Luận văn thạc sĩ học thuyết quá lớn để sụp đổ và những vấn đề đặt ra đối với ngành ngân hàng việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích học thuyết "quá lớn để sụp đổ" và tác động đến ngành ngân hàng Việt Nam, đề xuất giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Hà Công Anh Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng – Bảo hiểm
• Đề tài: Học Thuyết Quá Lớn Để Sụp Đổ Và Tác Động Đến Ngành Ngân Hàng Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỌC THUYẾT QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỌC THUYẾT QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ
• 1.1.1. Lịch sử hình thành
• 1.1.2. Khái niệm “Too big to fail” – “Quá lớn để sụp đổ”
• 2. CHƯƠNG 2: KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC GIẢI QUYẾT HIỆN TƯỢNG QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG
• 2.1. THỰC TRẠNG HIỆN TƯỢNG QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI
• 2.1.1. Các cuộc khủng hoảng kinh tế dẫn đến sự sụp đổ quá lớn tại Hoa Kỳ
• 2.1.2. Thực trạng hiện tượng Quá lớn để sụp đổ trong lĩnh vực ngân hàng tại Hoa Kỳ
• 2.1.3. Diễn biến hiện tượng Quá lớn để sụp đổ xuất hiện ở Anh
• 2.1.4. Các chính sách và qui định của Anh Quốc đối phó với Quá lớn để sụp đổ
• 2.2. KINH NGHIỆM CỦA CÁC QUỐC GIA ĐỂ GIẢI QUYẾT HIỆN TƯỢNG QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ
• 2.2.1. Kinh nghiệm từ Hoa Kỳ
• 2.2.2. Kinh nghiệm từ Anh Quốc
• 2.2.3. Tuân thủ theo chính sách chung của châu Âu
• 2.2.4. Đặt trách nhiệm lên vai của chủ sở hữu và chủ nợ
• 2.2.5. Ban hành đạo luật mới nhằm điều chỉnh khủng hoảng kinh tế và hiện tượng Quá lớn để sụp đổ
• 2.2.6. Luôn sẵn sàng cho sự phá sản ngân hàng
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HIỆN TƯỢNG QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ ĐỐI VỚI NGÀNH NGÂN HÀNG Ở VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM KIỂM SOÁT VÀ GIẢI QUYẾT HIỆN TƯỢNG NÀY
• 3.1. THỰC TRẠNG HIỆN TƯỢNG QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ ĐỐI VỚI NGÀNH NGÂN HÀNG Ở VIỆT NAM
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của ngành ngân hàng theo các quy định hiện hành
• 3.1.2. Thực trạng Quản lý vốn tại các Ngân hàng
• 3.2. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM KIỂM SOÁT VÀ GIẢI QUYẾT HIỆN TƯỢNG QUÁ LỚN ĐỂ SỤP ĐỔ ĐỐI VỚI NGÀNH NGÂN HÀNG Ở VIỆT NAM
• 3.2.1. Cần có cách tiếp cận riêng với những ngân hàng “Quá lớn để sụp đổ” trong khi hoạch định chính sách cho cả hệ thống ngân hàng
• 3.2.2. Tăng cường kiểm soát nội bộ trong các Ngân hàng Thương mại. Áp dụng rộng rãi các chuẩn mực quốc tế và bảo đảm tính trung thực, hiệu lực, chế tài thực thi cao trong áp dụng các chuẩn mực kế toán, kiểm toán quốc tế
• 3.2.3. Xây dựng định chế về quy mô phát triển an toàn. Tăng cường vai trò của thành viên độc lập HĐQT trong Ngân hàng
• 3.2.4. NHNN áp dụng phương pháp tái cấu trúc ngân hàng lâm vào khủng hoảng giống như cách Cục dự trữ Liên bang Mỹ đã làm
• 3.2.5. Nhà nước cũng ban hành các cơ chế pháp lí nhằm ngăn chặn và xử lí tình trạng tồi tệ của ngân hàng thương mại ở Việt Nam
• 3.2.6. Ngân hàng nhà nước cũng đưa ra nhiều biện pháp trong thanh tra, giám sát thực hiện về xử lý nợ xấu, đảm bảo an toàn vốn cho các ngân hàng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về học thuyết quá lớn để sụp đổ

Học thuyết quá lớn để sụp đổ (Too Big to Fail - TBTF) đã trở thành một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là trong ngành ngân hàng. Khái niệm này chỉ ra rằng những tổ chức tài chính lớn, có tầm ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, sẽ không được phép sụp đổ vì những hậu quả nghiêm trọng mà nó có thể gây ra. Chính phủ thường can thiệp để cứu giúp những tổ chức này bằng cách cung cấp hỗ trợ tài chính hoặc thực hiện các biện pháp khác nhằm ngăn chặn sự sụp đổ. Học thuyết này đã được hình thành từ những năm 1980 và trở nên nổi bật sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Tại thời điểm đó, sự sụp đổ của Lehman Brothers đã cho thấy rõ ràng rằng một tổ chức lớn có thể kéo theo sự sụp đổ của nhiều tổ chức khác, dẫn đến khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Do đó, việc hiểu rõ về học thuyết này là rất cần thiết để có thể áp dụng vào thực tiễn tại Việt Nam.

1.1. Lịch sử hình thành

Học thuyết quá lớn để sụp đổ đã được hình thành từ những năm 1980, khi các nhà kinh tế bắt đầu nhận thức được rằng sự tồn tại của các tổ chức tài chính lớn có thể gây ra rủi ro cho toàn bộ hệ thống tài chính. Các cuộc khủng hoảng tài chính trước đó đã chỉ ra rằng sự sụp đổ của một ngân hàng lớn có thể dẫn đến sự mất niềm tin trong toàn bộ hệ thống ngân hàng. Chính vì vậy, các chính phủ đã bắt đầu áp dụng các biện pháp để bảo vệ những tổ chức này. Học thuyết này đã được củng cố qua các cuộc khủng hoảng tài chính, đặc biệt là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, khi chính phủ Mỹ đã phải can thiệp để cứu giúp nhiều ngân hàng lớn nhằm ngăn chặn sự sụp đổ của nền kinh tế.

II. Tác động của học thuyết quá lớn để sụp đổ đến ngành ngân hàng Việt Nam

Học thuyết quá lớn để sụp đổ không chỉ có tác động đến các quốc gia phát triển mà còn ảnh hưởng đến ngành ngân hàng tại Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, các ngân hàng Việt Nam cũng đang phải đối mặt với những thách thức từ học thuyết này. Sự phát triển nhanh chóng của ngành ngân hàng đã dẫn đến việc hình thành một số ngân hàng lớn, có khả năng gây ra rủi ro cho toàn bộ hệ thống tài chính nếu xảy ra sự cố. Do đó, việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro và xây dựng các quy định pháp lý chặt chẽ là rất cần thiết. Các ngân hàng cần phải tăng cường quản lý rủi ro và xây dựng các kế hoạch ứng phó để đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính. Điều này không chỉ giúp bảo vệ các ngân hàng mà còn bảo vệ nền kinh tế quốc gia.

2.1. Tác động kinh tế

Tác động kinh tế của học thuyết quá lớn để sụp đổ đến ngành ngân hàng Việt Nam là rất rõ ràng. Khi một ngân hàng lớn gặp khó khăn, nó có thể gây ra sự hoảng loạn trong toàn bộ hệ thống tài chính. Điều này có thể dẫn đến việc người dân rút tiền gửi, làm giảm khả năng thanh khoản của ngân hàng và gây ra sự sụp đổ dây chuyền. Hơn nữa, sự sụp đổ của một ngân hàng lớn có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và người tiêu dùng vào toàn bộ hệ thống tài chính, dẫn đến sự suy giảm đầu tư và tiêu dùng, từ đó ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Do đó, việc quản lý rủi ro và xây dựng các quy định pháp lý chặt chẽ là rất cần thiết để bảo vệ nền kinh tế.

III. Giải pháp kiểm soát hiện tượng quá lớn để sụp đổ trong ngành ngân hàng Việt Nam

Để kiểm soát hiện tượng quá lớn để sụp đổ trong ngành ngân hàng Việt Nam, cần có một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường quản lý rủi ro trong các ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng lớn. Các ngân hàng cần phải xây dựng các hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để phát hiện và xử lý kịp thời các rủi ro có thể xảy ra. Thứ hai, cần có các quy định pháp lý rõ ràng về việc xử lý các ngân hàng gặp khó khăn. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng các ngân hàng không thể lạm dụng vị thế của mình để gây ra rủi ro cho toàn bộ hệ thống. Cuối cùng, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong việc quản lý rủi ro và chia sẻ thông tin giữa các ngân hàng và cơ quan quản lý. Điều này sẽ giúp nâng cao khả năng ứng phó với các rủi ro toàn cầu và bảo vệ hệ thống tài chính quốc gia.

3.1. Tăng cường quản lý rủi ro

Tăng cường quản lý rủi ro là một trong những giải pháp quan trọng nhất để kiểm soát hiện tượng quá lớn để sụp đổ trong ngành ngân hàng. Các ngân hàng cần phải xây dựng các hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả, bao gồm việc đánh giá và phân tích các rủi ro tiềm ẩn, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa kịp thời. Hơn nữa, cần có các chương trình đào tạo cho nhân viên ngân hàng về quản lý rủi ro, giúp họ nhận thức rõ hơn về các rủi ro có thể xảy ra và cách xử lý chúng. Việc này không chỉ giúp bảo vệ ngân hàng mà còn bảo vệ toàn bộ hệ thống tài chính quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hiện tượng "Quá lớn để sụp đổ" (Too Big To Fail - TBTF) là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, chỉ những tổ chức tài chính có quy mô lớn, phức tạp và có mối liên kết chặt chẽ với nền kinh tế quốc gia đến mức nếu sụp đổ sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho toàn bộ hệ thống tài chính và nền kinh tế. Từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, khi tập đoàn đầu tư Lehman Brothers phá sản với tài sản lên đến 639 tỷ USD, hiện tượng này đã trở thành tâm điểm nghiên cứu và chính sách của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, tổng tài sản của các ngân hàng thương mại lớn nhất đạt khoảng 17,5 tỷ USD đến 15,5 tỷ USD, chiếm tỷ trọng đáng kể so với GDP khoảng 202,6 tỷ USD, cho thấy sự hiện diện rõ nét của các định chế tài chính có quy mô lớn.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ nội dung học thuyết TBTF, phân tích thực trạng và kinh nghiệm quốc tế trong kiểm soát hiện tượng này, đồng thời đánh giá thực trạng ngành ngân hàng Việt Nam và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm kiểm soát và giảm thiểu rủi ro liên quan. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2008-2016, với đối tượng nghiên cứu là các tổ chức tín dụng tại Việt Nam, Hoa Kỳ và Anh Quốc. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng khung pháp lý và chính sách giám sát nhằm đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: học thuyết "Quá lớn để sụp đổ" và lý thuyết quản trị rủi ro trong ngân hàng. Học thuyết TBTF được hình thành từ những năm 1980 tại Hoa Kỳ, nhấn mạnh rằng các tổ chức tài chính lớn có vai trò hệ thống và được chính phủ bảo vệ khỏi phá sản để tránh tác động dây chuyền tiêu cực. Lý thuyết quản trị rủi ro tập trung vào các khái niệm như rủi ro thanh khoản, rủi ro đạo đức và rủi ro hệ thống, giải thích nguyên nhân và cách thức các ngân hàng quản lý các rủi ro này trong bối cảnh quy mô và sự phức tạp ngày càng tăng.

Ba khái niệm chính được sử dụng gồm: (1) Rủi ro thanh khoản – sự mất cân bằng giữa dòng tiền vào và ra của ngân hàng; (2) Rủi ro đạo đức – hành vi mạo hiểm do sự bảo hộ của chính phủ; (3) Rủi ro hệ thống – nguy cơ lan truyền từ một tổ chức lớn sang toàn bộ hệ thống tài chính. Ngoài ra, mô hình phân tích kinh nghiệm quốc tế về chính sách kiểm soát TBTF tại Hoa Kỳ và Anh Quốc cũng được áp dụng để so sánh và rút ra bài học cho Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp lý thuyết kết hợp phân tích thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu tài chính của các ngân hàng lớn tại Việt Nam, Hoa Kỳ và Anh Quốc trong giai đoạn 2008-2016, các văn bản pháp luật liên quan, báo cáo ngành và các nghiên cứu học thuật quốc tế. Phương pháp phân tích định lượng được áp dụng để đánh giá quy mô tài sản, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, và các chỉ số tài chính khác nhằm xác định mức độ TBTF.

Phương pháp chọn mẫu là chọn các ngân hàng thương mại lớn nhất theo tổng tài sản và vốn hóa thị trường tại ba quốc gia nghiên cứu, nhằm đảm bảo tính đại diện. Phương pháp phân tích so sánh được sử dụng để đối chiếu chính sách và thực trạng giữa các quốc gia. Ngoài ra, phỏng vấn chuyên gia ngân hàng và nhà quản lý tài chính được tiến hành để thu thập ý kiến chuyên môn và đánh giá thực tiễn. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2017, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và ảnh hưởng của các ngân hàng TBTF tại Việt Nam: Tổng tài sản của các ngân hàng thương mại nhà nước và cổ phần lớn nhất Việt Nam đạt khoảng 3,86 triệu tỷ đồng (tương đương 17,5 tỷ USD) đến 3,42 triệu tỷ đồng (15,5 tỷ USD), chiếm tỷ trọng lớn so với GDP 202,6 tỷ USD. Điều này cho thấy sự hiện diện rõ ràng của các định chế tài chính có quy mô lớn, có thể gây rủi ro hệ thống nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

2. Kinh nghiệm quốc tế trong kiểm soát TBTF: Hoa Kỳ đã áp dụng các biện pháp như Đạo luật Dodd-Frank năm 2010, thành lập Hội đồng giám sát ổn định tài chính (FSOC), và Văn phòng bảo vệ tài chính tiêu dùng (CFPB) nhằm tăng cường giám sát và hạn chế rủi ro đạo đức. Anh Quốc cũng thực hiện các chính sách tương tự, tập trung vào việc tăng cường vai trò của các thành viên độc lập trong Hội đồng quản trị ngân hàng và áp dụng các chuẩn mực quốc tế về kế toán, kiểm toán.

3. Rủi ro đạo đức và sự phụ thuộc vào cứu trợ chính phủ: Các ngân hàng lớn có xu hướng mạo hiểm hơn do kỳ vọng được chính phủ cứu trợ khi gặp khó khăn, dẫn đến hiện tượng "tư nhân hóa lợi nhuận, xã hội hóa rủi ro". Ví dụ, trong cuộc khủng hoảng 2007-2008, các ngân hàng như AIG được cứu trợ với số tiền lên đến 180 tỷ USD.

4. Thực trạng pháp lý và xử lý phá sản tại Việt Nam còn hạn chế: Luật phá sản và các quy định liên quan đến tổ chức tín dụng mới được hoàn thiện gần đây, với các phương án như phục hồi, sát nhập, giải thể và lần đầu tiên cho phép phá sản tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, việc áp dụng còn nhiều khó khăn do tính phức tạp và ảnh hưởng hệ thống của các ngân hàng lớn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng TBTF là sự phát triển nhanh chóng của các tổ chức tài chính đa năng với quy mô vốn lớn, hoạt động đa dạng và liên kết chặt chẽ với nhiều thành phần kinh tế. Các chính sách nới lỏng quản lý tài chính từ những năm 1980 tại Hoa Kỳ đã tạo điều kiện cho sự hình thành các định chế tài chính khổng lồ, làm tăng rủi ro hệ thống. So sánh với kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam đang trong giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý và chính sách giám sát, nhưng vẫn cần học hỏi thêm về các biện pháp kiểm soát rủi ro đạo đức và tăng cường vai trò của các thành viên độc lập trong quản trị ngân hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng tổng tài sản các ngân hàng lớn so với GDP, bảng so sánh các chính sách kiểm soát TBTF giữa Việt Nam, Hoa Kỳ và Anh Quốc, cũng như biểu đồ thể hiện mức độ giảm thiểu rủi ro sau khi áp dụng Đạo luật Dodd-Frank tại Hoa Kỳ. Những kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống giám sát toàn diện và minh bạch để giảm thiểu rủi ro hệ thống và bảo vệ nền kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường kiểm soát nội bộ và áp dụng chuẩn mực quốc tế: Các ngân hàng thương mại cần áp dụng rộng rãi các chuẩn mực kế toán, kiểm toán quốc tế với tính trung thực và hiệu lực cao, đồng thời tăng cường kiểm soát nội bộ nhằm phát hiện và quản lý rủi ro kịp thời. Thời gian thực hiện: trong vòng 2 năm; Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại.

2. Xây dựng định chế về quy mô phát triển an toàn: Thiết lập các quy định giới hạn quy mô và phạm vi hoạt động của các ngân hàng lớn nhằm tránh tập trung rủi ro quá mức. Thời gian thực hiện: 3 năm; Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tài chính.

3. Tăng cường vai trò của thành viên độc lập trong Hội đồng quản trị: Đảm bảo sự giám sát hiệu quả và minh bạch trong quản trị ngân hàng, giảm thiểu rủi ro đạo đức và xung đột lợi ích. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể thực hiện: Các ngân hàng thương mại và cơ quan quản lý.

4. Hoàn thiện khung pháp lý về xử lý phá sản tổ chức tín dụng: Nâng cao hiệu quả các quy định pháp luật về phá sản, tái cấu trúc ngân hàng, đồng thời xây dựng các cơ chế pháp lý ngăn chặn và xử lý kịp thời các tổ chức tín dụng yếu kém. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và kinh nghiệm quốc tế để xây dựng chính sách giám sát và quản lý rủi ro hệ thống ngân hàng, giúp đảm bảo an toàn tài chính quốc gia.

2. Các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Giúp hiểu rõ về rủi ro TBTF, từ đó nâng cao năng lực quản trị rủi ro, áp dụng chuẩn mực quốc tế và tăng cường kiểm soát nội bộ.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo về học thuyết TBTF, kinh nghiệm quốc tế và thực trạng Việt Nam, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu hơn.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Hỗ trợ trong việc nắm bắt kiến thức lý thuyết và thực tiễn về quản trị rủi ro ngân hàng, cũng như các vấn đề pháp lý liên quan đến phá sản tổ chức tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiện tượng "Quá lớn để sụp đổ" là gì?
   Hiện tượng này chỉ các tổ chức tài chính lớn có quy mô và ảnh hưởng đến mức nếu sụp đổ sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế, do đó chính phủ thường can thiệp để cứu trợ nhằm tránh khủng hoảng lan rộng.

2. Tại sao các ngân hàng lớn lại có rủi ro đạo đức?
   Do kỳ vọng được chính phủ cứu trợ khi gặp khó khăn, các ngân hàng lớn có thể mạo hiểm hơn trong hoạt động kinh doanh, không quan tâm đầy đủ đến rủi ro, dẫn đến hành vi không lành mạnh.

3. Việt Nam đã có những chính sách gì để kiểm soát hiện tượng TBTF?
   Việt Nam đã hoàn thiện khung pháp lý về tổ chức tín dụng, cho phép áp dụng các phương án phục hồi, sát nhập, giải thể và phá sản, đồng thời tăng cường giám sát và kiểm soát nội bộ các ngân hàng thương mại.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam?
   Các biện pháp như thành lập các cơ quan giám sát tài chính chuyên biệt, áp dụng chuẩn mực quốc tế, tăng cường vai trò thành viên độc lập trong quản trị ngân hàng và xây dựng quy định giới hạn quy mô ngân hàng là những bài học quan trọng.

5. Phá sản ngân hàng được xử lý như thế nào ở các quốc gia phát triển?
   Ở Hoa Kỳ, phá sản ngân hàng được quản lý bởi FDIC với các biện pháp như mua và nhận nợ thay, chi trả tiền gửi và hỗ trợ ngân hàng mở. Ở Anh, phá sản tuân theo luật phá sản và các quy định quốc tế phối hợp. Việt Nam đang hoàn thiện quy trình phá sản tổ chức tín dụng theo luật mới.

Kết luận

• Học thuyết "Quá lớn để sụp đổ" phản ánh thực trạng các tổ chức tài chính lớn có vai trò hệ thống và được chính phủ bảo vệ nhằm tránh khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng.
• Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc tăng cường giám sát, áp dụng chuẩn mực quốc tế và hoàn thiện khung pháp lý là cần thiết để kiểm soát rủi ro TBTF.
• Việt Nam có các ngân hàng lớn với quy mô tài sản chiếm tỷ trọng đáng kể so với GDP, đòi hỏi chính sách quản lý và giám sát chặt chẽ hơn.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường kiểm soát nội bộ, xây dựng định chế phát triển an toàn, tăng vai trò thành viên độc lập và hoàn thiện pháp luật phá sản tổ chức tín dụng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi hiệu quả và điều chỉnh chính sách phù hợp nhằm đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ hệ thống tài chính quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Quá lớn để sụp đổ là một thuật ngữ dùng để chỉ một trƣờng hợp đặc biệt trong kinh tế, đó là những công ty hay tập đoàn lớn, có quy mô hoạt động rộng và liên kết với nhiều thành phần kinh tế khác, có tầm ảnh hƣởng nhất định đến nền kinh tế của một quốc gia, khi có sự đổ vỡ hay phá sản xảy ra dù vì lý do gì, chính phủ nƣớc đó sẽ không để tập đoàn đó phải sụp đổ bằng những biện pháp giải cứu nhƣ hỗ trợ vốn, trả nợ hoặc sát nhập với các tập đoàn khác hoặc là chính nhà nƣớc sẽ mua lại tập đoàn đó, nhằm đảm bảo giữ vững hoạt động của tập đoàn này. Từ đó, tránh một sự sụp đổ dây chuyền với các công ty có liên kết với tập đoàn này,gây ảnh hƣởng lớn đến hoạt động của nền kinh tế nƣớc đó. - Điển hình cho hiện tƣợng này là cuộc khủng hoảng ngân hàng bùng nổ tại Hoa Kỳ năm 2008, khi Tập đoàn đầu tƣ Lehman Brothers đứng trƣớc nguy cơ bị phá sản, Chính phủ Mỹ phải đứng trƣớc hai hƣớng lựa chọn: + Thứ nhất: Chính phủ Mỹ đứng ra cứu tập đoàn này. Điều này đồng nghĩa với việc sử dụng tiền thuế của dân đóng để cứu Tập đoàn đầu tƣ Lehman Brothers không bị phá sản.

+ Thứ hai: Chính phủ Mỹ không đứng ra cứu và để Tập đoàn đầu tƣ Lehman Brothers phá sản. Và ở thời điểm đó, Chính phủ Mỹ đã lựa chọn phƣơng án thứ hai, điều mà Chính phủ Mỹ không ngờ tới là hậu quả mà Chính phủ Mỹ để tập đoàn này phá sản lớn hơn rất nhiều so với việc lựa chọn phƣơng án thứ nhất. Chính sự phá sản của Lehman Brothers đã khởi đầu cho cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ sau đó là kéo sang Châu Âu và lan ra toàn thế giới. Vì thế hiện nay, Chính phủ các nƣớc nhƣ Mỹ, Úc… để tránh tình trạng trên và đồng thời tránh hiện tƣợng độc quyền nên đã rất cân nhắc đối với những trƣờng hợp sáp nhập các công ty kết hợp đƣa ra các chính sách kiểm soát chặt chẽ các tổ chức này.

2 Tại Việt Nam, trong thời gian qua, ngành Ngân hàng đã có những dấu ấn khả quan trên thị trƣờng đƣợc thể hiện thông qua việc các Ngân hàng đã công bố những báo cáo tổng kết khả quan với những con số lợi nhuận tăng vọt, đáng vui mừng. 95% các Ngân hàng đều khẳng định trong báo cáo những chỉ số cao hơn so với tình hình kinh doanh cùng kì năm trƣớc. Từ thực tế của Hoa Kỳ và các nƣớc Châu Âu. đang từng bƣớc thực hiện các chính sách nhằm hạn chế và tiến dần đến chấm dứt hiện tƣợng Quá lớn để sụp đổ.

Căn cứ tình hình thực tế hiện nay, Việt Nam chƣa có những định chế tài chính lớn ở tầm cỡ thế giới. Theo qui định hiện hành, mức vốn pháp định áp dụng đối với Ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc và Ngân hàng thƣơng mại cổ phần, Quỹ tín dụng nhân dân Trung ƣơng là 3.000 tỷ, Ngân hàng chính sách và Ngân hàng phát triển là 5. Tài sản trung bình của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam năm 2016 đạt 8,5 tỷ USD (tƣơng đƣơng 187 nghìn tỷ đồng) (TS. Nguyễn Đức Thành (chủ biên), Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2012 – Đối diện thách thức tái cơ cấu kinh tế, Nhà xuất bản Đại học quốc gia, năm 2012, tr.

Tuy nhiên với mức tổng tài sản của các ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc và cổ phần lớn nhất đất nƣớc đạt mức lần lƣợt là 3,86 triệu tỷ đồng (khoảng 17,5 tỷ USD) đến 3,42 triệu tỷ đồng (khoảng 15,5 tỷ USD) (TS. Nguyễn Đức Thành (chủ biên), Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2012 – Đối diện thách thức tái cơ cấu kinh tế, Nhà xuất bản Đại học quốc gia, năm 2012, tr.176) so với GDP cả nƣớc chỉ khoảng 202,6 tỷ USD thì những ngân hàng lớn nhất này thực sự là rất lớn. Đồng thời, trong quá trình xử lý tình trạng khó khăn của các TCTD, cơ quan quản lý Nhà nƣớc không ủng hộ áp dụng phá sản đối với các TCTD yếu kém. Đề án “ Cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011-2015” khẳng định “không để xảy ra đổ vỡ và mất an toàn trong hoạt động ngân hàng ngoài tầm kiểm soát của Nhà nƣớc”.

Tuy nhiên, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của TCTD đƣợc Quốc hội thông qua tháng 11/2017 tập trung vào 05 phƣơng án để cơ cấu lại các TCTD đƣợc kiểm soát, bao gồm: phục hồi; sát nhập, hợp nhất, chuyển nhƣợng toàn bộ cổ phần, phần vốn góp; giải thể, chuyển giao bắc buộc và đặc biệt, lần đầu tiên xuất hiện phƣơng án phá sản một TCTD để tái cấu trúc hệ thống. Chính vì vậy, nếu không may có một Ngân 3 hàng nào đó sụp đổ thì rõ ràng nền kinh tế Việt Nam sẽ bị ảnh hƣởng rất nghiêm trọng. Điều này khẳng định đã đến lúc Việt Nam cần nghiên cứu và hoàn thiện các quy định của pháp luật nhằm ngăn chặn hiện tƣợng quá lớn để sụp đổ đã và đang tồn tại ở các nƣớc phát triển, gây không ít những khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách, nhà làm luật và các cơ quan thực thi. Đó là lý do tác giả lựa chọn làm đề tài “Học thuyết quá lớn để sụp đổ và những vấn đề đặt ra đối với ngành Ngân hàng của Việt Nam” làm đề tài luận văn tốt nghiệp.

Tổng quan tình hình nghiên cứu 2. Tình hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài Quá lớn để sụp đổ là thuật ngữ đã xuất hiện từ lâu tại các quốc gia có nền kinh tế phát triển. Nhận thức đƣợc rủi ro lớn từ hiện tƣợng này, các chuyên gia nƣớc ngoài đã có rất nhiều nghiên cứu nhằm đƣa ra các giải pháp hạn chế tối đa thiệt hại mà nó gây ra cũng nhƣ đạt mục tiêu xóa bỏ hiện tƣợng này. Một số tài liệu nƣớc ngoài nghiên cứu về thuật ngữ này nhƣ: - Acharya (NYU), Anginer (Virginia Tech) và Warburton (Đại học Syracuse), tháng 6 năm 2014: Nghiên cứu cho thấy lợi thế chi phí tài chính của các ngân hàng lớn là 28 điểm cơ bản hàng năm trong giai đoạn 1990-2010; lợi thế chi phí đạt đƣợc trên 120 điểm cơ bản trong năm 2009, các tác giả thấy rằng lợi thế tài chính là thống kê tƣơng đƣơng với lợi thế trƣớc Dodd-Frank.

- Balasubramanian (Đại học Akron) và Cyree (Đại học Mississippi), tháng 4 năm 2014: Nghiên cứu cho thấy Sau khi thông qua Đạo luật Dodd-Frank, lợi thế về giá trị trái phiếu dƣới quyền kết hợp với kích thƣớc giảm 47%, trong khi những lợi ích liên quan đến TBTF giảm 94%., Deniz Anginer và A. "Sự kết thúc của kỷ luật thị trƣờng? Sự mong đợi của nhà đầu tƣ đối với các đảm bảo nhà nƣớc ngầm định", tháng 6 năm 2014. - Araten, Michel và Christopher Turner. "Hiểu đƣợc sự khác biệt về chi phí tài chính giữa các ngân hàng quan trọng hệ thống toàn cầu (G-SIBs) và các ngân hàng không phải là G-SIBs ở Hoa Kỳ”.

Tạp chí Quản lý Rủi ro tại các Tổ chức Tài chính 6 (4), 2013, 387-410. - Baker, Dean và Travis MacArthur. "Giá trị của Quá lớn để sụp đổ "Ngân hàng Big Bank". Khái quá vấn đề, Trung tâm nghiên cứu chính sách kinh tế, tháng 9 năm 2009.

-Balasubramanian, Bhanu và Ken Cyree. "Sự kết thúc của Quá lớn để sụp đổ? Bằng chứng từ việc lợi nhuận trái phiếu ngân hàng lan rộng xung quanh Đạo luật Dodd-Frank” Tháng 6 năm 2012. - Balasubramanian, Bhanu và Ken Cyree. "Có kỷ luật thị trƣờng đối với các ngân hàng đƣợc cải thiện sau Đạo luật Dodd-Frank".

Tạp chí Tài chính Ngân hàng 41 (155), 2014, 155-166. - Barth, Andreas và Isabel Schnabel. "Quá lớn để sụp đổ?" Chính sách kinh tế 28 (74), 2013, 335 – 369. - Bertay, Ata Can, Asli Demirgüç-Kunt, và Harry Huizinga.

"Chúng ta cần các ngân hàng lớn? Thực trạng về hiệu suất, chiến lƣợc và kỷ luật thị trƣờng" Tạp chí Financial Intermediation 22 (4), 2013, 532-538. - Thị trƣờng Bloomberg. Ivry, Bob, "Không có Lehman Moments nhƣ các ngân hàng lớn nhất cho rằng quá lớn để sụp đổ" ngày 10 tháng 5 năm 2013. - Brewer, Elijah III và Julapa Jagtiani.

"Ngân hàng phải trả bao nhiêu tiền để trở thành quá lớn để sụp đổ và để trở thành hệ thống quan trọng? "Tài liệu làm việc số 11-37 Ngân hàng Dự trữ Liên bang Philadelphia. Ngày 2 tháng 9 năm 2011. - Carbó-Valverde, Santiago, Edward J. Kane và Francisco Rodriguez- Fernandez.

"Mạng lƣới an toàn lợi ích đƣợc dành cho những ngân hàng khó phá vỡ 5 và bung ra tại Hoa Kỳ và EU trƣớc và trong suốt cuộc suy thoái lớn "Journal of Banking & Finance, 37 (6), 2013, 1845-1859. "Các ngân hàng lớn đang nắm giữ các công ty: Những kỳ vọng hỗ trợ của chính phủ" GAO-14-631, tháng 7 năm 2014. - Quỹ Tiền tệ Quốc tế. "Làm thế nào lớn là khoản trợ cấp ngầm cho các ngân hàng, xem xét Quá lớn để sụp đổ? "Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu, Ch.

- Luận văn: TOO BIG TO FAIL IN BANKING: WHAT DOES IT MEAN? - George G. Tình hình nghiên cứu ở trong nƣớc Thực tế tại Việt Nam hiện nay, Quá lớn để sụp đổ là một thuật ngữ một thuật ngữ đƣợc đề cập nhiều trong lĩnh vực tài chính, tuy nhiên số lƣợng công trình nghiên cứu về vấn đề này ở Việt Nam chƣa nhiều. Tiêu biểu có các công trình sau - Bài viết "Học thuyết Quá lớn để sụp đổ trong lĩnh vực Ngân hàng" của Thạc sỹ Đỗ Minh Tuấn – NCS Đại học Luật Hà Nội đƣợc đăng trên Tạp chí Châu Mỹ ngày nay số tháng 4/2014 (193). Nhƣ tên gọi của bài viết, trên cơ sở tham khảo thực trạng và kinh nghiệm của các nƣớc trên thế giới mà đặc biệt là Hoa Kỳ và EU đối với Quá lớn để sụp đổ, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm kiểm soát, hạn chế hiện tƣợng này.

- Bài viết của tác giả Thu Hằng có tiêu đề „„Too big to fail – Hữu danh vô thực", trên trang điện tử cafef, tác giả đã mô tả lại cuộc sụp đổ của ngân hàng Leman Brother và hậu quả của học thuyết này để lại. Đồng thời bài viết cũng đề cập đến quan điểm của các công ty sau khi đƣợc liệt kê vào quá lớn tại nƣớc Mỹ hiện nay. - Bài viết của tác giả Phƣơng Nga trên trang điện tử Bnews.vn về"Đế chế Zombie: có quá lớn để sụp đổ?", tác giả đề cập việc lo ngại về số ngƣời thất nghiệp và các khoản nợ, nhiều chính phủ và ngân hàng cố gắng níu giữ sự sống cho những 6 công ty không đủ khả năng duy trì hoạt động (công ty “zombie” hay công ty xác sống). Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 3.