phải tuân theo mô thức gặp gỡ - la lạc- đoàn viên nghĩa là mô thức gặp gỡ- lưu lạc- đoàn vién vẫn là mô thức căn bản nhưng cũng không phải là tiêu chuẩn giới định bắt buộc, nhất nhất phải tuân theo.
Truyện thơ nôm diễm tình vẫn sử dụng métip đải nứ - giai nhân với những tiêu chí riêng nhưng không, có nghĩa nó thuộc nhóm truyện rải đử - giai nhân với hình thái cấu trúc truyện cdiễn biến phát triển theo guy luật nhân quả. Nhân vật chính của nhóm truyện thơ nôm diễm tình là những ải dứ - giai nhân, có vai trò quyết định quan trọng để tạo thành nhóm truyện mang tính. 15 chất như vậy. Họ hiện lên với “vẻ đẹp từ hình thức bên ngoài đến phẩm chất tâm hồn và tài năng” [I1 tr.128], trong đó nồi bật là tài thơ phú, đàn ca và “đều để cao hết mức giá trị của tình yêu đôi lứa” nhưng những câu chuyện tình yêu khi đến hôi kết thúc không hẳn tương đồng.
Cặp nhân vật ấy cũng có những nét khác so với cặp nhân vật trong. nguyên tác bởi tính cách tài tử phong lưu nhưng lại hết sức phong nhã, đoan trang. Ở đó họ để cao tài, tình nhưng “không rơi vào cực đoan, mà thường. châm chước, sao cho ôn, nhu, đôn hậu, say mà biết dừng lại đúng chỗ, trang nhã” [11, tr641] nghĩa là họ vẫn luôn trọng chữ “dite”.
"Họ đến với nhau để thỏa mãn khát vọng về một tỉnh yêu tự do và đẹp chứ không hẳn từ những dục vong chiém doat theo kié "lạc nhỉ it dam” [11, tr.