Luận án tiến sĩ luật học pháp luật về hợp đồng thiết kế cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình epc ở việt nam

Luận án tiến sĩ luật học phân tích pháp luật về hợp đồng EPC tại Việt Nam, tập trung vào thiết kế, cung cấp thiết bị và thi công xây dựng công trình.

• Tác giả: Đặng Hoàng Mai
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Ngọc Dũng
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Pháp luật về hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (EPC) ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hợp đồng EPC

Hợp đồng EPC (Engineering, Procurement, Construction) là một hình thức hợp đồng xây dựng đặc biệt, trong đó nhà thầu chịu trách nhiệm toàn bộ cho thiết kế, cung cấp thiết bị và thi công công trình. Hợp đồng này mang lại nhiều lợi ích cho chủ đầu tư, bao gồm việc giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm thời gian. Theo Nghị định số 07/2003/NĐ-CP, hợp đồng EPC lần đầu tiên được quy định trong pháp luật Việt Nam, đánh dấu sự chuyển mình trong cách thức thực hiện các dự án xây dựng. Hợp đồng EPC không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận giữa các bên mà còn là một công cụ pháp lý quan trọng trong việc quản lý và thực hiện dự án. Việc áp dụng hợp đồng EPC tại Việt Nam hiện nay đang gặp nhiều thách thức, đặc biệt là về mặt pháp lý và thực tiễn thi hành.

1.1. Đặc điểm của hợp đồng EPC

Hợp đồng EPC có những đặc điểm nổi bật như tính toàn diện, trong đó nhà thầu đảm nhận nhiều vai trò khác nhau từ thiết kế đến thi công. Điều này giúp giảm thiểu sự phân tán trách nhiệm và tạo ra sự đồng bộ trong quá trình thực hiện dự án. Hợp đồng này cũng thường được áp dụng trong các dự án lớn, phức tạp, nơi mà việc quản lý nhiều nhà thầu khác nhau có thể gây ra khó khăn. Hợp đồng EPC còn được gọi là hợp đồng 'Chìa khóa trao tay', nghĩa là nhà thầu sẽ giao công trình hoàn thiện cho chủ đầu tư mà không cần phải can thiệp thêm. Điều này giúp chủ đầu tư tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình thực hiện dự án.

II. Pháp luật về hợp đồng EPC tại Việt Nam

Pháp luật về hợp đồng EPC tại Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế và bất cập. Các quy định pháp luật chưa đồng bộ và thiếu cụ thể, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng thực tiễn. Luật Xây dựng (2014) và các nghị định hướng dẫn chưa cung cấp đầy đủ cơ sở pháp lý cho việc thực hiện hợp đồng EPC. Nhiều vấn đề như quyền và nghĩa vụ của các bên, quy trình giải quyết tranh chấp vẫn chưa được quy định rõ ràng. Điều này gây ra sự không chắc chắn cho các nhà đầu tư và nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng. Việc hoàn thiện pháp luật về hợp đồng EPC là cần thiết để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

2.1. Các quy định hiện hành

Các quy định hiện hành về hợp đồng EPC chủ yếu được quy định trong Luật Xây dựng và các nghị định liên quan. Tuy nhiên, các quy định này còn thiếu sót và không đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Ví dụ, quy định về hồ sơ mời thầu và phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu chưa được cụ thể hóa, dẫn đến sự không đồng nhất trong việc áp dụng. Hơn nữa, việc giải quyết tranh chấp trong hợp đồng EPC cũng chưa có cơ chế rõ ràng, gây khó khăn cho các bên trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

III. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp đồng EPC

Để nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về hợp đồng EPC, cần có những giải pháp cụ thể và đồng bộ. Trước hết, cần hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng EPC cần được làm rõ để tránh tranh chấp. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, có thể tham khảo các mô hình thành công từ các quốc gia khác. Việc áp dụng công nghệ hiện đại như BIM (Building Information Modeling) cũng nên được khuyến khích để nâng cao chất lượng và hiệu quả trong quản lý dự án.

3.1. Đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật

Cần thiết phải xây dựng một khung pháp lý rõ ràng cho hợp đồng EPC, bao gồm các quy định chi tiết về giao kết, thực hiện và giải quyết tranh chấp. Các quy định này cần phải phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của thị trường xây dựng hiện nay. Hơn nữa, việc tổ chức các khóa đào tạo cho các bên liên quan về hợp đồng EPC cũng rất quan trọng để nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hiện hợp đồng. Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả trong quá trình thực hiện dự án.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƢ PHÁP TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ---------*-------- ĐẶNG HOÀNG MAI PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG THIẾT KẾ, CUNG CẤP THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ VÀ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH (EPC) Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƢ PHÁP TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ---------*-------- ĐẶNG HOÀNG MAI PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG THIẾT KẾ, CUNG CẤP THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ VÀ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH (EPC) Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC Chuyên ngành: Luật Kinh tế Mã số : 9 38 01 07 HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: Ngƣời hƣớng dẫn 1 Ngƣời hƣớng dẫn 2 PGS.TS Trần Ngọc Dũng PGS.TS Vũ Thị Lan Anh HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các kết quả đƣợc nêu trong luận án chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, đƣợc trích dẫn theo đúng quy định. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của luận án này.

Tác giả luận án Đặng Hoàng Mai LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới PGS. Trần Ngọc Dũng – Người hướng dẫn khoa học 1 và PGS. Vũ Thị Lan Anh – Người hướng dẫn khoa học 2 đã tận tình hướng dẫn và chỉ bảo trong quá trình tác giả thực hiện luận án này. Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới quý thầy, cô Trường Đại học Luật Hà Nội; các thầy, cô đồng nghiệp tại Khoa Kinh tế và Quản lý xây dựng – Trường Đại học Xây dựng cùng gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để tác giả hoàn thành luận án này.

Tác giả luận án Đặng Hoàng Mai MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT LỜI NÓI ĐẦU. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài. Mục đích và nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu đề tài. Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án .7 PHẦN TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.

Các công trình nghiên cứu trong nƣớc và ngoài nƣớc về/liên quan đến đề tài luận án. Các kết quả nghiên cứu lý luận về hợp đồng EPC, pháp luật về hợp đồng EPC. Các nghiên cứu về thực trạng áp dụng hợp đồng EPC. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu.

Định hƣớng, hƣớng tiếp cận, nhiệm vụ, dự kiến nội dung nghiên cứu của luận án gắn với lý thuyết nghiên cứu, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu. Định hƣớng, hƣớng tiếp cận và nhiệm vụ nghiên cứu. Những kết quả nghiên cứu cụ thể gắn với câu hỏi nghiên cứu, lý thuyết nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu .34 Kết luận phần tổng quan .37 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG THIẾT KẾ, CUNG CẤP THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH VÀ PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG THIẾT KẾ, CUNG CẤP THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH. Những vấn đề lý luận về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình.

Khái niệm, đặc điểm của hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình. So sánh hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình với một số hợp đồng xây dựng khác. Ƣu điểm, nhƣợc điểm và vai trò của hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình. Những vấn đề lý luận của pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình.

Khái niệm pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình. Các yếu tố ảnh hƣởng tới pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình. Nguồn của pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình. Nội dung cơ bản của pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình .68 Kết luận chƣơng 1 .99 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG THIẾT KẾ, CUNG CẤP THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH TẠI VIỆT NAM.

Quy định về chủ thể giao kết hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng công trình và thực tiễn thi hành. Quy định về giao kết hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng công trình và thực tiễn thi hành. Quy định về nội dung hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng và thực tiễn thi hành. Quy định về hình thức hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng công trình và thực tiễn thi hành.

Quy định về giải quyết tranh chấp hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng công trình và thực tiễn thi hành .138 Kết luận chƣơng 2 .143 CHƢƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG THIẾT KẾ, CUNG CẤP THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ VÀ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Ở VIỆT NAM. Định hƣớng hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình ở Việt Nam. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình ở Việt Nam. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về hợp đồng Thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình ở Việt Nam .177 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT BIM Building Information Modeling Mô hình Thông tin Công trình BLDS Bộ luật Dân sự DB Design – Build Thiết kế - Xây dựng DBB Design – Bid – Build Thiết kế - Đấu thầu – Xây dựng DBO Design – Build – Operate Thiết kế - Xây dựng – Vận hành EPC Engineering – Procurement – Construciton Thiết kế - Cung cấp thiết bị công nghệ - Xây dựng EPCM Engineering – Procurement – Construction Management Thiết kế - Cung cấp thiết bị công nghệ - Quản lý xây dựng FIDIC Federation Internationale des Ingenieurs Conseils (International Federation of Consulting Engineers) Hiệp hội Quốc tế các Kỹ sƣ tƣ vấn NEC New Engineering Contract Hợp đồng Kỹ thuật Xây dựng Mới LỜI NÓI ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài EPC là một hình thức mới trong triển khai thực hiện dự án đầu tƣ xây dựng công trình. Khái niệm này đƣợc hiểu là trong cùng một hợp đồng, nhà thầu chịu trách nhiệm thực hiện cả ba loại công việc: Tƣ vấn thiết kế, mua sắm hàng hóa (vật tƣ, thiết bị lắp đặt vào công trình) và thi công xây dựng công trình. Đây là một hình thức cụ thể của cách tiếp cận mới: Chủ đầu tƣ giao cho một nhà thầu thực hiện cả hai công việc – thiết kế và thi công xây dựng (đƣợc gọi là phƣơng thức Thiết kế - Xây dựng, tiếng Anh là Design – Buid, viết tắt là DB); khác với cách tiếp cận truyền thống là chủ đầu tƣ thiết kế xong mới lựa chọn nhà thầu thi công (đƣợc gọi là phƣơng thức Thiết kế - Đấu thầu – Xây dựng, tiếng Anh là Design – Bid – Build, viết tắt là DBB). Thuật ngữ EPC có nguồn gốc từ những hợp đồng xây dựng các toà nhà và tổ hợp công nghiệp trong ngành công nghiệp dầu khí ở Mỹ.

Hợp đồng EPC là loại hợp đồng mà trong đó một nhà thầu đƣợc coi là tổng thầu chịu trách nhiệm về thiết kế, mua sắm vật tƣ, thiết bị và thi công xây dựng công trình trong một tổ hợp các nhà thầu. Với hợp đồng EPC, tổng thầu sẽ chịu trách nhiệm hoàn thành dự án và chủ đầu tƣ chỉ cần nhận chìa khoá để sử dụng công trình. Vì thế, trong nhiều trƣờng hợp, hợp đồng EPC cũng đƣợc gọi là hợp đồng Chìa khoá trao tay (Turnkey). Việc sử dụng hợp đồng EPC/Turnkey trong các dự án xây dựng hiện nay, đặc biệt là trong các dự án hạ tầng, đã trở thành phổ biến với các chủ đầu tƣ và định chế tài chính1.

Ở Việt Nam, việc thực hiện dự án theo phƣơng thức DB nói chung và hợp đồng EPC nói riêng còn khá mới mẻ. Thuật ngữ Hợp đồng EPC lần đầu tiên đƣợc nhắc đến trong pháp luật Việt Nam là tại Nghị định số 07/2003/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/1/2003 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế Quản lý đầu tƣ và xây dựng ban hành kèm theo Nghị định số 52/1999/NĐ-CP ngày 8/7/1999 và Nghị định số 12/2000/NĐ-CP ngày 5/5/2000 của Chính phủ. Hiện nay, Hợp đồng EPC 1 Joseph A.Huse, Understanding and Negotiating Turnkey and EPC Contracts, p.5, Sweet and Maxwell, 2002 1 đƣợc quy định trong Luật Xây dựng (2014) và Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng (2014), Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22/4/2015 của Chính phủ quy định chi tiết về Hợp đồng xây dựng, Nghị định số 50/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 37 (2015) và đƣợc hƣớng dẫn cụ thể tại Thông tƣ số 30/2016/TT-BXD ngày 30/12/2016 của Bộ Xây dựng hƣớng dẫn Hợp đồng Thiết kế-cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình. Sự thất bại của rất nhiều dự án EPC ở Việt Nam thời gian vừa qua có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan; trong đó, nguyên nhân về mặt cơ chế, chính sách và quy định pháp luật còn chƣa đồng bộ, chƣa cụ thể và chƣa phù hợp là một nguyên nhân rất quan trọng.