Luận văn đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt chỏm nang đơn thận tại BVĐK TW Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ y tế nghiên cứu hay đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt chỏm nang đơn thận tại bệnh viện đa khoa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Dương Trung Bình
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Hồng Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Phôi thai học của thận
• 1.2. Giải phẫu của thận ứng dụng trong phẫu thuật
• 1.3. Bệnh nang đơn thận
• 1.4. Điều trị nang đơn thận
• 1.5. Tổng quan phẫu thuật nội soi sau phúc mạc trong điều trị bệnh nang đơn thận
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.5. Quy trình phẫu thuật áp dụng trong nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 2.7. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nang đơn thận được PTNS cắt chỏm nang
• 3.2. Kết quả phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang thận
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của nang thận đơn được phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt chỏm nang. Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt chỏm nang thận
• KẾT LUẬN
• KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên

Phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận là một phương pháp hiện đại, mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân. Tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên, phương pháp này đã được áp dụng từ năm 2010 và đã cho thấy những kết quả khả quan. Phẫu thuật nội soi giúp giảm thiểu đau đớn, thời gian hồi phục nhanh chóng và tính thẩm mỹ cao hơn so với phẫu thuật mở truyền thống.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của nang đơn thận

Nang đơn thận là một khối u lành tính, không thông với bể thận. Chúng thường không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc CT. Tuy nhiên, khi kích thước lớn, chúng có thể gây ra các triệu chứng như đau lưng hoặc tăng huyết áp.

1.2. Lịch sử phát triển phẫu thuật nội soi tại bệnh viện

Phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận đã được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên từ năm 2010. Kể từ đó, phương pháp này đã trở thành một lựa chọn phổ biến cho bệnh nhân, nhờ vào những ưu điểm vượt trội về hiệu quả và an toàn.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị nang đơn thận

Mặc dù phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức trong quá trình điều trị. Các biến chứng có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật, như chảy máu hoặc nhiễm trùng, cần được theo dõi chặt chẽ.

2.1. Các biến chứng thường gặp sau phẫu thuật

Các biến chứng như chảy máu, nhiễm trùng, và tái phát nang là những vấn đề cần được chú ý. Theo nghiên cứu, tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận là khá thấp, nhưng vẫn cần có sự theo dõi lâu dài.

2.2. Thời gian hồi phục và chăm sóc sau phẫu thuật

Thời gian hồi phục sau phẫu thuật nội soi thường ngắn hơn so với phẫu thuật mở. Bệnh nhân có thể xuất viện trong vòng 1-2 ngày sau phẫu thuật, nhưng cần tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc để đảm bảo hồi phục tốt nhất.

III. Phương pháp phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận

Phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận được thực hiện qua các vết mổ nhỏ, giúp giảm thiểu đau đớn và thời gian hồi phục. Phương pháp này đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả trong nhiều nghiên cứu.

3.1. Quy trình phẫu thuật nội soi

Quy trình phẫu thuật bao gồm việc tạo các vết mổ nhỏ, đưa dụng cụ nội soi vào và thực hiện cắt chỏm nang. Quy trình này yêu cầu sự chính xác cao từ phẫu thuật viên để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

3.2. Kỹ thuật và dụng cụ sử dụng trong phẫu thuật

Các dụng cụ phẫu thuật nội soi hiện đại như camera, kẹp và dao điện được sử dụng để thực hiện phẫu thuật. Những công nghệ này giúp tăng cường khả năng quan sát và giảm thiểu tổn thương cho các mô xung quanh.

IV. Kết quả nghiên cứu về phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận

Nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên cho thấy phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận có tỷ lệ thành công cao. Hầu hết bệnh nhân đều hồi phục tốt và không gặp phải biến chứng nghiêm trọng.

4.1. Tỷ lệ thành công và hồi phục sau phẫu thuật

Tỷ lệ thành công của phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận đạt trên 90%. Bệnh nhân thường hồi phục nhanh chóng và trở lại sinh hoạt bình thường trong thời gian ngắn.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân

Nghiên cứu cho thấy đa số bệnh nhân hài lòng với kết quả phẫu thuật. Họ cảm thấy ít đau đớn hơn và thời gian hồi phục nhanh hơn so với các phương pháp phẫu thuật truyền thống.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của phẫu thuật nội soi

Phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang đơn thận tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên đã chứng minh được hiệu quả và tính an toàn. Tương lai, phương pháp này có thể được cải tiến hơn nữa với sự phát triển của công nghệ.

5.1. Đề xuất cải tiến kỹ thuật phẫu thuật

Cần nghiên cứu và phát triển thêm các kỹ thuật mới trong phẫu thuật nội soi để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu biến chứng. Việc áp dụng công nghệ mới như robot phẫu thuật có thể là một hướng đi tiềm năng.

5.2. Tương lai của phẫu thuật nội soi tại bệnh viện

Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên sẽ tiếp tục mở rộng ứng dụng phẫu thuật nội soi trong điều trị các bệnh lý khác. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng điều trị mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nang đơn thận là một trong những bệnh lý lành tính phổ biến nhất của hệ tiết niệu, với tỷ lệ mắc tăng dần theo tuổi tác. Các nghiên cứu giải phẫu tử thi ghi nhận tỷ lệ nang đơn thận chiếm trên 50% ở những người từ 50 tuổi trở lên. Khảo sát trên phim chụp cắt lớp vi tính cho thấy tỷ lệ người có nang đơn thận ở độ tuổi 40 là 20% và tăng lên 33% ở độ tuổi 60. Phần lớn các trường hợp nang thận tiến triển âm thầm, không có biểu hiện lâm sàng rõ rệt trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi nang phát triển với đường kính lớn, khoảng 30% bệnh nhân xuất hiện triệu chứng đau tức vùng hông lưng, tăng huyết áp thứ phát, chảy máu trong nang hoặc chèn ép đường bài xuất gây ứ nước thận.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là đánh giá tính an toàn và hiệu quả điều trị của phương pháp phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt chỏm nang đơn thận. Trước đây, phẫu thuật mổ mở cắt chỏm nang hoặc các can thiệp chọc hút nang đơn thuần thường bộc lộ nhiều nhược điểm như tỷ lệ tái phát cao (lên đến 70% sau 3 tháng chọc hút đơn thuần), mức độ đau đớn nhiều sau mổ, vết sẹo dài và thời gian nằm viện kéo dài.

Nghiên cứu được tiến hành trên 61 bệnh nhân tại Khoa Ngoại Tiết niệu thuộc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn từ tháng 08 năm 2010 đến tháng 03 năm 2015. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân nang đơn thận và đánh giá toàn diện kết quả phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt chỏm nang. Luận văn cung cấp bằng chứng thực tiễn về thời gian phẫu thuật trung bình 52,6 phút, tỷ lệ nang loại 1 theo Bosniak đạt 96,7% và tỷ lệ phẫu thuật thành công cao, góp phần hoàn thiện quy trình phẫu thuật xâm lấn tối thiểu trong chuyên ngành Ngoại Tiết niệu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phôi thai học hệ tiết niệu và cơ chế bệnh sinh của nang thận. Về mặt bệnh sinh, hai giả thuyết chính được ứng dụng gồm: giả thuyết bẩm sinh giải thích sự tách rời của ống lượn khỏi ống góp trong quá trình phát triển nụ niệu quản, và giả thuyết mắc phải do tắc nghẽn ống thận bởi viêm nhiễm, lắng đọng tinh thể kết hợp thoái hóa màng đáy ở người lớn tuổi.

Khung lý thuyết phân loại hình thái và nguy cơ ác tính dựa trên bảng phân loại Bosniak năm 1986 qua chụp cắt lớp vi tính. Hệ thống Bosniak phân định rõ 4 nhóm: loại 1 (nang lành tính đơn thuần, thành mỏng nhẵn, dịch đồng nhất), loại 2 (nang lành tính có vách mỏng hoặc vôi hóa nhẹ), loại 3 (nang phức tạp nghi ngờ ác tính, thành dày không đều) và loại 4 (nang ác tính có nụ sùi mô mềm bắt thuốc cản quang). Việc nắm vững giải phẫu khoang sau phúc mạc, mạc Gerota và cấu trúc mạch máu cuống thận là cơ sở kỹ thuật quyết định sự an toàn khi tạo khoang bóc tách và cắt chỏm nang.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, kết hợp giữa hai phương thức hồi cứu 38 bệnh nhân và tiến cứu 23 bệnh nhân. Cỡ mẫu toàn bộ gồm 61 bệnh nhân được chẩn đoán xác định nang đơn thận và điều trị bằng phẫu thuật nội soi sau phúc mạc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện toàn bộ theo các tiêu chuẩn chọn bệnh chặt chẽ: nang thận Bosniak loại 1 và 2 có kích thước từ 50 mm trở lên, hoặc dưới 50 mm nhưng có triệu chứng lâm sàng thất bại với điều trị nội khoa, không thông thương với đài bể thận và được theo dõi hậu phẫu tối thiểu 3 tháng.

Nguồn dữ liệu được thu thập trực tiếp từ hồ sơ bệnh án, phim chụp cắt lớp vi tính, siêu âm ổ bụng và biên bản phẫu thuật trong suốt 5 năm nghiên cứu. Toàn bộ số liệu được nhập và xử lý bằng phần mềm thống kê y học SPSS phiên bản 16.0. Các biến số định tính được biểu diễn bằng tần số và tỷ lệ phần trăm; các biến số định lượng được mô tả dưới dạng giá trị trung bình kèm độ lệch chuẩn. Lý do lựa chọn các thuật toán phân tích thống kê y học này nhằm kiểm định chính xác mối tương quan giữa vị trí, kích thước nang với thời gian phẫu thuật thông qua các phép kiểm định với mức ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát nhân khẩu học cho thấy độ tuổi trung bình của các bệnh nhân trong nghiên cứu là 56,8 ± 17,5 tuổi (dao động từ 18 đến 86 tuổi), trong đó nhóm bệnh nhân từ 70 tuổi trở lên chiếm tỷ lệ cao nhất với 26,2% (16 bệnh nhân). Tỷ lệ bệnh nhân nữ chiếm ưu thế với 63,9% (39 bệnh nhân) so với bệnh nhân nam là 36,1% (22 bệnh nhân). Lý do vào viện phổ biến nhất là triệu chứng đau mỏi vùng thắt lưng, ghi nhận ở 85,2% trường hợp (52 bệnh nhân), trong đó đau mỏi thắt lưng đơn thuần chiếm 67,2% (41 bệnh nhân). Tỷ lệ bệnh nhân tình cờ phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ chiếm 14,8%. Bệnh lý kết hợp thường gặp nhất là sỏi thận chiếm 11,5% (7 bệnh nhân) và nang gan chiếm 6,6% (4 bệnh nhân).

Về mặt chẩn đoán hình ảnh, siêu âm xác định tỷ lệ phân bố nang ở thận phải là 47,5% và thận trái là 52,5%. Vị trí nang tập trung nhiều nhất ở cực trên thận với 45,9% (28 bệnh nhân), tiếp đến là cực dưới chiếm 34,4% (21 bệnh nhân) và 1/3 giữa thận chiếm 19,7% (12 bệnh nhân). Đường kính nang trung bình đo được trên siêu âm là 63,0 ± 14,1 mm, trong đó nhóm nang có kích thước từ 50 mm trở lên chiếm 78,7% (48 bệnh nhân). Trên phim chụp cắt lớp vi tính, đường kính trung bình của nang là 62,5 ± 14,0 mm, trong đó nang có đường kính từ 50 mm trở lên chiếm 86,9%. Phân loại theo thang điểm Bosniak ghi nhận 96,7% bệnh nhân (59 trường hợp) thuộc nhóm Bosniak loại 1 và 3,3% (2 trường hợp) thuộc nhóm Bosniak loại 2.

Về kết quả phẫu thuật, phương pháp cắt 1/2 thành nang và cắt 2/3 thành nang chiếm tỷ lệ đồng đều là 47,5% cho mỗi nhóm (29 bệnh nhân mỗi nhóm), trong khi cắt 1/3 thành nang chỉ chiếm 5,0% (3 bệnh nhân). Tính chất dịch nang được ghi nhận dịch trong suốt ở 78,7% (48 bệnh nhân) và dịch đục ở 21,3% (13 bệnh nhân). Thời gian phẫu thuật trung bình toàn bộ nhóm nghiên cứu là 52,6 ± 9,2 phút (thời gian ngắn nhất là 36 phút và dài nhất là 88 phút). Tỷ lệ phẫu thuật hoàn thành trong thời gian dưới hoặc bằng 60 phút đạt 86,9% (53 bệnh nhân), nhóm phẫu thuật trên 60 phút chỉ chiếm 13,1% (8 bệnh nhân).

Thảo luận kết quả

Thời gian phẫu thuật trung bình 52,6 phút trong nghiên cứu này phản ánh quy trình mổ nội soi sau phúc mạc đã được chuẩn hóa và thực hiện thuần thục tại cơ sở y tế tuyến tỉnh. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trong nước của một số tác giả tại Bệnh viện Xanh Pôn (45 phút) và Bệnh viện 103 (40,5 phút), đồng thời ngắn hơn đáng kể so với các báo cáo phẫu thuật thời kỳ đầu của các trung tâm ngoại khoa khác (99,7 phút) và nghiên cứu quốc tế của Lee J Y năm 2011 (101,35 phút). Nguyên nhân chính là nhờ việc sử dụng bóng hơi tự tạo 400 đến 500 ml để bóc tách khoang sau phúc mạc nhanh chóng, hạn chế chảy máu và kiểm soát trường mổ rõ ràng dưới áp lực khí CO2 12 mmHg.

Khi phân tích mối liên quan giữa vị trí nang và thời gian can thiệp, thời gian phẫu thuật trung bình ở nang cực trên là 51,9 ± 9,9 phút, nang giữa thận là 57,1 ± 5,5 phút và nang cực dưới là 51,2 ± 9,5 phút. Tỷ lệ ca mổ hoàn thành dưới 60 phút ở nang cực trên đạt 92,9%, nang giữa thận đạt 75,0% và nang cực dưới đạt 85,7%. Sự khác biệt về thời gian mổ giữa các vị trí nang không có ý nghĩa thống kê với p > 0,05, cho thấy kỹ thuật nội soi sau phúc mạc có khả năng tiếp cận thuận lợi tới mọi vị trí giải phẫu của thận mà không gặp trở ngại lớn.

Các dữ liệu nghiên cứu được trình bày một cách trực quan qua các bảng thống kê phân bố vị trí nang, biểu đồ hình cột so sánh kích thước nang và biểu đồ tròn thể hiện phân loại Bosniak. Tỷ lệ 96,7% nang Bosniak loại 1 khẳng định giá trị định hướng chuẩn xác của cắt lớp vi tính trước mổ, giúp phẫu thuật viên tự tin cắt rộng chỏm nang, kết hợp sinh thiết đáy nang và đốt điện cầm máu diện cắt nhằm triệt tiêu tối đa nguy cơ tái phát.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa chỉ định can thiệp ngoại khoa theo phân loại Bosniak: Các cơ sở y tế chuyên khoa Ngoại Tiết niệu cần áp dụng triệt để chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang để phân loại Bosniak cho 100% bệnh nhân nang thận trước mổ. Chỉ định phẫu thuật nội soi sau phúc mạc nên được ưu tiên cho nang Bosniak loại 1 và 2 có kích thước từ 50 mm trở lên hoặc có triệu chứng đau thắt lưng dai dẳng, nhằm đạt tỷ lệ chẩn đoán đúng và can thiệp chính xác trên 95% bệnh nhân ngay từ giai đoạn khám ban đầu.

2. Áp dụng quy trình kỹ thuật đặt 3 trocar sau phúc mạc đồng bộ: Phẫu thuật viên ngoại khoa nên triển khai kỹ thuật tạo khoang sau phúc mạc bằng bóng khí với thể tích từ 400 đến 500 ml CO2, kết hợp bố trí hệ thống 3 trocar (1 trocar 10 mm và 2 trocar 5 mm) theo mốc giải phẫu đường nách sau và đường nách trước. Quy trình này giúp rút ngắn thời gian phẫu thuật trung bình xuống dưới 50 phút và hạn chế tối đa các biến chứng thủng phúc mạc hay tổn thương bó mạch thận.

3. Thực hiện đốt điện lòng nang và sinh thiết thành nang thường quy: Trong quá trình phẫu thuật, phẫu thuật viên cần cắt tối thiểu từ 1/2 đến 2/3 chỏm nang sát bờ nhu mô lành, đồng thời sử dụng dao điện đơn cực hoặc lưỡng cực để đốt triệt để lớp biểu mô lót mặt trong phần nang còn lại. Mục tiêu là triệt tiêu hoàn toàn khả năng bài tiết dịch của thành nang, hướng tới kéo giảm tỷ lệ tái phát nang xuống dưới mức 5% trong thời gian theo dõi 12 tháng sau mổ.

4. Xây dựng phác đồ theo dõi và tái khám định kỳ bằng siêu âm: Khoa Ngoại Tiết niệu cần thiết lập lịch tái khám định kỳ bằng siêu âm ổ bụng tại các mốc thời gian 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng sau phẫu thuật cho toàn bộ bệnh nhân xuất viện. Hoạt động này nhằm đánh giá khách quan mức độ sạch nang, kiểm soát nguy cơ thoát vị lỗ trocar và đảm bảo tỷ lệ cải thiện triệu chứng đau mỏi hố thắt lưng đạt trên 90%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ phẫu thuật Tiết niệu và học viên sau đại học chuyên ngành Ngoại khoa: Tài liệu cung cấp bản mô tả chi tiết từng thì phẫu thuật, các mốc giải phẫu khoang sau phúc mạc, cách xử trí thành nang và phương pháp đốt điện cầm máu diện cắt qua 61 ca lâm sàng thực tế, hỗ trợ trực tiếp cho quá trình đào tạo và thực hành phẫu thuật.

2. Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh: Luận văn phân tích đối chiếu sâu sắc giữa hình ảnh siêu âm, cắt lớp vi tính và tổn thương thực thể quan sát được trong mổ trên 59 bệnh nhân Bosniak loại 1 và 2 bệnh nhân Bosniak loại 2, giúp nâng cao độ nhạy và độ đặc hiệu khi phân tầng nguy cơ ác tính của nang thận.

3. Lãnh đạo bệnh viện và nhà quản lý y tế tuyến tỉnh: Nghiên cứu cung cấp số liệu thực chứng về tính an toàn, thời gian mổ ngắn (52,6 phút) và hiệu quả phục hồi nhanh của kỹ thuật nội soi sau phúc mạc, làm cơ sở khoa học để phê duyệt danh mục kỹ thuật và đầu tư trang thiết bị nội soi tại các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh.

4. Nghiên cứu sinh và sinh viên y khoa: Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp hồi cứu và tiến cứu, quy trình thu thập dữ liệu lâm sàng - cận lâm sàng và kỹ thuật xử lý số liệu y sinh học bằng phần mềm SPSS 16.0.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh nhân có nang đơn thận kích thước bao nhiêu thì cần phẫu thuật? Nang đơn thận lành tính thường được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt chỏm khi kích thước đạt từ 50 mm trở lên hoặc gây ra các triệu chứng lâm sàng như đau thắt lưng kéo dài, ứ nước thận. Trong nghiên cứu, có 78,7% bệnh nhân có nang kích thước từ 50 mm trở lên được chỉ định can thiệp hiệu quả.

Phẫu thuật nội soi sau phúc mạc có ưu thế gì vượt trội so với phẫu thuật mổ mở? Phương pháp này tiếp cận trực tiếp vào thận mà không đi qua ổ phúc mạc, giúp tránh làm tổn thương các tạng trong bụng, giảm thiểu nguy cơ dính ruột, thời gian mổ trung bình chỉ 52,6 phút, vết sẹo mổ nhỏ thẩm mỹ qua 3 lỗ trocar và bệnh nhân có thể vận động sớm sau 24 giờ.

Thang điểm Bosniak đóng vai trò như thế nào trong chỉ định mổ nang thận? Phân loại Bosniak trên phim cắt lớp vi tính giúp xác định tính chất lành hay ác tính của nang. Nghiên cứu ghi nhận 96,7% bệnh nhân thuộc nhóm Bosniak loại 1 (lành tính tuyệt đối) và 3,3% thuộc nhóm Bosniak loại 2, giúp phẫu thuật viên tự tin lựa chọn cắt chỏm nang bảo tồn thay vì cắt thận.

Tỷ lệ tái phát nang sau phẫu thuật nội soi cắt chỏm nang được kiểm soát như thế nào? Bằng việc cắt rộng từ 1/2 đến 2/3 chỏm nang và đốt điện bề mặt biểu mô lòng nang còn lại, khả năng tiết dịch bị triệt tiêu hoàn toàn. Theo dõi sau 3 tháng ghi nhận tỷ lệ sạch nang hoàn toàn hoặc giảm trên 50% kích thước ban đầu đạt mức rất cao, vượt trội so với chọc hút thông thường.

Thời gian lưu ống dẫn lưu và hồi phục sau phẫu thuật kéo dài bao lâu? Thông thường, ống dẫn lưu hố thận sau mổ được theo dõi chặt chẽ và rút sau 24 giờ khi lượng dịch chảy ra giảm hẳn và không có hiện tượng rò nước tiểu. Bệnh nhân có thể ăn uống đường miệng từ ngày hậu phẫu thứ nhất và xuất viện an toàn sau 3 đến 4 ngày điều trị.

Kết luận

• Nghiên cứu đã hoàn thành xuất sắc việc đánh giá 61 bệnh nhân nang đơn thận điều trị bằng phẫu thuật nội soi sau phúc mạc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn 2010 đến 2015.
• Đặc điểm bệnh lý điển hình ghi nhận độ tuổi trung bình 56,8 tuổi, triệu chứng đau thắt lưng chiếm ưu thế ở 85,2% bệnh nhân và tỷ lệ nang kích thước từ 50 mm trở lên chiếm 78,7%.
• Hình ảnh cắt lớp vi tính có giá trị chẩn đoán xác định cao với 96,7% nang thuộc phân loại Bosniak loại 1, bảo đảm an toàn cho chỉ định cắt chỏm nang bảo tồn nhu mô thận.
• Kỹ thuật phẫu thuật nội soi sau phúc mạc sử dụng 3 trocar chứng minh tính hiệu quả vượt trội với thời gian mổ trung bình 52,6 phút, 86,9% ca mổ kết thúc trong vòng 60 phút và tỷ lệ cắt từ 1/2 đến 2/3 thành nang đạt 95,0%.
• Kế hoạch tiếp theo cần mở rộng quy mô nghiên cứu đa trung tâm, kéo dài thời gian theo dõi trên 24 tháng và chuẩn hóa chương trình chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện tuyến dưới. Quý đồng nghiệp và độc giả quan tâm có thể liên hệ trực tiếp với tác giả hoặc Thư viện Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên để tiếp cận toàn văn công trình nghiên cứu giá trị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Phôi thai học của thận Sự phát triển của thận ở phôi người diễn ra theo 3 giai đoạn là tiền thận, trung thận và hậu thận (thận sau cùng). Tất cả đều có nguồn gốc từ lớp trung bì nằm mỗi bên dọc theo các khúc nguyên thủy. Cả ba giai đoạn kế tiếp nhau theo thứ tự thời gian và theo hướng từ đầu đến đuôi [17], [40].

* Tiền thận Tiền thận là giai đoạn phát triển sớm nhất của thận người. Tiền thận có từ 6-10 cặp ống ở vùng cổ và chỉ tồn tại trong tuần đầu tiên của đời sống phôi. * Trung thận Trung thận còn được gọi là thể Wolff, xuất hiện từ tuần thứ 4 và thoái triển vào tuần thứ 8. Mặc dù bị thoái hóa, trung thận có vai trò quan trọng trong việc hình thành đường dẫn tinh từ các nón xuất trong tinh hoàn cho đến ống phóng tinh và túi tinh nhờ sự kết hợp giữa ống Wolff và các ống trung thận.

Ở thai nam, ống Muller thoái triển nhưng ở thai nữ ống Muller phát triển để hình thành vòi trứng, tử cung và phần trên của âm đạo. Mặc dù thoái triển, các ống Wolff và Muller vẫn còn để lại một vết tích ở người trưởng thành. Từ ngày thứ 19 – 30, nụ niệu quản xuất hiện từ gần chỗ ống Wolff mở vào ổ nhớp để phát triển thành phần lớn hệ bài xuất của hậu thận. Các biến đổi trong việc hình thành hay phát triển của ống Wolff và nụ niệu quản sẽ tạo nên những khuyết tật của thận và niệu quản [17].

* Hậu thận Hậu thận là giai đoạn phát triển cuối cùng của thận, xuất hiện từ ngày thứ 36 của giai đoạn phôi cho đến tuần lễ thứ 35 – 36 của giai đoạn thai. Nụ niệu quản phát triển về hướng đầu và tiếp xúc với mầm sinh hậu thận nằm phía sau xoang niệu sinh dục. Nụ niệu quản bắt đầu chia và phát triển thành các đài thận lớn. Các đài thận tiến sâu thêm vào phần mềm sinh hậu thận và sẽ biệt hóa Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 thành các đài thận nhỏ và rất nhiều ống thận để hình thành hệ bài xuất.

Các tế bào của mầm sinh hậu thận bọc lấy các đầu ống thận và sẽ biệt hóa thành cầu thận, ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa, tạo nên các nephron (đơn vị thận). Hậu thận di chuyển từ vùng chậu về hướng thắt lưng, chui qua vòng tĩnh mạch của hệ các tĩnh mạch chính phôi và hoàn thành việc di chuyển lên phía đầu sau khi quay theo một góc 900 vào tuần thứ 20. Vào những tuần cuối của giai đoạn thai, mặt ngoài thận mất dần hình dạng tiểu thùy [17]. Trong quá trình hình thành phức tạp của hậu thận, có thể xuất hiện những dị tật về hình thái cũng như về vị trí của thận.

Ngoài ra còn có thể có các dị tật ở một số cơ quan khác. - Dị tật về vị trí của thận. + Thận lạc chỗ. + Hai thận dính nhau, điển hình nhất là thận móng ngựa (tần suấ t là 1/600 trẻ mới sinh).

+ Thận không quay, bể thận hướng ra phía trước. - Dị tật về hình thái của thận. + Thận đa nang: trước kia, một số tác giả cho rằng bệnh lý này là do sự “không ăn khớp” giữa 2 hệ thống bài tiết và bài xuất. Hiện nay, nhiều tác giả cho rằng bệnh này do một khuyết tật di truyền làm tăng sản biểu mô các ống góp, gây biến dạng các ống thận và gây tắc nghẽn đường bài xuất [11].

+ Thận không phát triển hoặc kém phát triển: Do nụ niệu quản không tiếp xúc được với mầm sinh hậu thận (tỷ lệ: 1/500 trẻ mới sinh). + Niệu quản đôi hai nụ niệu quản xuất phát từ một ống Wolff, một nụ ở vị trí bình thường, nụ kia ở vị trí cao hơn và chi phối phần trên của mầm thận. Trong quá trình hình thành vùng tam giác bàng quang, niệu quản được sát nhập sớm hơn vào xoang niệu dục. Niệu quản trên còn liên quan đến ống Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Wolff, niệu quản chi phối phần trên của mầm thận sẽ đổ thấp hơn niệu quản kia (định luật Weiger – Meyer).

+ Thận có nhiều động mạch: Trong quá trình di chuyển lên phía thắt lưng, vị trí của thận thay đổi kéo theo sự thay đổi về phân bố động mạch thận. Vì vậy, thận có thể có mô ̣t hay nhiều động mạch. + Thận có dạng tiểu thùy như trong giai đoạn thai nhi [17], [40]. Giải phẫu của thận ứng dụng trong phẫu thuật - Thận nằm sau phúc mạc, trên thành bụng sau.

Thận phải thấp hơn thận trái 1- 2 cm. Thận dài khoản 11 cm, rộng khoảng 6cm, dày khoảng 4cm [5]. * Liên quan: - Liên quan phía sau thận bao gồm cơ hoành, cơ vuông thắt lưng, cơ thắt lưng, cơ ngang bụng, xương sườn thứ XII và 3 dây thần kinh liên sườn, chậu hạ vị và chậu bẹn. Liên quan mă ̣t sau của thận (Hình 330 -Atlas giải phẫu người-Netter F H) [8] - Liên quan phía trước của thận phải là gan phải, đoạn D2 tá tràng và đại tràng lên.

Liên quan phía trước thận trái là dạ dày, tụy cùng các mạch máu của tu ̣y, lách và đại tràng xuống. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Tuyến thượng thận úp lên cực trên mỗi thận như một cái mũ. Bờ trong của thận có 1 khe sâu nằm thẳng đứng gọi là rốn thận. Cha ̣y qua rốn thận kể từ trước ra sau có tĩnh mạch thận, động mạch thận, bể thận và thường có một nhánh phụ của động mạch thận.

Các sợi thần kinh đi vào thận là các sợi giao cảm mà chủ yếu là sợi vận mạch. Bể thận thường có những biến đổi giải phẫu đáng kể, có thể nằm hoàn toàn bên ngoài nhu mô thận (thậm chí tới mức có một phần các đài lớn ở ngoài thận) hoặc có thể hầu như bị vùi trong rốn thận. Giữa hai thái cực này còn có cấp độ trung gian. Ở bên trong thận, bể thận chia thành hai hoặc 3 đài thận lớn, mỗi đài thận lớn lại chia thành các đài thận nhỏ.

Mỗi đài thận nhỏ lại ở một nhú của nhu mô thận ấn lồi vào, nhú thận chính là nơi các ống góp đổ nước tiểu vào xoang. Tuyế n thượng thận; 2. Góc kế t tràng phải; 4. Hỗng tràng5.

Tụy tạng; 8. Kế t tràng trái; 9. Hỗng tràng Hình 1. Liên quan trước của thận [5] * Mạc thận Thận nằm trong một đệm mỡ dày (lớp mỡ quanh thận).

Bao quanh lớp mỡ này là mạc thận (hình 1. Ở phía trên, mạc thận hòa lẫn với lá phúc mạc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 phủ dưới cơ hoành và tách ra như một chẽ để tạo nên một ngăn riêng cho tuyến thượng thận (vì vậy dễ tách thận khỏi tuyến thượng thận và bảo tồn tuyến thượng thận trong khi tiến hành thủ thuật cắt bỏ thâ ̣n). Về phía trong, mạc thận hòa lẫn với các bao của động mạch chủ và tĩnh mạch chủ dưới. Về phía ngoài, nó liên tiếp với mạc ngang.

Ở phía dưới 2 lá trước và hai lá sau của mạc thận vẫn tương đối mở (không dính sát vào nhau), chúng chạy xuống quanh niệu quản vào chậu hông. Thiết đồ cắt ngang vùng thắ t lưng đi qua hai thận (Hình 342 -Atlas giải phấu người-Netter F H) [8] Như vậy, thực ra thận có ba bao là bao mạc (mạc thâ ̣n); Bao mỡ (lớp mỡ quanh thận); Bao thận thực sự, tức bao xơ. Bao xơ dễ bóc khỏi một thận bình thường nhưng dính chặt vào thận khi thận đã bị viêm. * Manh máu: Động mạch thận xuất phát trực tiếp từ động mạch chủ.

Động mạch thận phải đi sau tĩnh mạch chủ dưới. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Tĩnh mạch thận đổ về tĩnh mạch chủ dưới. Tĩnh mạch thận trái đi trước động mạch chủ, ngay dưới nguyên ủy của động mạch mạc treo tràng trên. * Bạch huyết: các mạch bạch huyết của thận ta ̣o nên 3 đám rố i, hai đám rố i sau thông thương với nhau, đám rố i quanh thâ ̣n cùng đổ thẳ ng vào những ha ̣ch đó.

* Ứng dụng trong lâm sàng: Máu từ một thận bị vỡ hoặc mủ trong một áp xe quanh thận trước hết là giãn căng mạc thận, sau đó tràn xuống dưới trong khoang mạc thận và chậu hông. Vì mạc thận dính ở đường giữa nên dịch không tràn sang bên đối diện được. Trong trường hợp tăng tính di động (thận bập bềnh) thì nó có thể di động lên trên và xuống dưới trong khoang mạc thận nhưng không di động theo bề ngang. Ở một mức độ ít hơn, thận cũng chuyển động lên xuống trong khi hô hấp.

Bộc lộ thận qua vùng thắt lưng: một đường rạch chéo nằm giữa xương sườn thứ 12 và mào chậu, từ bờ ngoài cơ dựng sống kéo dài ra phía ngoài là đường rạch thường được ưa chuộng, sau khi rạch qua cơ lưng rộng và cơ răng sau dưới thì nhận ra được bờ sau (bờ tự do) của cơ chéo bụng ngoài và nhờ thế mà có thể tách cơ này dọc theo hướng các sợi cơ, sau đó rạch cơ chéo bụng trong và cơ ngang bụng, khi đó phúc mạc lộ ra ở phía trước và được đẩy ra trước. Sau đó, bao mạc thận lộ rõ và được mở ra. Thường gặp thần kinh và các mạch dưới sườn ở phần trên của đường rạch và phải bảo tồn chúng. Nếu cần phải mở rộng đường rạch, có thể rạch qua bờ ngoài cơ vuông thắt lưng và cắt bỏ xương sườn thứ XII.

Màng phổi bắt chéo nửa trong của xương sườn này, cần cẩn thận đẩy màng phổi lên, không được rạch vào màng phổi. Bệnh nang đơn thận 1. Đinh ̣ nghiã bệnh nang đơn thận. Nang đơn thận (simple renal cyst) được định nghĩa là nang ở một thùy thận, không thông thương với đài bể thận.

Thành nang là một lớp xơ, lòng nang được phủ bởi các tế bào biểu mô [7]. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh. Căn nguyên bệnh sinh bệnh nang thận chưa được biết rõ ràng, tập trung vào hai giả thuyết: bẩm sinh và mắc phải [7], [10].

Giả thuyết bẩ m sinh: Giả thuyết này được Baxter và Bialostock kiểm chứng bằng nghiên cứu cắt lớp bào thai thận.