Luận văn một số biện pháp phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất ở việt nam hiện nay

Tài liệu nghiên cứu Luận văn một số biện pháp phát huy vai trò của khoa học và công nghệ đối với sự phát triển của lực, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hồng Loan
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Phát Huy Vai Trò Của Khoa Học Và Công Nghệ Đối Với Sự Phát Triển Của Lực Lượng Sản Xuất Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT
• 1.1. Một số lý luận chung về khoa học và công nghệ
• 1.1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.1.1.1. Khái niệm Khoa học
• 1.1.1.2. Đặc điểm của khoa học
• 1.1.1.3. Khái niệm Công nghệ
• 1.1.1.4. Đặc điểm công nghệ
• 1.1.1.5. Khái niệm Khoa học và công nghệ
• 1.1.1.6. Quan hệ biện chứng giữa khoa học và công nghệ
• 1.1.2. Một số lý luận chung về Lực lượng sản xuất
• 1.1.2.1. Khái niệm và kết cấu của Lực lượng sản xuất
• 1.1.2.1.1. Khái niệm Lực lượng sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG
• 2.1. Thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển của khoa học và công nghệ ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Thực trạng phát triển KH&CN ở Việt Nam hiện nay
• 2.3. Nguyên nhân của thực trạng
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Hoàn thiện công tác xây dựng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ
• 3.2. Tăng cường việc hoàn thiện chất lượng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ
• 3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ
• 3.4. Nâng cao nhận thức của xã hội và các tầng lớp dân cư về vai trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Khoa Học và Công Nghệ trong Phát Triển LLSX

Khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của lực lượng sản xuất (LLSX) ở Việt Nam. Từ những lý thuyết cơ bản đến ứng dụng thực tiễn, KH&CN tạo ra bước ngoặt trong quá trình sản xuất, thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội. Như C.Mác đã khẳng định, KH&CN trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, thúc đẩy sự phát triển của LLSX. Việc đầu tư vào KH&CN là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Khóa luận này đi sâu vào phân tích vai trò của KH&CN, thực trạng và đề xuất các giải pháp để phát huy tối đa tiềm năng của KH&CN trong phát triển LLSX.

1.1. Định Nghĩa Khoa Học và Công Nghệ Nền Tảng Lý Thuyết

Khoa học là hệ thống tri thức về tự nhiên, xã hội và tư duy, được thể hiện qua các lý thuyết, định luật và nguyên tắc. Công nghệ là ứng dụng kiến thức khoa học để biến tài nguyên thành sản phẩm, nâng cao mức sống xã hội. Khoa học và công nghệ là hai yếu tố không thể tách rời, có mối quan hệ biện chứng, tác động lẫn nhau và cùng đóng góp vào sự phát triển của LLSX. "Công nghệ là tập hợp một hệ thống kiến thức và kết quả của khoa học được ứng dụng nhằm mục đích biến các tài nguyên thiên nhiên thành các sản phẩm". Hiểu rõ các khái niệm cơ bản này là tiền đề quan trọng để đánh giá và phát huy vai trò của KH&CN.

1.2. Lực Lượng Sản Xuất Khái Niệm và Các Yếu Tố Cấu Thành

LLSX là năng lực thực tiễn của con người trong quá trình sản xuất, bao gồm người lao động và tư liệu sản xuất. Người lao động là yếu tố quan trọng nhất, với kỹ năng, tri thức và kinh nghiệm. Tư liệu sản xuất bao gồm đối tượng lao động và công cụ lao động. LLSX là mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, được tích lũy và phát triển qua các thế hệ. "LLSX chính là toàn bộ các nhân tố vật chất, kĩ thuật của quá trình sản xuất và do các yếu tố đó là ngƣời lao động và tƣ liệu sản xuất hợp thành." Nâng cao trình độ của LLSX là mục tiêu hàng đầu để phát triển kinh tế - xã hội.

II. Thách Thức Thực Trạng Phát Triển Khoa Học và Công Nghệ ở VN

Mặc dù KH&CN đã có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, song vẫn còn nhiều hạn chế. Đầu tư cho KH&CN còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển. Nguồn nhân lực KH&CN còn thiếu và yếu về chất lượng. Cơ sở vật chất, trang thiết bị còn lạc hậu. Cơ chế quản lý KH&CN còn nhiều bất cập. Việc ứng dụng KH&CN vào sản xuất và đời sống còn chậm. Những thách thức này đòi hỏi Việt Nam phải có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt để nâng cao năng lực KH&CN và phát huy vai trò của KH&CN trong phát triển LLSX.

2.1. Điểm Mạnh và Điểm Yếu của Nguồn Lực Khoa Học Việt Nam

Việt Nam có đội ngũ các nhà khoa học tâm huyết, sáng tạo. Tuy nhiên, số lượng nhà khoa học còn hạn chế, trình độ chuyên môn chưa cao, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao. Cơ chế đãi ngộ chưa đủ hấp dẫn để thu hút và giữ chân nhân tài. "Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ" là một trong những biện pháp cần được ưu tiên hàng đầu. Cần có chính sách đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhân tài để xây dựng đội ngũ KH&CN mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển.

2.2. Hạn Chế trong Cơ Chế Quản Lý và Đầu Tư cho KH CN

Cơ chế quản lý KH&CN còn nhiều bất cập, chưa tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Thủ tục hành chính còn rườm rà, phức tạp. Đầu tư cho KH&CN còn thấp, chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước. Thiếu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào KH&CN. Cần cải cách cơ chế quản lý KH&CN, tăng cường đầu tư từ các nguồn khác nhau và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào hoạt động KH&CN.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Phát Triển Khoa Học Công Nghệ

Để phát huy vai trò của KH&CN đối với sự phát triển của LLSX, cần hoàn thiện chính sách của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực KH&CN. Cần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Cần tăng cường đầu tư cho KH&CN, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ mũi nhọn. Cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế về KH&CN để tiếp thu tri thức và kinh nghiệm tiên tiến của thế giới.

3.1. Xây Dựng Môi Trường Pháp Lý Thuận Lợi Cho KH CN

Việc xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy hoạt động KH&CN. Các văn bản pháp luật cần cụ thể, rõ ràng, dễ thực hiện và phù hợp với thực tiễn. Cần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích sáng tạo và đổi mới. Đồng thời, cần có cơ chế xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực KH&CN. "Hoàn thiện công tác xây dựng chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ" là nền tảng để KH&CN phát triển bền vững.

3.2. Tăng Cường Đầu Tư và Huy Động Nguồn Lực cho KH CN

Đầu tư cho KH&CN là đầu tư cho tương lai. Cần tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia đầu tư vào KH&CN. Cần có chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng để thu hút đầu tư vào KH&CN. Cần đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư, bao gồm vốn ODA, vốn FDI và vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm.

IV. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Khoa Học và Công Nghệ

Nguồn nhân lực KH&CN là yếu tố quyết định sự thành công của sự nghiệp phát triển KH&CN. Cần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ KH&CN. Cần có chính sách thu hút và giữ chân nhân tài, tạo môi trường làm việc sáng tạo, hấp dẫn. Cần tăng cường hợp tác quốc tế về đào tạo KH&CN để nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ KH&CN.

4.1. Đổi Mới Phương Pháp Đào Tạo và Bồi Dưỡng Cán Bộ KH CN

Cần đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo KH&CN, gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất và đời sống. Tăng cường đào tạo kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm và kỹ năng giải quyết vấn đề cho sinh viên và cán bộ KH&CN. Khuyến khích các trường đại học và viện nghiên cứu hợp tác với doanh nghiệp để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của thị trường. "Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ" là nhiệm vụ then chốt.

4.2. Thu Hút và Trọng Dụng Nhân Tài Khoa Học Công Nghệ

Cần có chính sách đãi ngộ hấp dẫn về lương, thưởng và điều kiện làm việc để thu hút và giữ chân nhân tài. Tạo môi trường làm việc sáng tạo, cạnh tranh lành mạnh và tôn trọng sự khác biệt. Đánh giá đúng năng lực và đóng góp của cán bộ KH&CN, có cơ chế thăng tiến rõ ràng, minh bạch. Tạo điều kiện cho cán bộ KH&CN tham gia vào các dự án nghiên cứu lớn, có cơ hội học tập và nâng cao trình độ ở nước ngoài.

V. Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ trong Sản Xuất và Đời Sống

Ứng dụng KH&CN vào sản xuất và đời sống là mục tiêu cuối cùng của sự nghiệp phát triển KH&CN. Cần đẩy mạnh chuyển giao công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học vào doanh nghiệp. Cần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) để tạo ra sản phẩm và dịch vụ mới. Cần nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò của KH&CN trong phát triển kinh tế - xã hội.

5.1. Thúc Đẩy Chuyển Giao Công Nghệ và Thương Mại Hóa Kết Quả NC

Cần xây dựng cơ chế khuyến khích các viện nghiên cứu và trường đại học chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp. Tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận và ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học. Hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký bản quyền, sáng chế và thương mại hóa sản phẩm. Tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy ứng dụng KH&CN vào sản xuất.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Xã Hội về Vai Trò của KH CN

Cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về KH&CN cho mọi tầng lớp nhân dân. Tổ chức các hoạt động khoa học, công nghệ để thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Khuyến khích các phương tiện truyền thông đưa tin về các thành tựu KH&CN của Việt Nam và thế giới. "Nâng cao nhận thức của xã hội và các tầng lớp dân cƣ về vai trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển của lực lƣợng sản xuất" là yếu tố quan trọng để tạo sự đồng thuận và ủng hộ cho sự nghiệp phát triển KH&CN.

VI. Tương Lai Định Hướng Phát Triển Khoa Học và Công Nghệ Việt Nam

Phát triển KH&CN là nhiệm vụ chiến lược, then chốt để Việt Nam đạt được mục tiêu trở thành nước công nghiệp phát triển vào năm 2045. Cần xác định rõ các lĩnh vực KH&CN ưu tiên phát triển, phù hợp với điều kiện và tiềm năng của đất nước. Cần xây dựng hệ sinh thái KH&CN đồng bộ, hiệu quả, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước. Cần chủ động hội nhập quốc tế về KH&CN để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức.

6.1. Lựa Chọn Các Lĩnh Vực Ưu Tiên Phát Triển KH CN

Cần xác định rõ các lĩnh vực KH&CN ưu tiên phát triển, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ mũi nhọn, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn và đóng góp vào sự phát triển bền vững. Chú trọng phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ, phục vụ cho các ngành công nghiệp chủ lực.

6.2. Xây Dựng Hệ Sinh Thái KH CN Đồng Bộ và Hiệu Quả

Cần xây dựng hệ sinh thái KH&CN đồng bộ, bao gồm các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ KH&CN. Tạo môi trường thuận lợi cho sự hợp tác và chia sẻ thông tin giữa các thành phần trong hệ sinh thái. Xây dựng các trung tâm ươm tạo doanh nghiệp, khu công nghệ cao để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số lý luận cơ bản về KH&CN và vai trò của nó đối với sự phát triển của LLSX. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển của KH&CN ở Việt Nam hiện nay và nguyên nhân của thực trạng. Chƣơng 3: Một số biện pháp phát huy vai trò của KH&CN đối với sự phát triển của LLSX ở Việt Nam hiện nay. 4 Chƣơng 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VÀ VAI TRÕ CỦA NÓ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƢỢNG SẢN XUẤT 1.

Một số lý luận chung về khoa học và công nghệ 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm Khoa học * Khoa học là gì? Khoa học đƣợc hiểu là tập hợp những hiểu biết về tự nhiên, xã hội và tƣ duy của con ngƣời đƣợc thể hiện qua các sản phẩm thông qua các sáng kiến dƣới dạng các lý thuyết, định lý, định luật và nguyên tắc. Tùy theo từng mục đích khác nhau, chúng ta có thể phân tích đƣợc khái niệm khoa học ở nhiều khía cạnh khác nhau.

Ở mức độ khái quát của khoa học thì đƣợc hiểu ở các góc độ sau: Thứ nhất, khoa học là một hình thái ý thức xã hội Thứ hai, khoa học là một hoạt động xã hội đặc thù Thứ ba, khoa học là một hệ thống tri thức của nhân loại về tự nhiên, xã hội và con người Vậy nên theo quan điểm hiện nay, khoa học đƣợc coi là “một hệ thống những tri thức về tự nhiên, xã hội và tƣ duy, về những quy luật phát triển khách quan của tự nhiên”,. Mỗi một bộ môn khoa học là sự tồn tại một thể thống nhất của các thành tố: chủ thể khoa học và khách thể khoa học. Bên cạnh đó còn cần phải có ngôn ngữ khoa học tức ngôn ngữ chuyên môn hóa nhƣ: ký hiệu, biểu trƣng, phƣơng trình, công thức… là phƣơng tiện ghi nhận, biểu đạt, giữ gìn tri thức tích và đƣợc truyền bá. Từ đó ta có thể hiểu một cách khái quát: “Khoa học là một hệ thống tri thức, được khái quát từ thực tiễn và đã được thực tiễn kiểm nghiệm, phản ánh 5 dưới dạng lôgíc trừu tượng những thuộc tính, kết cấu, những mối liên hệ bản chất, những quy luật của tự nhiên, của xã hội và chính bản thân con người”.

* Đặc điểm của khoa học: Khoa học bao gồm: “là một số hệ thống tri thức về các quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội, và tư duy. Hệ thống tri thức này được hình thành trong lịch sử và không ngừng phát triển trên cơ sở thực tiễn của xã hội. Phân biệt ra 2 hệ thống tri thức: tri thức kinh nghiệm và tri thức khoa học”. Tri thức kinh nghiệm: “đó là “những hiểu biết được tích lũy qua các hoạt động sống hàng ngày trong mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên”.

“Tri thức kinh nghiệm được con người không ngừng sử dụng và phát triển trong các hoạt động thực tế””. Tri thức khoa học: “là những hiểu biết được tích lũy một cách có hệ thống nhờ hoạt động nghiên cứu khoa học, các họat động đều có mục tiêu xác định và sử dụng phương pháp khoa học”. Tri thức khoa học dựa trên các kết quả quan sát, thu thập được qua những thí nghiệm và qua các sự kiện xảy ra một cách ngẫu nhiên trong hoạt động xã hội và trong tự nhiên”. Ta có thể thấy, những kết quả trong thực tiễn của quá trình nghiên cứu chính là khoa học chính, trong hoạt động sản xuất thì khoa học đóng một vai trò to là lớn tác độn trực tiếp mạnh mẽ lại hoạt động sản xuất.

Nhƣ vậy, khoa học có thể hoàn toàn trở thành LLSX trực tiếp mà con ngƣời có thể đƣa vào. Khái niệm Công nghệ * Khái niệm Công nghệ Ở Việt Nam, cho đến nay thì công nghệ thƣờng đƣợc hiểu là quá trình tiến hành công đoạn sản xuất và là thiết bị để thực hiện một công việc. Cách hiểu này có xuất xứ từ Liên Xô trƣớc đây: “công nghệ là tập hợp các phƣơng pháp gia công, chế tạo, làm thay đổi trạng thái, tính chất, hình dáng nguyên, 6 vật liệu hay bán thành phẩm sử dụng trong quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh”. Định ngĩa về hai từ công nghệ đã dần trở nên rộng rãi và phổ biến khi nó đƣợc con ngƣời đón nhận theo chiều hƣớng tích cực với việc thay đổi tên gọi của các tạp chí lớn trên thế giới nhƣ “Tạp chí khoa học và kỹ thuật” đổi thành “Khoa học và công nghệ”.

Cách chung nhất hiểu về công nghệ đƣợc hiểu nhƣ sau: “Công nghệ là tập hợp một hế thống kiến thức và kết quả của khoa học được ứng dụng nhằm mục đích biến các tài nguyên thiên nhiên thành các sản phẩm. Công nghệ là chía khóa cho sự phát triển, niềm hi vọng để nâng cao mức sống xã hội”. * Đặc điểm công nghệ Mỗi khoa học và công nghệ đều bao gồm các thành phần chính: Kỹ thuật: Bao gồm các máy móc, thiết bị. “Thành phần kỹ thuật là cốt lõi của bất kì công nghệ nào”.

Nhờ vào các máy móc, kỹ thuật hiện đại của công nghệ mà con ngƣời đã tạo ra đƣợc những nguồn năng lƣợng khổng lồ cho các hoạt động sản xuất. Con ngƣời: “Bao gồm sự hiểu biết, có kiến thức sâu rộng, kinh nghiệm cuộc sống, kỹ năng do học hỏi, đƣợc hình thành trong hoạt động lao động, bên cạnh đó con ngƣời cũng có những tố chất khác nhƣ cần cù sáng tạo, biết học hỏi tìm những điều mới lạ, biết hợp tác nhịp nhàng với nhau, giúp đỡ nhau tạo ra những nền văn hóa lao động. Thông tin: Dữ liệu về phần kĩ thuật, về con ngƣời và tổ chức. Các thông số về đặc tính của thiết bị về vận hành thiết bị.

Khái niệm Khoa học và công nghệ KH&CN đƣợc hiểu là một nhân tố nằm trong lĩnh vực tinh thần của đời sống xã hội, tuy nhiên ngƣời ta nhận thấy KH&CN là một nhân tố đặc biệt của LLSX, để nhân tố này có thể phát huy hết đƣợc vai trò của nó chỉ khi đƣợc kết hợp với con ngƣời và các yếu tố về tƣ liệu lao động. 7 Thông qua KH&CN hệ thống những tri thức sẽ phần nào phản ánh rõ ràng nhất hiện thực khách quan và những giải pháp tối ƣu để cải tạo thực hiện đã đƣợc thực tiễn kiểm nghiệm, nhanh chóng đƣợc áp dụng vào quá trình sản xuất vật chất. Nhận xét về mối quan hệ giữa KH&CN trong sản xuất, Ăngghen viết: “Kỹ thuật phụ thuộc mạnh mẽ vào tình trạng khoa học, khoa học phụ thuộc vào đòi hỏi của kỹ thuật còn mạnh hơn. Nếu xã hội có yêu cầu về kỹ thuật thì nó sẽ giúp cho khoa học tiến lên phía trước hơn mười trường đại học”.

KH&CN có rất nhiều nội dung phong phù, đƣợc thể hiện nhƣ là trụ cột chính của KH&CN: Thứ nhất, khoa học về sự sống: có hai sự đột phá đó là công nghệ gen và công nghệ tế bào, chính sự phát triển này đã đƣa ngành công nghiệp phát triển giống bƣớc sáng một trang mới giúp con ngƣời thể tạo ra những giống, những loại theo ý muốn. Trong lĩnh vực của khoa học sự sống phải kể đến một trong những ngƣời đạt giải Nobel năm 1996, Rô-bớt-cớt nói: “Nếu thế kỷ đã qua là thế kỷ của vật lý và hóa học, thì thế kỷ tới (Thế kỷ XXI) sẽ là thế kỷ của sinh học”. Thứ hai, công nghệ về vật liệu: Bên cạnh việc tái chế các vật liệu đã có sẵn. Thì sự phát triển của nguyên vật liệu mới đƣợc chú trọng hơn, tạo ra những loại vật liệu hoàn toàn mới bằng cách thay đổi tỷ lệ, cách thức pha chế, nhiệt độ từ những hỗn hợp chất đã phát hiện ra, những nguyên tố hóa học chƣa đƣợc biết đến, thậm chí có thể đó là những hỗn hợp phi vật chất.

Thứ ba, khoa học về năng lƣợng: Vấn đề ô nhiễm môi trƣờng đang là vấn đề rất khó khăn mà chúng ta phải đƣơng đầu. Một con số rất lớn lên đến trên 98% những nguồn năng lƣợng gây ô nhiễm hoặc tổn hại đến môi trƣờng và cả sức khỏe, lại ít có khả năng phục hồi đƣợc con ngƣời đang sử dụng. 8 Thứ tư, khoa học về CNTT: Bên cạnh sự phát triển với tốc độ chóng mặt của CNTT khiến thế giới ngày càng bị giới hạn, bão hòa, khoảng cách về thời gian và không gian bị xóa nhòa. CNTT chủ yếu tạp trung vào kỹ thuật phần cứng, phần mềm, mạng,.

Sự phát triển của CNTT đƣợc đánh dấu bởi các sự kiện: "năm 1946, Ét-cơ và Mát-chơ-li cùng với các cộng sự ở trƣờng Đại học Pen-si-lơ-va-ni-a ở Mỹ đã cho ra đời chiếc máy tính điện tử cỡ lớn đầu tiên". Ở cả bốn ngành KH&CN nói trên thì đều đƣợc coi là bốn trụ cột chính của công nghệ cao. Những tri thức khoa học ngày càng đƣợc phát triển đến những trình độ cao nhất, nó không dừng lại ở đó mà đƣợc con ngƣời tích lũy và nâng cao qua các thế hệ, có tác động mạnh mẽ đến sản xuất và nó đƣợc gọi là công nghệ cao. Ngoài bốn ngành công nghệ trên thì nhiều nƣớc trên thế giới còn thêm vào lĩnh vực công nghệ cao nhiều ngành khác nữa.

Ví dụ nhƣ: KH&CN tự động hóa và khoa học vũ trụ đều là công nghệ cao. Quan hệ biện chứng giữa khoa học và công nghệ KH&CN tuy nội dung khác nhau nhƣng lại có mối quan hệ mật thiết với nhau. Cụ thể từ khi còn ở trình độ thấp, khi khoa học tác động tới kĩ thuật và sản xuất còn yếu, cho đến ngày nay khi khoa học công nghệ phát triển thì nó tác động mạnh mẽ và trực tiếp tới sản xuất. Đầu thế kỷ XX, mối quan hệ mật thiết giữa KH&CN đã tạo nên một cuộc cách mạng KH&CN hiện đại của xã hội loài ngƣời, đánh dấu quá trình KH&CN biến thành LLSX trực tiếp là điều kiện cần để đƣa LLSX lên một bƣớc phát triển mới.

Cuộc cách mạng KH&CN hiện đại là đột phá căn bản trong bản thân các lĩnh vực KH&CN cũng nhƣ mối quan hệ và chức năng xã hội của chúng, khiến cho cơ cấu và động thái phát triển của các LLSX bị thay đổi hoàn toàn. Ở nét khái quát nhất có thể định nghĩa cuộc cách mạng KH&CN hiện đại là sự biến đổi tận gốc LLSX của xã hội. 9 Mối quan hệ giữa KH&CN đƣợc phát triển qua các giai đoạn khác nhau: Vào thế kỉ XVII - XVIII thì KH&CN đã phát triển theo một hƣớng riêng và đã có những mặt công nghệ đi trƣớc khoa học.