Tổng quan nghiên cứu

Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh lý cơ xương khớp mạn tính phổ biến hàng đầu, chiếm khoảng 31,12% trong tổng số các ca thoái hóa cột sống tại Việt Nam và là nguyên nhân gây ra 63% tổng số ngày nghỉ ốm của người lao động. Theo các ước tính quốc tế, khoảng 80% người trưởng thành từng trải qua các cơn đau cột sống thắt lưng trong đời, dẫn đến thiệt hại kinh tế lên tới hàng trăm tỷ USD mỗi năm do sụt giảm năng suất làm việc. Tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông, nhóm bệnh nhân thoái hóa cột sống thắt lưng chiếm hơn 30% trong tổng số 4.089 lượt điều trị nội trú. Mặc dù số lượng người bệnh nhập viện tăng đều qua các năm từ 3.568 ca năm 2014 lên 4.089 ca năm 2016, số lượt thực hiện thủ thuật phục hồi chức năng trong năm 2016 lại sụt giảm đột biến 14.000 lượt, tương đương mức giảm 31,2%, khiến tổng doanh thu toàn viện giảm 10%.

Vấn đề cấp thiết đặt ra cho các nhà quản lý y tế là xác định rõ khoảng trống giữa nhu cầu chăm sóc thực tế của người bệnh và khả năng cung ứng dịch vụ của bệnh viện. Luận văn thạc sĩ quản lý bệnh viện được triển khai với hai mục tiêu trọng tâm: mô tả thực trạng nhu cầu cùng mức độ đáp ứng chăm sóc phục hồi chức năng cho người bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng, đồng thời phân tích các yếu tố rào cản và thuận lợi từ chính sách y tế, quản trị bệnh viện đến người bệnh. Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2017. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng với 89,47% bệnh nhân có đầy đủ 5 nhóm nhu cầu chăm sóc, giúp ban lãnh đạo hoạch định chiến lược tái cấu trúc dịch vụ, tối ưu hóa cơ chế vận hành tài chính và nâng cao chất lượng điều trị toàn diện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng khung lý thuyết dựa trên mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện của Tổ chức Y tế Thế giới kết hợp với các quy chuẩn chuyên môn của Bộ Y tế Việt Nam. Khung phân tích chia thành hai cấu phần chính: mối liên hệ giữa nhu cầu và sự đáp ứng đối với 5 nhóm nhu cầu chăm sóc phục hồi chức năng, cùng hệ thống các yếu tố tác động từ ba chiều kích gồm chính sách y tế, nội lực bệnh viện và hành vi người bệnh.

Năm khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

  1. Phục hồi chức năng giảm đau: Ứng dụng các liệu pháp vật lý như nhiệt trị liệu, điện trị liệu dòng xung, giao thoa, điện phân và kỹ thuật xoa bóp mô mềm nhằm ức chế dẫn truyền cảm giác đau, giảm co thắt cơ cạnh sống.
  2. Phục hồi chức năng vận động: Thực hiện các bài tập cột sống chuyên sâu theo phương pháp phục hồi chức năng, kỹ thuật kéo giãn cột sống thắt lưng bằng máy nhằm giải phóng chèn ép rễ thần kinh và tư vấn hoạt động thể dục thể thao thích hợp.
  3. Phục hồi chức năng tư thế: Hướng dẫn duy trì độ ưỡn sinh lý cột sống, sử dụng đệm cứng, kỹ thuật thay đổi tư thế làm việc định kỳ mỗi 30 phút và các tư thế giảm tải áp lực nội đĩa đệm.
  4. Chăm sóc tinh thần: Thực hiện 12 nhiệm vụ chuyên môn của điều dưỡng theo Thông tư 07/2011/TT-BYT, bao gồm giao tiếp ân cần, giải thích tình trạng bệnh lý và thiết lập môi trường điều trị an toàn, yên tĩnh.
  5. Chăm sóc dinh dưỡng: Đánh giá chỉ số khối cơ thể để tư vấn kiểm soát cân nặng, bổ sung canxi phòng ngừa loãng xương và điều chỉnh các nhận thức sai lệch trong chế độ ăn uống thường nhật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp hài hòa giữa phương pháp định lượng, định tính và hồi cứu số liệu thứ cấp từ hồ sơ bệnh án. Việc kết hợp đa phương pháp giúp thu thập bức tranh toàn cảnh về mặt thống kê, đồng thời giải mã sâu sắc các nguyên nhân quản lý ẩn sau các chỉ số thực tế.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu được thiết kế chặt chẽ:

  • Cấu phần định lượng: Áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với tất cả người bệnh từ 18 tuổi trở lên được chẩn đoán xác định thoái hóa cột sống thắt lưng theo Quyết định 361/QĐ-BYT của Bộ Y tế, điều trị nội trú từ 3 đến 5 ngày tại ba khoa Nội, Ngoại và Châm cứu. Tổng số 150 bệnh nhân đã tham gia nghiên cứu trong thời gian thu thập số liệu từ tháng 4 đến tháng 5 năm 2017.
  • Cấu phần định tính: Áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích với 11 cuộc phỏng vấn sâu đại diện lãnh đạo bệnh viện, điều dưỡng trưởng, trưởng khoa lâm sàng, bác sĩ và kỹ thuật viên phục hồi chức năng, cùng 2 cuộc thảo luận nhóm với 12 người bệnh (mỗi nhóm gồm 6 người).

Công cụ lượng hóa nhu cầu sử dụng thang điểm nhìn thị giác VAS từ mức 3 trở lên để xác định nhu cầu giảm đau và nghiệm pháp khoảng cách ngón tay - mặt đất dương tính để xác định nhu cầu phục hồi vận động. Toàn bộ dữ liệu định lượng được làm sạch, mã hóa và phân tích trên phần mềm SPSS 20.0 bằng các thuật toán thống kê mô tả tần số và tỷ lệ phần trăm. Dữ liệu định tính được gỡ băng, mã hóa theo chủ đề để đối chiếu nguyên nhân. Toàn bộ quy trình thu thập dữ liệu diễn ra từ tháng 4 đến tháng 5 năm 2017 theo phê duyệt đạo đức y sinh của Trường Đại học Y tế Công cộng ngày 20 tháng 4 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 150 người bệnh cho thấy độ tuổi trung bình là 62,90 tuổi, trong đó độ tuổi nhỏ nhất là 26 và lớn nhất là 91 tuổi. Nhóm tuổi từ 61 đến 70 chiếm tỷ lệ cao nhất với 31,3%, theo sau là nhóm từ 51 đến 60 tuổi chiếm 30,7%, và nhóm dưới 40 tuổi chiếm 21,3%. Nữ giới chiếm ưu thế tuyệt đối với 70,7%, trong khi nam giới chỉ chiếm 29,3%. Về cơ cấu nghề nghiệp, cán bộ hưu trí và người cao tuổi chiếm 42,0%, nhóm công nhân và nông dân lao động chân tay chiếm 29,3%. Phân bố địa lý ghi nhận 65,3% bệnh nhân sinh sống tại khu vực nông thôn và 34,7% thuộc khu vực thành thị.

TỔNG QUAN TỶ LỆ ĐÁP ỨNG CÁC NHÓM NHU CẦU PHỤC HỒI CHỨC NĂNG (%)
========================================================================
Nhóm nhu cầu          Tỷ lệ có nhu cầu (%)    Tỷ lệ được đáp ứng (%)
------------------------------------------------------------------------
1. Giảm đau                  98,00%                  97,96%
   - Nhiệt trị liệu          98,00%                  71,43%
   - Điện trị liệu           98,00%                  66,67%
   - Xoa bóp                 98,00%                  91,83%
------------------------------------------------------------------------
2. Vận động                  79,33%                  75,63%
   - Bài tập CSTL            79,33%                  21,01%
   - Kéo giãn cột sống       79,33%                  33,61%
   - Tư vấn TDTT             79,33%                  68,07%
------------------------------------------------------------------------
3. Tư thế                    97,33%                  80,14%
   - Nằm đệm cứng            97,33%                  65,75%
   - Thay đổi tư thế         97,33%                  80,13%
   - Tư thế mang vác         97,33%                  75,34%
   - Tư thế giảm tải         97,33%                  15,75%
------------------------------------------------------------------------
4. Tinh thần                 80,00%                  84,17%
------------------------------------------------------------------------
5. Dinh dưỡng                77,70%                  22,30% (Nhận thức sai)
========================================================================

Nghiên cứu ghi nhận 89,47% người bệnh đồng thời xuất hiện cả 5 nhóm nhu cầu chăm sóc phục hồi chức năng. Mức độ đáp ứng chung toàn viện đạt 80,82% và tỷ lệ hài lòng chung của người bệnh đạt 82,0%. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng có sự phân hóa rõ rệt giữa các kỹ thuật thành phần:

  • Nhu cầu giảm đau chiếm 98,0%, được đáp ứng tới 97,96%. Trong đó, xoa bóp đạt tỷ lệ đáp ứng cao nhất với 91,83%, nhiệt trị liệu đạt 71,43% và điện trị liệu đạt 66,67%.
  • Nhu cầu phục hồi vận động đạt 79,33%, mức đáp ứng tổng thể là 75,63%. Tuy nhiên, hai kỹ thuật cốt lõi lại đạt mức đáp ứng rất thấp: hướng dẫn bài tập cột sống thắt lưng chỉ đạt 21,01% (78,99% không được đáp ứng) và kỹ thuật kéo giãn cột sống bằng máy chỉ đạt 33,61% (66,39% không được đáp ứng).
  • Nhu cầu tư vấn tư thế chiếm 97,33%, đáp ứng chung đạt 80,14%. Dù tư vấn thay đổi tư thế đạt 80,13%, việc hướng dẫn tư thế giảm tải trọng lượng chuyên biệt cho cột sống chỉ đạt mức khiêm tốn 15,75% (84,25% không được đáp ứng).
  • Nhu cầu chăm sóc tinh thần đạt 80,0% với mức đáp ứng 84,17%, trong đó giao tiếp niềm nở đạt 82,50% và cung cấp thông tin bệnh đạt 67,50%.
  • Nhu cầu điều chỉnh nhận thức sai lệch về dinh dưỡng ghi nhận ở 77,70% bệnh nhân, nhưng tỷ lệ được tư vấn khắc phục đúng chỉ đạt 22,30%.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch giữa tỷ lệ đáp ứng kỹ thuật giảm đau tức thời và các biện pháp phục hồi chức năng chủ động phản ánh những hạn chế mang tính hệ thống trong quản trị bệnh viện. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn trên biểu đồ thanh so sánh làm nổi bật khoảng trống nghiêm trọng: trong khi các thủ thuật thụ động như xoa bóp đạt đỉnh 91,83%, các can thiệp đòi hỏi chuyên môn sâu như bài tập cột sống và kéo giãn lại rơi xuống vùng trũng 21,01% và 33,61%.

Phân tích định tính từ các cuộc phỏng vấn sâu đã chỉ ra 4 nguyên nhân gốc rễ:

  1. Bất cập trong chính sách phân chia tài chính nội bộ: Cơ chế trích tiền thưởng thủ thuật tạo ra rào cản lợi ích trực tiếp giữa các khoa. Các thủ thuật chuyên khoa khác được trích trả về quỹ khoa lâm sàng 10%, trong khi thủ thuật phục hồi chức năng chỉ trích trả về khoa gửi bệnh nhân 1% và chia cho bộ phận phục hồi chức năng 5%. Điều này triệt tiêu động lực chỉ định chuyển bệnh nhân sang tập phục hồi chức năng của các bác sĩ điều trị.
  2. Thiếu hụt nhân lực chuyên khoa sâu: Đội ngũ y bác sĩ tại bộ phận phục hồi chức năng chủ yếu là bác sĩ y học cổ truyền học bồi dưỡng ngắn hạn từ 3 đến 6 tháng, chưa có bác sĩ chuyên khoa sâu về phục hồi chức năng. Tâm lý e ngại tai biến khi chỉ định lực kéo cột sống khiến kỹ thuật kéo giãn bị hạn chế chỉ định.
  3. Rào cản định mức thanh toán bảo hiểm y tế: Quy định trần thanh toán bảo hiểm y tế theo đợt điều trị nội trú buộc các khoa phải cân đối tổng chi phí tiền giường, thuốc và xét nghiệm, dẫn đến việc cắt giảm các dịch vụ kỹ thuật phục hồi chức năng đi kèm.
  4. Mức độ tuân thủ của người bệnh: 70% bệnh nhân có tiền sử tổn thương do sai tư thế lao động nhưng tâm lý thụ động, trông chờ vào xoa bóp bấm huyệt và ngại kiên trì thực hiện các bài tập vận động tự thân.

Khi so sánh với y văn, mức độ hài lòng chung 82% tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông tương đồng với nghiên cứu của Broetz và cộng sự trên 50 bệnh nhân thoái hóa cột sống với tỷ lệ hài lòng đạt 82,5%. Tuy nhiên, hiệu quả duy trì bền vững tại bệnh viện chưa thể đạt mức phục hồi vận động 94,5% như nghiên cứu can thiệp của Lưu Thị Thu Hà do tỷ lệ hướng dẫn bài tập tự tập tại nhà còn quá thấp (21,01%). Biểu đồ mạng nhện đánh giá 5 khía cạnh chăm sóc cho thấy diện tích đáp ứng bị co hẹp mạnh ở trục vận động chuyên sâu và tư vấn dinh dưỡng, đòi hỏi các giải pháp tái thiết kế quy trình lâm sàng ngay lập tức.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc phục hồi chức năng:

LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP KHUYẾN NGHỊ TRỌNG TÂM
========================================================================================
Giải pháp hành động           Mục tiêu định lượng         Thời hạn      Chủ thể thực hiện
----------------------------------------------------------------------------------------
1. Tái cơ cấu tài chính      Nâng trích thưởng lên 4%    Quý 3/2017    Ban Giám đốc &
   thủ thuật PHCN            cho khoa gửi, 6% cho PHCN                 Phòng Tài chính
----------------------------------------------------------------------------------------
2. Chuẩn hóa quy trình       Tăng tỷ lệ bài tập >80%,    6 tháng       Khoa Lâm sàng &
   kéo giãn & bài tập        kéo giãn CSTL >70%                        Tổ PHCN
----------------------------------------------------------------------------------------
3. Đào tạo nhân lực          Cử 2 bác sĩ, 3 điều dưỡng   12 tháng      Phòng Tổ chức &
   chuyên sâu PHCN           đi học chuyên khoa sâu                    Bệnh viện tuyến trên
----------------------------------------------------------------------------------------
4. Xây dựng gói kỹ thuật     Tư vấn dinh dưỡng >85%,     Quý 4/2017    Tổ BHYT &
   thích ứng trần BHYT       tối ưu trần thanh toán                    Hội đồng Khoa học
========================================================================================
  1. Điều chỉnh chính sách khuyến khích tài chính nội bộ: Ban Giám đốc và Phòng Tài chính kế toán cần sửa đổi ngay quy chế chi tiêu nội bộ trong Quý 3/2017, điều chỉnh tỷ lệ trích thưởng thủ thuật phục hồi chức năng ngang bằng các chuyên khoa khác ở mức tổng 10%, phân bổ 4% cho khoa lâm sàng gửi người bệnh và 6% cho bộ phận phục hồi chức năng, nhằm thúc đẩy chỉ định chuyển viện nội bộ tăng 25-30%.
  2. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và giám sát lâm sàng: Bộ phận phục hồi chức năng phối hợp các khoa lâm sàng thiết lập quy trình bắt buộc về hướng dẫn bài tập vận động cột sống thắt lưng và tư thế giảm tải cho 100% bệnh nhân trước khi xuất viện, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đáp ứng bài tập cột sống từ 21,01% lên trên 80% và kéo giãn cột sống từ 33,61% lên trên 70% trong vòng 6 tháng.
  3. Đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn nhân lực: Phòng Tổ chức cán bộ xây dựng kế hoạch cử 2 bác sĩ y học cổ truyền đi đào tạo chuyên khoa sơ bộ hoặc chuyên khoa cấp 1 về phục hồi chức năng trong thời gian từ 6 đến 12 tháng tại các trung tâm đầu ngành, đồng thời tổ chức tập huấn kỹ năng tư vấn giáo dục sức khỏe định kỳ cho 100% điều dưỡng viên.
  4. Xây dựng danh mục kỹ thuật thích ứng với cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế: Hội đồng Khoa học bệnh viện phối hợp với tổ giám định bảo hiểm y tế xây dựng gói điều trị phối hợp chuẩn giữa y học cổ truyền và phục hồi chức năng, tối ưu hóa các dịch vụ kỹ thuật trong phạm vi định mức trần thanh toán, đồng thời tích hợp nội dung tư vấn điều chỉnh nhận thức sai lệch về dinh dưỡng vào quy trình đi buồng hàng ngày đạt độ bao phủ trên 85%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

  • Lãnh đạo và nhà quản trị bệnh viện: Cung cấp bằng chứng thực tế về tác động của cơ chế tài chính nội bộ và định mức chi trả bảo hiểm y tế đến hành vi chỉ định chuyên môn của nhân viên y tế, từ đó hỗ trợ xây dựng các chính sách điều hành giá dịch vụ và phân chia quỹ thưởng hợp lý.
  • Bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền và phục hồi chức năng: Cung cấp khung lâm sàng chi tiết về sự kết hợp giữa các phương pháp dùng thuốc, châm cứu với các kỹ thuật điện, nhiệt, kéo giãn và vận động trị liệu, giúp nâng cao hiệu quả điều trị bảo tồn thoái hóa cột sống.
  • Cán bộ quản lý điều dưỡng và điều dưỡng viên lâm sàng: Hướng dẫn ứng dụng bộ công cụ đánh giá nhu cầu người bệnh theo chuẩn Thông tư 07/2011/TT-BYT, chuẩn hóa quy trình tư vấn tư thế sinh hoạt, luyện tập và khắc phục các quan niệm sai lầm về dinh dưỡng.
  • Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành quản lý y tế, y tế công cộng: Làm tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính, quy trình thiết kế bộ công cụ khảo sát nhu cầu dựa trên thang đo chuẩn hóa trong môi trường bệnh viện công lập.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ đáp ứng giảm đau đạt tới 97,96% nhưng bài tập cột sống chỉ đạt 21,01%?

Sự chênh lệch này xuất phát từ tâm lý ưa chuộng các phương pháp điều trị thụ động mang lại hiệu quả dễ chịu tức thì như xoa bóp (đạt 91,83%) và nhiệt trị liệu (đạt 71,43%). Bên cạnh đó, các bác sĩ lâm sàng ít kê đơn chỉ định bài tập vận động do giá thu bảo hiểm y tế của kỹ thuật này thấp và nhân lực điều dưỡng chưa được đào tạo bài bản để trực tiếp hướng dẫn từng động tác cho người bệnh.

Cơ chế phân chia tiền thưởng thủ thuật đã cản trở chỉ định phục hồi chức năng như thế nào?

Theo quy chế nội bộ cũ của bệnh viện, các thủ thuật lâm sàng thông thường được trích thưởng 10% trực tiếp về cho khoa điều trị, trong khi thủ thuật phục hồi chức năng chỉ trích 1% cho khoa gửi bệnh và 5% cho bộ phận thực hiện. Khoảng chênh lệch lợi nhuận 9% này khiến các bác sĩ lâm sàng có xu hướng giữ bệnh nhân lại khoa để tự thực hiện các thủ thuật y học cổ truyền thay vì chuyển sang tập phục hồi chức năng.

Nghiên cứu đã sử dụng những tiêu chuẩn lâm sàng nào để xác định nhu cầu của người bệnh?

Nghiên cứu ứng dụng các tiêu chuẩn y khoa chính thống gồm: thang điểm nhìn thị giác VAS từ mức 3 trở lên để xác định nhu cầu giảm đau; nghiệm pháp khoảng cách ngón tay chạm mặt đất dương tính để xác định nhu cầu phục hồi vận động; phân loại chỉ số khối cơ thể BMI kết hợp đo mật độ xương để đánh giá nhu cầu dinh dưỡng; và 12 nhiệm vụ chăm sóc theo Thông tư 07/2011/TT-BYT để xác định nhu cầu tinh thần.

Quy định trần thanh toán bảo hiểm y tế ảnh hưởng ra sao đến chất lượng chăm sóc người bệnh?

Trần thanh toán bảo hiểm y tế áp đặt mức chi phí tối đa cho mỗi lượt điều trị nội trú. Để tránh vượt trần bị cơ quan bảo hiểm từ chối thanh toán, các bác sĩ buộc phải tiết giảm số lượng dịch vụ kỹ thuật cao như kéo giãn cột sống bằng máy hoặc các bài tập vận động chuyên sâu, làm giảm tính toàn diện trong phác đồ điều trị thoái hóa cột sống.

Những quan niệm sai lầm phổ biến nào về dinh dưỡng đã được phát hiện trong nghiên cứu?

Nghiên cứu ghi nhận 77,70% bệnh nhân có nhận thức sai lệch về dinh dưỡng, điển hình là thói quen kiêng khem thịt bò, cua, tôm và gân bò do lo sợ các thực phẩm này làm co cứng gân cơ cột sống. Việc thiếu hụt đạm và canxi kéo dài làm gia tăng tốc độ thoái hóa khớp và loãng xương, nhưng tỷ lệ được nhân viên y tế tư vấn chỉnh sửa đúng chỉ đạt 22,30%.

Kết luận

  • Tỷ lệ người bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng có đầy đủ 5 nhóm nhu cầu chăm sóc phục hồi chức năng chiếm tới 89,47%, khẳng định tính cấp thiết của mô hình điều trị đa mô thức toàn diện.
  • Tỷ lệ đáp ứng nhu cầu chung của bệnh viện đạt 80,82% và mức độ hài lòng đạt 82,0%, trong đó các kỹ thuật giảm đau thụ động đạt mức đáp ứng vượt trội 97,96%.
  • Tồn tại khoảng trống nghiêm trọng trong đáp ứng các kỹ thuật phục hồi chức năng chủ động: bài tập vận động cột sống mới đạt 21,01%, kéo giãn cột sống đạt 33,61% và tư vấn tư thế giảm tải đạt 15,75%.
  • Bốn rào cản cốt lõi được xác định bao gồm: cơ chế phân chia tiền thưởng thủ thuật chưa hợp lý (1% so với 10%), thiếu bác sĩ chuyên khoa sâu phục hồi chức năng, khống chế trần thanh toán bảo hiểm y tế và sự tuân thủ chưa cao của người bệnh.
  • Lộ trình cải tiến cần tập trung điều chỉnh tỷ lệ trích thưởng lên mức 4% cho khoa lâm sàng và 6% cho bộ phận phục hồi chức năng trong Quý 3/2017, đồng thời hoàn thành đào tạo chuyên sâu nhân lực trong 12 tháng tiếp theo.

Các nhà quản lý y tế và các cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền cần nhanh chóng rà soát cơ chế vận hành nội bộ, chuẩn hóa quy trình chăm sóc phục hồi chức năng toàn diện nhằm nâng cao chất lượng sống lâu dài cho người bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng.