Chương 1: Cơ sở lý luận về cung ứng dịch vụ hành chính công trên địa bàn cấp huyện. Chương 2: Thực trạng cung ứng dịch vụ hành chính công trên địa bàn huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ hành chính công trên địa bàn huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. 8 Luan van Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về cung ứng dịch vụ hành chính công trên địa bàn cấp huyện 1.
Những vấn đề chung về cung ứng dịch vụ hành chính công trên địa bàn cấp huyện 1. Khái niệm, đặc trƣng, vai trò của cung ứng dịch vụ hành chính công 1. Khái niệm Dịch vụ công: Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về dịch vụ công, dựa vào vai trò, chức năng hay trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện hoạt động cung ứng dịch vụ công mà có những khái niệm cụ thể khác nhau. Hoặc tùy vào bối cảnh của từng quốc gia mà khái niệm và phạm vi về dịch vụ công cũng có sự khác nhau.
Cụ thể: Ở Canada, có tới 34 lĩnh vực hoạt động được coi là dịch vụ công, từ quốc phòng, an ninh, pháp chế đến các chính sách kinh tế - xã hội như môi trường, y tế, văn hóa, giáo dục,… Ở Pháp, khái niệm dịch vụ công được hiểu bao gồm các hoạt động phục vụ nhu cầu về tinh thần và sức khỏe của người dân (như giáo dục, văn hóa, y tế, thể thao… thường được gọi là hoạt động sự nghiệp), các hoạt động phục vụ đời sống dân cư mang tính công nghiệp (điện, nước, giao thông công cộng, vệ sinh môi trường… thường được coi là hoạt động công ích), hay các dịch vụ hành chính công bao gồm các hoạt động của cơ quan hành chính về cấp phép, hộ khẩu, hộ tịch… và cả hoạt động thuyết vụ, trật tự, an ninh, quốc phòng. Ở Việt Nam, dịch vụ công được hiểu tập trung nhiều hơn vào chức năng phục vụ lợi ích xã hội của nhà nước, mà không bao gồm các chức năng công quyền, như lập pháp, hành pháp, tư pháp, ngoại giao,… qua đó nhấn 9 Luan van mạnh vai trò chủ thể của nhà nước trong việc cung cấp các dịch vụ cho cộng đồng. Tại Điều 32, Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015 có quy định: “Bộ, cơ quan ngang Bộ là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về một hoặc một số ngành, lĩnh vực và dịch vụ công thuộc ngành, lĩnh vực trong phạm vi toàn quốc”. Điều này không có nghĩa Nhà nước sẽ độc quyền trong cung ứng dịch vụ công mà theo xu hướng hiện nay, Nhà nước đang dần xã hội hóa một số dịch vụ công, chuyển dần sang cho tư nhân thực hiện như y tế, giáo dục,… Bên cạnh đó, Nhà nước cũng đang dần thực hiện công cuộc cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước.
Trên cơ sở các quan điểm trên, ta có thể rút ra định nghĩa dịch vụ công như sau: Dịch vụ công là những hoạt động phục vụ nhu cầu thiết yếu của xã hội, vì lợi ích chung của cộng đồng, của xã hội do Nhà nước trực tiếp đảm nhận hay ủy quyền, và tạo điều kiện cho khu vực tư nhân thực hiện trên cơ sở quy định của pháp luật. Dịch vụ hành chính công Giống như dịch vụ công, dịch vụ hành chính công được hiểu theo nhiều cách khác nhau, dựa vào vai trò, chức năng hay trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công mà có những khái niệm cụ thể khác nhau. Cụ thể: - Dịch vụ hành chính công là loại hình dịch vụ mang tính đặc thù do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện, nó gắn với thẩm quyền mang tính quyền lực pháp lý, với hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ có tính chất pháp lý của tổ chức và công dân như cấp phép, hộ tịch, công chứng, chứng thực,… đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống hàng ngày, quyền và lợi ích của công dân mà Nhà nước phải có nghĩa vụ đảm bảo. 10 Luan van - Dịch vụ hành chính công là một loại hình dịch vụ công do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện để phục vụ các quyền và nghĩa vụ cơ bản của tổ chức và công dân.
Nói cách khác, dịch vụ hành chính công là những hoạt động phục vụ các quyền và nghĩa vụ cơ bản của các tổ chức và công dân, do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện dựa vào thẩm quyền hành chính – pháp lý của Nhà nước. - Hay theo Nguyễn Minh Tuấn – Bàn về Dịch vụ hành chính công – Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế - luật, 2002: “Dịch vụ hành chính công là những hoạt động nhất định phục vụ lợi ích chung thiết yếu của công dân và tổ chức do Nhà nước trực tiếp đảm nhận với mục đích phục vụ nhân dân, theo đó Nhà nước được thu các loại phí dịch vụ phù hợp theo quy định của pháp luật nhằm tiến hành các hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công một cách nhanh chóng, hiệu quả, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của các cá nhân, tổ chức và toàn xã hội”. - Tại Điểm 6, Điều 3 Nghị định 64/2007/NĐ-CP ngày 10/4/2007 của Chính phủ về việc Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước có quy định: “Dịch vụ hành chính công: là những dịch vụ liên quan đến hoạt động thực thi pháp luật, không nhằm mục tiêu lợi nhuận, do cơ quan nhà nước (hoặc tổ chức, doanh nghiệp được ủy quyền) có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân dưới hình thức các loại giấy tờ có giá trị pháp lý trong các lĩnh vực mà cơ quan nhà nước đó quản lý”. Tuy nhiên tại Khoản 3, Điều 3, Nghị định số 43/2011/NĐ-CP của Chính phủ ngày 13/6/2011, Quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang thông tin điện tử hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước đã nêu: “Dịch vụ hành chính công là những dịch vụ liên quan đến hoạt động thực thi pháp luật, không nhằm mục tiêu lợi nhuận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân dưới hình thức các loại giấy tờ có giá trị pháp lý trong các lĩnh vực mà cơ quan nhà nước đó quản lý.
11 Luan van Mỗi dịch vụ hành chính công gắn liền với một thủ tục hành chính để giải quyết hoàn chỉnh một công việc cụ thể liên quan đến tổ chức, cá nhân”. Dựa trên tính chất pháp lý và chủ thể có thẩm quyền cung ứng dịch vụ hành chính công thì khái niệm dịch vụ hành chính công trong Nghị định 43/2011/NĐ-CP được tiếp cận một cách chính thức vì trong khái niệm này dịch vụ hành chính công gắn liền với chức năng quản lý nhà nước và chỉ do các cơ quan nhà nước thực hiện, không bao gồm các dịch vụ do các tổ chức nhà nước ủy quyền thực hiện và mỗi dịch vụ hành chính công sẽ gắn liền với một thủ tục hành chính để giải quyết hoàn chỉnh một công việc cụ thể liên quan đển tổ chức, cá nhân. Trên cơ sở đó, ta có thể hiểu dịch vụ hành chính công cấp huyện như sau: dịch vụ hành chính công cấp huyện chính là những dịch vụ gắn liền với chức năng quản lý nhà nước cấp huyện, cụ thể là của Ủy ban nhân dân (UBND) cấp huyện và do các cơ quan nhà nước cấp huyện có thẩm quyền thực hiện nhằm cung ứng các dịch vụ đáp ứng nhu cầu của các tổ chức, cá nhân. Mỗi dịch vụ hành chính công cấp huyện gắn liền với thủ tục hành chính công cấp huyện cần được giải quyết phù hợp với thẩm quyền của cơ quan nhà nước và nhu cầu của cá nhân, tổ chức.
Cung ứng dịch vụ hành chính công: Cung ứng dịch vụ hành chính công là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện hoạt động đưa các dịch vụ hành chính công đến tổ chức, cá nhân có nhu cầu trong xã hội. Trên cơ sở pháp lý khái niệm về dịch vụ hành chính công được hiểu như sau: Tại Khoản 3, Điều 3, Nghị định số 43/2011/NĐ-CP của Chính phủ ngày 13/6/2011, Quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang thông tin điện tử hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước thì ta có thể hiểu một cách khái quát về hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công chính là việc tổ chức các hoạt động thực thi pháp luật mà 12 Luan van nhà nước muốn đưa đến các tổ chức, cá nhân trong xã hội trên cơ sở thẩm quyền theo quy định của pháp luật hay thực hiện các hoạt động pháp lý về các thủ tục, hồ sơ, giấy tờ đáp ứng nhu cầu của công dân đúng quyền và nghĩa vụ của công dân trong lĩnh vực hành chính nói riêng và tất cả các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân nói chung. Việc cung ứng dịch vụ hành chính công tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Khi cung ứng các dịch vụ này thì nhà nước sẽ sử dụng quyền lực công của mình để tạo ra các dịch vụ như: cấp phép, đăng ký, chứng nhận, thị thực,… Nhưng nếu xét về mặt hình thức, kết quả của các hoạt động này chính là các loại văn bản, giấy tờ phục vụ nhu cầu của người dân, chúng cũng chi phối không nhỏ đến các hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước.
Hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công của cơ quan hành chính nhà nước giúp cho nhà nước đảm bảo quyền dân chủ và các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân thông qua việc sử dụng quyền lực của mình. Các hoạt động phục vụ trực tiếp đến tổ chức, công dân như: đăng ký, cấp giấy phép, cấp các loại giấy chứng nhận, công chứng, hộ tịch,… mà các cơ quan hành chính nhà nước tiến hành để thực hiện chức năng quản lý nhà nước của UBND cấp huyện. Hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công cấp huyện được thực hiện theo cơ chế một cửa liên thông nhằm đáp ứng nhu cầu của tổ chức và công dân.