Đình Công Ở Việt Nam: Phân Tích Thực Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đình công ở việt nam thực trạng và giải pháp, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyen Phi Hai
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vu Hoang Ngan
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế lao động
• Đề tài: Đình Công Ở Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÌNH CÔNG
• 1.1. Một số khái niệm có liên quan, phân loại và đặc điểm của đình công
• 1.1.1. Một số khái niệm có liên quan
• 1.1.2. Phân loại đình công
• 1.1.3. Đặc điểm của đình công
• 1.2. Bản chất của đình công
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến đình công
• 1.3.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.3.2. Các yếu tố khách quan
• 1.4. Hậu quả của đình công
• 1.4.1. Phạm vi doanh nghiệp
• 1.4.2. Phạm vi quốc gia
• 1.5. Cơ chế phòng ngừa và giải quyết đình công
• 1.5.1. Cơ chế phòng ngừa đình công
• 1.5.2. Cơ chế giải quyết đình công
• 1.6. Kinh nghiệm của Trung Quốc trong vấn đề đình công
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG ĐÌNH CÔNG Ở VIỆT NAM
• 2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến đình công ở Việt Nam
• 2.1.1. Đặc điểm kinh tế
• 2.1.2. Đặc điểm văn hóa - xã hội
• 2.2. Phân tích thực trạng đình công ở Việt Nam
• 2.2.1. Quy mô đình công
• 2.2.2. Cơ cấu đình công
• 2.2.2.1. Theo địa phương, theo miền Nam và Bắc
• 2.2.2.2. Theo loại hình doanh nghiệp
• 2.2.2.3. Theo ngành nghề
• 2.2.2.4. Theo thời gian
• 2.2.2.5. Theo loại hình tranh chấp
• 2.2.2.6. Theo tính hợp pháp
• 2.3. Nguyên nhân xảy ra đình công ở Việt Nam
• 2.3.1. Người sử dụng lao động chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật lao động, chưa quan tâm đúng mức đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động
• 2.3.2. Trình độ hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành kỷ luật lao động của người lao động và năng lực hoạt động của công đoàn cơ sở còn nhiều hạn chế
• 2.3.3. Công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực lao động còn đáp ứng chưa đầy đủ các yêu cầu thực tế
• 2.3.3.1. Công tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật lao động chưa được triển khai đồng bộ và toàn diện
• 2.3.3.2. Công tác thanh tra, kiểm tra tình hình thực hiện pháp luật lao động còn nhiều hạn chế
• 2.3.3.3. Quy định của pháp luật về giải quyết tranh chấp lao động và đình công chưa phù hợp với tình hình thực tế
• 2.3.3.4. Chính sách tiền lương của Nhà nước chưa đảm bảo đời sống của người lao động
• 2.3.3.5. Sự bất hợp lý trong chiến lược phát triển các Khu công nghiệp
• 2.3.4. Tác động của một số yếu tố khách quan trên nền kinh tế - xã hội
• 2.4. Đánh giá một số giải pháp phòng ngừa và giải quyết đình công hiện nay
• 2.4.1. Về phòng ngừa đình công
• 2.4.2. Về giải quyết đình công
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA ĐÌNH CÔNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Mục tiêu chiến lược về quan hệ lao động của Việt Nam
• 3.2. Các nhóm giải pháp phòng ngừa đình công
• 3.2.1. Tăng cường công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực lao động, tích cực chấn lo để nâng cao đời sống người lao động
• 3.2.1.1. Sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động và Luật công đoàn
• 3.2.1.2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật lao động cho cả người sử dụng lao động và người lao động
• 3.2.1.3. Củng cố, kiện toàn tổ chức thanh tra lao động và nâng cao hiệu quả của công tác thanh tra, kiểm tra tình hình thực hiện pháp luật lao động trong doanh nghiệp
• 3.2.1.4. Tăng cường cơ chế đối thoại 03 bên ở cấp quốc gia và địa phương
• 3.2.1.5. Hoàn thiện chính sách tiền lương, bảo đảm nâng cao đời sống của người lao động
• 3.2.1.6. Hợp lý hóa quy hoạch phát triển các Khu công nghiệp, bảo đảm ổn định đời sống người lao động
• 3.2.1.7. Kiểm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội
• 3.2.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Công đoàn cơ sở
• 3.2.2.1. Nâng cao năng lực đại diện của Ban chấp hành công đoàn cơ sở
• 3.2.2.2. Thúc đẩy người sử dụng lao động tăng cường cơ chế đối thoại 02 bên trong doanh nghiệp và ký kết thỏa ước lao động tập thể
• 3.2.2.3. Nhóm giải pháp đối với người sử dụng lao động và các Hiệp hội người sử dụng lao động
• 3.2.2.3.1. Khắc phục những khác biệt văn hóa và phong cách quản lý nhân sự khác nhau
• 3.2.2.3.2. Nhận thức đúng đắn hơn về lợi ích đạt được khi thực hiện đầy đủ Pháp luật Lao động và chủ động tăng cường cơ chế đối thoại 02 bên
• 3.2.2.3.3. Tăng cường năng lực đại diện của các Hiệp hội người sử dụng lao động
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Thực trạng đình công ở Việt Nam

Thực trạng đình công ở Việt Nam trong giai đoạn 2007-2010 cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng các cuộc đình công, đặc biệt là trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Các yếu tố kinh tế như khủng hoảng tài chính toàn cầu và lạm phát cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình này. Nguyên nhân đình công chủ yếu liên quan đến việc người sử dụng lao động không tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật lao động, cùng với trình độ hiểu biết pháp luật và ý thức chấp hành kỷ luật của người lao động còn hạn chế.

1.1. Quy mô và cơ cấu đình công

Quy mô đình công được phân tích theo các tiêu chí như địa phương, loại hình doanh nghiệp, ngành nghề và thời gian. Các tỉnh như Đồng Nai, Bình Dương, và Tây Ninh có quy mô đình công tương đối lớn, với trung bình khoảng 500 người tham gia mỗi cuộc. Cơ cấu đình công cho thấy các doanh nghiệp FDI có tỷ lệ đình công cao hơn so với doanh nghiệp dân doanh, với quy mô trung bình 726 người/cuộc so với 300 người/cuộc.

1.2. Nguyên nhân và hậu quả

Nguyên nhân đình công bao gồm việc người sử dụng lao động không thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật, cùng với sự bất hợp lý trong chính sách tiền lương và quy hoạch phát triển các khu công nghiệp. Hậu quả đình công không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà còn gây mất an ninh trật tự tại địa phương, ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư nước ngoài và tăng trưởng kinh tế của đất nước.

II. Giải pháp phòng ngừa và giải quyết đình công

Giải pháp đình công được đề xuất nhằm xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động, sửa đổi và bổ sung Bộ luật Lao động, cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của công đoàn cơ sở. Luật đình công cần được hoàn thiện để phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo quyền lợi của người lao động và doanh nghiệp.

2.1. Tăng cường quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước cần được tăng cường thông qua việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động và Luật Công đoàn. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật lao động cần được triển khai đồng bộ và toàn diện. Cơ chế đối thoại ba bên ở cấp quốc gia và địa phương cần được củng cố để giải quyết các tranh chấp lao động một cách hiệu quả.

2.2. Nâng cao hiệu quả công đoàn

Công đoàn cơ sở cần nâng cao năng lực đại diện và thúc đẩy cơ chế đối thoại hai bên trong doanh nghiệp. Việc ký kết thỏa ước lao động tập thể cần được thực hiện một cách chủ động và minh bạch. Quyền đình công của người lao động cần được bảo vệ, đồng thời đảm bảo không ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.

III. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam

Kinh nghiệm quốc tế trong việc giải quyết đình công, đặc biệt là từ Trung Quốc, cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng cơ chế phòng ngừa và giải quyết đình công hiệu quả. Bài học cho Việt Nam bao gồm việc học hỏi các mô hình quản lý lao động tiên tiến, cũng như áp dụng các biện pháp phòng ngừa đình công dựa trên thực tiễn quốc tế. Đình công và kinh tế cần được xem xét trong mối quan hệ hài hòa, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và xã hội.

3.1. Kinh nghiệm từ Trung Quốc

Kinh nghiệm Trung Quốc cho thấy việc xây dựng cơ chế phòng ngừa đình công hiệu quả thông qua việc tăng cường đối thoại giữa người lao động và người sử dụng lao động. Giải quyết đình công cần được thực hiện thông qua các biện pháp hòa giải và trọng tài lao động, đảm bảo quyền lợi của cả hai bên.

3.2. Bài học áp dụng cho Việt Nam

Bài học cho Việt Nam bao gồm việc học hỏi các mô hình quản lý lao động tiên tiến từ Trung Quốc, cũng như áp dụng các biện pháp phòng ngừa đình công dựa trên thực tiễn quốc tế. Đình công và xã hội cần được xem xét trong mối quan hệ hài hòa, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2010, tình trạng đình công tại Việt Nam đã trở thành một hiện tượng xã hội nổi bật, gây ảnh hưởng sâu rộng đến quan hệ lao động và sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo số liệu thống kê, số vụ đình công tăng từ 551 vụ năm 2007 lên đỉnh điểm 720 vụ năm 2008, sau đó giảm xuống còn 218 vụ năm 2009 và lại tăng trở lại 418 vụ năm 2010. Tỷ lệ lạm phát cao, dao động từ 6,52% đến 19,89% trong giai đoạn này, cùng với mức thu nhập bình quân tháng của người lao động chỉ khoảng 3,2 triệu đồng, đã tạo áp lực lớn lên đời sống người lao động, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các cuộc đình công. Đặc biệt, đình công tập trung chủ yếu tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), với quy mô trung bình khoảng 726 người tham gia mỗi vụ, gấp hơn hai lần so với doanh nghiệp dân doanh.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa lý thuyết về đình công, phân tích thực trạng đình công tại Việt Nam theo các tiêu chí quy mô, ngành nghề, địa phương, loại hình doanh nghiệp và thời gian, đồng thời làm rõ nguyên nhân và đánh giá hiệu quả các giải pháp phòng ngừa, giải quyết đình công hiện nay. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp dân doanh và FDI trên toàn quốc trong giai đoạn 2007-2010. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hệ thống lý thuyết về tranh chấp lao động và đình công, trong đó:

• Khái niệm tranh chấp lao động được hiểu là những bất đồng về quyền và lợi ích phát sinh trong quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động, bao gồm tranh chấp cá nhân và tập thể.
• Đình công được định nghĩa là sự ngừng việc tạm thời, tự nguyện và có tổ chức của tập thể người lao động nhằm giải quyết tranh chấp lao động tập thể.
• Phân loại đình công theo phạm vi (toàn doanh nghiệp, bộ phận, toàn ngành), loại tranh chấp (về quyền hoặc lợi ích), tính hợp pháp (đình công hợp pháp hoặc bất hợp pháp), loại hình doanh nghiệp (dân doanh, FDI, nhà nước), địa phương và ngành nghề.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến đình công được chia thành yếu tố chủ quan (chính sách quản lý nhân sự, trình độ hiểu biết pháp luật, năng lực công đoàn, chính sách nhà nước) và yếu tố khách quan (khủng hoảng kinh tế, lạm phát, lan truyền đình công giữa các doanh nghiệp).
• Cơ chế phòng ngừa và giải quyết đình công bao gồm đối thoại xã hội, cơ chế ba bên (nhà nước, người lao động, người sử dụng lao động), pháp luật lao động và các biện pháp hòa giải, thương lượng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích thống kê và tổng hợp số liệu từ các nguồn chính thức như Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng cục Thống kê, các báo cáo thanh tra lao động và báo cáo tổng kết của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Cỡ mẫu khảo sát là 135 người lao động tại 4 doanh nghiệp FDI tiêu biểu ở các khu công nghiệp tại Hà Nội, Thanh Hóa và Hải Phòng trong năm 2010. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện tại các doanh nghiệp có tình trạng đình công nổi bật. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định lượng kết hợp phân tích định tính nhằm làm rõ nguyên nhân, đặc điểm và tác động của đình công. Quá trình nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2011, đảm bảo thu thập dữ liệu đầy đủ và cập nhật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phân bố đình công: Đình công chủ yếu xảy ra tại các doanh nghiệp FDI với quy mô trung bình 726 người/vụ, gấp hơn hai lần so với doanh nghiệp dân doanh (300 người/vụ). Đình công tập trung tại các tỉnh có nhiều khu công nghiệp như Đồng Nai, Bình Dương, Tây Ninh, chiếm trên 80% tổng số vụ đình công toàn quốc.

2. Nguyên nhân đình công: Có 4 nguyên nhân chính gồm: người sử dụng lao động không thực hiện đầy đủ quy định pháp luật lao động và không quan tâm đến quyền lợi người lao động; trình độ hiểu biết pháp luật và năng lực hoạt động của công đoàn cơ sở còn hạn chế; công tác quản lý nhà nước về lao động chưa đáp ứng yêu cầu thực tế; tác động của các yếu tố khách quan như khủng hoảng kinh tế, lạm phát cao và sự lan truyền đình công trong khu vực.

3. Tính chất và loại tranh chấp: Đình công về lợi ích chiếm tỷ lệ ngày càng cao, phản ánh mong muốn cải thiện điều kiện lao động, tăng lương và các khoản phụ cấp. Đình công về quyền giảm dần do nhận thức pháp luật của người lao động được nâng cao.

4. Hiệu quả các giải pháp phòng ngừa và giải quyết: Sau khi Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 22-CT/TW năm 2008 về tăng cường lãnh đạo xây dựng quan hệ lao động hài hòa, số vụ đình công giảm mạnh từ 720 vụ năm 2008 xuống còn 218 vụ năm 2009. Tuy nhiên, năm 2010 số vụ đình công lại tăng lên 418 vụ do tác động của lạm phát và tình trạng thiếu lao động cục bộ tại các khu công nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chủ yếu của đình công là do sự bất đồng lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động, đặc biệt trong các doanh nghiệp FDI nơi có sự khác biệt văn hóa doanh nghiệp và quan hệ lao động chưa ổn định. Sự thiếu đồng bộ trong thực thi pháp luật lao động và hạn chế trong năng lực công đoàn cơ sở làm cho các tranh chấp khó được giải quyết kịp thời, dẫn đến đình công tự phát. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của công tác tuyên truyền pháp luật và nâng cao năng lực công đoàn trong phòng ngừa đình công.

Biểu đồ phân bố số vụ đình công theo loại hình doanh nghiệp và địa phương sẽ minh họa rõ nét sự tập trung cao của đình công tại các doanh nghiệp FDI và các tỉnh có khu công nghiệp lớn. Bảng số liệu về mức thu nhập bình quân và tỷ lệ lạm phát cũng cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa điều kiện kinh tế xã hội và tình trạng đình công.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác quản lý nhà nước về lao động: Cần nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động trong doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI. Mục tiêu giảm 20% số vụ đình công trong vòng 2 năm, do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì thực hiện.

2. Hoàn thiện chính sách tiền lương và phúc lợi: Nhà nước cần xây dựng chính sách tiền lương phù hợp, đảm bảo cải thiện đời sống người lao động, giảm áp lực đình công về lợi ích. Thời gian thực hiện trong 3 năm, phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp.

3. Nâng cao năng lực và vai trò của công đoàn cơ sở: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng thương lượng cho cán bộ công đoàn, nhằm nâng cao hiệu quả đại diện người lao động. Mục tiêu đạt 80% công đoàn cơ sở có năng lực thương lượng tốt trong 2 năm tới.

4. Phát triển cơ chế đối thoại xã hội đa bên: Thúc đẩy đối thoại ba bên (nhà nước, người lao động, người sử dụng lao động) ở cấp quốc gia và địa phương để kịp thời giải quyết tranh chấp, phòng ngừa đình công. Thời gian triển khai ngay trong năm đầu tiên.

5. Quy hoạch và phát triển các khu công nghiệp hợp lý: Đảm bảo cân bằng cung cầu lao động, tránh tình trạng thiếu lao động cục bộ làm gia tăng đình công. Đề xuất thực hiện trong kế hoạch phát triển kinh tế vùng 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý nhà nước về lao động: Giúp hiểu rõ thực trạng và nguyên nhân đình công, từ đó xây dựng chính sách quản lý hiệu quả, giảm thiểu xung đột lao động.

2. Lãnh đạo doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp FDI: Nắm bắt các yếu tố dẫn đến đình công để điều chỉnh chính sách nhân sự, cải thiện quan hệ lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

3. Cán bộ công đoàn cơ sở và các tổ chức đại diện người lao động: Tăng cường năng lực thương lượng, đại diện quyền lợi người lao động, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế lao động, quản lý nhân sự: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn để nghiên cứu sâu hơn về tranh chấp lao động và các giải pháp phòng ngừa đình công.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đình công lại tập trung nhiều ở doanh nghiệp FDI?
   Doanh nghiệp FDI thường có quy mô lớn, sử dụng nhiều lao động giản đơn, quan hệ lao động chưa ổn định và khác biệt văn hóa doanh nghiệp, dẫn đến nhiều tranh chấp về quyền lợi. Mức đình công trung bình tại doanh nghiệp FDI là 726 người/vụ, gấp hơn hai lần doanh nghiệp dân doanh.

2. Nguyên nhân chính dẫn đến đình công tại Việt Nam là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu gồm người sử dụng lao động không thực hiện đầy đủ pháp luật lao động, trình độ hiểu biết pháp luật của người lao động còn hạn chế, năng lực công đoàn cơ sở yếu và tác động của các yếu tố kinh tế xã hội như lạm phát cao.

3. Các giải pháp phòng ngừa đình công hiệu quả nhất hiện nay?
   Tăng cường quản lý nhà nước, hoàn thiện chính sách tiền lương, nâng cao năng lực công đoàn, phát triển cơ chế đối thoại xã hội đa bên và quy hoạch hợp lý các khu công nghiệp là những giải pháp được đánh giá cao.

4. Tình trạng đình công ảnh hưởng thế nào đến kinh tế Việt Nam?
   Đình công làm gián đoạn sản xuất, ảnh hưởng đến tiến độ hợp đồng kinh tế, giảm niềm tin nhà đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, từ đó làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế.

5. Vai trò của công đoàn trong việc giảm thiểu đình công là gì?
   Công đoàn cơ sở đại diện quyền lợi người lao động, tham gia thương lượng, hòa giải tranh chấp, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, giảm thiểu nguy cơ đình công tự phát.

Kết luận

• Đình công tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2010 diễn biến phức tạp, tập trung chủ yếu tại doanh nghiệp FDI và các khu công nghiệp lớn.
• Nguyên nhân đình công bao gồm cả yếu tố chủ quan trong quản lý và nhận thức pháp luật, cùng các yếu tố khách quan như khủng hoảng kinh tế và lạm phát cao.
• Các giải pháp phòng ngừa và giải quyết đình công đã đạt được kết quả tích cực nhưng vẫn cần được đẩy mạnh và hoàn thiện hơn.
• Nâng cao năng lực công đoàn, hoàn thiện chính sách tiền lương và phát triển cơ chế đối thoại xã hội là những bước đi quan trọng trong tương lai.
• Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các bên liên quan xây dựng quan hệ lao động ổn định, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và công đoàn cần phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật dữ liệu để nâng cao hiệu quả quản lý quan hệ lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUCJNG DAI HOC KINH Tfe' QU6c DAN ---------------------------- NGUYEN PHI HAI ’ •. I /lvNG T: V PhONGUJANA* F DINH CONG 0 VIET NAM: THtfC TRANG VA GIAIPHAP CHUYfiN NGANH: KINH t£ LAO D0NG LUAN VAN THAC SY KINH TE • • NGUOl HUONG DAN KHOA HOC: PGS.TS VU HOANG NGAN w HA N6l - 2011 ' if CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM Hoc lap - Tu do - Hanh phuc --------------- o Oo--------------- LO'I CAM DOAN Ho va ten tac gia Nguyen Phi Hai Sinh nam 10/11/1985 Ma hoc vien CH170191 De tai Luan van Dinh cong o Viet Nam: Thuc trang va giai phap Toi xin cam doan, Luan van: “Dinh cong o Viet Nam: Thuc trang va giai phap”, la cong trinh nghien cuu cua rieng toi. Ngoai tru mot so khai niem ve dinh cong va dinh huong muc tieu chien luoc trong quan he lao dong o Viet Nam duoc trich dan trong cac tai lieu va cac van ban quy pham phap luat thi tat ca cac noi dung con lai cua Luan van la do toi nghien cuu, tuyet doi khong su dung noi dung tu cac cong trinh nghien cuu khac. Cac so lieu, cac nguon trich dan duoc su dung trong luan van la trung thuc va co nguon goc ro rang.

Neu vi pham loi cam doan nay, toi xin chiu hoan toan trach nhiem theo quy dinh cua Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan Ha Noi ve khoa luan tot nghiep. Ha Noi, ngayAO thangjO nam 2011 Tac gia luan van Nguyen Phi Hai LO’I CAM O’N Ho va ten tac gia Nguyen Phi Hai Sinh nam 10/11/1985 Ma hoc vien CH170191 De tai Luan van Dinh cong o Viet Nam: Thuc trang va giai phap Toi xin chan thanh cam on cac thay, co giao trong Khoa Kinh te va Quan ly Nguon nhan luc, Truong Dai hoc Kinh te Quoc dan Ha Noi da giup do toi trong suot thoi gian qua. Dac biet, toi xin chan thanh cam on PGS. Vu Hoang Ngan - Pho Truong Khoa Kinh te va Quan ly Nguon nhan luc da tan tinh huong dan toi hoan thanh luan van nay.

Toi cung xin gui loi cam on toi Lanh dao va toan the can bo, nhan vien cua Vu Lao dong - Tien luong, Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi da tao dieu kien giup do toi trong qua trinh thuc hien luan van nay. Ha Noi, ngay40 thang^O nam. 2011 Tac gia luan van BO LAO DONG - TIlVONG BINH CONG HOA XA IIOI CHU NGIHA VIET NAM Doc lap - Tu do - Hanh phuc VONG Hci Noi, ngciy05 thdngft) ncirri 2011 GIAY XAC NHAN Vu Lao dong - Tien lucrng, Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi xac nhan: Anh : Nguyen Phi Hai Sinh ngay : 10/11/1985. Da co qua trinh cong tac tai Phong Quan he Lao dong, Vu Lao dong - TiSn lucmg va nghien cuu de tai Luan van: “Dinh cong o Viet Nam: Thue trang va giai phap”.

De tai nay khong trung ten vdi bat ky de tai nao cua Vu Lao dong - Tien luong va cua Bo Lao dong - Thuong binh va Xa hoi; dong thoi, nguon so lieu ve dinh cong trong de tai luan van la trung thuc, co nguon goc ro rang. VU TRUONG PHO VU TRUONG VU LAO DONG - TIEN LUONG Le Xuan Thanh MUC LUC • • 1. Ly do chon de tai. Muc dfch nghien ciru cua de tai.

Doi tupng va pham vi nghien cuu cua de tai. Phuong phap nghien cuu cua de tai. Tinh hinh nghien cuu cua de tai. Y nghTa khoa hoc va thuc tien cua Luan van.

Ket cau cua Luan van. 6 CO SO LY LUAN VE DINH CONG.1 Mot so khai niem cd lien quan, phan loai va dac diem cua dinh cong.1 Mot sd khai niem co lien quan.2 Phan loai dinh cong.3 Dac diem cua dinh cong.2 Ban chat cua Dinh cong.3 Cac yeu to anh huong den dinh cong.1 Cac yeu td chu quan.2 Cac yeu to khach quan.4 Hau qua cua dinh cong.1 Pham vi doanh nghiep.2 Pham vi qudc gia.5 Co che phong ngira va giai quyet dinh cong.1 Cor che phong ngua dinh cong.2 Cor che giai quyet dinh cong.6 Kinh nghiem cua Trung Qudc trong van de dinh cong. 25 PHAN TICH THUC TRANG DINH CONG O VIET NAM.1 Dac diem kinh te - xa hoi anh huong den dinh cong o Viet Nam.1 Dac diem kinh te.2 Dac diem van hoa - xa hoi.2 Phan tich thuc trang dinh cong 6 Viet Nam.1 Quy mo dinh cong.2 Cor cau dinh cong.1 Theo dia phuong, theo mien Nam va Bac.2 Theo loai hinh doanh nghiep.3 Theo nganh nghe.4 Theo thbi gian.5 Theo loai hinh tranh chap.6 Theo tinh hop phap.3 Nguyen nhan xay ra dinh cong o Viet Nam.1 Ngudi su dung lao dong chua thuc hien day du cac quy dinh cua phap luat lao dong, chua quan tarn dung muc den quyen va lai (ch hap phap cua ngudi lao dong.2 Trinh do hieu biet phap luat, y thuc chap hanh ky luat lao dong cua ngudi lao dong va nang luc hoat dong cua cong doan ca sd con nhieu han che.3 Cong tac quan ly nha nude tren link vice lao dong chua dap ieng dicac yeu can thuc te.1 Cong tuyen truyen pho bien. giao due phap luat lao dong chua dune trien khai thuc hien dong bo va toan dien.2 Cong tac thanh tra, kiem tra tinh hinh thuc hien phap luat lao dong con nhieu han che.3 Quy dinh cua phap luat ve giai quyet tranh chap lao dong va dinh cong chua phu hop vbi tinh hinh thuc te.4 Chfnh sach tien luong cua Nha nude chua dam bao dbi song cua ngubi lao dong.5 Str bat hop ly trong chien luoc phat trien cac Khu cong nghiep.4 Do tac dong cua mot so yeu to khach quan tic nen kinh te - xa hoi.4 Danh gia mot so giai phap phong ngira va giai quyet dinh cong hien nay.1 Ve phong ngica dinh cong.2 Ve giai quyet dinh cong.76 CAC GIAI PHAP PHONG NGU A DINH CONG O VIET NAM.1 Muc tieu chien luge ve quan he lao dong cua Viet Nam.2 Cac nhom giai phap phong ngira dinh cong.1 Tang ctcdng cong tac quan ly nha nucrc tren linh vice lao dong, tich cue chain lo de nang cao ddi song ngudi lao dong.1 Sua doi, bo sung Bo luat Lao dong va Luat congdoan.2 Tang cubng cong tac tuyen truyen, pho bien, giao due phap luat lao dong cho ca ngubi sir dung lao dong va ngudi lao dong.3 Cung co, kien toan to chtrc thanh tra lao dong va nang cao hieu qua cua cong tac thanh tra, kiem tra tinh hinh thuc hien phap luat lao dong trong doanh nghiep.4 Tang cubng co che doi thoai 03 ben b cap quoc gia va dia phuong.5 Hoan thien chfnh sach tien luong, bao dam nang cao dbi song cua ngubi lao dong.6 Hop ly hoa quy hoach phat trien cac Khu cong nghiep.

bao dam on dinh dbi song ngubi lao dong.7 Kiem che lam phat, on dinh kinh te vT mo, bao dam an sinh xa hoi.2 Nang cao hieu qua hoat dong cua Cong doan cd sd.1 Nang cao nang lire dai dien cua Ban chap hanh cong doan co sd.2 Thuc day ngubi sir dung lao dong tang cubng co che doi thoai 02 ben trong doanh nghiep va ky ket thoa udc lao dong tap the.3 Nhom giai phap doi vdi ngudi sic dung lao dong va cac Hiep hoingudi sic dung lao dong.1 Khac phuc nhirng khac biet van hoa va phong each quan ly nhan sir ha khac.2 Nhan thuc dung dan hon ve lqi ich dat duoc khi thuc hien day du Phap luat Lao dong va chti dong tang cubng co che doi thoai 02 ben.3 Tang cubng nang lire dai dien cua cac Hiep hoi ngubi sir dung lao dong. 94 KET LU AN. 96 DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO 99 DANH MUC CAC BANG Ma so Ten bang Trang Bang 2.1: Mot so chi tieu kinh te cua Viet Nam (%) 27 Tien luong va thu nhap binh quan theo dia phirong (Don vi: 1000 Bang 2. dong/nguoi/thang) 29 Tien luong va thu nhap binh quan theo mien (Don vi: 1000 Bang 2.

dong/nguoi/thang) 20 Tien luong va thu nhap binh quan theo loai hinh doanh nghiep (Don Bang 2. vi: 1000 ddng/nguoi/thang) 21 Tien luong va thu nhap binh quan theo nganh (Don vi: 1000 Bang 2. dong/nguoi/thang) 21 Ty trong ve trinh do chuyen mon ky thuat cua dan so (%) vao Bang 2.7: Quy mo dinh cong theo dia phuong 33 Bang 2.8: Quy mo dinh cong theo loai hinh doanh nghiep 35 Bang 2.9: Quy mo dinh cong theo doanh nghiep covon dau tu nude ngoai 36 Bang 2.10: Quy mo dinh cong theo nganh nghe 38 Bang 2.11: Quy mo dinh cong theo thang trong nam 39 Bang 2.12: Co cau dinh cong theo dia phuong 40 Bang 2.13: Co cau dinh cong theo mien 42 Bang 2.14: Co cau dinh cong theo loai hinh doanh nghiep 45 Bang 2.15: Co cau dinh cong theo Doanh nghiep FDI 48 Bang 2.16: Co cau dinh cong theo nganh nghe 50 Bang 2.17: Co cau dinh cong theo thang 52 Bang 2.18: Co cau dinh cong theo quy 53 Bang 2.19: Co cau dinh cong theo loai tranh chap 56 Bang 2.20: Phan loai yeu sach ve dinh cong 58 DANH MUC CAC BIEU DO Ma so Ten bieu ao Trang Co cau dinh cong binh quan thbi ky 2007 den 2010 theo dia Bieu do 2.1: 41 phuong (%) Bieu db 2.2: Co cau dinh cong theo mien (%) 42 Bieu do 2.3: Co cau dinh cong theo mien (%) 43 Bieu do 2.4: Co cau dinh cong theo loai hinh doanh nghiep (%) 46 Co cau dinh cong binh quan thbi ky 2007 den 2010 theo doanh Bieu do 2.5: nghiep FDI (%) 48 Co cau dinh cong binh quan thbi ky 2007 den 2010 theo nganh Bieu do 2.6: 50 nghe(%) Bieu do 2.7: Co cau dinh cong binh quan thbi ky 2007 den 2010 theo thang (%) 53 Bieu do 2.8: Co cau dinh cong binh quan thbi ky 2007 den 2010 theo quy (%) 54 Bieu do 2.9: Co cau dinh cong theo quy (%) 55 Co cau dinh cong binh quan thbi ky 2007 den 2010 theo loai tranh Bieu do 2.10: 57 chap (%) Bieu do 2.11: Co cau dinh cong qua cac nam (so cuoc) 60 u. •' TRUONG dai hoc KINH Tfi' qu6c dan ---------------------------- NGUYEN PHI HAI DINH CONG 0 VIET NAM: THlTC TRANG VA GIAI PHAP CHUYfiN NGANH: KINH it LAO DONG • « HA NOT - 2011 1 LOI MO DAU Trong then gian qua, Viet Nam da khong ngirng cai each, md cua nen kinh t£ vdi su no luc va quyet tarn hoi nhap sau rong vao nen kinh te quoc te.

Nam 2000, Luat Doanh nghiep dune ban hanh, tao ra moi trudng phap ly thong thoang. thuc day khu virc kinh te tu nhan phat trien. Ben canh khu vuc kinh te nha nude, thi khu vuc kinh te tu nhan va khu vuc cd von dau tu nude ngoai (FDI) da phat trien manh me vdi hang loat cac doanh nghiep ra ddi, da tao nen su soi dong tren thi trudng lao dong va su chuyen bien manh me trong quan he lao dong cua Viet Nam.