Chương 1, Điều gì và tại sao? cung cấp cách nhìn tổng thể, lý giải bản chất của phân cấp trên nhiều phương diện khác nhau và trình bày lý do tại sao phải phân cấp. Thuật ngữ “Decentralization” được dịch sang tiếng Việt là phân cấp và được hiểu là sự chuyển giao quyền hạn và trách nhiệm từ Trung ương đến CQĐP hoặc các tổ chức thuộc khu vực tư nhân. Như vậy, theo cách hiểu này phân cấp đồng nghĩa với phi tập trung hóa. Nó giúp mở rộng việc tham gia của các chủ thể trong xã hội vào các hoạt động chính trị, kinh tế và xã hội của quốc gia.
Nó nâng cao hiệu quả quản lý trên cơ sở giảm bớt gánh nặng 15 công việc sự vụ, hàng ngày của chính quyền Trung ương, đồng thời tăng tính chủ động, sáng tạo, trách nhiệm của CQĐP các cấp. Ở chương 2, tác giả phân tích các hình thức phân cấp cơ bản: phân cấp chính trị, phân cấp hành chính, phân cấp tài chính. Trong đó, cải cách công vụ được xem xét trong bối cảnh của phân cấp hành chính. Chương 3, xem xét phân cấp trên các lĩnh vực cụ thể như: giáo dục; y tế.
Ngoài ra, ấn phẩm còn phân tích những lợi ích tiềm năng của phân cấp đối với vấn đề bình đẳng xã hội, ổn định và tăng trưởng kinh tế, trách nhiệm báo cáo và tham nhũng. Cuốn sách “Phục vụ và duy trì: Cải thiện hành chính công trong một thế giới cạnh tranh” của các tác giả S. Sundaram - Ngân hàng thế giới (World Bank), Nxb Chính trị quốc gia xuất bản, năm 2003 [139] đã tiếp cận và xem xét vấn đề phân cấp như một công cụ để cải thiện hoạt động hành chính công trong điều kiện hiện nay. Cuốn sách đã dành hẳn một chương để bình luận về phân cấp với tiêu đề: Phi tập trung hóa - Cái gì, khi nào và như thế nào? Như vậy, phân cấp được hiểu là một trong những hình thức phi tập trung hóa.
Cuốn sách đã bình luận các khía cạnh tiếp cận vấn đề phi tập trung hóa, các cấp độ phi tập trung hóa, đặc biệt đưa ra các chỉ dẫn để thực hiện phi tập trung hóa. Các tác giả đã rất thành công khi khái lược quá trình phi tập trung hóa ở các nước trên thế giới để trả lời cho câu hỏi: Phi tập trung hóa - khi nào? Họ nhận định: Phần lớn quá trình phi tập trung hóa xảy ra nhiều nhất vào những năm 1980, được thúc đẩy vì yếu tố chính trị. Năm 2005, Word Bank xuất bản ấn phẩm “Decentralization in East Asia for local governments to take effect - Phân cấp ở Đông Á để CQĐP phát huy tác dụng” [127]. Đây là kết quả nghiên cứu của các chuyên gia thuộc Ngân hàng thế giới (WB) về các vấn đề của phân cấp tại một số nước Đông Á.
Công trình này phân tích và đưa ra đánh giá những gì mà các nước này đã thực hiện được cho đến nay, tìm ra những điểm cốt lõi, nêu lên những kinh nghiệm tích cực và nhận diện những lĩnh vực cần được ưu tiên trong thời gian tới. Các nhà nghiên cứu cũng không đưa ra một khảo sát, nghiên cứu rộng trên toàn bộ Đông Á, mà tập trung vào 6 nước Đông Á - nơi được các chuyên 16 gia đánh giá là hoạt động phân quyền đã trở nên hết sức quan trọng - Trung Quốc, Việt Nam, Campuchia, Indonesia, Philippines và Thailand. Đặc biệt, chương 7 đã làm rõ vấn đề quản lý nguồn nhân lực trong bối cảnh phân cấp. Chương này đã chỉ ra những thách thức mà các nước Đông Á đang gặp phải trong quá trình phân cấp quản lý nguồn nhân lực.
Tác giả cho rằng giữa phân cấp và quản lý nguồn nhân lực có một sự tác động qua lại tương hỗ. Hoạt động trong cả quá trình phân cấp hành chính phụ thuộc vào sự tương tác với các khía cạnh chính trị và tài chính của quá trình phân cấp. Chương này còn chỉ ra việc tiến hành phân cấp quản lý dịch vụ dân sự nhằm các mục đích sau: nhiệm vụ của CQĐP được xác định rõ ràng; CQĐP có thể phân bổ cán bộ thông qua các nhiệm vụ khi cần; CQĐP có khả năng thu hút và giữ chân những lao động có chất lượng; CQĐP linh hoạt trong quản lý nguồn lực tài chính; CQĐP buộc công chức (CC) chịu trách nhiệm về hoạt động của họ. Ngoài ra, chương này còn chỉ ra những tác động của phân cấp quản lý nhân sự với các vấn đề tự chủ, năng lực, trách nhiệm.
Đặc biệt, cuốn sách còn nêu lên những cách tiếp cận truyền thống và đổi mới đối với việc phân cấp quản lý nhân sự ở Việt Nam. Báo cáo chuyên đề của DGAFP (Direction Generale de L’Administration et de la Fonction Publique) (2008) về “Adistration and the Civil Service in the EU member Stater – 27 counry – Hành chính và hệ thống công vụ ở các nước thành viên EU qua thực tiễn 27 nước” [119]. Dựa trên dữ liệu thực nghiệm từ các nước thành viên EU, bài viết trình bày một cái nhìn tổng quan về tình trạng hiện tại của các dịch vụ dân sự quốc gia, xu hướng cải cách chính đang diễn ra và các kết quả chính của cải cách tại các quốc gia. Mục tiêu tổng thể của bài viết là cung cấp bằng chứng thực nghiệm, sự kiện và bằng chứng thống kê so sánh nhằm giúp các chuyên gia và học giả hiểu rõ hơn về các dịch vụ dân sự của các quốc gia khác nhau.
Bài viết hệ thống bản chất của cải cách và những thay đổi đang diễn ra. Đây là nghiên cứu cơ bản giúp các nhà quản lý nghiên cứu sâu hơn các vấn đề quản lý, cải cách tổ chức cũng như các chính sách nhân sự. Nghiên cứu này xác nhận phân tích của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) 17 trong đó khẳng định rằng đây là: Một quá trình chuyển đổi từ tập trung sang phân cấp xác định điều kiện làm việc; Một sự thay đổi theo luật định để hợp đồng, quản lý nhân sự; Một sự phát triển từ hệ thống công vụ chức nghiệp sang hệ thống vị trí việc làm; Một sự liên kết các mức lương hợp với thông lệ khu vực tư nhân; Một sự thay đổi của các chương trình hưu trí đặc biệt. Năm 2010, World Bank xuất bản cuốn sách “Opportunities and constraints for civil service reform in Indonesia: exploration of a new approach and methodology - Cơ hội và trở ngại cho cải cách dịch vụ công ở Indonesia: thăm dò của một cách tiếp cận mới và phương pháp luận” [128].
Mục đích của cuốn sách này là thông báo rộng rãi các kết quả nghiên cứu về cơ hội và trở ngại cho cải cách dịch cụ công ở Indonesia với hy vọng hướng đến một môi trường thuận lợi hơn cho cải cách dịch vụ dân sự. Ngoài ra, nhằm nâng cao nhận thức về thực trạng các dịch vụ dân sự ở Indonesia từ đó lựa chọn những vấn để cho cải cách công vụ. Nội dung cuốn sách đã phân tích rất chi tiết, cụ thể dưới góc độ pháp lý về trở ngại và khó khăn trong cải cách dịch vụ công ở Indonesia nói chung và cải cách dịch vụ dân sự nói riêng. Về vấn đề quá trình chuyển đổi để phân cấp quản lý nhân sự, nhóm tác giả đã chỉ ra môi trường pháp lý không rõ ràng và thiếu sự gắn kết gây khó khăn cho quá trình phân cấp quản lý nhân sự, quy định về phân cấp thiếu một mức độ cao của sự ổn định và môi trường pháp lý cho vấn đề tự chủ.
Quản lý CC đang bị nhầm lẫn về mục đích, tính chất và đặc biệt là vai trò và chức năng của các cơ quan trung ương, các bộ, ngành. Từ đó, cho thấy cải cách về tổ chức và quản lý nhân sự cho phép các nhà lãnh đạo khu vực năng động hơn trong giới hạn thẩm quyền của họ. Theo họ cải cách phải được tiến hành trên các lĩnh vực chủ yếu: tuyển dụng; bổ nhiệm, đào tạo, mô tả công việc và đánh giá hiệu suất, thi hành kỷ luật… Đặc biệt, nhóm tác giả đã nêu lên sự liên quan mật thiết giữa chính trị với việc quản lý nhân sự và kiến nghị về giám sát chính trị, tổ chức và quản lý như là những điều kiện tiên quyết để bắt đầu các cuộc cải cách về quản lý nhân sự. 18 Tóm lại, những công trình tiêu biểu về phân cấp quản lý CC của các tác giả nước ngoài đã thể hiện rõ xu hướng đẩy mạnh phân cấp quản lý CC bởi những tác động tích cực của nó trong quản lý nhân sự hành chính góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN.
Các công trình này giúp tác giả nghiên cứu kinh nghiệm quản lý CC và pháp luật về phân cấp quản lý CC trên thế giới, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu của đề tài Từ tổng quan tình hình nghiên cứu về pháp luật phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN đã phân tích ở trên có thể đưa ra những đánh giá khái quát sau đây: 1. Về lý luận pháp luật về phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước Hiện nay, chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào nghiên cứu trực tiếp pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN. Tuy nhiên, có hai nhóm công trình nghiên cứu liên quan về vấn đề này là nghiên cứu phân cấp quản lý CC và pháp luật về quản lý CC.
Các công trình nghiên cứu nêu trên đã đặt ra và luận giải một số vấn đề lý luận của pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN, cụ thể là: khái niệm CC, quản lý CC; quan niệm về phân cấp, phân cấp QLNN, mục tiêu phân cấp QLNN; nguyên tắc phân cấp QLNN; phân loại phân cấp; mô hình CQĐP và phân cấp; phạm vi phân cấp; phân cấp và vấn đề tự quản ở địa phương… nhưng những vấn đề lý luận lớn của pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN vẫn chưa được nghiên cứu sâu, toàn diện như: khái niệm, vai trò của pháp luật về phân cấp quản lý CC; điều chỉnh pháp luật về phân cấp quản lý CC; các yếu tố tác động đến pháp luật về phân cấp quản lý CC; tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về phân cấp quản lý CC. Về thực trạng pháp luật phân cấp quản lý công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam Các công trình nghiên cứu trực tiếp thực trạng pháp luật về phân cấp quản lý CC trong hệ thống CQHCNN Việt Nam chưa nhiều.