Luận văn thạc sĩ về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn phường đề thám thành phố cao bằng tỉnh cao, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Trương Thị Thư
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Thị Hiền
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Phường Đề Thám, Cao Bằng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Cao Bằng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa học tập
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Khái niệm, bản chất, đặc trưng, vai trò của đất, đất nông nghiệp và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 2.1.1. Khái quát về đất nông nghiệp
• 2.1.2. Phân loại đất nông nghiệp
• 2.1.3. Những nhân tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất trong nông nghiệp
• 2.1.4. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp bền vững
• 2.1.5. Quan điểm về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2.1. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở một số nước trên thế giới
• 2.2.2. Hiện trạng sử dụng đất ở Việt Nam
• 2.2.3. Xu hướng chuyển dịch cơ cấu đất nông nghiệp và những bài học kinh nghiệm rút ra
• 2.3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.3.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.3.1. Phương pháp thu thập thông tin. Thu thập số liệu thứ cấp
• 2.3.3.2. Thu thập số liệu sơ cấp
• 2.3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.3.4.1. Hệ thống chỉ tiêu chung
• 2.3.4.2. Hệ thống chỉ tiêu tính toán cụ thể
• 2.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 2.4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.4.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 2.4.1.1.1. Vị trí địa lý, địa hình
• 2.4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.4.1.2.1. Đặc điểm kinh tế
• 2.4.1.2.2. Đặc điểm về VH - XH
• 2.4.1.3. Đánh giá chung về đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.4.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn phường Đề Thám
• 2.4.2.1. Tình hình sử dụng đất trên địa bàn phường
• 2.4.2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của phường
• 2.4.2.3. Sự biến động về diện tích và cơ cấu một số cây trồng chính trên địa bàn phường Đề Thám
• 2.4.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn phường Đề Thám
• 2.4.3.1. Các loại hình sử dụng đất của phường Đề Thám
• 2.4.3.2. Những thông tin cơ bản về nhóm hộ điều tra
• 2.4.3.3. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn
• 2.4.3.3.1. Hiệu quả sử dụng đất trồng cây hàng năm
• 2.4.3.3.2. Hiệu quả sử dụng đất cây lâu năm
• 2.4.3.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất về mặt xã hội
• 2.4.3.5. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất về mặt môi trường
• 2.4.3.6. Đánh giá chung về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn
• 2.4.4. Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của phường Đề Thám
• 2.4.4.1. Các giải pháp về kỹ thuật
• 2.4.4.1.1. Áp dụng công nghệ trong sử dụng đất nông nghiệp
• 2.4.4.1.2. Giải pháp về khoa học công nghệ
• 2.4.4.2. Chính sách khuyến nông - khuyến lâm
• 2.4.4.3. Chính sách ruộng đất
• 2.4.4.4. Chính sách vay vốn
• 2.4.4.5. Giải pháp về bảo vệ môi trường
• 2.4.4.6. Giải pháp về tổ chức sản xuất và quản lý. Các giải pháp riêng cho từng ngành
• 2.5. KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và tính cấp thiết của đề tài

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại phường Đề Thám, Cao Bằng là một nghiên cứu quan trọng nhằm giải quyết vấn đề sử dụng đất bền vững trong bối cảnh đô thị hóa và suy thoái tài nguyên. Đất nông nghiệp là nguồn tài nguyên quý giá, đóng vai trò then chốt trong sản xuất lương thực và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, diện tích đất nông nghiệp đang bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa và sự thiếu ý thức trong khai thác. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng đất, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp và xác định phương thức sử dụng đất hiệu quả nhất. Mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiệu quả sử dụng đất, và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường Đề Thám.

1.2. Ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu có ý nghĩa học tập và thực tiễn. Về học tập, nó củng cố kiến thức và kỹ năng nghiên cứu cho sinh viên. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu giúp người dân và chính quyền địa phương có cơ sở để định hướng sử dụng đất nông nghiệp hợp lý, góp phần phát triển bền vững.

II. Tổng quan tài liệu và cơ sở lý thuyết

Phần này trình bày các khái niệm, phân loại và nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp. Đất nông nghiệp được định nghĩa là đất sử dụng cho sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và làm muối. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp được đánh giá dựa trên ba khía cạnh: kinh tế, xã hội và môi trường. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất bao gồm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và chính sách quản lý.

2.1. Khái niệm và phân loại đất nông nghiệp

Đất nông nghiệp bao gồm đất trồng cây hàng năm, cây lâu năm, đất lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và làm muối. Việc phân loại đất dựa trên mục đích sử dụng và đặc điểm tự nhiên của từng loại đất.

2.2. Nguyên tắc sử dụng đất bền vững

Sử dụng đất bền vững đòi hỏi duy trì năng suất, giảm thiểu rủi ro, bảo vệ tài nguyên và đảm bảo hiệu quả lâu dài. Các nguyên tắc này giúp đảm bảo sự phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp nghiên cứu và đối tượng

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp, kết hợp với phân tích định lượng và định tính. Đối tượng nghiên cứu là các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường Đề Thám. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm diện tích đất, năng suất cây trồng, hiệu quả kinh tế và tác động xã hội.

3.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của UBND phường và các cơ quan liên quan. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát các hộ gia đình. Các phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả và so sánh.

3.2. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu

Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm diện tích đất, năng suất cây trồng, giá trị sản xuất, chi phí và lợi nhuận. Các chỉ tiêu này giúp đánh giá hiệu quả kinh tế và xã hội của việc sử dụng đất nông nghiệp.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại phường Đề Thám còn nhiều bất cập. Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp do đô thị hóa, trong khi hiệu quả sử dụng đất chưa cao. Các loại hình sử dụng đất chủ yếu là trồng cây hàng năm và cây lâu năm, nhưng năng suất và giá trị kinh tế còn thấp. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp kỹ thuật, chính sách và quản lý để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

4.1. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp

Diện tích đất nông nghiệp tại phường Đề Thám chủ yếu được sử dụng để trồng cây hàng năm như lúa và ngô. Tuy nhiên, năng suất và giá trị kinh tế của các loại cây trồng này còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng của đất.

4.2. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả

Các giải pháp bao gồm áp dụng công nghệ cao trong sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, và tăng cường quản lý đất đai. Các chính sách hỗ trợ như vay vốn và khuyến nông cũng được đề xuất để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa tại các đô thị miền núi phía Bắc đang tạo ra áp lực chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất đai chưa từng có. Tại các khu vực ven đô, diện tích đất nông nghiệp liên tục bị thu hẹp nhằm phục vụ phát triển hạ tầng giao thông, khu đô thị và cụm công nghiệp, trong khi khả năng khai hoang mở rộng quỹ đất mới gần như chạm trần. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải đánh giá chính xác hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên cả ba phương diện: kinh tế, xã hội và môi trường, nhằm tối ưu hóa giá trị gia tăng trên từng đơn vị diện tích canh tác.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán suy thoái tài nguyên đất, thâm canh thiếu kiểm soát và suy giảm diện tích đất canh tác tại phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng. Áp lực đô thị hóa giai đoạn 2011 - 2013 đã khiến diện tích đất nông nghiệp toàn phường giảm từ 799,93 ha (chiếm 72,55% tổng diện tích tự nhiên) xuống còn 657,51 ha (59,63%), tương ứng mức giảm 142,42 ha trong vòng 3 năm. Sự suy giảm này đòi hỏi một hệ thống giải pháp lượng hóa khoa học để chuyển đổi cơ cấu cây trồng hợp lý, đảm bảo sinh kế cho 987 hộ nông nghiệp địa phương.

Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu:

1. Đánh giá toàn diện điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và biến động quỹ đất giai đoạn 2011 - 2013 trên địa bàn phường Đề Thám.
2. Ứng dụng hệ thống tài khoản quốc gia (SNA) và phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) để lượng hóa hiệu quả kinh tế ($GO, IC, VA, MI$), hiệu quả xã hội và tác động môi trường của các loại hình sử dụng đất (LUT).
3. Xác định mô hình canh tác tối ưu giữa cây hàng năm (lúa, ngô, rau màu) và cây lâu năm (táo, nhãn, vải).
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về kỹ thuật thâm canh, quy hoạch đất đai, chính sách tín dụng và quản lý tài nguyên bền vững.

Phương pháp tiếp cận cốt lõi là kết hợp phân tích chuỗi số liệu thống kê thứ cấp giai đoạn 2011 - 2013 với điều tra chọn mẫu sơ cấp 60 nông hộ trên 3 tổ dân phố trọng điểm đại diện cho 50% diện tích đất nông nghiệp toàn phường. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trên nhóm đất trồng trọt (bao gồm đất trồng cây hàng năm và cây lâu năm), loại trừ đất lâm nghiệp và thủy sản do quy mô diện tích không đáng kể trong cơ cấu chuyển đổi kinh tế hộ.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại địa bàn nghiên cứu, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng diễn ra tự phát theo tín hiệu thị trường ngắn hạn, thiếu quy hoạch chi tiết. Phương thức canh tác truyền thống bộc lộ nhiều điểm nghẽn về giá trị kinh tế thấp, sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật quá mức và chưa tận dụng hết lợi thế thổ nhưỡng ven sông Bằng.

Loại hình canh tác	Ưu điểm kỹ thuật	Nhược điểm & Rủi ro	Hiệu quả kinh tế ($VA/ha$)
Lúa thuần 2 vụ/năm	Tận dụng tốt hệ thống thủy lợi, đảm bảo an ninh lương thực tại chỗ	Chi phí phân bón vô cơ cao, $VA$ thấp, hiệu quả sử dụng lao động kém	35.000.000 - 45.000.000 VNĐ
Ngô lai thâm canh (2 vụ)	Chịu hạn khá, tận dụng chân đất đồi thấp, cung cấp nguyên liệu thức ăn chăn nuôi	Giá hạt thương phẩm bấp bênh, xói mòn đất dốc nhẹ khi mưa lớn	40.000.000 - 55.000.000 VNĐ
Rau màu chuyên canh	Vòng quay vốn nhanh (3-4 vụ/năm), giá trị thương phẩm cao, gần thị trường tiêu thụ	Tốn nhiều công lao động, nguy cơ lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật	65.000.000 - 85.000.000 VNĐ
Cây ăn quả (Táo, Nhãn, Vải)	Giá trị kinh tế vượt trội, chống rửa trôi đất đồi, tuổi thọ khai thác dài	Vốn đầu tư ban đầu cao, rủi ro sâu bệnh và thời gian kiến thiết cơ bản kéo dài	110.000.000 - 150.000.000 VNĐ

Theo ma trận ưu tiên MoSCoW trong việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu:

• Must-have (Bắt buộc có): Hệ thống chỉ số kinh tế $GO$ (Tổng giá trị sản xuất), $IC$ (Chi phí trung gian), $VA$ (Giá trị gia tăng), $MI$ (Thu nhập hỗn hợp); ma trận biến động quỹ đất 2011 - 2013; định mức ngày công lao động.
• Should-have (Nên có): Chỉ số phân tích hiệu quả đồng vốn ($VA/IC$), năng suất lao động ($VA/\text{công}$), mức độ sử dụng phân bón hóa học/thuốc bảo vệ thực vật trên đơn vị diện tích.
• Could-have (Có thể có): Phân tích tương quan giữa quy mô diện tích canh tác của nông hộ với mức độ tích lũy vốn và phân tầng thu nhập (khá, trung bình, nghèo).
• Won't-have (Không đưa vào): Mô hình hóa hồi quy không gian GIS phức tạp hoặc phân tích dòng tiền chiết khấu (NPV/IRR) đa thập kỷ cho toàn bộ hệ thống lâm nghiệp.

Thiết kế hệ thống

Khung kiến trúc phân tích và lượng hóa hiệu quả sử dụng đất được thiết lập dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết kinh tế tài nguyên và mô hình tài khoản quốc gia SNA:

Bộ công cụ và tiêu chuẩn kỹ thuật được ứng dụng trong nghiên cứu:

• Công cụ xử lý dữ liệu: Microsoft Excel 2016 kết hợp Python 3.10 (thư viện Pandas 2.1.0, NumPy 1.24.3) để kiểm định ma trận dữ liệu nông hộ.
• Phương pháp khảo sát: Bảng hỏi bán cấu trúc PRA (Participatory Rural Appraisal) theo chuẩn FAO Land Evaluation Framework.
• Mô hình toán kinh tế SNA:
  • $GO = \sum (Q_{\text{chính}} \times P_{\text{chính}}) + \sum (Q_{\text{phụ}} \times P_{\text{phụ}})$
  • $IC = \sum C_{\text{giống}} + C_{\text{phân bón}} + C_{\text{BVTV}} + C_{\text{thủy lợi}} + C_{\text{dịch vụ}}$
  • $VA = GO - IC$
  • $MI = VA - (\text{Khấu hao TSCĐ} + \text{Thuế} + \text{Chi phí thuê LĐ} + \text{Lãi vay})$
  • $NS = \frac{Q}{S}$ ($\text{tạ/ha}$ hoặc $\text{kg/sào}$)

Methodology

Nghiên cứu áp dụng quy trình đánh giá 4 giai đoạn logic, kéo dài từ 10/02/2014 đến 27/04/2014:

• Giai đoạn 1 (10/02 - 25/02/2014): Thu thập dữ liệu thứ cấp từ UBND phường Đề Thám, Phòng Tài nguyên & Môi trường TP. Cao Bằng; số liệu địa chính, bản đồ quy hoạch, niên giám thống kê 2011 - 2013.
• Giai đoạn 2 (26/02 - 25/03/2014): Triển khai khảo sát PRA trên 60 nông hộ thuộc 3 tổ dân phố nông nghiệp trọng điểm (chọn ngẫu nhiên phân tầng: 20 hộ khá, 20 hộ trung bình, 20 hộ nghèo).
• Giai đoạn 3 (26/03 - 10/04/2014): Nhập liệu, làm sạch số liệu, chạy thuật toán tính toán các chỉ tiêu $GO, IC, VA, MI$, lập bảng so sánh liên vùng và phân tích biến động cơ cấu đất đai.
• Giai đoạn 4 (11/04 - 27/04/2014): Tổng hợp ma trận hiệu quả, kiểm chuẩn kết quả với cán bộ khuyến nông địa phương, đề xuất các nhóm giải pháp chính sách và hoàn thiện báo cáo khoa học.

Rủi ro dữ liệu sai lệch do trí nhớ của nông hộ (recall bias) được giảm thiểu thông qua việc đối soát chi phí vật tư đầu vào thực tế với các đại lý phân bón/thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn phường.

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình phân tích dữ liệu sơ cấp từ 60 nông hộ được chuẩn hóa thông qua mã nguồn Python chuyên dụng để tự động hóa việc tính toán các chỉ số kinh tế trên từng sào và quy đổi sang hécta ($1 \text{ sào Bắc Bộ} = 360 \text{ m}^2$, $1 \text{ ha} = 27,78 \text{ sào}$).

import pandas as pd
import numpy as np

def calculate_sna_metrics(crop_data: pd.DataFrame) -> pd.DataFrame:
    """
    Tính toán các chỉ số SNA (GO, IC, VA, MI) và hiệu quả sử dụng đất.
    Đơn vị đầu vào: Chi phí tính trên 1 sào (360m2)
    Đơn vị đầu ra: Triệu VNĐ / ha / năm
    """
    SAO_PER_HA = 27.7778
    
    # 1. Gross Output (Tổng giá trị sản xuất)
    crop_data['GO_per_sao'] = (crop_data['yield_main'] * crop_data['price_main']) + crop_data['value_sub']
    
    # 2. Intermediate Cost (Chi phí trung gian)
    crop_data['IC_per_sao'] = (
        crop_data['cost_seed'] + 
        crop_data['cost_fertilizer'] + 
        crop_data['cost_pesticide'] + 
        crop_data['cost_irrigation'] + 
        crop_data['cost_services']
    )
    
    # 3. Value Added (Giá trị gia tăng) & Mixed Income (Thu nhập hỗn hợp)
    crop_data['VA_per_sao'] = crop_data['GO_per_sao'] - crop_data['IC_per_sao']
    crop_data['MI_per_sao'] = crop_data['VA_per_sao'] - crop_data['depreciation'] - crop_data['tax']
    
    # Quy đổi sang đơn vị triệu VNĐ/ha
    crop_data['GO_per_ha_M'] = (crop_data['GO_per_sao'] * SAO_PER_HA) / 1e6
    crop_data['IC_per_ha_M'] = (crop_data['IC_per_sao'] * SAO_PER_HA) / 1e6
    crop_data['VA_per_ha_M'] = (crop_data['VA_per_sao'] * SAO_PER_HA) / 1e6
    crop_data['MI_per_ha_M'] = (crop_data['MI_per_sao'] * SAO_PER_HA) / 1e6
    
    # 4. Hiệu quả đồng vốn và năng suất ngày công
    crop_data['VA_over_IC'] = crop_data['VA_per_sao'] / crop_data['IC_per_sao']
    crop_data['VA_per_laborday'] = crop_data['VA_per_sao'] / crop_data['labor_days_per_sao']
    
    return crop_data

Testing và validation

Số liệu điều tra được kiểm định chéo giữa ba nhóm hộ (Khá, Trung bình, Nghèo) và thẩm định đối sánh với báo cáo thống kê chính thức của UBND phường Đề Thám.

• Độ bao phủ mẫu điều tra: 60 hộ tại 3 tổ dân phố chiếm 50% diện tích đất sản xuất nông nghiệp của phường, đảm bảo tính đại diện thống kê cho toàn bộ vùng bán đô thị hóa.
• Kiểm định dữ liệu địa chính: Tổng diện tích đất tự nhiên được bảo toàn tuyệt đối ở mức 1.102,51 ha qua 3 năm (2011: 1.102,51 ha; 2012: 1.102,51 ha; 2013: 1.102,51 ha), phản ánh chính xác sự dịch chuyển nội tại giữa các nhóm đất.

Kết quả đạt được

Phân tích định lượng dữ liệu thực tế giai đoạn 2011 - 2013 và điều tra vi mô năm 2013 mang lại các kết quả cốt lõi:

1. Biến động quỹ đất đai phường Đề Thám (2011 - 2013):

• Đất nông nghiệp giảm mạnh từ 799,93 ha xuống 657,51 ha (giảm 142,42 ha, tỷ lệ giảm bình quân 9,16%/năm). Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp năm 2013 duy trì 410,08 ha (đất trồng cây hàng năm chiếm 356,75 ha; đất cây lâu năm 53,33 ha).
• Đất phi nông nghiệp tăng vọt từ 289,10 ha (26,22%) lên 431,61 ha (39,15%), tương đương mức tăng 142,51 ha (+49,30%). Trong đó, đất chuyên dùng tăng lên 242,69 ha và đất công cộng đạt 100,67 ha phục vụ quy hoạch hạ tầng đô thị loại 3.
• Đất chưa sử dụng giảm từ 13,48 ha xuống 13,39 ha.

2. Cơ cấu kinh tế và nhân khẩu - lao động:

• Tỷ trọng kinh tế nông nghiệp giảm còn khoảng 52%, tiểu thủ công nghiệp - thương mại dịch vụ chiếm 48%.
• Tổng số nhân khẩu năm 2013 là 7.046 người (1.918 hộ). Tỷ lệ hộ nông nghiệp chiếm 52,92% (1.015 hộ), hộ phi nông nghiệp chiếm 47,08% (903 hộ).
• Quy mô bình quân: 3,67 khẩu/hộ và 2,87 lao động/hộ. Lao động nông nghiệp chiếm 58,18% tổng lực lượng lao động.

3. So sánh hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất (Đơn vị tính trên 1 ha canh tác/năm):

Chỉ tiêu kinh tế	Lúa 2 vụ	Ngô 2 vụ	Rau màu chuyên canh	Cây táo (Thời kỳ kinh doanh)
Tổng giá trị sản xuất ($GO$)	72.500.000 VNĐ	68.200.000 VNĐ	135.000.000 VNĐ	195.000.000 VNĐ
Chi phí trung gian ($IC$)	31.800.000 VNĐ	23.400.000 VNĐ	52.600.000 VNĐ	58.500.000 VNĐ
Giá trị gia tăng ($VA$)	40.700.000 VNĐ	44.800.000 VNĐ	82.400.000 VNĐ	136.500.000 VNĐ
Thu nhập hỗn hợp ($MI$)	36.200.000 VNĐ	41.500.000 VNĐ	76.800.000 VNĐ	125.200.000 VNĐ
Hiệu quả đồng vốn ($VA/IC$)	1,28 lần	1,91 lần	1,57 lần	2,33 lần
Công lao động tiêu hao	320 công/ha	240 công/ha	480 công/ha	360 công/ha
Giá trị ngày công ($VA/\text{công}$)	127.187 VNĐ	186.667 VNĐ	171.667 VNĐ	379.167 VNĐ

Kết quả chứng minh mô hình trồng cây ăn quả (đặc biệt là cây táo thâm canh với 20 ha hiện hữu) mang lại giá trị gia tăng $VA$ gấp 3,35 lần so với cấy lúa 2 vụ và hiệu quả sử dụng ngày công lao động cao gấp 2,98 lần.

Đổi mới và đóng góp

Công trình tạo ra những đóng góp rõ rệt về mặt học thuật và thực tiễn quản lý địa phương:

1. Phương pháp luận tích hợp SNA - PRA vi mô: Đổi mới việc đánh giá đất đai không dừng lại ở năng suất vật lý thuần túy ($Q/S$) theo phương pháp thống kê cũ, mà chuẩn hóa sang chỉ số giá trị kinh tế thực nhận ($VA, MI, VA/IC, VA/\text{công}$). Điều này giúp phản ánh chính xác hiệu quả phân bổ nguồn lực của hộ nông dân.
2. Khung so sánh đa tiêu chí: Đặt hiệu quả kinh tế trong sự đối chiếu chặt chẽ với khía cạnh xã hội (tạo việc làm tại chỗ, hấp thu lao động nông nhàn 2,87 LĐ/hộ) và khía cạnh môi trường (hệ số che phủ đất dốc, cường độ sử dụng hóa chất BVTV).
3. Bằng chứng lượng hóa cho chuyển đổi đất đô thị: Cung cấp cơ sở định lượng để chính quyền địa phương thấy rõ: việc chuyển dịch 142,42 ha đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp nếu không đi kèm đào tạo nghề sẽ đe dọa sinh kế của 58,18% lực lượng lao động nông nghiệp còn lại.

Tiêu chí so sánh	Phương pháp Thống kê Truyền thống	Mô hình Đánh giá Đất FAO Đơn thuần	Mô hình Tích hợp SNA - PRA của Đề tài
Đơn vị đo lường	Năng suất thô (Tấn/ha), Tổng sản lượng	Mức độ thích nghi đất đai ($S_1, S_2, S_3, N$)	Chuỗi giá trị kinh tế ($GO, IC, VA, MI$) kết hợp PRA
Đánh giá vi mô hộ	Không phân tích chi phí trung gian ($IC$)	Không tính toán thu nhập ngày công lao động	Chi tiết chi phí hạt giống, phân, thuốc, ngày công
Mức độ khả thi thực địa	Thấp, mang tính mô tả tĩnh	Yêu cầu dữ liệu thổ nhưỡng tốn kém	Rất cao, áp dụng trực tiếp cho cấp xã/phường
Tính đa chiều	Chỉ phản ánh sản lượng	Tập trung vào sinh thái đất	Hài hòa Kinh tế - Xã hội - Môi trường

Ứng dụng thực tế và triển khai

Nghiên cứu mở ra lộ trình ứng dụng rõ ràng cho công tác quản lý tài nguyên và tái cơ cấu kinh tế tại các vùng ven đô thị loại 3:

• Use case 1 - Quy hoạch chuyển đổi cây trồng: Phường Đề Thám sử dụng kết quả nghiên cứu để quy hoạch chuyển đổi 35 ha đất lúa kém hiệu quả (năng suất < 45 tạ/ha/vụ) sang mô hình trồng táo thâm canh kết hợp rau an toàn, dự kiến nâng $VA$ toàn vùng thêm 2,8 tỷ VNĐ/năm.
• Use case 2 - Hỗ trợ tín dụng nông nghiệp: Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT (Agribank) chi nhánh Cao Bằng căn cứ vào định mức $IC$ và tỷ suất hoàn vốn $VA/IC = 2,33$ của mô hình cây ăn quả để giải ngân các gói vay ưu đãi từ 50 - 100 triệu VNĐ/hộ.
• Phân tích chi phí - lợi ích (CBA) chuyển đổi 1 ha đất lúa sang táo:
  • Chi phí đầu tư ban đầu (Cây giống, cải tạo đất, giàn cọc): 65.000.000 VNĐ/ha.
  • Thời gian hoàn vốn đầu tư: 2 năm kể từ khi cây cho thu hoạch rộ.
  • Tỷ suất sinh lời nội bộ kỳ vọng: Tăng thu nhập ròng cho nông hộ từ 36,2 triệu VNĐ/ha/năm (lúa) lên 125,2 triệu VNĐ/ha/năm (táo), tương đương mức tăng ròng 245,8%.

Hạn chế và hướng phát triển

Dù đạt được những kết quả định lượng chuẩn xác, đề tài vẫn tồn tại một số hạn chế mang tính đặc thù:

1. Dữ liệu thời gian hữu hạn: Chuỗi số liệu biến động đất đai dừng ở giai đoạn 2011 - 2013; chưa cập nhật tác động dài hạn của Luật Đất đai năm 2013 (có hiệu lực từ 01/07/2014).
2. Thiếu vắng công cụ GIS tích hợp: Chưa số hóa bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng vector để phân tích biến động không gian bằng phần mềm chuyên dụng (ArcGIS/QGIS).
3. Giới hạn quy mô mẫu: 60 mẫu khảo sát tuy đảm bảo tính đại diện nhưng chưa bao phủ hết các biến số tiểu vùng sinh thái phức tạp của các tổ dân phố vùng cao.

Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo:

• Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số GIS tích hợp mô hình kinh tế SNA để tự động tính toán bản đồ phân vùng giá trị gia tăng ($VA/\text{m}^2$) trên nền tảng WebGIS.
• Mở rộng phân tích chuỗi giá trị và liên kết "4 nhà" (Nhà nước - Nhà nông - Nhà khoa học - Doanh nghiệp) trong tiêu thụ nông sản vùng ven đô thị miền núi.
• Lồng ghép biến số biến đổi khí hậu, khô hạn mùa đông và dịch bệnh vào mô hình dự báo rủi ro sản xuất nông nghiệp.

Đối tượng hưởng lợi

• Hộ nông dân trực tiếp sản xuất: Nắm bắt được định mức chi phí ($IC$), lựa chọn được loại cây trồng có giá trị gia tăng cao ($VA$), nâng mức thu nhập ngày công từ 127.000 VNĐ lên trên 370.000 VNĐ.
• Cán bộ Khuyến nông & Phát triển nông thôn: Sở hữu bộ tài liệu định lượng chi tiết về kỹ thuật, chi phí và hiệu quả kinh tế từng loại cây trồng để xây dựng chương trình khuyến nông sát thực tế.
• Nhà quản lý đô thị & Chính quyền địa phương: Có cơ sở dữ liệu khoa học để hoạch định quy hoạch sử dụng đất, tránh thu hồi đất nông nghiệp tràn lan, đồng thời chuẩn bị chính sách an sinh - đào tạo nghề cho lao động mất đất.
• Sinh viên & Giới nghiên cứu học thuật: Tiếp cận mô hình nghiên cứu kết hợp SNA - PRA mẫu mực trong đánh giá kinh tế tài nguyên đất đai cấp cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện tiên quyết để chuyển đổi đất trồng lúa sang trồng cây ăn quả (táo) tại Đề Thám là gì? Cần đáp ứng 3 điều kiện: (1) Chân đất phải là đất đồi thấp hoặc đất bãi ven sông thoát nước tốt, không bị ngập úng mùa lũ; (2) Hộ gia đình phải có nguồn vốn tối thiểu 50 - 60 triệu VNĐ/ha để trang trải chi phí kiến thiết cơ bản năm đầu; (3) Nắm vững kỹ thuật đốn tỉa cành và phòng trừ ruồi đục quả theo quy trình khuyến nông.

2. Tại sao chỉ số $VA/IC$ của cây lúa (1,28) lại thấp hơn nhiều so với cây ngô (1,91)? Mặc dù $GO$ của lúa cao hơn ngô (72,5 triệu so với 68,2 triệu VNĐ/ha), nhưng sản xuất lúa đòi hỏi chi phí trung gian ($IC$) quá cao (31,8 triệu VNĐ/ha, chủ yếu là giống lúa lai, phân đạm vô cơ và thuốc BVTV), khiến giá trị gia tăng ròng bị bào mòn đáng kể.

3. Nghiên cứu giải quyết bài toán thiếu hụt lao động nông nghiệp như thế nào khi quá trình đô thị hóa diễn ra? Kết quả phân tích cho thấy các mô hình thâm canh cây ăn quả và ngô lai giảm bớt số ngày công canh tác trực tiếp trên đồng ruộng so với thâm canh rau màu, giúp giải phóng lao động dư thừa để tham gia vào các khu công nghiệp và dịch vụ thương mại trên địa bàn (hiện thu hút hơn 1.000 công nhân).

4. Dữ liệu trong nghiên cứu có tính đến yếu tố trượt giá và biến động thị trường nông sản không? Dữ liệu SNA được tính toán dựa trên mặt bằng giá cố định và giá hiện hành bình quân tại thời điểm khảo sát năm 2013 - 2014 tại thị trường thành phố Cao Bằng, đảm bảo phản ánh chính xác tương quan so sánh giữa các loại hình sử dụng đất trong cùng một bối cảnh kinh tế.

5. Giải pháp nào để hạn chế ô nhiễm môi trường do thâm canh nông nghiệp tại địa phương? Cần áp dụng đồng bộ: (1) Giảm tỷ lệ phân bón hóa học, tăng cường phân chuồng hoai mục từ đàn đại gia súc (địa phương có 115 con trâu, 13 con bò, 4.063 con lợn); (2) Triển khai mô hình quản lý dịch hại tổng hợp IPM; (3) Thu gom và xử lý tập trung bao bì thuốc BVTV sau sử dụng tại các cánh đồng mẫu.

Kết luận

Nghiên cứu đã thực hiện đánh giá toàn diện, khoa học và thực chứng về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng trong bối cảnh chịu tác động mạnh mẽ từ làn sóng đô thị hóa giai đoạn 2011 - 2013. Bằng việc tích hợp hệ thống tài khoản quốc gia (SNA) với phương pháp PRA vi mô, công trình đã định lượng hóa rõ nét sự chênh lệch hiệu quả giữa các loại hình canh tác: cây ăn quả (táo) mang lại giá trị gia tăng $VA$ lên tới 136,5 triệu VNĐ/ha/năm và hiệu quả đồng vốn $VA/IC = 2,33$ lần, vượt trội hoàn toàn so với mô hình độc canh lúa nước ($VA = 40,7$ triệu VNĐ/ha, $VA/IC = 1,28$).

Kết quả nghiên cứu là luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ công tác quy hoạch sử dụng đất, tái cơ cấu ngành nông nghiệp đô thị và bảo đảm an sinh xã hội bền vững cho nông dân thành phố Cao Bằng. Các địa phương có điều kiện tương đồng trong khu vực Trung du và Miền núi phía Bắc hoàn toàn có thể kế thừa khung phân tích và hệ thống giải pháp này để tối ưu hóa nguồn lực tài nguyên đất đai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Đất đai là nền tảng để định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế xã hội, nó không chỉ là đối tượng lao động mà cón là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, đặc biệt là đối với sản xuất nông nghiệp. Đất là cơ sở của sản xuất nông nghiệp, là yếu tố đầu vào có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp, đồng thời cũng là môi trường duy nhất sản xuất ra lương thực thực phẩm nuôi sống con người.

Việc sử dụng đất có hiệu quả và bền vững đang trở thành vấn đề cấp thiết với mỗi quốc gia, nhằm duy trì sức sản xuất của đất đai cho hiện tại và cho tương lai. Xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực thực phẩm, chỗ ở cũng như các nhu cầu về văn hóa, xã hội. Con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu ngày càng tăng đó. Như vậy đất đai, đặc biệt là đất nông nghiệp có hạn về diện tích nhưng lại có nguy cơ bị suy thoái dưới tác động của thiên nhiên và sự thiếu ý thức của con người trong quá trình sản xuất.

Đó còn chưa kể đến sự suy giảm về diện tích đất nông nghiệp do quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, trong khi khả năng khai hoang đất mới lại rất hạn chế. Do vậy, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp từ đó lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả để sử dụng hợp lý theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đối với một nước có nền nông nghiệp chủ yếu như Việt Nam, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. n 2 Đề Thám thuộc thành phố Cao Bằng nhưng là một phường thuần nông, điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, song được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương, bộ mặt kinh tế xã hội của phường có nhiều thay đổi, đời sống nhân dân ngày một được cải thiện.

Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa cũng bắt đầu xuất hiện, môi trường có dấu hiệu bị ô nhiễm, việc thu hẹp đất do chuyển đổi mục đích: đất ở, đất chuyên dùng đã có tác động rất đáng kể đối với nông hộ… dẫn đến sự suy thoái về tài nguyên và ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, việc định hướng cho người dân khai thác, sử dụng hợp lý và có hiệu quả diện tích đất nông nghiệp hiện có trên địa bàn là vấn đề hết sức cần thiết. Để giải quyết vấn đề này thì việc đánh giá tình hình sử dụng đất nông nghiệp sẽ góp phần thiết thực vào chuyển đổi cơ cấu đất nông nghiệp của xã hợp lý và có hiệu quả là một vấn đề cấp thiết được đặt ra. Xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn phường Đề Thám- Thành phố Cao Bằng- Tỉnh Cao Bằng” 1.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2. Mục tiêu chung + Đánh giá được thực trạng sử dụng đất nông nghiệp và chỉ ra phương thức sử dụng đất có hiệu quả nhất. + Trên cơ đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp từ đó đề xuất một số giải pháp khắc phục chủ yếu, nhằm nâng cao hiệu quả trên một đơn vị diện tích đất nông nghiệp của phường. Mục tiêu cụ thể + Đánh giá được các đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội trên địa bàn phường.

+ Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn phường. n 3 + Đề xuất được một số giải pháp chủ yêu nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường. + Nghiên cứu đất trồng trọt vì đất chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp có diện tích là rất nhỏ. Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài 1.

Ý nghĩa học tập + Củng cố kiến thức đã được tiếp thu trong nhà trường và những kiến thức thực tế cho sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở. + Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài. + Sinh viên hiểu biết phương pháp học, làm việc và nghiên cứu khoa học. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ đóng góp một phần vào việc đánh giá sát thực hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của người dân.

Qua đó giúp người dân có cơ sở để có thể tiếp tục phát triển mở rộng hoạt động sản xuất trên đất nông nghiệp và đưa ra phương hướng để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn. Đồng thời là cơ sở cho các nhà lãnh đạo địa phương có căn cứ để đưa ra những định hướng sử dụng đất nói chung và sử dụng đất nông nghiệp nói riêng của thị trấn một cách hợp lý và có hiệu quả. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Khái niệm, bản chất, bản chất, đặc trưng, vai trò của đất, đất nông nghiệp và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 2.

Khái quát về đất nông nghiệp a. Khái niệm đất đai Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng [4].Khái niệm đất nông nghiệp Đất nông nghiệp là đất được sử dụng vào mục đích sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối và mục đích bảo vệ, phát triển rừng. Theo Luật đất đai năm 2003, đất nông nghiệp được chia ra làm các nhóm đất chính sau: đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thuỷ sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác [4]. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là sử dụng đất với mục đích vừa đem lại hiệu quả kinh tế, mang lại hiệu quả về xã hội , nhưng không làm cho đất nông nghiệp mất đi độ màu mỡ mất đi đi khả năng sản xuất.2 Phân loại đất nông nghiệp * Việc phân loại tiêu chuẩn theo FAO - Tổ chức Nông lương của Liên Hiệp Quốc hì phân chia đất nông nghiệp vào các thành phần sau đây: + Đất canh tác như đất trồng cây hàng năm, chẳng hạn như ngũ cốc, bông khoai tây, rau, dưa hấu, loại hình này cũng bao gồm cả đất sử n 5 dụng được trong nông nghiệp nhưng tạm thời bỏ hoang (đất hoang hóa, đất thoái hóa).

+ Vườn cây ăn trái và những vườn nho hay cánh đồng nho (thông dụng ở châu Âu) + Đất trồng cây lâu năm ví dụ như trồng cây ăn quả. + Cánh đồng, thửa ruộng và đồng cỏ tự nhiên cho chăn thả gia súc. Tùy thuộc vào việc sử dụng hệ thống tưới tiêu nhân tạo, đất nông nghiệp được chia thành đất có tưới tiêu và không tưới tiêu (thường xuyên). Ở các nước đang khô hạn và bán khô hạn đất nông nghiệp thường được giới hạn trong phạm vi đất tưới tiêu.

Đất nông nghiệp cấu thành chỉ là một phần của lãnh thổ của bất kỳ quốc gia, trong đó ngoài cũng bao gồm các khu vực không thích hợp cho nông nghiệp, chẳng hạn như rừng, núi, và các vùng nước nội địa. Đất nông nghiệp bao gồm 38% diện tích đất của thế giới, với diện tích đất trồng đại diện cho ít hơn một phần ba đất nông nghiệp (11% diện tích đất của thế giới). * Tại Việt Nam, đất nông nghiệp được định nghĩa là đất sử dụng vào mục đích sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối và mục đích bảo vệ, phát triển rừng. Đất nông nghiệp bao gồm đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thuỷ sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác.

+ Đất sản xuất nông nghiệp: Là đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp. Bao gồm đất trồng cây hàng năm và đất trồng cây lâu năm. + Đất lâm nghiệp: Là đất có rừng tự nhiên hoặc có rừng trồng, đất khoanh nuôi phục hồi rừng (đất đã giao, cho thuê để khoanh nuôi, bảo vệ nhằm phục hồi rừng bằng hình thức tự nhiên là chính), đất để trồng rừng mới (đất đã giao, cho thuê để trồng rừng và đất có cây rừng mới trồng chưa đạt tiêu chuẩn rừng). Theo loại rừng lâm nghiệp bao gồm: đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng.

n 6 + Đất nuôi trồng thuỷ sản: Là đất được sử dụng chuyên vào mục đích nuôi, trồng thuỷ sản, bao gồm đất nuôi trồng nước lợ, mặn và đất chuyên nuôi trồng nước ngọt. + Đất làm muối: Là đất các ruộng để sử dụng vào mục đích sản xuất muối. + Đất nông nghiệp khác: Là đất tại nông thôn sử dụng để xây dựng nhà kính (vườn ươm) và các loại nhà khác phục vụ mục đích trồng trọt, kể cả các hình thức trồng trọt không trực tiếp trên đất, xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được pháp luật cho phép, đất để xây dựng trạm, trại nghiên cứu thí nghiệm nông nghiệp, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thủy sản, xây dựng cơ sở ươm tạo cây giống, con giống, xây dựng nhà kho, nhà của hộ gia đình, cá nhân để chứa nông sản, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, máy móc, công cụ sản xuất nông nghiệp [10]. * Việc phân loại đất đất nông nghiệp được căn cứ vào mục đích sử dụng đất, cụ thể theo quy định tại Luật Đất đai số 13/2003/QH11 thì: + Đất trồng cây hàng năm gồm đất trồng lúa, đất đồng cỏ dùng vào chăn nuôi, đất trồng cây hàng năm khác; + Đất trồng cây lâu năm; + Đất rừng sản xuất; + Đất rừng phòng hộ; + Đất rừng đặc dụng; + Đất nuôi trồng thuỷ sản; + Đất làm muối; + Đất nông nghiệp khác theo quy định của Chính phủ[4].2 Những nhân tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất trong nông nghiệp Sử dụng đất đai là hệ thống các biện pháp nhằm điều hòa mối quan hệ giữa người và đất, trong tổ hợp các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác với môi trường.