Luận văn thạc sĩ determinants of bank capital structure the case of vietnamese commercial bank system

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu determinants of bank capital structure the case of vietnamese commercial bank system, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Người hướng dẫn: Dr. Cao Hao Thi
• Trường học: Ho Chi Minh City University of Technology
• Chuyên ngành: Industrial Management
• Đề tài: Determinants Of Bank Capital Structure: The Case Of Vietnamese Commercial Bank System
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLE
• LIST OF FIGURE
• 1. JUSTIFICATIONS OF THE STUDY
• 2. SCOPE OF THE STUDY
• 3. ORGANIZATION OF THE STUDY
• 4. LITERATURE REVIEW
• 4.1. Theoretical literature
• 4.1.1. Modigliani and Miller (M&M theory, 1958)
• 4.1.2. Agency theory (Jensen and Meckling, 1976)
• 4.1.3. Pecking – order theory
• 4.1.4. Static trade-off theory (Myers, 1984)
• 4.2. Empirical literature
• 4.3. Research hypothesis
• 4.4. Conceptual framework
• 5. DATA AND RESEARCH METHODOLOGY
• 6. FINDINGS AND DISCUSSION
• 6.1. Panel regressions results
• 6.2. Comparison with previous studies
• 7. CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS
• 7.1. Policy implications for total Vietnamese banking system
• 7.2. Policy implications for specific Vietnamese commercial banks cases
• 7.3. Policy implications for high leverage commercial banks
• 7.4. Policy implications for low leverage commercial banks
• LIMITATIONS AND FURTHER STUDIES
• ABBREVIATION
• LIST OF TABLE
• LIST OF FIGURE

Tóm tắt

I. Tổng quan về cấu trúc vốn ngân hàng thương mại Việt Nam

Cấu trúc vốn ngân hàng thương mại Việt Nam đang trở thành một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tài chính. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố quyết định cấu trúc vốn của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Theo Modigliani và Miller (1958), cấu trúc vốn là sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu. Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam, các yếu tố như quy mô, lợi nhuận và rủi ro kinh doanh có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến cấu trúc vốn của ngân hàng.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn ngân hàng

Nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố như quy mô, tăng trưởng, giá trị tài sản thế chấp, lợi nhuận và chính sách cổ tức có tác động đáng kể đến cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại Việt Nam. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp các nhà quản lý ngân hàng đưa ra quyết định hợp lý về cấu trúc vốn.

1.2. Tình hình hiện tại của hệ thống ngân hàng thương mại

Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã trải qua nhiều thay đổi từ năm 2007 đến 2011. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ngân hàng không đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế về cấu trúc vốn, dẫn đến rủi ro tài chính cao. Việc cải thiện cấu trúc vốn là cần thiết để đảm bảo sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong cấu trúc vốn ngân hàng

Cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại Việt Nam hiện đang đối mặt với nhiều thách thức. Các ngân hàng thường gặp khó khăn trong việc duy trì tỷ lệ vốn tối ưu, dẫn đến rủi ro tài chính cao. Nghiên cứu này sẽ phân tích các vấn đề chính mà hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt.

2.1. Rủi ro tài chính trong ngân hàng thương mại

Rủi ro tài chính là một trong những vấn đề lớn nhất mà các ngân hàng thương mại Việt Nam phải đối mặt. Việc thiếu vốn chủ sở hữu có thể dẫn đến tình trạng không đủ khả năng thanh toán và phá sản. Các ngân hàng cần phải có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu tác động của rủi ro tài chính.

2.2. Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến cấu trúc vốn

Các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế toàn cầu, chính sách tài chính của chính phủ và sự cạnh tranh trong ngành ngân hàng cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại. Việc phân tích các yếu tố này là cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp.

III. Phương pháp nghiên cứu cấu trúc vốn ngân hàng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích dữ liệu bảng, bao gồm Phương pháp Hiệu ứng Cố định (FEM) và Phương pháp Hiệu ứng Ngẫu nhiên (REM) để xác định các yếu tố quyết định cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại Việt Nam. Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến độc lập và cấu trúc vốn.

3.1. Phân tích dữ liệu bảng trong nghiên cứu

Phân tích dữ liệu bảng giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố như quy mô, lợi nhuận và rủi ro kinh doanh với cấu trúc vốn. Nghiên cứu này sẽ trình bày chi tiết về cách thức thu thập và phân tích dữ liệu.

3.2. Các mô hình phân tích được sử dụng

Nghiên cứu sẽ sử dụng các mô hình FEM và REM để kiểm tra tính chính xác của các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Việc lựa chọn mô hình phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo kết quả nghiên cứu có độ tin cậy cao.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như quy mô, lợi nhuận và giá trị tài sản thế chấp có tác động đáng kể đến cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại Việt Nam. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện tình hình tài chính của các ngân hàng.

4.1. Phân tích kết quả nghiên cứu

Kết quả phân tích cho thấy rằng mô hình FEM là mô hình phù hợp nhất để giải thích cấu trúc vốn ngân hàng. Các biến quy mô, lợi nhuận và tài sản thế chấp đều có ý nghĩa thống kê và có dấu hiệu mong đợi với biến đòn bẩy kế toán.

4.2. Ứng dụng kết quả vào thực tiễn

Các nhà quản lý ngân hàng có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đưa ra quyết định về cấu trúc vốn. Việc điều chỉnh các yếu tố quyết định có thể giúp tối ưu hóa giá trị của ngân hàng và giảm thiểu rủi ro tài chính.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã xác định được các yếu tố quyết định cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn để cải thiện tình hình tài chính của các ngân hàng. Triển vọng tương lai của nghiên cứu sẽ tập trung vào việc phát triển các chính sách tài chính phù hợp.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cấu trúc vốn của ngân hàng thương mại Việt Nam cần được cải thiện để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Các yếu tố như quy mô, lợi nhuận và rủi ro cần được xem xét kỹ lưỡng.

5.2. Đề xuất chính sách cho tương lai

Để cải thiện cấu trúc vốn, các ngân hàng cần thực hiện các chính sách tài chính hợp lý, bao gồm việc tăng cường vốn chủ sở hữu và quản lý rủi ro hiệu quả. Nghiên cứu cũng khuyến nghị các ngân hàng nên áp dụng các mô hình quản lý rủi ro hiện đại để giảm thiểu tác động của các yếu tố bên ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt bậc về quy mô, gia tăng số lượng từ 9 ngân hàng vào năm 1991 lên 94 tổ chức tín dụng vào năm 2009. Đòn bẩy sổ sách bình quân của 25 ngân hàng thương mại khảo sát trong giai đoạn 2007–2011 đạt mức rất cao là 88,34%, với mức đòn bẩy tối đa lên tới 97,09% tại một ngân hàng thương mại cổ phần vào năm 2009. Thực trạng này đặt ra vấn đề nghiên cứu cấp bách: cấu trúc vốn của hệ thống ngân hàng trong nước còn thiếu hụt nguồn vốn chủ sở hữu đệm để chống đỡ các cú sốc vĩ mô tiêu cực, đặc biệt khi tỷ lệ nợ xấu thực tế toàn hệ thống chạm mức 6,62% vào tháng 6 năm 2011 và dư nợ cho vay bất động sản chiếm tới 53,3% tổng dư nợ (tương đương 1.331.032 tỷ đồng) vào tháng 9 năm 2011.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xác định các yếu tố vi mô tác động đến cấu trúc vốn của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, kiểm định tính tương thích của các lý thuyết tài chính hiện đại và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm tái cơ cấu vốn an toàn. Phạm vi không gian và thời gian của đề tài bao quát 25 ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn 5 năm từ 2007 đến 2011. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi mẫu khảo sát chiếm tới 62% tổng tài sản (3.056.703 tỷ đồng trên tổng số 4.959.406 tỷ đồng) và 59% vốn chủ sở hữu (227.924 tỷ đồng trên tổng số 384.758 tỷ đồng) của toàn hệ thống ngân hàng tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2011. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để các nhà quản trị ngân hàng cân đối tỷ lệ đòn bẩy tối ưu, dung hòa giữa lợi ích lá chắn thuế và chi phí kiệt quệ tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của 4 lý thuyết cấu trúc vốn kinh điển trong kinh tế học tài chính:

• Lý thuyết Modigliani và Miller (1958, 1963): Khẳng định giá trị doanh nghiệp phụ thuộc vào cấu trúc vốn khi tồn tại thuế thu nhập doanh nghiệp nhờ lợi ích từ lá chắn thuế lãi vay, nhưng giá trị này sẽ suy giảm khi xuất hiện chi phí kiệt quệ tài chính và rủi ro phá sản.
• Lý thuyết Trật tự phân hạng (Myers và Majluf, 1984): Dựa trên hiện tượng bất cân xứng thông tin và chi phí giao dịch, giải thích rằng các ngân hàng ưu tiên sử dụng nguồn tài trợ nội bộ từ lợi nhuận giữ lại trước khi phát hành nợ và chỉ phát hành cổ phiếu mới như biện pháp cuối cùng.
• Lý thuyết Đánh đổi tĩnh (Myers, 1984): Nhấn mạnh việc xác định đòn bẩy tối ưu thông qua sự đánh đổi giữa lợi ích khấu trừ thuế của nợ vay và chi phí kiệt quệ tài chính tiềm tàng.
• Lý thuyết Chi phí đại diện (Jensen và Meckling, 1976): Phân tích các xung đột lợi ích giữa cổ đông, nhà quản lý và các chủ nợ gửi tiền khi gia tăng tỷ lệ nợ vay để thực hiện các dự án rủi ro cao.

Mô hình nghiên cứu xem xét biến phụ thuộc là đòn bẩy sổ sách (tính bằng 1 trừ đi tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản), chịu sự tác động của 6 biến độc lập đại diện cho các khái niệm tài chính then chốt: Quy mô tài sản (Size), Khả năng sinh lời (ROA - Profitability), Tỷ lệ tài sản bảo đảm (Collateral), Tốc độ tăng trưởng tài sản (Growth), Rủi ro kinh doanh (Business Risk) và Chính sách cổ tức (Dividend Policy).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán của 25 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 5 năm liên tục từ 2007 đến 2011, tạo thành một bộ dữ liệu bảng cân bằng với 125 quan sát. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao nhất, bao gồm 4 ngân hàng thương mại nhà nước lớn (chiếm tỷ trọng chi phối hệ thống như Vietcombank, Vietinbank, BIDV, MHB) và 21 ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân. Phân loại theo quy mô tài sản tại ngày 31 tháng 12 năm 2011 cho thấy có 4 ngân hàng sở hữu tài sản trên 200.000 tỷ đồng và 10 ngân hàng có quy mô dưới 50.000 tỷ đồng (tương ứng 40% tổng số ngân hàng trong mẫu), với quy mô tài sản bình quân đạt 122.268 tỷ đồng.

Phương pháp kinh tế lượng được lựa chọn là phân tích hồi quy dữ liệu bảng, so sánh giữa Mô hình tác động cố định (FEM) và Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Việc sử dụng mô hình FEM được chứng minh là tối ưu bởi phương pháp này cho phép kiểm soát triệt để các đặc tính riêng biệt, bất biến theo thời gian của từng ngân hàng mà các biến quan sát không đo lường hết, đồng thời khắc phục hiệu quả hiện tượng nội sinh tiềm ẩn giữa các biến độc lập và sai số ngẫu nhiên. Quy trình kiểm định mô hình được thực hiện tuần tự qua kiểm định tỷ số khả như (Likelihood Ratio test), kiểm định Hausman để lựa chọn giữa FEM và REM, kiểm định ma trận hệ số tương quan để phát hiện đa cộng tuyến (với hệ số VIF tối đa chỉ đạt 1,45, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo 10), cùng các kiểm định t-test và F-test về ý nghĩa thống kê của từng biến cũng như mức độ phù hợp tổng thể của mô hình hồi quy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ mô hình kinh tế lượng đem lại các phát hiện thực nghiệm mang tính cốt lõi:

• Mô hình tác động cố định (FEM) là mô hình giải thích vượt trội nhất: Kiểm định Hausman cho kết quả bác bỏ giả thuyết H0 ở mức ý nghĩa 5%, xác nhận mô hình FEM phản ánh chính xác các yếu tố quyết định cấu trúc vốn ngân hàng hơn mô hình REM và mô hình bình phương bé nhất gộp.
• Quy mô ngân hàng (Size) và Tăng trưởng tài sản (Growth) có tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê: Hệ số quy mô mang dấu dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, chứng minh ngân hàng có quy mô càng lớn thì tỷ lệ đòn bẩy sổ sách càng cao. Đồng thời, biến tăng trưởng tài sản cũng có tác động thuận chiều với đòn bẩy ở mức ý nghĩa 5%.
• Khả năng sinh lời (Profitability) và Giá trị tài sản bảo đảm (Collateral) có tác động nghịch chiều có ý nghĩa thống kê: Hệ số khả năng sinh lời mang dấu âm ở mức ý nghĩa 1%, cho thấy ngân hàng có tỷ suất sinh lời trên tài sản càng cao thì xu hướng sử dụng nợ đòn bẩy càng thấp. Giá trị tài sản bảo đảm bình quân chiếm khoảng 40% tổng tài sản và cũng có mối quan hệ nghịch chiều có ý nghĩa thống kê với đòn bẩy sổ sách.
• Rủi ro kinh doanh (Business Risk) và Chính sách chi trả cổ tức (Dividend Policy) không có ý nghĩa thống kê: Hai biến số này không tác động đáng kể đến quyết định cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại trong mẫu nghiên cứu giai đoạn 2007–2011.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ thuận chiều giữa quy mô tài sản và đòn bẩy sổ sách hoàn toàn nhất quán với lý thuyết Bất cân xứng thông tin và các nghiên cứu của Gropp và Heider (2009). Các ngân hàng quy mô lớn sở hữu mạng lưới chi nhánh rộng khắp và uy tín thương hiệu vượt trội, giúp họ dễ dàng thu hút tiền gửi của khách hàng với chi phí huy động thấp hơn và ít gặp rủi ro kiệt quệ tài chính hơn so với các ngân hàng nhỏ.

Tác động thuận chiều của biến tăng trưởng tài sản đối với đòn bẩy phản ánh đặc thù mở rộng tín dụng nóng của hệ thống ngân hàng Việt Nam sau khi gia nhập WTO năm 2006. Dữ liệu thực tế cho thấy tổng tài sản của 25 ngân hàng trong mẫu nghiên cứu năm 2011 đã tăng gấp 4,32 lần so với năm 2006. Biểu đồ đường theo dõi tổng tài sản qua các năm thể hiện xu hướng tăng dốc đứng, phản ánh việc tốc độ tăng vốn chủ sở hữu không theo kịp tốc độ mở rộng tài sản, buộc các ngân hàng phải gia tăng tỷ lệ nợ huy động để duy trì đà tăng trưởng cao theo đúng luận điểm của Chau (2012).

Mối quan hệ nghịch chiều giữa khả năng sinh lời và đòn bẩy sổ sách ủng hộ mạnh mẽ lý thuyết Trật tự phân hạng của Myers (1984). Các ngân hàng hoạt động hiệu quả có xu hướng tích lũy lợi nhuận giữ lại để tài trợ cho hoạt động kinh doanh thay vì phụ thuộc quá mức vào các khoản nợ vay chịu lãi suất cao từ thị trường liên ngân hàng hay tiền gửi dân cư. Ngược lại, tác động nghịch chiều của tài sản bảo đảm đối với đòn bẩy đi ngược lại lý thuyết Đánh đổi tĩnh áp dụng cho doanh nghiệp phi tài chính tại các nước phát triển, nhưng hoàn toàn tương thích với kết quả nghiên cứu của Octavia và Brown (2008) tại 10 thị trường mới nổi. Tại các nền kinh tế đang phát triển, tỷ lệ tài sản bảo đảm trong ngân hàng đã ở mức rất cao (trung bình 40% tại Việt Nam và 43,5% tại các thị trường mới nổi so với chỉ 26,6% tại các nước phát triển), khiến lợi ích cận biên của một đơn vị tài sản bảo đảm tăng thêm trong việc bảo đảm cho các khoản nợ mới bị suy giảm đáng kể.

Biểu đồ cột so sánh tỷ lệ an toàn vốn (CAR) giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á năm 2011 chỉ ra sự chênh lệch rõ nét: tỷ lệ CAR bình quân của Việt Nam chỉ đạt 11,85% (trong đó nhóm ngân hàng thương mại nhà nước chỉ đạt vỏn vẹn 8,00%), thấp hơn ngưỡng khuyến nghị tối thiểu 12% của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và tụt hậu đáng kể so với các nước như Indonesia, Malaysia, Philippines hay Thái Lan. Điều này cùng với tỷ lệ nợ xấu 6,62% vào giữa năm 2011 chứng minh rằng việc sử dụng đòn bẩy quá cao không đi kèm năng lực vốn tương xứng đã làm gia tăng nghiêm trọng chi phí kiệt quệ tài chính của hệ thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm thu được, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm cải thiện cấu trúc vốn và nâng cao tính an toàn cho hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam:

• Tăng cường năng lực vốn tự có cấp 1 và nâng cao vốn điều lệ: Ngân hàng Nhà nước và Hội đồng quản trị các ngân hàng thương mại cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện Nghị định 141/2006/NĐ-CP, bảo đảm 100% ngân hàng đạt mức vốn pháp định tối thiểu 3.000 tỷ đồng và hướng tới mốc 5.000 tỷ đồng (khoảng 240 triệu USD) trong giai đoạn 2012–2015. Mục tiêu là nâng tỷ lệ an toàn vốn CAR toàn hệ thống, đặc biệt là khối ngân hàng thương mại nhà nước từ mức 8,00% lên trên ngưỡng chuẩn 12% theo khuyến nghị của ADB.
• Kiểm soát và tái cơ cấu tỷ lệ đòn bẩy tài chính: Ban điều hành các ngân hàng có tỷ lệ đòn bẩy cao cần chủ động hạ đòn bẩy sổ sách từ mức đỉnh 90–97% về ngưỡng an toàn dưới 85%. Đồng thời, các ngân hàng cần cơ cấu lại danh mục cấp tín dụng, giảm tỷ trọng cho vay lĩnh vực bất động sản từ mức 53,3% xuống dưới mức trần 30% tổng dư nợ trước năm 2014 nhằm hạn chế rủi ro nợ xấu.
• Tối ưu hóa chính sách phân phối lợi nhuận và tích lũy vốn nội bộ: Các ngân hàng thương mại có năng lực sinh lời cao cần áp dụng chính sách chi trả cổ tức bằng cổ phiếu hoặc giữ lại tối thiểu 35% đến 40% lợi nhuận sau thuế hàng năm trong giai đoạn 2012–2015. Nguồn lực này sẽ bổ sung trực tiếp vào vốn chủ sở hữu đệm, giảm thiểu sự phụ thuộc vào nợ vay bên ngoài theo đúng nguyên lý của lý thuyết Trật tự phân hạng.
• Hoàn thiện khung khổ giám sát vĩ mô và phân nhóm rủi ro định chế: Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng thuộc Ngân hàng Nhà nước cần thiết lập hệ thống chỉ tiêu cảnh báo sớm dựa trên mô hình kinh tế lượng, áp dụng quy chuẩn phân loại ngân hàng theo quy mô tài sản và mức độ rủi ro đòn bẩy, hướng tới mục tiêu kiểm soát tỷ lệ nợ xấu thực tế toàn hệ thống xuống dưới 3% theo chuẩn mực quốc tế đến năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban điều hành và chuyên viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp công cụ định lượng từ mô hình FEM để tính toán tỷ lệ đòn bẩy phù hợp với quy mô tài sản và tỷ suất sinh lời của từng ngân hàng, giúp tối đa hóa giá trị doanh nghiệp mà vẫn tránh được nguy cơ kiệt quệ tài chính.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước: Sử dụng các số liệu thực chứng của 25 ngân hàng làm căn cứ tham khảo để hoàn thiện Đề án Tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011–2015 và ban hành các quy định về an toàn vốn theo chuẩn mực Basel.
• Các nhà đầu tư tài chính, quỹ đầu tư và cổ đông tổ chức: Cung cấp khung phân tích đa chiều để đánh giá chất lượng cấu trúc vốn, mức độ rủi ro đòn bẩy và sức khỏe tài chính thực tế của các ngân hàng thương mại trước khi ra quyết định đầu tư vốn cổ phần hoặc trái phiếu thứ cấp.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng dữ liệu bảng (Panel Data), giúp mở rộng các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc vốn và an toàn hệ thống tài chính tại các thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

Đòn bẩy sổ sách của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2007–2011 ở mức nào?
Đòn bẩy sổ sách trung bình của 25 ngân hàng trong mẫu nghiên cứu đạt mức 88,34%, với mức cao nhất được ghi nhận lên tới 97,09% tại Mekong Housing Bank vào năm 2009. Mức đòn bẩy này cho thấy hệ thống ngân hàng hoạt động chủ yếu dựa vào nợ huy động từ người gửi tiền và có tỷ lệ đệm vốn chủ sở hữu tương đối mỏng.

Tại sao quy mô tài sản lại tác động thuận chiều mạnh mẽ đến đòn bẩy sổ sách của ngân hàng?
Ngân hàng có quy mô lớn sở hữu uy tín thương hiệu vững chắc và mạng lưới chi nhánh rộng khắp, giúp họ dễ dàng thu hút tiền gửi với mức độ bất cân xứng thông tin thấp. Ví dụ, 4 ngân hàng có tài sản trên 200.000 tỷ đồng trong mẫu nghiên cứu luôn duy trì tỷ lệ đòn bẩy cao hơn nhóm ngân hàng quy mô nhỏ nhờ năng lực tiếp cận vốn vượt trội.

Vì sao giá trị tài sản bảo đảm lại có mối quan hệ nghịch chiều với đòn bẩy của các ngân hàng Việt Nam?
Tại các thị trường đang phát triển như Việt Nam, tỷ lệ tài sản có thể dùng làm bảo đảm bình quân đạt khoảng 40% tổng tài sản. Khi tỷ lệ này đã ở mức rất cao, lợi ích biên của tài sản bảo đảm trong việc hỗ trợ vay nợ mới sẽ suy giảm, khiến các ngân hàng có xu hướng hạn chế tăng thêm đòn bẩy nợ nhằm tránh áp lực chi phí quản lý tài sản.

Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của hệ thống ngân hàng Việt Nam thời kỳ này có đạt chuẩn quốc tế không?
Tỷ lệ CAR bình quân toàn hệ thống tại ngày 30 tháng 9 năm 2011 đạt 11,85%, nhưng nhóm ngân hàng thương mại nhà nước chỉ đạt 8,00%. Mức này thấp hơn chuẩn khuyến nghị tối thiểu 12% của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và kém hơn so với các nước lân cận như Malaysia hay Thái Lan.

Mô hình kinh tế lượng nào được chứng minh là tối ưu nhất để ước lượng cấu trúc vốn ngân hàng?
Mô hình tác động cố định (FEM) được khẳng định là tối ưu nhất sau khi thực hiện kiểm định Hausman và kiểm định tỷ số khả như Likelihood Ratio ở mức ý nghĩa thống kê 5%. FEM giúp kiểm soát triệt để các đặc điểm riêng biệt không đổi theo thời gian của từng ngân hàng thương mại, đem lại các ước lượng không chệch và có độ tin cậy cao.

Kết luận

• Xác định mô hình chuẩn mực: Mô hình tác động cố định (FEM) là phương pháp tối ưu nhất để phân tích cấu trúc vốn của 25 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2007–2011.
• Làm rõ 4 yếu tố tác động then chốt: Quy mô tài sản và Tăng trưởng tài sản có tác động thuận chiều; Khả năng sinh lời và Giá trị tài sản bảo đảm có tác động nghịch chiều có ý nghĩa thống kê đối với đòn bẩy sổ sách.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng: Đòn bẩy sổ sách bình quân đạt 88,34%, trong bối cảnh tổng tài sản tăng 4,32 lần từ 2006 đến 2011 nhưng tỷ lệ CAR khối quốc doanh chỉ đạt 8,00%, phản ánh áp lực kiệt quệ tài chính rất lớn.
• Lộ trình hành động tiếp theo: Các nhà quản lý cần khẩn trương cơ cấu lại danh mục cho vay, giảm tỷ trọng tín dụng bất động sản từ 53,3% xuống dưới 30% và nâng vốn tự có để đạt CAR trên 12% đến năm 2015.
• Kêu gọi hành động: Các ngân hàng thương mại cần nhanh chóng rà soát cấu trúc vốn nội bộ, cân đối mức đòn bẩy mục tiêu dựa trên mô hình FEM để vừa tối ưu hóa lợi ích lá chắn thuế vừa bảo đảm tính an toàn bền vững cho toàn bộ hệ thống tài chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ACKNOWLEDGEMENT I am grateful to all those who help me to complete the thesis. I would like to thank the Vietnam-the Netherlands Programme for giving me permission to carry out the thesis after Thesis Research Design (TRD) defense and providing many precious researches through an account of EUR library website and others. Especially, I am deeply thankful to my supervisor Dr. Cao Hao Thi from Industrial Management Department of Ho Chi Minh City University of Technology for his instructions, suggestions and encouragements during the implementation of the thesis.

Moreover, I would like to express my deep gratitude to my family, friends and colleagues for all their support and valuable hints in order to help me to complete the thesis. i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT The study aims to identify determinants of Vietnamese banking capital structure. Using panel data analysis like Fixed Effects Method (FEM) and Random Effects Method (REM), the study investigates the effect of size, growth, collateral value, profitability, dividend policy and business risk determinants to capital structure of commercial banks in Vietnam from 2007 to 2011. The main findings of the study are that Fixed Effects Model (FEM) is the most appropriate model in explaining the banking capital structure; furthermore, size, growth, collateral and profitability variables are statistically significant and have the expected sign with the book leverage variable.

However, risk and dividend variables are not statistically significant. Based on reality situations, it is widely believed that the capital structure of Vietnamese banking system is not really good and does not meet the international standard at present. The system does not have enough equity so as to prevent risks from the negative externalities and unexpected change of business environment. Therefore, the study is going to recommend some policy implications to improve the capital structure situation by adjusting the determinants.

Moreover, the study also makes valuable instructions to banking managers of each commercial bank. According to specific reality situation of each commercial bank, they will have right decisions to increase or decrease book leverage so as to not only maximize the own commercial bank’s value but also avoid facing up bankruptcy events. Keywords: capital structure, book leverage, commercial bank, Fixed Effects Method (FEM), Random Effects Method (REM). ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS Acknowledgement.

ii Table of Contents. vi List of Table. vii List of Figure. Justifications of the study.

Scope of the study. Organization of the study. Modigliani and Miller (M&M theory, 1958). The pecking – order theory.

The static trade-off theory. 12 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Foreign empirical literature. Vietnamese empirical literature.

DATA AND RESEARCH METHODOLOGY. FINDINGS AND DISCUSSION. Panel regressions results. Comparison with previous studies.

CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS. Policy implications for total Vietnamese banking system. Policy implications for specific Vietnamese commercial banks cases. Policy implications for high leverage commercial banks.

Policy implications for low leverage commercial banks. 56 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Limitations and Further Studies. 63 v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBREVIATION BCBS: Basel Committee on Banking Supervision BL: Book Leverage CAR: Capital Adequacy Ratio FEM: Fixed Effects Method GDP: Gross Domestic Product GMM: Generalized Method of Moments REM: Random Effects Method vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLE Table 1.

Quantity of commercial banks in Vietnam. Definition of Variables. Foreign empirical studies in researching the bank capital structure. Empirical studies in researching the Vietnamese capital structure.

Definition of Variables. Classifying banks in the sample by certain asset level on December 31, 2011. Financial items of the sample and total Vietnamese banking system on December 31, 2011. Summary statistics of each variable.

FEM and REM regression results. Likelihood ratio test. Summary of research results. 50 vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIGURE Figure 1.

Capital Adequacy Ratio (CAR) of developing countries. The determinants of bank capital structure. Research process of the study. Total asset in the sample from 2006 to 2011.

Total charter capital in the sample from 2006 to 2011. 47 viii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Problem Statement Based on Ross, Westerfield and Jaffe (2010), capital structure is the combination of debt and equity. Each company should choose the suitable debt-equity ratio (capital structure) in order to maximize the value of its company.

When the capital structure problems are mentioned in any researches, it is certainly that the famous theory Modigliani and Miller (M&M theory, 1958) are applied in these researches. According to M&M theory, in the perfect capital markets (case 1 of M&M proposition 1), choosing any capital structure do not affect the value of specific company. However, if all assumptions in M&M proposition 1 are held except taxes and costs of financial distress, the value of the specific company will be affected by choosing the capital structure because of the tax shield benefits and costs of financial distress. After the capital structure theory of Modigliani and Miller, many theories about capital structure are in turn released; in particular, agency theory was created by Jensen and Meckling (1976); pecking – order theory and static trade-off theory was developed by Myers (1984).

These theories have indicated that capital structure affects not only the value of each enterprise but also the stability in business. Therefore, there have many authors who research about the capital structure. They also try to find out the independent variables that affect the enterprises capital structure; from that point, each enterprise have ability to choose the appropriate capital structure in order to maximize the value of the firm and stabilize the business operations. Capital structure of each company is usually measured by the book leverage.

It is the basic formulation. It is calculated by debt-to-equity or debt-to-asset, with asset is equity plus debt. Commercial banks access the primary debts by attracting the money from depositors. The specific characteristic of commercial bank business is to trade in money; thus, equity of commercial banks always accounts for small proportion of total asset.

Moreover, in the banking industry, they also use Capital Adequacy Ratio (CAR), which is the other proxy to measure the capital structure of 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] each commercial bank (Basel Committee on Banking Supervision, 2006). CAR has been mentioned in Basel Accords, which are issued by Basel Committee on Banking Supervision (BCBS). Basel Accords have been built and developed in order to control the risk from the banking system and prevent the collapse of commercial banks in reality. CAR is calculated by equity over asset; however, unlike book leverage, CAR emphasizes the different risk level of each asset.

In general, if commercial banks have low book leverage or high CAR, then they have not ability to take full advantage of tax shield benefit. Conversely, if commercial banks have high book leverage or low CAR, then they have to face up the high financial distress cost such as the bankruptcy cost. Vietnam is still a developing country. Since Doi Moi (economic reforms in 1986), Vietnamese economy has changed from planned-economy into socialism-oriented market economy.

The financial sector, especially commercial bank system still have a rapid development both quality and quantity. The quantity of Vietnamese commercial bank system increases from 9 in 1991 to 94 in 2009. This leads to the increase in competitive level of Vietnamese banking system. With the high competitive level in Vietnamese commercial bank system at present, each bank has to perform the right policy to maximize the value and reduce the business risk.

Among them, they need to choose the appropriate capital structure in order to carry out the purpose.1 presents quantity of commercial banks in Vietnam from 1991 to 2009. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Quantity of commercial banks in Vietnam Year 1991 1995 1999 2003 2007 2008 2009 SOCBs 4 4 5 5 5 4 3 JSCBs 4 48 48 37 34 39 40 JVCBs 1 4 4 4 5 5 5 FCBs 0 18 26 27 41 44 46 Total 9 74 83 73 85 92 94 Source: State Bank of Vietnam – SBV (Note: SOCBs: State – Owned Commercial Banks; JSCBs: Joint – Stock Commercial Banks; JVCBs: Joint – Venture Commercial Banks; FCBs: 100% Foreign-Owned Commercial Banks and Branch of Foreign Commercial Banks) The Vietnamese banking system has a rapid development; in addition, it contributes to economic growth and living standard improvement. However, it has been exposed many weaknesses and shortcomings; from that point, they have caused the unsafe banking operations and unstable macroeconomic situation. Therefore, the Government and State Bank of Vietnam have advocated restructuring the Vietnamese commercial bank system by approving the project, which is namely “Orientations and Policies to Restructure Vietnamese Banking System in 2011- 2015”.

Based on the project, the State Bank of Vietnam has recognized weaknesses and shortcomings of Vietnamese banking system. Among them, the financial capacity of Vietnamese banking system is still limited. According to the 141/2006/NĐ-CP decree that was signed by Vietnamese Prime Minister on November 22, 2006, each commercial bank has to meet the legal capital requirement, minimum 3.000 billion VND in the end of 2010. However, based on the information from the project, there have 3 commercial banks that do not meet 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] the requirement to 2011 yet; moreover, there are 30 commercial banks whose charter capital are smaller than 5.000 billion VND (equivalent 240 million USD) in the end of 2011.

Moreover, Vietnamese commercial bank system is collapsed easily from the negative externalities and unexpected change of business environment such as global financial crisis in 2009 and unstable macroeconomic situation of Vietnam in 2011 because the capital structure of Vietnamese banking system does not meet the international standard. Based on the information from the project, the average CAR of Vietnamese commercial bank system was 11.85% at September 30, 2011, especially the average CAR of State-Owned Commercial Banks was only 8. Meanwhile, the average CAR of Foreign-Owned Commercial Banks is very high (28. If the Foreign-Owned Commercial Banks was excluded from the Vietnamese commercial bank system, then the real average CAR of domestic commercial banks was only 11.

The Financial Management and Analysis of Projects, issued by Asian Development Bank (ADB) in 2005, has recommended that the minimum CAR of Asian Development Bank’s Developing Member Countries (ADB DMCs) should be 12% because of loose banking regulations and supervisions, the expansion of directed lending. It is realized that the CAR of many commercial banks does not meet the ADB standard, especially State-Owned Commercial Banks. Besides, in reality, CAR of Vietnamese banking system is much lower than many other developing countries. Other countries which are in the Southeast Asia with Vietnam such as Indonesia, Philippines, Malaysia and Thailand have the safe commercial bank system, with the CAR are very high and meet the international standard well.1 compares the CAR of Vietnam in 2011 with the one of other developing countries.

4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Capital Adequacy Ratio (CAR) of developing countries Source: State Bank of Vietnam-SBV In short, the capital structure of Vietnamese banking system is not really good at present. The system does not have enough equity in order to prevent risks from the negative externalities and unexpected change of business environment. Therefore, the capital structure problem needs to be solved seriously. The study desires to find determinants of bank capital structure in Vietnam; thus, they will be controlled logically in order to improve the Vietnamese banking capital structure.

Moreover, according to the static trade-off (Myers, 1984), each Vietnamese commercial bank need to choose the own appropriate capital structure by considering the trade-off between the benefit of debts and cost of debts.