Chương 1. Lưu Trọng Lư - Chân dung người nghệ sĩ đa tải. Trong chương này, có hai nội dung chính được trình bảy. Đồ là cuộc đời và sự nghiệp văn nghệ của Lưu Trọng Lư và vị trí của Lưu Trọng Lư trong lich sir văn học dân tộc.
Cảm thức thời đại trong truyện và ký Lưu Trọng Lư. “Chương này có ba nội dung chính: vấn để “cảm thức thời đại” trong tác phẩm văn học; chân dung cuộc sống qua nhãn quan nghệ thuật Luu Trọng Lư và chân dung tự hoạ của Lưu Trọng Lư trong truyện và ký. Nét đặc sắc của các thủ pháp nghệ thuật trong truyện và ký Lưu Trọng Lư. Trong chương này, có hai nội dung chính được trình bày.
Đó là một lối dựng trụ ên đẫy cá tính và nghệ thuật kchuyện đặc sắc. Chương Ï LUU TRONG LU'- CHAN DUNG NGUOT NGHỆ SĨ ĐA TÀI 1. Cuộc đời tựnghiệp văn nghệ cũa Lưu Trọng Lư 1. Lưu Trọng Lư~ con người và thời đại Lưu Trọng Lư là tên thật, sinh ngày 19 thắng 6 năm 1912.
Ong còn có những bút danh Hy Kí, Lưu Thần. Lưu Trọng Lư sinh ra và lớn lên bên bờ ‘séng Gianh lich sir tai m6t viing qué_nghéo - lang Cao Lao Ha, xa Ha Trach, huyện Bồ Trạch, tinh Quảng Bình. Mánh núi nghèo khó này đã trở. thành mỗi trường dầu tiên nuôi dưỡng tâm hồn ngư nghệ sĩ đa tài, Mặc dù sau này Lưu Trọng Lư không ở yên một chỗ mà ông đi t nhiều nơi, lăn lộn để sống và viết nhưng vùng quê của ông đã in đậm dấu ấn trong các trang thơ, trong các tác phẩm văn xuôi, truyện ký và tiểu thuyết Lưu Trọng Lư sinh trưởng trong một gia đình quan lại xuất thân Nho học.
Cha của ông là một tr huyện bắt đắc chí về quê. Mẹ của ông là một bà ‘quan nhưng rất đảm đang, hiền tử, đôn hậu. Hình ảnh của người cha và người mẹ cũng là nguồn cảm xúc đầu tiên trong cuộc đời văn chương của ông. Trọng Lư sớm tiếp xúc văn chương và chịu ảnh hướng từ người cha hiển tử, người mẹ giảu tỉnh cảm.
Vì vậy con người của Lư Trọng Lư bên ngoài có vẻ phóng khoáng, lơ đăng nhưng bên trong lại có sự dung hợp đức tính của cha và me - là con người luôn sống giàu tình căm, quý trong tinh (hương. Lưu Trọng Lư sinh ra và lớn lên trong một thời đại gắn với nhiều sự. kiện và biến cổ quan trong của đất nước. Dau thé ki XX, sau khi bình định đất nước Việt Nam, thực dân Pháp bắt đầu khai thác về kinh tế.
Sau hai cuộc khai thác lần thứ nhất và lần thứ hai (rước và sau chiến tranh thể giới thứ nhất 1914-1918), cơ cấu xã hội Việt Nam có những biển đổi sâu sắc. Từ Nam chí Bắc, nhiều đô thị, thị trấn mọc lên, như những trung tâm kinh tế, văn hoá, thành phần chính của xã hội thực cđân. Ở đấy ra đời nhiều tằng lớp xã hội mới như tư sản, tiểu tư sản (viên chức, họe sinh, những người buôn bán nhỏ), công nhân, dân nghèo thành thị. Những tầng lớp này có nhu cầu về văn hoá, thẩm mĩ mới "Nhân vật trung tâm trong đời sống van hod tr du thé ki XX đến năm.
1945 ta ting lớp tr thức Tây học (phần lớn là tiểu tr sản). Chủ yếu thông qua ting lép nay, ảnh hưởng của các trào lưu tư tuởng văn hoá, văn học của thế. ên đại ngày cảng thắm sâu vào ý thức người lm văn, đọc sách Trong xã hội thương mại, như cầu văn hoá dẫn đến những hoạt động in, nghề xuất bán, nại làm báo theo kĩ thuật hiện đại phát triển khá mạnh. Viết văn, làm thơ cũng trở thành một nghề để kiểm sống.
Nhà văn và công chúng có quan hệ gắn bó hơn. Phê bình văn học ra đời và phát tiễn trên báo chí. Các quan điểm, các thị hiểu đều có điều kiện cọ xát với nhau. Đời sống văn học trở nên sôi nỗi hơn, khẩn trương hơn "Tất cả những điều kiện kể trên giải thích vì sao nền văn học Việt Nam phải nhanh chóng hiện đại hoá.
Đẩy là một đòi hỏi tắt yéu, khách quan của lịch sử văn học dân tộc ta trong thời đại mới. Cuộc đời Lưu Trọng Lư được sinh ra trong bối cảnh như vậy cho nên Lưu Trọng Lu đã hấp thụ ảnh hướng của tư tưởng và văn hoá Pháp một cách. có hệ thống trên ghế nhà trường. Mặt khác do xuất thân từ một gia đình nhà 'Nho nên ông cũng tiếp thu được một cách tự nhiên ảnh hưởng của nền văn học truyền thống.
'Thuở nhỏ, ông học trường tỉnh, rồi thì đỗ vào trường Quốc Học - Huế, "Vào học ở Huế, đến năm thứ ba, ông bỏ học ra Hà Nội học. Sau đó, ông bỏ học đi dạy, lâm thơ, lâm văn và làm báo để kiếm sống. “Thời gian học ở Hu, cậu thanh niên ở tuổi hai mươi đã từng gặp gỡ Võ. Liêm Sơn và Phan Bội Châu.
Năm 1932, Lưu Trọng Lư là một trong những, nhà thơ khởi xướng và tích cực cổ vũ cho Phong trảo Thơ mới. Năm 1933- 1934, ông chủ trương Ngân Sơn tùng thư ở Huế. Năm 1941, ông được Hoài ‘Thanh và Hoài Chan gi thiệu trong quyển Thi nhân Việt Nam. Tuy nhiên, con người của Lưu Trọng Lư lúc này là con người mơ mộng, lơ đăng.
Lưu “Trọng Lư đã giữa cuộc đời đấy biển động. Trong lúc làm báo, làm thơ hay văn, day học vẫn ưa lối sống xé địch, giang hỏ, phóng đăng. Có lúc ông lên chia Tra Am ở mấy tháng, lại có lần bị thực dân Pháp bắt giữ. Ông như * Con.
nai vàng ngơ ngác” giữa cu đời và tong trang thơ. Cách mạng tháng Tám đã đánh thúc và khơi dậy cái phẩm chắt tốt đẹp và những khát khao chân chính trong con người nghệ sĩ Lưu Trọng Lư. “Chứng kiến sức vùng đậy mãnh liệt của cả dân tộc, đặc biệt là của quần chúng lao động trong những ngày Tổng khởi nghĩa ở Huế, Lưu Trọng Lư lúc này ở tuổi 28, đang sụe sôi tỉnh thần và sức trẻ, mặc dù chưa hiểu biết mẫy về cách mạng, đã hãng hái tham gia hoạt đông Văn hoá cứu quốc ở Huế, rồi ra dự Hội nghị Văn hoá cứu quốc ở Hà Nội. Khang chiến toàn quốc bùng nỗ, Lưu Trọng Lư lên chiến khu Thừa Thiên.
Cuộc sống kháng chiến gian lao giữa lòng dân tộc và nhân dân đã làm thay đổi Lưu Trọng Lư. Ông đã từng nếm trải những gian nan, hiểm nghèo của nhân dân và chứng kiến lòng tin của quần chúng vào kháng chiến, vào cụ Hồ. Nhà thơ, người nghệ sĩ đa tải Lưu Trọng Lư đã “sửng sốt và bừng mắt trước một xã hội mới, trong đó cái nguyên tắc rằng buộc cao nhất là sự đùm bọc, dẫn đất thương yêu nhau.” [23] Thực tế cuộc sống kháng chiến đã tác động mạnh đến tâm hồn, tư tuởng nhà nghệ sĩ lăng mạn. Những ngày sống ở chiến khu Hoà Mĩ trực tiếp dảnh hưởng đến cuộc đồi nhà thỉ sĩ ti ba.
Lưu Trọng Lự đã bắt đầu tìm được con đường nghệ thuật chân chính của mình tong cuộc sống chiến đấu của toàn dân tộc. Bài Lên đường đăng trên tờ Giết giặc in đã của cl én khu Thừa “Thiên năm 1947 là bài thơ kháng chiến đầu tiên của Lưu Trọng Lư, có tinh chất như một tuyên ngôn nghệ thuật mới của Lưu Trọng Lư: *Tinh mông, người mau tỉnh mộng, ‘Vi bén khe chim đã đổi giọng én khe hoa lá đã thay miu Người hỡi người, hãy đến giữa đau thương, Hãy đến giữa trận này chiến đầu Lay gươm súng thể cùng quân tặc LẤy cứu th nung nấu lại đau thương “Chân theo chân, người hãy lên đường”. (Lên đường) Những năm kháng chiến chống Pháp, ông tham gia hoạt động tuyên truyền, văn nghệ ở Bình Trị Thiên và Liên khu IV, Ông viết những bài thơ có chất sống tươi khoẻ và hồn nhiên của cuộc sống và con người kháng chiến (Ø' di tiép lễ, Ngô cai dom hoa và tập truyện Chiến khu Thừa Thiên) “Thời đại mới đã tạo cho Lưu Trọng Lư một cuộc đời mới: cuộc đồi gắn với số phận đắt nước, số phân dân tộc. Nếu như chín năm kháng chiến chống Pháp đã tạo sự chuyển biển, quyết định trong tư tưởng, tỉnh cảm của nhà thơ, thì hiện thực những năm xây dựng hoà bình và đấu tranh chống để quốc Mi đầy đau thương nhưng vô cùng anh đũng của dân tộc đã dip cho tư tưởng tình cảm và mở rộng nguồn cảm xúc, đưa cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Lưu Trọng Lư đến những bước phát triển mới.
Sau 1954, ông công tác ở Bội ‘Van héa và làm Tổng Thư ký Hội nghệ sĩ sân khẩu Việt Nam. Năm 1957, ông là hội viên Hội nhà văn Việt Nam. Bước trưởng thành cù sông được ghi nhận bằng tập thơ Tod sing déi ba (1959), Nam 1964, khi cuộc chiến tranh chồng Mĩ lan rộng ra miền Bắc, Lưu Trọng Lư đã cùng với nhiễu văn nghệ sĩ đi vào tuyến lửa khu Bắn đễ thăm nhập thực tế và sáng tác. Lưu Trọng Lư đã tìm lại được chất mộng và chất say nhưng cái mông, cái say bây giờ gắn bó với cuộc sống hiện thực, làm cho tâm hồn người nghệ sĩ Lưu Trọng Lư thêm trong đẹp và thiết tha hơn với cuộc đời thực Từ sau cuộc kháng chiến chống Mũ, Lưu Trọng Lư vẫn thể hiện nhiệt tình gắn bỏ với cuộc sống, một thái độ "nhập cuộc” đáng ghỉ nhận.
Dù ở tuổi bay mươi của cuộc đời, ông vẫn tiếp tục con đường sáng tạo nghệ thuật Không chỉ có trong thơ văn của ông những lời hất ca niễm vui và thắng lợi mà côn có những suy tư trăn trở, những lời giải đáp cho những vấn đề đang đặt ra bức thiết của cuộc sống tỉnh thằn hôm nay. Năm 1991, Lưu Trọng Lu mắt tại Hà Nội. Ông đã được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật năm 2000, Lưu Trọng Lư sinh ra và sống gin tron thé ki XX - một thể kỉ đầy thăng trằm với những biến cổ lớn lao trong lịch sử xã hội, văn hoá dân tộc. Cuộc đời người nghệ áĩ Lưu Trọng Lư gắn liền với những thing trim của thời đại mà công đã sống và cổng hiển sing tạo nghệ thuật.
Lưu Trọng Lư đã bước những bước chuyên mình phủ hợp với thời đại, phù hợp với con đường nghệ thuật của chính mình. Ông đã vượt lên biết bao biết bao biến động thăng trằm để sống và viết 1. Sựy nghiệp sáng tác của Lưu Trọng Lư" 1. Sự nghiệp thơ.
Là một trong những người khởi xướng và cổ vũ cho Thơ mới, Lưu “Trọng Lư đã gốp phần đem lại sự chiến thắng cho phong trào Thơ mới bing chính những bài thơ mới thành công từ năm 1932-1933.