Luận án tiến sĩ hành động ngôn từ xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại tiếng anh và tiếng việt

Khóa luận đánh giá Luận Án Tiến Sĩ: Hành Động Ngôn Từ Xin Lỗi Và Hồi Đáp ..., tiếp cận đa chiều, kết quả có tính khả thi cao trong lĩnh vực chuyên

• Tác giả: Ngô Thị Hiền Trang
• Người hướng dẫn: PTS. Lưu Quý Khương
• Trường học: The University of Danang - University of Foreign Language Studies
• Chuyên ngành: The English Language
• Đề tài: Apologies And Responses In English And Vietnamese Conversations
• Loại tài liệu: doctoral thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Danang

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER ONE: AIMS AND OBJECTIVES
• 1.1. SCOPE OF THE STUDY
• 1.2. CONTRIBUTIONS OF THE STUDY
• 1.3. DEFINITIONS OF KEY TERMS
• 1.4. ORGANIZATION OF THE STUDY
• 2. LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. PREVIOUS STUDIES RELATED TO APOLOGIES AND RESPONSES
• 2.1.1. Socio-pragmatic Studies
• 2.1.2. Contrastive or Cross-cultural Pragmatic Studies
• 2.1.3. Interlanguage Pragmatic Studies
• 2.1.4. Research Gaps from the Previous Studies
• 2.2. Sociopragmatics in Speech Acts
• 2.3. Conversation and Film Conversation
• 2.4. Exchange in Adjacency Pair of Speech Acts
• 2.5. Speech Act and Pragmatic Act Theory
• 2.6. Language and Culture
• 2.7. Conceptual Framework of the Study
• 2.8. Sources of Data
• 2.9. Population, Samples, and Sampling
• 2.10. Data Collection Instruments
• 2.11. Data Collection Procedures
• 2.12. Statistical Analysis Tool
• 2.13. Matrix of Collected Data
• 2.14. Data Analysis Procedure
• 2.15. Analytical Framework of the Study
• 2.16. RELIABILITY AND VALIDITY
• 3. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH FILM CONVERSATIONS
• 3.1. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 3.1.1. Direct and Indirect Apology Strategies
• 3.1.2. Direct and Indirect Response Strategies
• 3.1.3. Apology and Response Strategies
• 3.2. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 3.2.1. Gender Influences on Apology Strategies in English Film Conversations
• 3.2.2. Gender Influences on Response Strategies in English Film Conversations
• 3.2.3. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations
• 3.3. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 3.3.1. Power Influences on Apology Strategies in English Film Conversations
• 3.3.2. Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations
• 4. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 4.1. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 4.1.1. Direct and Indirect Apology Strategies
• 4.1.2. Direct and Indirect Response Strategies
• 4.1.3. Apology and Response Strategies
• 4.2. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 4.2.1. Gender Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.2.2. Gender Influences on Response Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.2.3. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.3. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 4.3.1. Power Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.3.2. Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 5. SIMILARITIES AND DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 5.1. SIMILARITIES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 5.1.1. Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 5.1.2. Similarities in Gender Influences on Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 5.1.3. Similarities in Power Influences on Apology and Response Strategies
• 5.1.4. Summary on Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 5.2. DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 5.2.1. Differences in Apology and Response Strategies
• 5.2.2. Differences in Gender Influences on Apology and Response Strategies
• 5.2.3. Differences in Power Influences on Apology and Response Strategies
• 5.2.4. Summary on Differences in Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 6. CONCLUSION AND IMPLICATIONS
• 6.1. English Language Research Implications
• 6.2. LIMITATIONS OF THE THESIS
• LIST OF PUBLICATIONS AND CONFERENCE PRESENTATIONS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Hành động ngôn từ xin lỗi và hồi đáp

Luận án tập trung vào hành động ngôn từ xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt. Nghiên cứu này phân tích các chiến lược xin lỗi và phản hồi dựa trên lý thuyết hành động ngôn từ của Searle (1975) và phân tích hội thoại của Schegloff (2007). Kết quả cho thấy sự khác biệt và tương đồng trong cách thức xin lỗi và hồi đáp giữa hai ngôn ngữ, đặc biệt là trong các tình huống giao tiếp cụ thể.

1.1. Chiến lược xin lỗi

Nghiên cứu sử dụng phân loại chiến lược xin lỗi của Trosborg (2011) để phân tích các cách thức xin lỗi trực tiếp và gián tiếp. Trong tiếng Anh, xin lỗi thường đi kèm với lời giải thích rõ ràng, trong khi tiếng Việt thiên về việc thể hiện sự hối lỗi qua ngữ điệu và ngữ cảnh.

1.2. Chiến lược hồi đáp

Chiến lược hồi đáp được phân tích dựa trên phân loại của Holmes (1990, 1995). Kết quả cho thấy người nói tiếng Anh thường chấp nhận lời xin lỗi một cách trực tiếp, trong khi người nói tiếng Việt có xu hướng phản hồi gián tiếp, thể hiện sự thấu hiểu và bao dung.

II. Hành động giao tiếp và ngữ nghĩa

Luận án khám phá hành động giao tiếp trong việc xin lỗi và hồi đáp, tập trung vào yếu tố ngữ nghĩa và ngữ cảnh. Nghiên cứu chỉ ra rằng ngữ nghĩa của lời xin lỗi không chỉ phụ thuộc vào từ ngữ mà còn vào tình huống giao tiếp và mối quan hệ giữa các bên.

2.1. Ngữ nghĩa xin lỗi

Ngữ nghĩa của lời xin lỗi được phân tích qua các tình huống cụ thể trong phim. Kết quả cho thấy tiếng Anh thường sử dụng các cụm từ cố định như 'I’m sorry', trong khi tiếng Việt linh hoạt hơn với các cách diễn đạt như 'Xin lỗi' hoặc 'Tôi rất tiếc'.

2.2. Ngữ cảnh hội thoại

Ngữ cảnh đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và đáp lại lời xin lỗi. Nghiên cứu chỉ ra rằng trong tiếng Việt, ngữ cảnh văn hóa và mối quan hệ xã hội ảnh hưởng lớn đến cách thức xin lỗi và hồi đáp.

III. So sánh hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt

Luận án so sánh hội thoại tiếng Anh và hội thoại tiếng Việt trong việc xin lỗi và hồi đáp. Nghiên cứu chỉ ra sự tương đồng và khác biệt trong cách thức giao tiếp, đặc biệt là ảnh hưởng của giới tính và quyền lực xã hội.

3.1. Tương đồng trong chiến lược

Cả hai ngôn ngữ đều sử dụng chiến lược xin lỗi trực tiếp và gián tiếp, nhưng tiếng Việt có xu hướng sử dụng nhiều hơn các chiến lược gián tiếp để duy trì sự hòa hợp xã hội.

3.2. Khác biệt trong phản hồi

Người nói tiếng Anh thường phản hồi lời xin lỗi một cách rõ ràng và thẳng thắn, trong khi người nói tiếng Việt có xu hướng phản hồi gián tiếp, thể hiện sự thấu hiểu và bao dung.

IV. Ứng dụng thực tiễn

Luận án không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn mang lại ứng dụng thực tiễn trong việc dạy và học tiếng Anh và tiếng Việt. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức giao tiếp hiệu quả trong các tình huống xin lỗi và hồi đáp.

4.1. Giáo dục ngôn ngữ

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc thiết kế chương trình giảng dạy ngôn ngữ, giúp người học hiểu rõ hơn về sự khác biệt văn hóa trong giao tiếp.

4.2. Giao tiếp đa văn hóa

Nghiên cứu cung cấp kiến thức hữu ích cho những người làm việc trong môi trường đa văn hóa, giúp họ tránh được những hiểu lầm trong giao tiếp.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ ngữ văn học với đề tài "Apologies and Responses in English and Vietnamese Conversations" (Hành động ngôn từ xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt) của nghiên cứu sinh Ngô Thị Hiền Trang, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Lưu Quý Khương tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng (2023), là một công trình tiên phong tiếp cận hành vi xin lỗi và hồi đáp dưới góc độ ngữ dụng xã hội (sociopragmatics). Trong giao tiếp thực tế, xin lỗi không đơn thuần là hành động phát ngôn đơn lẻ mà luôn vận hành theo cấu trúc cặp tương cận (adjacency pairs). Như tác giả đã khẳng định trong phần tóm tắt luận án: "Whenever an apology is made, interlocutors expect a return act of making responses. These pragmatic acts of apologizing and responding to apologies are common activities in communication among interlocutors because using only either of these two crucial speech acts can hardly establish fully effective communication."

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) lớn của các công trình tiền nhiệm (như Blum-Kulka et al., 1989; Cohen & Olshtain, 1989; Trosborg, 1987, 1995) nằm ở chỗ phần lớn các nghiên cứu chỉ tập trung vào hành động xin lỗi đơn lẻ (single speech act), phụ thuộc vào phương pháp thu thập dữ liệu nhân tạo qua bài kiểm tra hoàn thành hội thoại (Discourse Completion Task - DCT), đồng thời bỏ qua hành động hồi đáp (response strategies) cũng như tính tương tác đa chiều trong bối cảnh văn hóa thực tế. Luận án giải quyết triệt để khoảng trống này thông qua 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) mang tính hệ thống:

1. Các chiến lược xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại phim tiếng Anh được biểu hiện như thế nào dưới tác động của biến số giới tính (gender) và quyền lực xã hội (social power)?
2. Các chiến lược xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại phim tiếng Việt được biểu hiện như thế nào dưới tác động của biến số giới tính và quyền lực xã hội?
3. Những điểm tương đồng và khác biệt bản chất giữa tiếng Anh và tiếng Việt trong việc vận hành các chiến lược xin lỗi và hồi đáp là gì?

Phạm vi nghiên cứu bao quát ngữ liệu hội thoại tự nhiên từ 89 bộ phim tâm lý xã hội (socio-psychological films) phát hành trong giai đoạn 2015–2020, bao gồm 46 phim tiếng Anh sản xuất tại Hoa Kỳ và 43 phim tiếng Việt. Về mặt khung lý thuyết, công trình tích hợp toàn diện: "The theoretical framework of this study was specified in the light of sociopragmatics. That is, the conversation analysis by Schegloff (2007), pragmatic act theory by Mey (2006, 2013), the apology strategy taxonomy by Trosborg (2011), the response strategy taxonomy by Holmes (1990, 1995), and the direct and indirect speech act theory by Searle (1975) were employed to achieve the aims."

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về hành động ngôn từ xin lỗi cho thấy sự phân hóa rõ rệt thành ba khuynh hướng nghiên cứu chính: ngữ dụng xã hội (socio-pragmatics), ngữ dụng học đối chiếu/giao văn hóa (contrastive/cross-cultural pragmatics) và ngữ dụng học trung gian (interlanguage pragmatics).

Trong nhánh nghiên cứu ngữ dụng xã hội, biến số giới tính và quyền lực xã hội luôn là tâm điểm tranh luận học thuật:

• Về giới tính, các học giả như Lakoff (1973), Brown & Levinson (1987), Gonzales et al. (1990), Tannen (1994) và Holmes (1995) lập luận rằng phụ nữ có xu hướng sử dụng nhiều chiến lược lịch sự và xin lỗi thường xuyên hơn nam giới nhằm duy trì mối quan hệ liên cá nhân. Tuy nhiên, các quan điểm phê phán của Cameron (1995, 1997) và Bergvall et al. (1996) chỉ ra rằng việc phân cực giới tính nhị nguyên đã đơn giản hóa quá mức sự biến thiên nội bộ nhóm và bỏ qua tương tác ngữ cảnh.
• Về quyền lực xã hội, Aquino et al. (2006), Chun & Yun (2010), và Kiger (2004) chứng minh người có vị thế quyền lực thấp ($L$) thường thực hiện hành vi xin lỗi nhiều gấp đôi so với người có vị thế quyền lực cao ($H$). Khi người có quyền lực cao xin lỗi người có quyền lực thấp, hành vi này mang tính đột phá và có trọng lượng tu từ lớn hơn.

Khi so sánh với các công trình quốc tế tiêu biểu:

1. Nghiên cứu đối chiếu Nga - Tây Ban Nha của Filimonova (2015): Sử dụng khung lịch sự của Brown & Levinson (1987) để khảo sát mức độ lịch sự dương tính (positive politeness), chỉ ra nam giới Nga tăng cường giải thích trong khi nữ giới Nga tăng cường các chỉ tố lực ngôn trung (Illocutionary Force Indicating Devices - IFIDs). Tuy nhiên, nghiên cứu của Filimonova chỉ dừng lại ở các tình huống giả định qua DCT 8 mục của Blum-Kulka et al. (1989).
2. Nghiên cứu của Jones (2013) giữa tiếng Anh Australia (AE) và tiếng Bahasa Indonesia (BI): Khảo sát 360 phản hồi xin lỗi qua DCT nói, phát hiện sự phức tạp của các hành động hồi đáp phụ trợ và bác bỏ định kiến cho rằng phụ nữ luôn hòa nhã hơn nam giới, đồng thời chỉ ra người Indonesia có tính đe dọa thể diện (face-threatening) cao hơn dự đoán ban đầu.

Luận án của Ngô Thị Hiền Trang định vị vượt trội hơn các công trình trên nhờ việc vượt thoát khỏi công cụ DCT truyền thống, chuyển dịch từ việc xem xét phát ngôn tĩnh sang phân tích diễn ngôn động qua cặp tương cận hội thoại, đồng thời giải mã chi tiết cơ chế tương tác giữa hai nền văn hóa phương Tây (Hoa Kỳ - văn hóa cá nhân, ngữ cảnh thấp) và phương Đông (Việt Nam - văn hóa tập thể, ngữ cảnh cao).

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những bước tiến lý thuyết đột phá thông qua việc hiệu chỉnh, tích hợp và mở rộng các thang phân loại kinh điển trong ngữ dụng học:

• Mở rộng thang phân loại chiến lược xin lỗi của Trosborg (2011): Bên cạnh các nhóm chiến lược trực tiếp (Direct Strategies - Di.), gián tiếp (Indirect Strategies - In.), thoái thác (Evasive Strategies - Ev.) và né tránh (Opting out - Op.), luận án bổ sung một phân loại mới mang tính thực nghiệm cao là Chiến lược xin lỗi hỗn hợp (Mixed Apology Strategies - MAS) nhằm nắm bắt các phát ngôn kết hợp đa thành tố phức hợp trong dòng chảy hội thoại.
• Mở rộng thang phân loại chiến lược hồi đáp của Holmes (1990, 1995): Holmes ban đầu phân loại hồi đáp thành chấp nhận (Acceptance), né tránh (Evasion), từ chối (Rejection) và thừa nhận (Acknowledgement). Luận án đã phát triển và bổ sung 5 chiến lược hồi đáp mới:
  1. Chấp nhận mỉa mai (Ironic Acceptance);
  2. Từ chối tăng cường (Refusal Plus);
  3. Đặt câu hỏi chưa thỏa đáng (Unsatisfied Questions);
  4. Tự xin lỗi trực tiếp đối ứng (Direct Apologizing);
  5. Chiến lược hồi đáp hỗn hợp (Mixed Apology Response Strategies - MARS).
• Chuyển dịch mô hình nhận thức từ SAT sang PAT: Thay vì giam hãm phân tích trong Thuyết hành vi ngôn từ tĩnh (Speech Act Theory - SAT của Austin, 1962; Searle, 1969), luận án vận dụng Thuyết hành vi ngữ dụng (Pragmatic Act Theory - PAT của Mey, 2006, 2013) gắn với khái niệm Pragmeme và hành vi tình huống (pract), kết hợp phân tích hội thoại (Conversation Analysis - CA của Schegloff, 2007) để xử lý tương tác cặp trao đổi (exchanges).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án kết hợp 5 trục lý thuyết nền tảng:

1. Lý thuyết Hành vi Ngữ dụng (Mey, 2006, 2013): Cung cấp sơ đồ giải mã hoàn cảnh xã hội (contextual constraints) tác động đến cấu trúc phát ngôn.
2. Phân tích Cặp Tương cận trong Hội thoại (Schegloff, 1974, 2007): Xác lập đơn vị phân tích là cặp tối thiểu gồm Lượt lời thứ nhất (First Pair Part - FPP: Lời xin lỗi) và Lượt lời thứ hai (Second Pair Part - SPP: Lời hồi đáp).
3. Lý thuyết Thể diện và Trọng số Đe dọa Thể diện (Brown & Levinson, 1987): Vận dụng công thức: $$W_x = D(S, H) + P(H, S) + R_x$$ Trong đó $W_x$ là trọng lượng đe dọa thể diện, $D(S,H)$ là khoảng cách xã hội, $P(H,S)$ là quyền lực tương đối của người nghe đối với người nói, và $R_x$ là mức độ áp đặt văn hóa.
4. Thang phân loại điều chỉnh Trosborg (2011) & Holmes (1990, 1995).
5. Lý thuyết Chiều kích Văn hóa (Hall, 1997; Hofstede, 2011): Giải thích căn nguyên văn hóa chi phối các cấu trúc biểu đạt vi mô.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án triển khai thiết kế nghiên cứu mô tả đối chiếu (descriptive contrastive design) theo phương pháp tiếp cận định tính kết hợp định lượng hỗ trợ (qualitative-dominant mixed methods). Lập trường nhận thức luận (epistemological stance) của nghiên cứu dựa trên thuyết diễn giải ngữ dụng xã hội (sociopragmatic interpretivism), thừa nhận rằng ý nghĩa ngôn từ được đồng kiến tạo (co-constructed) thông qua bối cảnh tương tác xã hội cụ thể.

Thiết kế nghiên cứu đa tầng (multi-level design) bao gồm:

• Tầng vi mô (Micro-level): Phân tích cấu trúc ngữ nghĩa - ngữ dụng của từng phát ngôn, các vị từ thực hiện hành vi (performatives) như sorry, apologize, excuse, forgive, pardon, regret trong tiếng Anh và xin lỗi, tiếc, tha lỗi, thứ lỗi, hối hận trong tiếng Việt.
• Tầng trung mô (Meso-level): Phân tích tương tác cặp trao đổi (Exchanges) giữa FPP và SPP qua 4 mô hình cơ bản:
  1. [Direct AS - Direct ARS];
  2. [Indirect AS - Direct ARS];
  3. [Direct AS - Indirect ARS];
  4. [Indirect AS - Indirect ARS]; kết hợp các mô hình phái sinh chứa chiến lược hỗn hợp (MAS, MARS).
• Tầng vĩ mô (Macro-level): Đối chiếu các mô hình tương tác dưới sự quy định của hai trục biến số xã hội là Giới tính (Nam - Nam, Nữ - Nữ, Nam - Nữ, Nữ - Nam) và Quyền lực xã hội (Người xin lỗi có quyền lực cao hơn - $H$, thấp hơn - $L$, hoặc ngang bằng - $E$ so với người nhận lời xin lỗi).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu được kiểm soát nghiêm ngặt qua 5 giai đoạn dựa trên quy trình phân tích định tính của Creswell:

1. Xác định nguồn ngữ liệu: Thu thập toàn văn kịch bản và phụ đề từ 89 bộ phim tâm lý xã hội (46 phim tiếng Anh lấy từ cơ sở dữ liệu Internet Movie Screenplay Database - IMSDb và các nguồn kịch bản chuẩn xác; 43 phim tiếng Việt phát hành giai đoạn 2015–2020). Thể loại tâm lý xã hội được lựa chọn có chủ đích vì phản ánh mật độ hội thoại đời thường cao nhất và tái hiện chân thực các chuẩn mực giao tiếp đương đại.
2. Xây dựng phiếu quan sát (Observation Sheets): Thiết lập 4 bảng quan sát chuyên biệt tương ứng với 4 ma trận mẫu kết hợp chiến lược trực tiếp/gián tiếp của xin lỗi và hồi đáp.
3. Mã hóa và Lập ma trận dữ liệu (Matrix of Collected Data): Trích xuất toàn bộ các cặp thoại chứa hành vi xin lỗi và phản hồi; gán mã chi tiết theo biến số người tham gia thoại (Apologizer/Apologizee), giới tính (Male/Female), quyền thế ($H/L/E$), loại chiến lược (Trosborg/Holmes mở rộng), loại động từ thực hiện hành vi (IFIDs).
4. Tam giác đạc (Triangulation): Áp dụng tam giác đạc lý thuyết (kết hợp PAT, SAT, CA) và kiểm chứng chéo bởi các chuyên gia thuộc Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng cùng hội đồng thẩm định độc lập.
5. Đảm bảo độ giá trị và độ tin cậy: Độ giá trị nội tại (internal validity) được bảo đảm qua việc đối chiếu ngữ cảnh video gốc để xác minh ngữ cảnh cử chỉ và ngữ điệu; độ tin cậy mã hóa đạt mức nhất quán liên định giả định cao qua quy trình phúc tra độc lập.

Data và phân tích

Dữ liệu được xử lý và phân tích thống kê thông qua phần mềm Microsoft Excel 2019 (MCE2019). Ma trận dữ liệu ghi nhận hàng ngàn lượt tương tác được bóc tách theo:

• Tần suất xuất hiện ($n$) và tỷ lệ phân bố phần trăm (%) của từng tiểu chiến lược xin lỗi (như Explicit Acknowledgment - EA, Expression of Regret - EOR, Offer of Repair - OOR, Promise of Forbearance - POF, Denial of Responsibility - EDOR/IDOR, Blaming Someone Else - BSE).
• Tần suất và phân bố của các tiểu chiến lược hồi đáp (như Acceptance - AC, Rejection - RJ, Minimizing - Mi, Evasion - EV, Acknowledgement - AK).
• Ma trận chéo phân tích tác động tương tác của Giới tính (Same-gender vs Mixed-gender interactions) và Quyền lực ($H \to L, L \to H, E \leftrightarrow E$).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Qua phân tích định tính chuyên sâu kết hợp số liệu định lượng, luận án đã rút ra 5 phát hiện then chốt:

1. Sự chi phối của chiến lược trực tiếp trong tiếng Anh so với sự linh hoạt gián tiếp trong tiếng Việt: Trong hội thoại phim tiếng Anh, người bản ngữ thể hiện xu hướng áp đảo trong việc sử dụng các chiến lược trực tiếp với các vị từ thực hiện hành vi rõ ràng (sorry, I apologize), gắn liền với văn hóa đề cao sự minh bạch và tự chịu trách nhiệm cá nhân. Ngược lại, tiếng Việt thể hiện sự phân bổ đa dạng hơn ở các chiến lược gián tiếp (giải thích, thoái thác, bù đắp thiệt hại) hoặc sử dụng hệ thống từ xưng hô tôn kính kết hợp với trợ từ tình thái (ạ, dạ, con xin lỗi mẹ ạ) để làm giảm nhẹ xung đột thể diện.
2. Bất đối xứng giới tính trong cấu trúc cặp trao đổi: Trong cả hai ngôn ngữ, nữ giới thể hiện tần suất sử dụng các chiến lược xin lỗi chi tiết, biểu đạt hối tiếc sâu sắc (EOR) và đưa ra cam kết không tái phạm (POF) cao hơn nam giới. Tuy nhiên, trong các tương tác khác giới (mixed-gender), nam giới khi tương tác với nữ giới có xu hướng chấp nhận nhượng bộ thể diện cao hơn nhằm xoa dịu mối quan hệ, đặc biệt trong các bối cảnh quan hệ tình cảm lãng mạn.
3. Quyền lực xã hội quy định cấu trúc hồi đáp:
   • Khi người xin lỗi có quyền lực thấp hơn ($L \to H$), lời xin lỗi bắt buộc phải có tính minh định cao, đi kèm hành động thừa nhận trách nhiệm (AOR) hoặc đề xuất sửa chữa (OOR). Người tiếp nhận ($H$) có toàn quyền sử dụng các chiến lược từ chối (RJ) hoặc đặt câu hỏi chất vấn gay gắt mà không sợ tổn hại thể diện.
   • Khi người xin lỗi có quyền lực cao hơn ($H \to L$), lời xin lỗi thường ngắn gọn, mang tính thông báo hơn là tạ lỗi. Ngược lại, người tiếp nhận ($L$) hầu như luôn sử dụng chiến lược chấp nhận (AC) hoặc giảm thiểu lỗi (Minimizing - Mi: Không sao đâu ạ, chuyện nhỏ thôi), thể hiện rõ tính áp đặt quyền lực trong cấu trúc tương tác.
4. Sự xuất hiện thực chứng của các chiến lược mới: Dữ liệu chứng minh sự tồn tại phổ biến của các chiến lược không nằm trong phân loại truyền thống, đặc biệt là Chấp nhận mỉa mai (Ironic Acceptance) (ví dụ: chấp nhận bằng lời nhưng hàm ý mỉa mai sự vô tâm của đối phương) và Chiến lược hỗn hợp (MAS/MARS) kết hợp đồng thời giải thích, xin lỗi và chuyển hướng chủ đề.
5. Đặc trưng văn hóa ngữ cảnh cao (High-context) của tiếng Việt: Tiếng Việt phụ thuộc chặt chẽ vào tôn ti trật tự gia đình và xã hội. Việc thực hiện hành vi xin lỗi trong tiếng Việt gắn liền với việc hạ thấp cái tôi và nâng cao thể diện người nghe thông qua mạng lưới xưng hô thân tộc phong phú (chú - cháu, bác - em, con - mẹ).

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết (Theoretical Advances): Luận án cung cấp minh chứng thực nghiệm xác thực để hoàn thiện Thuyết hành vi ngữ dụng của Mey (2006, 2013), chứng minh tính tất yếu của việc tích hợp phân tích hội thoại (CA) vào nghiên cứu hành vi ngôn từ liên văn hóa.
• Về mặt phương pháp luận (Methodological Innovations): Xác lập quy trình chuẩn hóa trong việc khai thác kịch bản phim ảnh đương đại làm nguồn ngữ liệu ngôn ngữ học xã hội tự nhiên, thay thế hiệu quả cho phương pháp DCT vốn bị chỉ trích là nhân tạo và thiếu tính tương tác trực tiếp.
• Về mặt ứng dụng giảng dạy ngôn ngữ (Pedagogical Applications):
  • Cung cấp cơ sở thực tiễn để biên soạn giáo trình giảng dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ (EFL) cho người Việt và tiếng Việt như một ngoại ngữ (VFL) cho người nước ngoài.
  • Giúp người học phát triển năng lực ngữ dụng xã hội (sociopragmatic competence), nhận thức rõ sự khác biệt trong việc lựa chọn chiến lược xin lỗi và hồi đáp theo khung tham chiếu chuẩn CEFR, VSTEP, IELTS.
• Về mặt dịch thuật và truyền thông liên văn hóa: Cung cấp cẩm nang tham chiếu quý giá cho biên dịch viên phụ đề phim ảnh, giúp chuyển ngữ tự nhiên và chuẩn xác các sắc thái biểu cảm, mỉa mai hay quyền lực trong các cuộc đối thoại song ngữ Anh - Việt.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn chỉ ra 3 giới hạn nghiên cứu chính:

1. Giới hạn thể loại ngữ liệu: Dữ liệu thu thập tập trung thuần túy vào thể loại phim tâm lý xã hội (socio-psychological films) trong khung thời gian 2015–2020. Mặc dù thể loại này giàu tính tương tác xã hội, kết quả chưa thể khái quát hóa hoàn toàn cho các bối cảnh giao tiếp thể chế đặc thù (như ngoại giao, pháp đình, y tế, hoặc thương thuyết kinh doanh).
2. Giới hạn phương thức giao tiếp: Nghiên cứu tập trung chuyên biệt vào giao tiếp bằng lời (verbal communication), chưa thể mã hóa định lượng toàn diện các yếu tố phi ngôn ngữ (non-verbal cues) như ánh mắt, nét mặt, khoảng cách không gian (proxemics) và ngữ điệu (prosodic features).
3. Giới hạn biến số xã hội: Nghiên cứu chỉ tập trung khai thác sâu hai biến số cốt lõi là giới tính (nam/nữ) và quyền lực xã hội ($H/L/E$), chưa tích hợp sâu các biến số khác như độ tuổi (age groups), phân tầng giai cấp (social class), hay phương ngữ vùng miền (regional dialects).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda) cần mở rộng theo 4 hướng:

• Mở rộng phân tích đa phương thức (multimodal pragmatic analysis) kết hợp xử lý hình ảnh, cử chỉ và cao độ giọng nói từ video hội thoại thực tế.
• Khảo cứu đối chiếu trên các thể loại diễn ngôn khác như đàm phán thương mại, giao tiếp mạng xã hội (computer-mediated communication) và hội thoại trong môi trường làm việc số.
• Nghiên cứu sự chuyển di ngữ dụng (pragmatic transfer) ở người học song ngữ Anh - Việt ở các cấp độ năng lực khác nhau.
• Mở rộng phân tích định lượng với các mô hình hồi quy logistic đa mức để lượng hóa chính xác trọng số tương tác giữa các biến số xã hội.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình tạo ra những ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều bình diện:

• Tác động học thuật (Academic Impact): Bổ sung nguồn tài liệu tham khảo nền tảng cho ngành Ngôn ngữ học ứng dụng và Ngữ dụng học đối chiếu tại Việt Nam; mở ra hướng tiếp cận phân tích cặp tương cận cho các hành vi ngôn từ khác (như khen ngợi - hồi đáp khen ngợi, từ chối, yêu cầu).
• Tác động giáo dục và đào tạo: Cung cấp luận cứ khoa học để đổi mới phương pháp giảng dạy kỹ năng giao tiếp liên văn hóa tại các trường đại học chuyên ngữ (như Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng, Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN, ĐH Sư phạm TP.HCM).
• Tác động xã hội và dịch thuật: Nâng cao nhận thức xã hội về văn hóa ứng xử, chuẩn mực lịch sự và bình đẳng giới trong giao tiếp hiện đại; cung cấp khung quy chiếu chuẩn xác cho ngành công nghiệp chuyển ngữ, lồng tiếng và truyền thông quốc tế.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Ngôn ngữ học: Tiếp cận mô hình nghiên cứu kết hợp giữa CA, SAT và PAT, cùng các kỹ thuật trích xuất dữ liệu hội thoại phim chuẩn mực.
• Giảng viên và chuyên gia phát triển chương trình ngoại ngữ (EFL/VFL): Vận dụng các phát hiện để thiết kế bài học về năng lực ngữ dụng, giúp sinh viên tránh các lỗi thất bại ngữ dụng (pragmatic failure) khi giao tiếp với người bản ngữ.
• Biên - phiên dịch viên và chuyên viên truyền thông quốc tế: Nắm bắt các vi cấu trúc chỉ tố lực ngôn trung và sắc thái quyền lực nhằm chuyển dịch chính xác thông điệp đối thoại qua các ranh giới văn hóa.
• Nhà nghiên cứu văn hóa và xã hội học: Sử dụng khung phân tích của luận án để nghiên cứu sâu hơn về sự biến chuyển của các chuẩn mực ứng xử gia đình và xã hội tại Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc luận án đã chuyển dịch thành công mô hình nghiên cứu từ hành vi phát ngôn đơn lẻ sang cặp tương cận ngữ dụng (adjacency pairs), đồng thời mở rộng hai hệ thống phân loại kinh điển:

• Mở rộng thang phân loại của Trosborg (2011) bằng việc bổ sung Chiến lược xin lỗi hỗn hợp (MAS).
• Mở rộng thang phân loại của Holmes (1990, 1995) bằng việc bổ sung 5 chiến lược hồi đáp mới: Chấp nhận mỉa mai (Ironic Acceptance), Từ chối tăng cường (Refusal Plus), Đặt câu hỏi chưa thỏa đáng (Unsatisfied Questions), Tự xin lỗi trực tiếp đối ứng (Direct Apologizing), và Chiến lược hồi đáp hỗn hợp (MARS).

2. Sự đổi mới về phương pháp luận của luận án so với các nghiên cứu trước đây thể hiện ở điểm nào?

So với phần lớn các nghiên cứu trước đây (như House, 1988; Olshtain, 1989; Sugimoto, 1997; Salehi, 2014; Qari, 2017) vốn phụ thuộc nặng nề vào bảng hỏi khảo sát hoặc bài kiểm tra hoàn thành hội thoại tĩnh (DCT), luận án đã tạo bước đột phá phương pháp luận bằng cách:

• Khai thác dữ liệu hội thoại thực tế từ 89 bộ phim tâm lý xã hội đương đại (2015–2020), tái hiện sinh động bối cảnh giao tiếp tự nhiên.
• Xây dựng ma trận quan sát 4 chiều kết hợp cả hai lượt lời (FPP - Lời xin lỗi và SPP - Lời hồi đáp) dưới tác động đồng thời của biến số Giới tính và Quyền lực xã hội.

3. Phát hiện bất ngờ nhất (counter-intuitive finding) từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Phát hiện bất ngờ nhất là trong các hội thoại phim tiếng Việt, việc người có vị thế quyền lực cao hơn ($H$) thực hiện hành vi xin lỗi người có vị thế thấp hơn ($L$) không làm suy giảm quyền uy cá nhân như các giả thuyết truyền thống nhận định (ví dụ: Kiger, 2004). Thay vào đó, nó đóng vai trò như một chiến lược tu từ chủ động nhằm giải tỏa căng thẳng và thiết lập trật tự đạo đức, buộc người nghe có vị thế thấp ($L$) phải hồi đáp bằng thái độ tôn kính và chấp nhận ngay lập tức ("Không có gì đâu ạ, bác đừng bận tâm").

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập nghiên cứu (replication protocol) rõ ràng không?

Có. Luận án xây dựng quy trình nghiên cứu chuẩn hóa gồm:

• Danh mục cụ thể 89 bộ phim Anh - Việt kèm năm sản xuất và nguồn kịch bản.
• Hệ thống 4 bảng quan sát mẫu (Table 3.5 đến Table 3.8) định nghĩa chi tiết tiêu chí nhận diện phát ngôn trực tiếp/gián tiếp.
• Bảng từ khóa nhận diện các vị từ thực hiện hành vi (performative verbs) trong cả hai ngôn ngữ, bảo đảm các nhà nghiên cứu khác có thể dễ dàng tái lập quy trình mã hóa trên các tập dữ liệu mới.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo từ nền tảng của luận án nên được định hình ra sao?

Chương trình 10 năm tiếp theo cần tập trung:

• Mở rộng xây dựng kho ngữ liệu đa phương thức (Multimodal Corpus) tích hợp AI và xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) để phân tích tự động ngữ điệu và biểu cảm khuôn mặt trong các cặp tương cận.
• Mở rộng phạm vi đối chiếu sang các ngôn ngữ khu vực Đông Nam Á và Đông Á (như tiếng Thái, tiếng Nhật, tiếng Hàn) để khái quát hóa lý thuyết ngữ dụng xã hội khu vực.

Kết luận

1. Khẳng định tính hoàn chỉnh tương tác: Luận án chứng minh một cách thuyết phục rằng hành vi xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt là một thể thống nhất hữu cơ của cặp tương cận ngữ dụng xã hội, không thể phân tích tách rời.
2. Hệ thống hóa phân loại mở rộng: Bổ sung thành công các tiểu chiến lược thực nghiệm mới vào thang phân loại của Trosborg (2011) và Holmes (1990, 1995), làm phong phú kho tàng lý thuyết ngữ dụng học đương đại.
3. Minh định tác động của giới tính và quyền lực: Làm sáng tỏ cơ chế tác động của biến số giới tính sinh học và các bậc quyền lực xã hội ($H, L, E$) lên cấu trúc lựa chọn ngôn từ trong hai nền văn hóa Đông - Tây.
4. Đột phá về nguồn ngữ liệu: Khẳng định giá trị học thuật của kịch bản phim ảnh tâm lý xã hội như một nguồn dữ liệu phong phú, đáng tin cậy cho nghiên cứu ngôn ngữ học diễn ngôn.
5. Đóng góp ứng dụng đa ngành: Mở ra lộ trình cải cách thực tiễn trong giảng dạy ngoại ngữ (EFL/VFL), thiết kế giáo trình chuẩn hóa năng lực ngữ dụng và nâng cao chất lượng dịch thuật truyền thông liên văn hóa.
6. Giá trị di sản học thuật: Đặt nền móng phương pháp luận vững chắc cho các công trình nghiên cứu tiếp nối về hành vi ngôn từ tương tác trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGÔ THỊ HIỀN TRANG APOLOGIES AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS DOCTORAL THESIS IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES Danang, 2023 THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGÔ THỊ HIỀN TRANG APOLOGIES AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS Major: THE ENGLISH LANGUAGE Code: 9. LUU QUY KHUONG Danang, 2023 i ACKNOWLEDGEMENTS Pursuing a Ph. study has been a long and challenging journey. Many people have directly and indirectly influenced my academic study over the passing years.

It would have been impossible for me to finish my thesis without their enthusiastic support. Although words will never be enough to express my gratitude to them, I would still like to express my thankfulness and appreciation to those who assisted me along the journey of writing this thesis. First and foremost, I would like to express my deep and sincere gratitude to my supervisor, Assoc. Lưu Quý Khương, a meritorious teacher for his invaluable advice, immense knowledge, enormous patience, and great support to me since I was a student at The University of Da Nang - University of Foreign Language Studies.

His guidance absolutely aided me to conduct theses for my Bachelor of Arts Degree, Master Degree, and now Doctoral Degree. His support enabled me to accomplish this long academic path and attain my objectives in professional development. My special thanks also go to my thesis committee members at the Faculty of English and Faculty of Foreign Language Teacher Education from the University of Foreign Language Studies – The University of Danang, and from other universities across Vietnam whose invaluable feedback and insight on proposals and drafts of this thesis strengthened the final version into a thesis. I would also like to acknowledge The University of Danang for partly funding my doctoral thesis.

Last but not least, I am also thankful to my loving family including my husband Nguyễn Huy Quân with his whole-hearted support, my son Nguyễn Ngô Thành Long, and my daughter Nguyễn Ngô Thanh An for their positive energies to me, and my parents whose unconditional love for me lasts for every single passing day. Without their endless help and support, I would never be able to accomplish this thesis. ii STATEMENT OF AUTHORSHIP Except where reference is made in the text of the thesis, this thesis contains no material published elsewhere or extracted in whole or a part from another author’s thesis or document. No other person’s work has been used without the acknowledgement in the thesis.

This thesis has not been submitted for the award of any degree or diploma in any other tertiary institution. Danang, October 2023 iii ABSTRACT Whenever an apology is made, interlocutors expect a return act of making responses. These pragmatic acts of apologizing and responding to apologies are common activities in communication among interlocutors because using only either of these two crucial speech acts can hardly establish fully effective communication. This doctoral thesis aims not only to investigate the pragmatic acts of apology and response strategies in English and Vietnamese film conversations in terms of gender and power; but also to analyze the similarities and differences of apology and response strategies in both languages.

The theoretical framework of this study was specified in the light of sociopragmatics. That is, the conversation analysis by Schegloff (2007), pragmatic act theory by Mey (2006, 2013), the apology strategy taxonomy by Trosborg (2011), the response strategy taxonomy by Holmes (1990, 1995), and the direct and indirect speech act theory by Searle (1975) were employed to achieve the aims. This study took a qualitative descriptive and contrastive design with the support of quantitative information. It collected data from conversations extracted from socio- psychological film scripts and subtitles in English and Vietnamese which were released from 2015 to 2020.

The results revealed the exchanges of apology and response strategies in terms of the influences of gender and power in each language. This thesis also showed that two languages shared the similarities and differentiate both languages. The thesis is hoped to make a contribution to the field of linguistics since it uncovered exchanges of a pair of speech acts of apologies and responses. It also extended the apology taxonomy by Trosborg (2011) by adding mixed apology strategy and response taxonomy by Holmes (1990, 1995) with ironic acceptance, refusal plus, unsatisfied questions, direct apologizing and mixed apology response strategy.

The findings also provided practical assistance to learners of English and Vietnamese as foreign languages. iv TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. i STATEMENT OF AUTHORSHIP. iii TABLE OF CONTENTS.

iv LIST OF ABBREVIATIONS. viii LIST OF TABLES .x LIST OF FIGURES. xiii CHAPTER ONE. AIMS AND OBJECTIVES.

SCOPE OF THE STUDY. CONTRIBUTIONS OF THE STUDY. DEFINITIONS OF KEY TERMS. ORGANIZATION OF THE STUDY.

ITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND. PREVIOUS STUDIES RELATED TO APOLOGIES AND RESPONSES. Socio-pragmatic Studies. Contrastive or Cross-cultural Pragmatic Studies.

Interlanguage Pragmatic Studies. Research Gaps from the Previous Studies. Sociopragmatics in Speech Acts. Conversation and Film Conversation.

Exchange in Adjacency Pair of Speech Acts. Speech Act and Pragmatic Act Theory. Language and Culture. Conceptual Framework of the Study.

Sources of Data. Population, Samples, and Sampling. Data Collection Instruments. Data Collection Procedures.

Statistical Analysis Tool. Matrix of Collected Data. Data Analysis Procedure. Analytical Framework of the Study.

RELIABILITY AND VALIDITY. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH FILM CONVERSATIONS. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Direct and Indirect Apology Strategies.

Direct and Indirect Response Strategies. Apology and Response Strategies. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Gender Influences on Apology Strategies in English Film Conversations.

Gender Influences on Response Strategies in English Film Conversations. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES137 4. Power Influences on Apology Strategies in English Film Conversations.

Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Direct and Indirect Apology Strategies.

Direct and Indirect Response Strategies. Apology and Response Strategies. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Gender Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations.

Gender Influences on Response Strategies in Vietnamese Film Conversations. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES193 5. Power Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations.

Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations. SIMILARITIES AND DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS. SIMILARITIES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS. Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations.

Similarities in Gender Influences on Apology and Response Strategies in Film Conversations. Similarities in Power Influences on Apology and Response Strategies 214 6. Summary on Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations. DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS.

Differences in Apology and Response Strategies. Differences in Gender Influences on Apology and Response Strategies. Differences in Power Influences on Apology and Response Strategies 223 6. Summary on Differences in Apology and Response Strategies in Film Conversations.

CONCLUSION AND IMPLICATIONS. English Language Research Implications. LIMITATIONS OF THE THESIS .236 LIST OF PUBLICATIONS AND CONFERENCE PRESENTATIONS .254 viii LIST OF ABBREVIATIONS A Answer AC Acceptance At.C Attacking complainer AK Acknowledgement AOR Acknowledgment of responsibility AP Adjacency pairs AS Apology strategies AR Apology responses ARS Apology response strategies BSE Blaming someone else CA Conversation analysis CEFR Common European Framework of Reference for Languages Di. Direct strategies E Equal social power EA Explicit acknowledgment EAOB Explicit acceptance of the blame ECFH Expressing concern for hearer EDOR Explicit denial of responsibility EE Explicit explanation e.

For example EOE Expression of embarrassment EOLOI Expression of lack of intent EOR Expression of regret EOS Expression of self-deficiency EV Evasion Ev. Evasive strategies Ex Exchange F Female FE Faculty of English FTA Face-threatening act H Higher social power IA Implicit acknowledgment ix IDOR Implicit denial of responsibility IE Implicit explanation IELTS International English Language Testing System IFID Illocutionary force indicating device IMDB Internet Movie Screenplay Database In. Indirect strategies J Justification L Lower social power M Males Mi. Minimizing MAS Mixed apology strategies MARS Mixed apology response strategies MCE2019 Microsoft Excel 2019 n Number of occurrences No.

Number OOA Offer of apology OOR Offer of repair Op. Opting out PAT The pragmatic act theory POF Promise of forbearance Q Question QP Querying precondition Re. Remedial strategies RFF Request for forgiveness RJ Rejection SAT The speech act theory TOEFL Test of English as a Foreign Language UFLS - UD University of Foreign Language Studies – The University of Danang VSTEP Vietnamese Standardized Test of English Proficiency x LIST OF TABLES Table 2. Trosborg’s classification of social power.

Correlation of content and format in an adjacency pair. Austin’s classification of speech acts. Searle’s classification of speech acts. Trosborg’s (2011) apology strategy taxonomy.

Holmes’ (1990, 1995) apology response strategy taxonomy. List of film scripts’ free download websites in English and Vietnamese 67 Table 3. List of socio-psychological films in English. List of socio-psychological films in Vietnamese.

The description of collected data. An observation sheet for the pattern of [Direct apology strategies - direct response strategies]. An observation sheet for the pattern of [Indirect apology strategies - direct response strategies]. An observation sheet for the pattern of [Direct apology strategies - indirect response strategies].

An observation sheet for the pattern of [Indirect apology strategies - indirect response strategies]. Matrix of exchanges including apology and response strategies in terms of gender and power. Frequency of apology strategies in English. Distribution of patterns and linguistic realizations of apology utterances in English.

Distribution of performatives and their linguistic realizations of apology utterances in English. Frequency of apology response strategies in English. Distribution of patterns and linguistic realizations of response utterances in English. Exchanges of pragmatic acts in English conversations.

Exchanges of direct apology strategies and direct response strategies in English conversations. Exchanges of direct apology strategies and indirect response strategies in English conversations. Exchanges of direct apology strategies and mixed response strategies in English conversations. Exchanges of indirect apology strategies and direct response strategies in English conversations.

Exchanges of indirect apology strategies and indirect response strategies in English conversations. Exchanges of indirect apology strategies and mixed response strategies in English conversations. Exchanges of mixed apology strategies and direct response strategies in English conversations. Exchanges of mixed apology strategies and indirect response strategies in English conversations.

Apology strategies in terms of gender in English. Apology response strategies in terms of gender in English. Gender influences on exchanges of apology and response strategies in English film conversations. Apology strategies in terms of social power in English.

Power influences among gender interactions on exchanges of apology and response strategies in English film conversation. Frequency of apology strategies in Vietnamese. Distribution of patterns and linguistic realizations of apology utterances in Vietnamese conversations. Performatives’ distribution of apology utterances in Vietnamese conversations.

Frequency of apology response strategies in Vietnamese conversations. Distribution of patterns and linguistic realizations of apology response utterances in Vietnamese conversations. Exchanges of pragmatic acts in in Vietnamese conversations. Exchanges of direct apology strategies and direct response strategies in Vietnamese conversations.

Exchanges of direct apology strategies and indirect response strategies in Vietnamese conversations. Exchanges of direct apology strategies and mixed response strategies in Vietnamese conversations. Exchanges of indirect apology strategies and direct response strategies in Vietnamese conversations .