Luận Văn Thạc Sĩ: Thủ Tục Giải Quyết Khiếu Nại Trong Thi Hành Án Dân Sự Tại Tỉnh Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự từ thực tiễn tỉnh hòa bình, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Phạm Thị Tuyến
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Lâm Thi
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự từ thực tiễn tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự
• 1.2. Quy định pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự
• 1.3. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI TỈNH HÒA BÌNH
• 2.1. Đặc điểm địa bàn và tình hình giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình
• 2.2. Thực trạng áp dụng thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÒA BÌNH
• 3.1. Các quan điểm nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành dân sự từ thực tiễn tỉnh Hòa Bình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ của Phạm Thị Tuyến tập trung vào việc nghiên cứu thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự từ thực tiễn tỉnh Hòa Bình. Nghiên cứu này nhằm mục đích đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự, đặc biệt là tại tỉnh Hòa Bình. Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Lâm Thi và là công trình nghiên cứu độc lập, chưa từng được công bố trước đây.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của luận văn thạc sĩ là đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại Việt Nam nói chung và tỉnh Hòa Bình nói riêng. Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, góp phần cải thiện công tác thi hành án dân sự trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn thạc sĩ là các vấn đề lý luận, quy định pháp luật và thực tiễn thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các cơ quan thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình từ năm 2015 đến năm 2019. Nghiên cứu này cũng đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại.

II. Giải quyết khiếu nại

Giải quyết khiếu nại là một trong những vấn đề trọng tâm của luận văn thạc sĩ. Nghiên cứu này phân tích các quy định pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự, đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng các quy định này tại tỉnh Hòa Bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù tỉ lệ giải quyết khiếu nại đạt 96%, nhưng vẫn còn nhiều bất cập trong quá trình thực hiện.

2.1. Quy trình giải quyết khiếu nại

Quy trình giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự được nghiên cứu chi tiết trong luận văn thạc sĩ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, quy trình này bao gồm các bước như tiếp nhận đơn, thụ lý, xác minh, đối thoại và ra quyết định giải quyết. Tuy nhiên, thực tế tại tỉnh Hòa Bình cho thấy, việc phân loại và thụ lý đơn còn nhiều sai sót, dẫn đến chậm trễ trong giải quyết khiếu nại.

2.2. Đánh giá thực tiễn

Đánh giá thực tiễn về việc giải quyết khiếu nại tại tỉnh Hòa Bình cho thấy, mặc dù tỉ lệ giải quyết khiếu nại đạt 96%, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Các cơ quan thi hành án dân sự chưa tổ chức đối thoại với người khiếu nại, dẫn đến việc giải quyết khiếu nại chưa thực sự hiệu quả. Ngoài ra, việc công khai quyết định giải quyết khiếu nại cũng chưa được thực hiện đầy đủ.

III. Thi hành án dân sự

Thi hành án dân sự là một trong những hoạt động quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự. Luận văn thạc sĩ tập trung phân tích các quy định pháp luật về thi hành án dân sự, đồng thời đánh giá thực trạng thi hành án tại tỉnh Hòa Bình. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù công tác thi hành án đã có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục.

3.1. Quy định pháp luật

Quy định pháp luật về thi hành án dân sự được nghiên cứu chi tiết trong luận văn thạc sĩ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các quy định này còn nhiều bất cập, đặc biệt là trong việc xác minh, đối thoại và trưng cầu giám định. Điều này đã ảnh hưởng đến hiệu quả công tác thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình.

3.2. Thực tiễn thi hành án

Thực tiễn thi hành án tại tỉnh Hòa Bình cho thấy, mặc dù tỉ lệ thi hành án đạt cao, nhưng vẫn còn nhiều vụ việc kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên đương sự. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc tổ chức thi hành án còn chậm trễ, dẫn đến tình trạng khiếu nại về thi hành án xảy ra thường xuyên.

IV. Thực tiễn Hòa Bình

Thực tiễn Hòa Bình là một trong những trọng tâm của luận văn thạc sĩ. Nghiên cứu này đánh giá thực trạng thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù tỉ lệ giải quyết khiếu nại đạt 96%, nhưng vẫn còn nhiều bất cập trong quá trình thực hiện.

4.1. Đặc điểm địa bàn

Đặc điểm địa bàn tỉnh Hòa Bình được nghiên cứu chi tiết trong luận văn thạc sĩ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, địa bàn tỉnh Hòa Bình có nhiều đặc thù về kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến công tác thi hành án dân sự. Điều này đòi hỏi các cơ quan thi hành án dân sự cần có những giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại.

4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình được đề xuất trong luận văn thạc sĩ. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện quy định pháp luật, tăng cường đối thoại với người khiếu nại, và công khai quyết định giải quyết khiếu nại. Những giải pháp này có thể áp dụng không chỉ tại tỉnh Hòa Bình mà còn trên phạm vi cả nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2019, công tác thi hành án dân sự (THADS) tại tỉnh Hòa Bình đã có những bước tiến đáng kể với tổng số việc thụ lý lên đến khoảng 3.265 việc, trong đó tỷ lệ giải quyết đạt khoảng 96%. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, công tác giải quyết khiếu nại trong THADS vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự. Khiếu nại trong thi hành án dân sự là quyền cơ bản của công dân, đồng thời là công cụ pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, góp phần củng cố pháp chế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ thủ tục giải quyết khiếu nại trong THADS, khảo sát thực trạng tại tỉnh Hòa Bình và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các cơ quan thi hành án dân sự trên địa bàn tỉnh Hòa Bình, bao gồm Cục THADS tỉnh và 10 Chi cục THADS cấp huyện, trong khoảng thời gian 5 năm từ 2015 đến 2019. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn về thủ tục giải quyết khiếu nại trong THADS, đồng thời cung cấp các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả công tác này, góp phần ổn định an ninh trật tự và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp với các quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thi hành án dân sự và giải quyết khiếu nại. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm: lý thuyết về thủ tục hành chính và lý thuyết về quyền khiếu nại của công dân trong quản lý nhà nước. Mô hình nghiên cứu tập trung vào các khái niệm chính như: thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự, chủ thể và đối tượng khiếu nại, thẩm quyền giải quyết khiếu nại, cũng như các yếu tố tác động đến hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại. Luận văn cũng phân tích các quy định pháp luật hiện hành như Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), Luật Khiếu nại năm 2011 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ số liệu thống kê của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Hòa Bình và Tổng cục Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp, trong giai đoạn 2015-2019. Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phân tích, tổng hợp: Được sử dụng để làm rõ các vấn đề lý luận, quy định pháp luật và tổng hợp kết quả thực tiễn giải quyết khiếu nại trong THADS tại tỉnh Hòa Bình.
• Thống kê, so sánh: Áp dụng để phân tích số liệu về số lượng đơn khiếu nại, tỷ lệ giải quyết và so sánh với kết quả trên phạm vi cả nước.
• Khảo sát thực tiễn: Thực hiện tại các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Hòa Bình nhằm đánh giá thực trạng áp dụng thủ tục giải quyết khiếu nại.
• Phân tích định tính: Đánh giá các yếu tố tác động như năng lực đội ngũ công chức, nhận thức pháp luật của người dân và các bất cập trong quy trình giải quyết khiếu nại.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các đơn khiếu nại tiếp nhận và giải quyết trong giai đoạn nghiên cứu, với phương pháp chọn mẫu toàn diện nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình khiếu nại trong THADS tại tỉnh Hòa Bình: Tổng số đơn khiếu nại tiếp nhận từ năm 2015 đến 2019 là 53 đơn, với tỷ lệ giải quyết đạt khoảng 96%. So với cả nước, số lượng đơn khiếu nại tại Hòa Bình chiếm khoảng 1% tổng số việc thi hành án, thấp hơn mức trung bình quốc gia (khoảng 7.584 đơn năm 2015 với tỷ lệ giải quyết 98%).

2. Quy trình tiếp nhận và xử lý đơn khiếu nại: Việc tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn được thực hiện tương đối đầy đủ, đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại sai sót trong phân loại đơn, dẫn đến việc xử lý không chính xác, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết khiếu nại.

3. Thời gian và chất lượng giải quyết khiếu nại: Các quyết định giải quyết khiếu nại được ban hành đúng thẩm quyền và thời hạn quy định, với 26 quyết định được ban hành trong giai đoạn nghiên cứu. Việc xác minh, đối thoại được tổ chức trong 16 vụ việc, góp phần nâng cao chất lượng giải quyết.

4. Những hạn chế trong thực tiễn: Một số cơ quan thi hành án dân sự cấp dưới còn chậm trễ trong thụ lý đơn, xác minh chưa đầy đủ, chưa tổ chức đối thoại với người khiếu nại, và chưa có quy định cụ thể về trình tự xác minh. Ngoài ra, việc phối hợp trưng cầu giám định còn hạn chế, chi phí giám định chưa được quy định rõ ràng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có sự chưa hoàn thiện của hệ thống pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong THADS, năng lực và trình độ của đội ngũ công chức thi hành án, cũng như nhận thức pháp luật của người dân còn hạn chế. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả tại Hòa Bình phản ánh đúng xu hướng chung của cả nước nhưng có mức độ khiếu nại thấp hơn, có thể do đặc thù địa bàn miền núi, dân tộc đa dạng và trình độ dân trí thấp. Việc thiếu quy định chi tiết về xác minh và đối thoại làm giảm tính khách quan và minh bạch trong quá trình giải quyết khiếu nại, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng đơn khiếu nại theo năm, tỷ lệ giải quyết và phân loại các nội dung khiếu nại, giúp minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong THADS: Cần bổ sung quy định chi tiết về trình tự, thủ tục xác minh, đối thoại và trưng cầu giám định trong giải quyết khiếu nại. Mục tiêu là nâng cao tính minh bạch và khách quan, thời gian thực hiện trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện là Bộ Tư pháp phối hợp với Tổng cục THADS.

2. Nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ công chức thi hành án: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại và giao tiếp với người dân. Mục tiêu tăng tỷ lệ giải quyết đúng hạn lên trên 98% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Cục THADS tỉnh Hòa Bình và các Chi cục.

3. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân: Triển khai các chương trình truyền thông, tập huấn nâng cao nhận thức pháp luật về THADS và quyền khiếu nại tại các địa phương, đặc biệt vùng sâu, vùng xa. Mục tiêu giảm thiểu khiếu nại vượt cấp và đơn không hợp lệ trong vòng 18 tháng. Chủ thể thực hiện là các cơ quan THADS phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội.

4. Cải thiện quy trình tiếp nhận và xử lý đơn khiếu nại: Áp dụng hệ thống quản lý dữ liệu điện tử để theo dõi, phân loại và xử lý đơn khiếu nại kịp thời, chính xác. Mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý đơn xuống còn dưới 3 ngày làm việc. Chủ thể thực hiện là Cục THADS tỉnh Hòa Bình.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành trong giải quyết khiếu nại: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thi hành án, Viện kiểm sát, cơ quan giám định và các bên liên quan để đảm bảo việc giải quyết khiếu nại được khách quan và hiệu quả. Mục tiêu hoàn thiện cơ chế phối hợp trong 1 năm. Chủ thể thực hiện là Tổng cục THADS và các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức ngành thi hành án dân sự: Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn giúp nâng cao kỹ năng, hiểu biết về thủ tục giải quyết khiếu nại, từ đó nâng cao hiệu quả công tác.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách pháp luật: Các cơ quan quản lý nhà nước có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, pháp luật về THADS và giải quyết khiếu nại.

3. Học viên, nghiên cứu sinh ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu chuyên sâu về thủ tục hành chính và quyền khiếu nại trong lĩnh vực thi hành án dân sự.

4. Người dân và tổ chức có liên quan đến thi hành án dân sự: Giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong quá trình khiếu nại, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình một cách hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự gồm những bước nào?
   Thủ tục bao gồm tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn; thụ lý đơn, yêu cầu báo cáo, giải trình; xác minh, đối thoại; ra quyết định giải quyết khiếu nại; gửi và công bố quyết định; tổ chức thi hành quyết định. Ví dụ, tại Hòa Bình, các bước này được thực hiện nghiêm túc với thời gian giải quyết theo quy định pháp luật.

2. Ai có quyền khiếu nại trong thi hành án dân sự?
   Người có quyền khiếu nại gồm người phải thi hành án, người được thi hành án và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến việc thi hành án. Quyền này được bảo vệ theo Luật Khiếu nại năm 2011 và Luật Thi hành án dân sự.

3. Thời hạn giải quyết khiếu nại được quy định như thế nào?
   Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu thường là 15 đến 30 ngày tùy loại quyết định, lần hai là 30 đến 45 ngày. Trường hợp phức tạp có thể kéo dài thêm nhưng không quá 30 ngày. Tại Hòa Bình, các cơ quan thi hành án đã tuân thủ nghiêm túc các thời hạn này.

4. Những khó khăn thường gặp trong giải quyết khiếu nại là gì?
   Khó khăn gồm sai sót trong phân loại đơn, chậm trễ thụ lý, thiếu quy định chi tiết về xác minh, chưa tổ chức đối thoại hiệu quả, và hạn chế phối hợp trưng cầu giám định. Những vấn đề này ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ giải quyết khiếu nại.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại trong THADS?
   Cần hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực công chức, tăng cường tuyên truyền pháp luật, cải tiến quy trình xử lý đơn và phối hợp liên ngành. Ví dụ, tỉnh Hòa Bình đã áp dụng nhiều biện pháp nhằm cải thiện hiệu quả giải quyết khiếu nại trong những năm qua.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và quy định pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự, đồng thời khảo sát thực trạng tại tỉnh Hòa Bình trong giai đoạn 2015-2019.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác giải quyết khiếu nại tại Hòa Bình đạt tỷ lệ giải quyết cao (khoảng 96%) nhưng vẫn còn tồn tại các hạn chế về quy trình và năng lực thực thi.
• Các yếu tố tác động chính bao gồm chất lượng pháp luật, năng lực đội ngũ công chức và nhận thức pháp luật của người dân.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường tuyên truyền và cải tiến quy trình giải quyết khiếu nại.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào việc triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát hiệu quả thực hiện và mở rộng nghiên cứu sang các địa phương khác để hoàn thiện công tác thi hành án dân sự trên toàn quốc.

Hành động ngay hôm nay: Các cơ quan thi hành án dân sự và nhà quản lý pháp luật nên áp dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và củng cố pháp chế xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự 1. Khái niệm thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự * Khái niệm khiếu nại trong thi hành án dân sự Theo Đại Từ điển tiếng Việt, khiếu nại là thắc mắc, đề nghị xem xét lại những kết luận, quyết định do cấp có thẩm quyền đã làm [32, tr. Theo khoản 1 điều 2 Luật khiếu nại năm 2011 quy định: “ Khiếu nại là việc công dân, cơ quan , tổ chức hoặc cán bộ công chức theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình” [22, Tr.

Như vậy, khiếu nại là đề nghị của cá nhân, cơ quan, tổ chức bị tác động trực tiếp bởi quyết định hành chính hay hành vi hành chính hoặc đề nghị của cán bộ công chức chịu tác động trực tiếp của quyết định kỷ luật đối với cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại. Đề nghị này xuất phát từ nhận thức chủ quan của người khiếu nại cho rằng quyền và lợi ích chính đáng của mình bị xâm phạm. Cơ quan có thẩm quyền chỉ có thể kết luận có vi phạm hay không sau khi đã xem xét một cách khách quan và thận trọng nội dung vụ việc với điều kiện được cung cấp đầy đủ tài liệu có liên quan. Như vậy, một mặt khiếu nại là hình thức phản ứng tích cực của công dân, cơ quan, tổ chức với nhũng hiện tượng vi phạm các quyền và lợi ích được pháp luật bảo vệ; mặt khác, khiếu nại là biện pháp ngăn chặn và loại từ vi phạm.

8 Theo Từ điển Luật học, thi hành án là: “Hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, được tiến hành theo thủ tục, trình tự được pháp luật quy định nhằm thực hiện các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án” [8, tr. Như vậy, thi hành án là giai đoạn cuối cùng của quá trình tố tụng, nhằm thực hiện những bản án, quyết định của Tòa án vào trong cuộc sống, đưa các phán quyết của Tòa án trong những bản án, quyết định đó được thi hành trong thực tiễn. Công tác thi hành án dân sự được giao cho cơ quan thi hành án dân sự do Bộ Tư pháp quản lý và cơ quan thi hành án dân sự thuộc Bộ Quốc phòng. Do đó, có thể đưa ra khái niệm về thi hành án dân sự như sau: Thi hành án dân sự là hoạt động do cơ quan Thi hành án dân sự tiến hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định để đưa bản án, quyết định về dân sự của Tòa án hoặc các quyết định khác theo quy định của pháp luật được thực hiện trên thực tế nhằm bảo đảm lợi ích của Nhà nước; quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức.

Thi hành án dân sự là công tác phức tạp, liên quan đến các quyền cơ bản của con người. Việc tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án sẽ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ về tài sản của các bên đương sự. Do tính chất công việc phức tạp như vậy nên trong quá trình tổ chức THADS đương sự khiếu nại quyết định, hành vi của Thủ trưởng, Chấp hành viên (CHV) cơ quan THADS là điều khó tránh khỏi. Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư số 02/2016/TT-BTP ngày 01/02/2016 của Bộ Tư pháp quy định: “Khiếu nại về THADS là việc đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc THADS đề nghị người có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi của Thủ trưởng cơ quan THADS, CHV nếu có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình” [6, tr.

9 - Chủ thể có quyền khiếu nại trong THADS Theo Luật Khiếu nại năm 2011 thì người có quyền khiếu nại là công dân, cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức có quyền lợi bị xâm hại bởi một quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc một quyết định kỷ luật cán bộ công chức. Theo quy định tại khoản 1 Điều 140 Luật Thi hành án dân sự năm 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2014, người có quyền khiếu nại về thi hành án dân sự bao gồm: + Người phải thi hành án: là cá nhân, cơ quan, tổ chức phải thực hiện nghĩa vụ trong bản án, quyết định được thi hành. + Người được thi hành án: là cá nhân, cơ quan, tổ chức được hưởng quyền, lợi ích trong bản án, quyết định được thi hành. + Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ thi hành án của đương sự.

Như vậy, chủ thể có quyền khiếu nại trong THADS bao gồm: Người được thi hành án, người phải thi hành án, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc thi hành án. - Đối tượng của khiếu nại trong thi hành án dân sự Theo quy định của Luật khiếu nại năm 2011, đối tượng bị khiếu nại là quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể khiếu nại. Theo quy định của Luật Thi hành án dân sự năm 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2014, đối tượng bị khiếu nại trong thi hành án dân sự là các quyết định hoặc hành vi của Thủ trưởng cơ quan THADS, của CHV, bao gồm: + Quyết định về thi hành án: Là các quyết định về thi hành án thuộc 10 thẩm quyền ban hành của Chấp hành viên hoặc Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự. Quyết định bị khiếu nại có thể là quyết định thi hành án (nội dung quyết định thi hành án không đúng với nội dung bản án, quyết định của Tòa án; nội dung quyết định thi hành án không đúng với nội dung đơn yêu cầu thi hành án.); quyết định hoãn, tạm đình chỉ, đình chỉ.

của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự hoặc quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế thi hành án. của Chấp hành viên. + Hành vi về thi hành án: Hành vi của Thủ trưởng cơ quan THADS và Chấp hành viên có thể bị khiếu nại bao gồm: Những hành vi mà Thủ trưởng cơ quan THADS và Chấp hành viên đã không làm hoặc làm không đúng quy định của pháp luật trong quá trình tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án. Đó là các hành vi như không ra các quyết định về thi hành án, chậm ra các quyết định về thi hành án, không thông báo đầy đủ theo quy định của pháp luật các quyết định, giấy tờ về thi hành án; không xác minh điều kiện thi hành án của người phải thi hành án.

* Khái niệm giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự Song song với quyền khiếu nại của chủ thể khiếu nại là nghĩa vụ giải quyết khiếu nại của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật. Theo khoản 11 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 thì: “Giải quyết khiếu nại là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại” [22, tr. Từ quy định trên, có thể đưa ra khái niệm giải quyết khiếu nại trong THADS như sau: Giải quyết khiếu nại trong THADS là việc người có thẩm quyền trong thời hạn và theo thủ tục pháp luật quy định tiến hành thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại đối với những khiếu nại của cá nhân, tổ chức đối với các quyết định, hành vi về THADS khi họ có căn 11 cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm tới quyền, lợi ích hợp pháp của mình. * Chủ thể giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự Theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011, Luật THADS năm 2008 và Điều 7 Thông tư số 02/2016/TT-BTP ngày 01/02/2016 của Bộ Tư pháp thì những người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong THADS bao gồm: Thủ trưởng cơ quan THADS cấp huyện (Chi cục trưởng Chi cục THADS cấp huyện), Thủ trưởng cơ quan THADS cấp tỉnh (Cục trưởng Cục THADS cấp tỉnh), Thủ trưởng cơ quan quản lý THADS thuộc Bộ Tư pháp (Tổng cục trưởng Tổng cục THADS), Bộ trưởng Bộ Tư pháp.

Cụ thể: + Thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong THADS của Chi cục trưởng Chi cục THADS cấp huyện: Chi cục trưởng Chi cục THADS cấp huyện giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật của CHV thuộc quyền quản lý của Chi cục THADS cấp huyện và Khiếu nại đối với quyết định, hành vi của Phó Chi cục trưởng Chi cục THADS khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của CHV. + Thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong THADS của Cục trưởng Cục THADS cấp tỉnh. Cục trưởng Cục THADS cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết đối với khiếu nại quyết định, hành vi trái pháp luật của CHV thuộc quyền quản lý của Cục THADS; khiếu nại quyết định, hành vi trái pháp luật của Chi cục trưởng Chi cục THADS; khiếu nại quyết định, hành vi của Phó Cục trưởng Cục THADS khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của CHV và khiếu nại đối với quyết định giải quyết khiếu nại của Chi cục trưởng Chi cục THADS cấp huyện. + Thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong THADS của Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Tổng cục trưởng Tổng cục THADS thuộc Bộ Tư pháp có thẩm quyền 12 giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật của Cục trưởng Cục THADS cấp tỉnh và khiếu nại đối với quyết định giải quyết khiếu nại của Cục THADS cấp tỉnh.

+ Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Bộ trưởng Bộ Tư pháp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định giải quyết khiếu nại của Tổng cục trưởng Tổng cục THADS.