Luận Án Nghiên Cứu Gãy Cột Sống Cổ Kiểu Giọt Lệ

Tài liệu nghiên cứu Luận án teardrop 27 2 23, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Ngô Quang Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Hà Kim Trung
• Trường học: Học viện Quân y
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng, Chẩn Đoán Hình Ảnh Và Kết Quả Phẫu Thuật Gãy Cột Sống Cổ Kiểu Giọt Lệ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sơ lược về quá trình nghiên cứu
• 1.2. Giải phẫu ứng dụng và chức năng của cột sống cổ
• 1.3. Đặc điểm chung các đốt sống
• 1.4. Khớp, các dây chằng và đĩa đệm
• 1.5. Giải phẫu vùng cổ trước và ứng dụng
• 1.6. Giải phẫu vùng cổ sau và ứng dụng
• 1.7. Cơ sinh học của đoạn cột sống cổ
• 1.8. Khái niệm về cơ sinh học và giải phẫu cột sống cơ bản
• 1.9. Cơ sinh học và sự vững của cột sống cổ thấp
• 1.10. Cơ chế vỡ đốt sống kiểu giọt lệ
• 1.11. Cơ chế chấn thương do cột sống quá gập
• 1.12. Cơ chế chấn thương do cột sống quá ưỡn
• 1.13. Phân loại chấn thương cột sống cổ kiểu giọt lệ, cơ chế quá gập
• 1.14. Đặc điểm lâm sàng
• 1.15. Các hội chứng của tổn thương tủy không hoàn toàn
• 1.16. Phân loại tổn thương tủy trên lâm sàng
• 1.17. Thăm khám cận lâm sàng
• 1.18. XQ quy ước
• 1.19. Chụp cắt lớp vi tính
• 1.20. Chụp cộng hưởng từ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Quy trình nghiên cứu
• 2.7. Nội dung nghiên cứu
• 2.8. Kỹ thuật thu thập số liệu
• 2.9. Phân tích và xử lý dữ liệu
• 2.10. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh của nhóm nghiên cứu
• 3.2. Phân bố theo độ tuổi
• 3.3. Phân bố theo nghề nghiệp
• 3.4. Nguyên nhân chấn thương
• 3.5. Sơ cứu ban đầu và thời gian từ khi tai nhận đến lúc nhập viện
• 3.6. Triệu chứng cơ năng
• 3.7. Rối loạn cảm giác
• 3.8. Đánh giá lâm sàng theo thang điểm ASIA
• 3.9. Phân loại hội chứng tủy cổ dựa vào mJOA
• 3.10. Thương tổn phối hợp
• 3.11. Đặc điểm trên XQ và cắt lớp vi tính
• 3.12. Đặc điểm tổn thương trên cộng hưởng từ của nhóm nghiên cứu
• 3.13. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT
• 3.14. Kết quả trong phẫu thuật
• 3.15. Kết quả gần
• 3.16. Kết quả tại thời điểm khám lại sau 6 tháng, các yếu tố liên quan
• 3.17. Kết quả sau 18 tháng và các yếu tố liên quan
• 3.18. Liền xương và các yếu tố ảnh hưởng
• 3.19. Thay đổi mức độ đau theo thang điểm VAS
• 3.20. Đặc điểm, kết quả điều trị nhóm vỡ C2 Teardrop
• 3.21. Kết quả nhóm bệnh nhân tử vong sau phẫu thuật
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU
• 4.2. Đặc điểm về tuổi - giới - nghề nghiệp - hoàn cảnh chấn thương
• 4.3. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh
• 4.4. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Gãy Cột Sống Cổ Kiểu Giọt Lệ Nghiên Cứu

Năm 1956, Schneider và Kahn mô tả lần đầu tiên về gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ. Tổn thương này đặc trưng bởi mảnh vỡ từ phía trước dưới thân đốt sống, có hình dạng như giọt nước. Dù tổn thương xương có vẻ không nghiêm trọng, nhưng nó lại là dấu hiệu gián tiếp của tổn thương dây chằng nặng và thường liên quan đến liệt nghiêm trọng. Tỉ lệ gặp gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ (CTF) khoảng 23% trong số các chấn thương cột sống cổ. Tổn thương này là sự kết hợp của lực nén gây tổn thương thân đốt sống và lực gập gây đứt hệ thống đĩa đệm và dây chằng. Cần thiết phải phẫu thuật để cố định, làm vững đoạn cột sống.

1.1. Lịch Sử Nghiên Cứu Gãy Cột Sống Cổ Kiểu Giọt Lệ

Thuật ngữ "giọt lệ" đã bị sử dụng rộng rãi để mô tả các gãy xương cột sống cổ với nhiều cơ chế khác nhau, làm giảm tính chính xác so với mô tả ban đầu. Argenson mô tả bốn loại CTF dựa vào độ di lệch của thân đốt sống ra phía sau, bao gồm cơ chế quá gập. Tổn thương tủy sống tương ứng với di lệch của hai nửa thân đốt sống vỡ và sự di lệch ra sau của mảnh vỡ phía sau. Koress đưa ra phân loại CTF dựa vào kích thước của mảnh vỡ hình giọt lệ và di lệch của thành phần phía sau vào trong ống sống, giúp tiên lượng và lập kế hoạch điều trị tốt hơn.

1.2. Các Nghiên Cứu Gần Đây Về Điều Trị Gãy Cột Sống Cổ

Fisher so sánh kết quả điều trị gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ mất vững giữa bất động bằng khung Halo và phẫu thuật cắt thân và hàn xương liên thân đốt cột sống cổ lối trước bằng hệ thống nẹp vít. Kết luận phẫu thuật cắt thân và hàn xương liên thân đốt cột sống cổ lối trước bằng hệ thống nẹp vít là phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và có nhiều ưu điểm hơn so với bất động bằng khung Halo trên phương diện nắn chỉnh trục cột sống. Hyeon Jun Kim đánh giá 25 trường hợp gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ, nhận xét cơ chế quá gập có tỉ lệ tổn thương thần kinh lên tới 47,6%, không có trường hợp nào tổn thương theo cơ chế quá ưỡn có tổn thương thần kinh.

II. Giải Phẫu Ứng Dụng Cột Sống Cổ Hướng Dẫn Chi Tiết

Đoạn cột sống cổ có 7 đốt từ C1-C7, chia làm hai phần chính: CSC cao (C0-C2) và CSC thấp (C3-C7). Chức năng chính của CSC bao gồm hỗ trợ, nâng đỡ trọng lượng vùng đầu, cổ, cho phép xoay cổ và bảo vệ tủy cổ. Các đốt sống cổ có sự khác biệt về kích thước và hình dáng. Đường kính trước sau tối thiểu của ống sống cổ bình thường là 14mm, đường kính trước sau trung bình của tủy là 8mm. Các thành phần trong ống sống gồm dây chằng dọc sau, dây chằng vàng, màng tủy, tủy, dây chằng răng, rễ thần kinh, mạch máu tủy, mỡ ngoài màng tủy.

2.1. Đặc Điểm Giải Phẫu Các Đốt Sống Cổ

Thành phần xung quanh ống sống gồm thân đốt sống, cuống sống, cung sau, đĩa đệm và các dây chằng. Kích thước và hình dáng CSC thay đổi rất nhiều, không chỉ giữa người này với người khác mà còn giữa các đốt sống cổ với nhau. Xác định các thành phần giải phẫu cột sống cũng như kích thước của các cấu trúc cột sống đóng vai trò quan trọng trong thực hành phẫu thuật và lựa chọn kỹ thuật mổ, trong đó quan trọng nhất là lựa chọn các thông số trong quá trình bắt vít để cố định cột sống tốt nhất.

2.2. Chức Năng Sinh Học Của Cột Sống Cổ

Chức năng sinh học của cột sống cổ bao gồm vận động, chịu lực và bảo vệ. Vận động của cột sống cổ cho phép thực hiện các động tác cúi, ngửa, nghiêng và xoay cổ. Chịu lực của cột sống cổ giúp nâng đỡ trọng lượng của đầu và cổ. Bảo vệ của cột sống cổ giúp bảo vệ tủy sống và các rễ thần kinh. Sự vững chắc của cột sống cổ phụ thuộc vào sự toàn vẹn của các cấu trúc xương, dây chằng và cơ.

III. Cơ Chế Chấn Thương Gãy Cột Sống Cổ Kiểu Giọt Lệ Phân Tích

Cơ chế chấn thương thường do tai nạn ngã từ trên cao, cổ quá gập hoặc quá ưỡn. Năm 1994, theo phân loại của Koress, vỡ đốt sống kiểu giọt lệ cơ chế quá gập giúp đánh giá, tiên lượng và lên phương án phẫu thuật cho người bệnh. Tác giả đã chia tổn thương thành bốn loại, dựa vào đấy có thể đưa ra kế hoạch điều trị bảo tồn hay chỉ định phẫu thuật, vào cột sống theo đường trước hay đường sau hoặc phối hợp cả hai. Rất cần thiết phải mô tả đầy đủ tổn thương dựa trên hình ảnh cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ.

3.1. Cơ Chế Quá Gập Trong Gãy Cột Sống Cổ

Cơ chế quá gập là một trong những nguyên nhân chính gây ra gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ. Khi cổ bị gập quá mức, lực tác động lên thân đốt sống có thể gây ra vỡ ở phía trước dưới. Mức độ tổn thương thần kinh phụ thuộc vào mức độ di lệch của các mảnh vỡ và sự chèn ép vào tủy sống. Phân loại Korres giúp đánh giá mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

3.2. Cơ Chế Quá Ưỡn Trong Gãy Cột Sống Cổ

Cơ chế quá ưỡn ít gặp hơn so với cơ chế quá gập trong gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ. Tuy nhiên, nó vẫn có thể gây ra tổn thương nghiêm trọng. Khi cổ bị ưỡn quá mức, lực tác động lên thân đốt sống có thể gây ra vỡ ở phía trước dưới. Trong một số trường hợp, cơ chế quá ưỡn có thể gây ra tổn thương dây chằng và đĩa đệm mà không gây ra vỡ xương rõ ràng.

IV. Đặc Điểm Lâm Sàng Gãy Cột Sống Cổ Cách Nhận Biết

Các tác giả đều nhận định rằng cơ chế chấn thương, hình thái đốt sống tổn thương, mức độ tổn thương thần kinh là những yếu tố cơ bản để tiên lượng. Tổn thương tủy sống hoàn toàn có thể gặp từ 38-91% các trường hợp. Phần lớn các tổn thương tủy sống không hoàn toàn. Hội chứng tủy trung tâm chiếm 80% các tổn thương tủy sống không hoàn toàn. Sự tổn thương thần kinh trong vỡ đốt sống kiểu giọt lệ không phụ thuộc vào thương tổn xương (mặt trước thân sống) mà chủ yếu do tổn thương dây chằng.

4.1. Triệu Chứng Thần Kinh Trong Gãy Cột Sống Cổ

Các triệu chứng thần kinh trong gãy cột sống cổ có thể rất đa dạng, từ tê bì, yếu cơ đến liệt hoàn toàn. Mức độ tổn thương thần kinh phụ thuộc vào mức độ chèn ép vào tủy sống và các rễ thần kinh. Hội chứng tủy trung tâm là một trong những hội chứng thường gặp nhất trong gãy cột sống cổ, đặc trưng bởi yếu tay nhiều hơn yếu chân.

4.2. Đánh Giá Mức Độ Tổn Thương Thần Kinh

Thang điểm ASIA (American Spinal Injury Association) là một công cụ quan trọng để đánh giá mức độ tổn thương thần kinh trong chấn thương cột sống. Thang điểm này giúp phân loại mức độ tổn thương từ A (tổn thương hoàn toàn) đến E (bình thường). Việc đánh giá chính xác mức độ tổn thương thần kinh là rất quan trọng để đưa ra kế hoạch điều trị và tiên lượng phục hồi.

V. Phẫu Thuật Gãy Cột Sống Cổ Phương Pháp Kết Quả

Với những trường hợp cơ chế chấn thương do quá ưỡn, chỉ định chủ yếu là bảo tồn còn với các trường hợp do quá gập thì chỉ định phẫu thuật thường được đặt ra. Nhưng tất cả đều thống nhất về chỉ định mổ do tổn thương mất vững. Một số tác giả nhận định phẫu thuật lối trước là phương pháp được ưa thích hơn vì đây là tổn thương gập góc. Phẫu thuật lối sau được ưu tiên trong các trường hợp bệnh nhân có hẹp ống sống nhiều tầng kèm theo, phù tủy dài. Các trường hợp tổn thương gây mất vững cột sống nặng và chèn ép nhiều thường được chỉ định mổ kết hợp hai đường.

5.1. Lựa Chọn Phương Pháp Phẫu Thuật

Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật trong gãy cột sống cổ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cơ chế chấn thương, mức độ tổn thương thần kinh, mức độ mất vững cột sống và các bệnh lý phối hợp. Phẫu thuật lối trước thường được chỉ định trong các trường hợp có chèn ép tủy sống từ phía trước. Phẫu thuật lối sau thường được chỉ định trong các trường hợp có mất vững cột sống hoặc cần giải ép tủy sống từ phía sau.

5.2. Đánh Giá Kết Quả Phẫu Thuật

Việc đánh giá kết quả phẫu thuật trong gãy cột sống cổ cần dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm cải thiện chức năng thần kinh, giảm đau, phục hồi sự vững chắc của cột sống và các biến chứng. Các thang điểm như VAS (Visual Analogue Scale) và NDI (Neck Disability Index) thường được sử dụng để đánh giá kết quả phẫu thuật. Theo dõi dài hạn là rất quan trọng để đánh giá sự ổn định của cột sống và các biến chứng muộn.

VI. Tiên Lượng và Phục Hồi Chức Năng Sau Gãy Cột Sống Cổ

Tiên lượng và phục hồi chức năng sau gãy cột sống cổ kiểu giọt lệ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm mức độ tổn thương thần kinh ban đầu, thời gian từ khi chấn thương đến khi phẫu thuật, phương pháp phẫu thuật và chương trình phục hồi chức năng. Phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chức năng vận động, giảm đau và nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

6.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tiên Lượng

Mức độ tổn thương thần kinh ban đầu là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến tiên lượng phục hồi. Các bệnh nhân có tổn thương thần kinh hoàn toàn thường có tiên lượng kém hơn so với các bệnh nhân có tổn thương thần kinh không hoàn toàn. Thời gian từ khi chấn thương đến khi phẫu thuật cũng ảnh hưởng đến tiên lượng. Phẫu thuật sớm thường mang lại kết quả tốt hơn so với phẫu thuật muộn.

6.2. Chương Trình Phục Hồi Chức Năng

Chương trình phục hồi chức năng sau gãy cột sống cổ cần được cá nhân hóa dựa trên mức độ tổn thương thần kinh và các vấn đề cụ thể của từng bệnh nhân. Chương trình này có thể bao gồm các bài tập vận động, vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và tư vấn tâm lý. Mục tiêu của phục hồi chức năng là giúp bệnh nhân đạt được mức độ độc lập cao nhất có thể và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGÔ QUANG HÙNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH VÀ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT GÃY CỘT SỐNG CỔ KIỂU GIỌT LỆ LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Hà Nội - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGÔ QUANG HÙNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH VÀ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT GÃY CỘT SỐNG CỔ KIỂU GIỌT LỆ Chuyên ngành: Ngoại khoa Mã số: 9720104 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. TS HÀ KIM TRUNG Hà Nội - 2023 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn đến Đảng ủy, Ban giám đốc, Phòng sau đại học, Bộ môn - Khoa Phẫu thuật Thần kinh và các thầy cô của Học viện Quân y đã giành cho tôi sự giúp đỡ tận tình trong thời gian nghiên cứu và học tập tại Học viện. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Hòe, Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn - Khoa Phẫu thuật Thần kinh Bệnh viện Quân y 103; là người thầy đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu khoa học và hoàn thành luận án này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Kim Trung, Nguyên Phó giám đốc bệnh viện E, Nguyên phó chủ nhiệm bộ môn Ngoại trường đại học Y Hà Nội là người thầy đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu khoa học và hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành biết ơn đến các nhà khoa học, các thầy cô đã đóng góp những ý kiến sâu sắc và quí báu cho luận án. Tôi cũng xin cảm ơn tới các đồng nghiệp Khoa Phẫu thuật Thần kinh Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn và Khoa Phẫu thuật Cột Sống Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Các bạn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện công trình nghiên cứu này. Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể những người bệnh đã tham gia vào nghiên cứu, cho tôi những dữ liệu quý báu để hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, người thân và bạn bè đã dành cho tôi sự động viên và giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu đề tài. Hà nội, ngày 28 tháng 02 năm 2023 Tác giả luận án Ngô Quang Hùng LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và đã từng được công bố một phần trong các bài báo khoa học. Toàn bộ kết quả của luận án chưa được công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác. Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà nội, ngày 28 tháng 02 năm 2023 Tác giả luận án Ngô Quang Hùng MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ DANH MỤC BIỂU ĐỒ ĐẶT VẤN ĐỀ.1 Chương 1: TỔNG QUAN. Sơ lược về quá trình nghiên cứu. Giải phẫu ứng dụng và chức năng của cột sống cổ. Đặc điểm chung các đốt sống. Khớp, các dây chằng và đĩa đệm. Giải phẫu vùng cổ trước và ứng dụng. Giải phẫu vùng cổ sau và ứng dụng. Cơ sinh học của đoạn cột sống cổ. Khái niệm về cơ sinh học và giải phẫu cột sống cơ bản. Cơ sinh học và sự vững của cột sống cổ thấp. Cơ chế vỡ đốt sống kiểu giọt lệ. Cơ chế chấn thương do cột sống quá gập. Cơ chế chấn thương do cột sống quá ưỡn. Phân loại chấn thương cột sống cổ kiểu giọt lệ, cơ chế quá gập. Đặc điểm lâm sàng. Các hội chứng của tổn thương tủy không hoàn toàn. Phân loại tổn thương tủy trên lâm sàng. Thăm khám cận lâm sàng. XQ quy ước. Chụp cắt lớp vi tính. Chụp cộng hưởng từ.31 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Kỹ thuật thu thập số liệu. Phân tích và xử lý dữ liệu. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU.62 Chương 3: KẾT QUẢ. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh của nhóm nghiên cứu. Phân bố theo độ tuổi. Phân bố theo nghề nghiệp. Nguyên nhân chấn thương. Sơ cứu ban đầu và thời gian từ khi tai nhận đến lúc nhập viện. Triệu chứng cơ năng. Rối loạn cảm giác. Đánh giá lâm sàng theo thang điểm ASIA. Phân loại hội chứng tủy cổ dựa vào mJOA. Thương tổn phối hợp. Đặc điểm trên XQ và cắt lớp vi tính. Đặc điểm tổn thương trên cộng hưởng từ của nhóm nghiên cứu. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT. Kết quả trong phẫu thuật. Kết quả gần. Kết quả tại thời điểm khám lại sau 6 tháng, các yếu tố liên quan. Kết quả sau 18 tháng và các yếu tố liên quan. Liền xương và các yếu tố ảnh hưởng. Thay đổi mức độ đau theo thang điểm VAS. Đặc điểm, kết quả điều trị nhóm vỡ C2 Teardrop. Kết quả nhóm bệnh nhân tử vong sau phẫu thuật.90 Chương 4: BÀN LUẬN. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU. Đặc điểm về tuổi - giới - nghề nghiệp - hoàn cảnh chấn thương. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ.122 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TT Tên viết tắt Tên viết đầy đủ 1 BN Bệnh nhân 2 CĐCS Cố định cột sống 3 CHT Cộng hưởng từ 4 CLVT Cắt lớp vi tính 5 CSC Cột sống cổ 6 HC Hội chứng 7 NKQ Nội khí quản 8 TB Trung bình 9 TNGT Tai nạn giao thông 10 TNLĐ Tai nạn lao động 11 TNSH Tai nạn sinh hoạt 12 XQ Xquang 13 ASIA American Spinal Injury Association (Hội chấn thương cột sống Mỹ) 14 ACCF Anterior Cervical Corpectomy and Fusion (Cắt thân đốt sống, đặt lồng titan, ghép xương, cố định cột sống cổ lối trước) 15 ACDF Anterior Cervical Discectomy and Fusion (Lấy đĩa đệm, ghép xương, cố định cột sống cổ lối trước) 16 ALL Anterior longitudinal ligament (Dây chằng dọc trước) 17 CL Capsular ligament (Dây chằng bao khớp) TT Tên viết tắt Tên viết đầy đủ 18 CTF Cervical teardrop fracture (Vỡ đốt sống cổ kiểu giọt lệ) 19 IAR Instantaneous Axis of Rotation (Trục quay tức thời) 20 JOA Japanese Orthopaedic Association (Hiệp hội chấn thương chỉnh hình Nhật Bản) 21 NDI Neck Disability Index (Chỉ số giảm chức năng cột sống cổ) 22 PLC Posterior ligamentous complex (Phức hợp dây chằng phía sau) 23 PLL Posterior longitudinal ligament (Dây chằng dọc sau) 24 RR Recovery Rate (Tỷ lệ hồi phục của hội chứng tủy cổ) 25 SLIC Sub-axial Cervical Spine Injury Classification (Phân loại chấn thương cột sống cổ thấp) 26 VAS Visual Analogue Scale (Thang điểm đánh giá mức độ đau) 27 MIN Giá trị nhỏ nhất 28 MAX Giá trị lớn nhất 29 LF Ligamentum flavum (Dây chằng vàng) DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Đặc điểm trên CLVT phân biệt vỡ đốt sống kiểu giọt lệ theo cơ chế quá gập và quá ưỡn. Đánh giá cơ lực theo Hiệp hội tổn thương tủy sống Mỹ. 10 nhóm cơ chính. Thang điểm ASIA. Thang điểm SLIC. Phân bố nghề nghiệp. Nguyên nhân chấn thương. Các triệu chứng cơ năng. Phân loại cảm giác. Phân loại lâm sàng theo thang điểm ASIA. Phân loại hội chứng tủy cổ theo điểm mJOA trước mổ. Thương tổn phối hợp. Vị trí đốt sống bị tổn thương. Cơ chế tổn thương. Liên quan giữa cơ chế tổn thương với mức độ tổn thương thần kinh theo ASIA. Phân loại Korres 1994. Liên quan giữa tổn thương thần kinh theo ASIA và tổn thương giải phẫu theo phân độ Korres. So sánh giá trị Cobb C2C7 trước mổ ở nhóm có tổn thương tủy và không có tổn thương tủy. Đặc điểm tổn thương cột sông cổ trên CLVT và liên quan với lâm sàng. Tổn thương trên cộng hưởng từ và liên quan với lâm sàng của nhóm nghiên cứu.73 Bảng Tên bảng Trang 3. Đặc điểm đường mổ và phương pháp phẫu thuật của nhóm nghiên cứu. Phương pháp ghép xương. Hiệu quả nắn chỉnh tổn thương sau phẫu thuật. Mối liên quan giữa hiệu quả nắn chỉnh với phân loại Korres. So sánh giá trị Cobb trước, sau phẫu thuật giữa đường mổ cổ trước và cổ sau. Phân loại lâm sàng theo ASIA thời điểm ra viện. Phân loại kết quả phẫu thuật khi ra viện. Mối liên quan giữa kết quả phẫu thuật với phân loại thần kinh theo ASIA. Mối liên quan giữa kết quả với phân loại Korres. Phân loại lâm sàng theo ASIA sau 6 tháng. Mức độ ảnh hưởng chức năng theo chỉ số NDI. Phân loại hôi chứng tủy cổ theo mJOA sau sáu tháng. Liên quan giữa mJOA, tỉ lệ hồi phục RR với đường mổ. Kết quả sau khi ra viện 6 tháng. Kết quả sau 6 tháng liên quan với phân loại ASIA. Mối liên quan giữa kết quả sau 6 tháng với phân loại Korres. Phân loại lâm sàng theo ASIA sau 18 tháng. Phân loại hôi chứng tủy cổ theo mJOA. Ảnh hưởng đến cột sống cổ theo NDI. Liên quan giữa chỉ số mJOA, tỉ lệ hồi phục RR với đường mổ. Kết quả sau 18 tháng liên quan với phân loại ASIA. Kết quả sau khi ra viện 18 tháng. So sánh kết quả điều trị giữa các lần khám lại. Liền xương sau 6 và 18 tháng. So sánh giá trị Cobb C2C7, liền xương 6 tháng và 18 tháng.87 Bảng Tên bảng Trang 3. Liên quan giữa hiệu quả nắn chỉnh với liền xương 6th , 18th. Ghép xương và tỉ lệ liền xương. Đau theo VAS tại các thời điểm. Tỷ lệ biến chứng. Đặc điểm và kết quả điều trị của nhóm bệnh nhân vỡ C2. Đặc điểm của nhóm tử vong. So sánh phân loại Korres 1994 trước mổ giữa các nghiên cứu.97 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình Tên hình Trang 1. Cột sống cổ nhìn nghiêng. Các đường kính bình thường của cột sống cổ. Dây chằng dọc sau. Động mạch đốt sống. Đường mổ cổ trước. Cơ chế tổn thương đốt sống cổ kiểu giọt lệ do cột sống quá gập. Cơ chế tổn thương đốt sống cổ kiểu giọt lệ do cơ chế quá ưỡn. Phân loại Korres 1994. Vỡ giọt lệ C5. Tổn thương của lực kéo giãn do quá gập tạo thành vector lực với tâm quay (vòng tròn xanh) nằm ở phía trước dẫn tới các thành phần ở cột sau bị kéo giãn gây nên tổn thương. Hướng di lệch của các mảnh vỡ thân đốt sống. (C) Hỉnh ảnh vỡ C3 và C5 kiểu giọt lệ theo cơ chế quá ưỡn.