Luận án chi tiết về hợp đồng kinh tế vô hiệu và các hậu quả pháp lý liên quan

Luận án phân tích hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý, giúp hiểu rõ quy định pháp luật liên quan đến giao dịch thương mại.

• Tác giả: Nguyễn Văn Luận
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Bích Vân
• Trường học: Trường Đại Học Quốc Gia
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Hợp Đồng Kinh Tế Vô Hiệu Và Hậu Quả Pháp Lý Cần Biết
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HỢP ĐỒNG KINH TẾ VÔ HIỆU VÀ HẬU QUẢ PHÁP LÝ CỦA NÓ
• 1.1. Hợp đồng kinh tế và những đặc thù của nó trong hệ thống pháp luật của nước ta
• 1.2. Những yêu cầu đặt ra đối với việc điều chỉnh hợp đồng bằng pháp luật
• 1.3. Đặc thù của hợp đồng kinh tế trong chế định hợp đồng kinh tế
• 1.4. Hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 1.5. Nhận thức chung về hợp đồng vô hiệu
• 1.6. Các yếu tố về hợp đồng vô hiệu
• 1.7. Phân loại hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 1.8. Hậu quả pháp lý của hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 1.9. Khái niệm về hậu quả pháp lý của hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 1.10. Phương thức xử lý hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 2. CHƯƠNG 2: HỢP ĐỒNG KINH TẾ VÔ HIỆU - THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Cách tiếp cận của pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật với hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 2.2. Nhận xét đối với pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu và thực tiễn áp dụng
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG KINH TẾ VÔ HIỆU
• 3.1. Những vấn đề đặt ra đối với việc hoàn thiện các quy định của pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu
• 3.2. Những đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hợp đồng kinh tế và những đặc thù trong hệ thống pháp luật

Hợp đồng kinh tế là một trong những chế định pháp lý có lịch sử lâu đời. Từ khi xã hội loài người có sự phân công lao động và trao đổi hàng hóa, hợp đồng đã hình thành và giữ vị trí quan trọng trong việc điều tiết các quan hệ tài sản. Trong hệ thống pháp luật hiện đại, hợp đồng kinh tế được coi là công cụ hiệu quả để đảm bảo sự vận hành của nền kinh tế thị trường. Pháp luật về hợp đồng kinh tế đòi hỏi sự tự do ý chí của các bên tham gia ký kết, đồng thời phải tuân thủ các nguyên tắc công bằng và ngay tình. Đặc biệt, trong nền kinh tế thị trường, vai trò của hợp đồng càng được khẳng định khi mọi dịch vụ, hàng hóa cần được tự do chuyển dịch. Hợp đồng kinh tế không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là cơ sở để giải quyết các tranh chấp phát sinh.

1.1. Yêu cầu đối với việc điều chỉnh hợp đồng bằng pháp luật

Việc điều chỉnh hợp đồng kinh tế bằng pháp luật đòi hỏi sự cân bằng giữa quyền tự do ý chí của các bên và sự can thiệp của Nhà nước. Pháp luật hiện đại thừa nhận quyền bình đẳng của các bên trong giao kết hợp đồng, đồng thời đặt ra các nguyên tắc như ngay tình, trung thực và hợp tác. Nguyên tắc ngay tình không chỉ áp dụng trong quá trình thực hiện hợp đồng mà còn trong quá trình hình thành hợp đồng. Điều này nhằm đảm bảo sự công bằng và bảo vệ quyền lợi của bên yếu thế trong quan hệ hợp đồng. Pháp luật cũng quy định các trường hợp hợp đồng vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó, nhằm đảm bảo trật tự pháp lý và an toàn trong giao dịch kinh tế.

II. Hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý

Hợp đồng kinh tế vô hiệu là một vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các quy định pháp luật. Một hợp đồng bị coi là vô hiệu khi vi phạm các điều kiện về năng lực chủ thể, hình thức hợp đồng, hoặc nội dung trái pháp luật. Hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu bao gồm việc hủy bỏ hợp đồng, hoàn trả tài sản và bồi thường thiệt hại. Việc xử lý hợp đồng vô hiệu cần tuân thủ các nguyên tắc pháp lý nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên và duy trì trật tự pháp luật. Pháp luật cũng quy định các phương thức xử lý hợp đồng vô hiệu, bao gồm việc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả và xử lý vi phạm.

2.1. Phân loại hợp đồng kinh tế vô hiệu

Hợp đồng kinh tế vô hiệu được phân loại dựa trên các yếu tố như vi phạm điều kiện về chủ thể, hình thức, hoặc nội dung. Một hợp đồng có thể bị coi là vô hiệu toàn phần hoặc vô hiệu một phần tùy thuộc vào mức độ vi phạm. Việc phân loại này giúp xác định rõ hậu quả pháp lý và phương thức xử lý phù hợp. Ví dụ, hợp đồng vô hiệu do vi phạm điều kiện về chủ thể thường dẫn đến việc hủy bỏ toàn bộ hợp đồng, trong khi hợp đồng vô hiệu một phần có thể được điều chỉnh để tiếp tục thực hiện các phần hợp lệ.

III. Hoàn thiện các quy định pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu

Việc hoàn thiện các quy định pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển. Các quy định hiện hành còn nhiều bất cập, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và giải quyết tranh chấp. Để hoàn thiện pháp luật, cần xây dựng các quy định rõ ràng về các yếu tố làm cho hợp đồng vô hiệu, cũng như các phương thức xử lý và khắc phục hậu quả. Đồng thời, cần tăng cường công tác hướng dẫn và đào tạo để nâng cao năng lực áp dụng pháp luật của các cơ quan chức năng và doanh nghiệp.

3.1. Đề xuất hoàn thiện pháp luật

Các đề xuất hoàn thiện pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu bao gồm việc bổ sung các quy định chi tiết về các yếu tố vô hiệu, phương thức xử lý và hậu quả pháp lý. Đồng thời, cần xây dựng các cơ chế giám sát và kiểm soát để đảm bảo việc thực thi pháp luật một cách hiệu quả. Các đề xuất này nhằm tạo ra một hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và dễ áp dụng, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Công cuộc chuyển đổi sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam đã làm thay đổi căn bản các quan hệ hợp đồng kinh tế. Sự đa dạng về hình thức sở hữu, quy mô và phương thức kinh doanh đặt ra yêu cầu cấp bách đối với hệ thống pháp luật điều chỉnh. Sự ra đời của Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế năm 1989 là bước phát triển quan trọng, lần đầu tiên ghi nhận các quy định về hợp đồng kinh tế vô hiệu và xử lý hợp đồng kinh tế vô hiệu trong một văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực cao.

Tuy nhiên, do được ban hành vào giai đoạn đầu của tiến trình đổi mới, khi các quan hệ kinh tế thị trường chưa định hình đầy đủ và các tác động quốc tế chưa phức tạp, Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế năm 1989 nhanh chóng bộc lộ nhiều điểm bất cập. Cùng với sự ra đời của Bộ luật Dân sự năm 1995, Luật Thương mại năm 1997 và Luật Doanh nghiệp năm 1999, hệ thống pháp luật hợp đồng Việt Nam tồn tại sự chồng chéo và thiếu phân định rành mạch giữa hợp đồng kinh tế, hợp đồng dân sự và hợp đồng thương mại. Khoảng trống lý luận và sự thiếu thống nhất trong quy định pháp luật về căn cứ xác định hợp đồng kinh tế vô hiệu cũng như cơ chế xử lý hậu quả pháp lý đã gây lúng túng cho các cơ quan tài phán, đe dọa sự an toàn pháp lý và lợi ích của các chủ thể kinh doanh.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích chính của luận án là nghiên cứu một cách có hệ thống các vấn đề lý luận, các quy định về hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó trong Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế cùng các văn bản hướng dẫn; kết hợp đánh giá thực tiễn áp dụng để làm sáng tỏ bản chất pháp lý, góp phần hoàn thiện lý luận, chính sách pháp luật và nâng cao năng lực áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp kinh tế.

Để thực hiện mục đích nêu trên, luận án giải quyết hai nhiệm vụ cụ thể được xác định như sau:

1. Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về hợp đồng kinh tế vô hiệu, phân tích bản chất của hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó; đồng thời khảo sát thực tiễn áp dụng Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế, chỉ ra những vướng mắc, hạn chế, bất cập trong hệ thống quy định hiện hành và thực tiễn xét xử.
2. Xây dựng hệ thống luận cứ khoa học và đề xuất các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện lý luận, sửa đổi bổ sung các quy định pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu, cơ chế xử lý hậu quả pháp lý của hợp đồng kinh tế vô hiệu, cùng các giải pháp nâng cao hiệu lực áp dụng pháp luật tại cơ quan Tòa án.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận về hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý; thực trạng hệ thống quy phạm pháp luật thực định; thực tiễn áp dụng pháp luật của Tòa án nhân dân trong quá trình giải quyết các tranh chấp kinh tế liên quan đến hợp đồng kinh tế vô hiệu.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung và không gian: Luận án tiếp cận vấn đề theo chiều sâu lý luận pháp lý chuyên ngành Luật Kinh tế tại Việt Nam, đặt trong mối liên hệ so sánh với chế định hợp đồng dân sự, hợp đồng thương mại trong nước và đối chiếu với pháp luật hợp đồng của một số quốc gia tiêu biểu (như Pháp, Đức, Anh, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc) cùng Bộ nguyên tắc UNIDROIT về hợp đồng thương mại quốc tế.
  • Về thời gian và cứ liệu: Luận án tập trung vào hệ thống văn bản pháp luật và thực tiễn xét xử từ thời điểm ban hành Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế năm 1989 đến thời điểm nghiên cứu (năm 2002), kế thừa và phát triển từ công trình nghiên cứu thạc sĩ của tác giả thực hiện năm 1997.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trong và ngoài nước

Tác giả đã điểm lại hệ thống các công trình nghiên cứu chuyên sâu về hợp đồng và hợp đồng vô hiệu theo từng nhóm nghiên cứu cụ thể:

Nhóm công trình	Tác giả và tên công trình, bài viết được điểm duyệt
Sách chuyên khảo trong nước	- Lê Lực: Hợp đồng kinh tế. - Phan Văn Tân: Kế hoạch hóa kinh doanh và hợp đồng kinh tế. - Hoàng Thế Liên, Phạm Hữu Nghị, Trần Đình Huỳnh: Hợp đồng, Pháp luật về hợp đồng.
Bài báo khoa học chuyên ngành	- Đào Trí Úc: "Thị trường và pháp luật". - Lê Hồng Hạnh: "Kinh tế thị trường và sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật kinh tế". - Trần Đình Hảo: "Về trách nhiệm vật chất do vi phạm hợp đồng kinh tế và cách xử lý hợp đồng kinh tế vô hiệu". - Dương Đăng Huệ: "Cơ sở khoa học và thực tiễn của việc xây dựng pháp luật thương mại ở nước ta". - Phạm Kim Anh: "Nghĩa vụ hoàn trả tài sản được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật". - Trần Ngọc Đường: "Với suy nghĩ về nguyên tắc chỉ đạo xây dựng pháp luật ở nước ta hiện nay". - Nguyễn Đức Giao: "Vị trí, vai trò của chế định hợp đồng trong Bộ luật dân sự Việt Nam". - Đào Thị Hằng: "Mấy ý kiến về hợp đồng lao động vô hiệu". - Nguyễn Thị Khế: "Một số ý kiến về Pháp lệnh hợp đồng kinh tế sửa đổi". - Hoàng Thế Liên: "Xác định đối tượng và phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh hợp đồng kinh tế sửa đổi". - Nguyễn Văn Luyện: "Về mối quan hệ giữa Luật dân sự, Luật kinh tế và Luật thương mại", "Luận cứ khoa học của việc xây dựng pháp luật kinh tế ở Việt Nam". - Phạm Duy Nghĩa: "Pháp luật thương mại Việt Nam trước thách thức của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế", "Về mối quan hệ giữa pháp luật thương mại, kinh tế và dân sự". - Nguyễn Như Phát: "Luật kinh tế trong nửa thế kỷ phát triển của Nhà nước", "Tư pháp dân sự - Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn".
Luận án và luận văn chuyên ngành	- Phạm Hữu Nghị (Luận án Tiến sĩ): Chế độ hợp đồng trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. - Lê Thị Bích Thọ (Luận văn Thạc sĩ, 1997): Hợp đồng kinh tế vô hiệu theo quy định của pháp luật Việt Nam. - Phan Xuân Tuy (Luận văn Thạc sĩ): Hợp đồng kinh tế vô hiệu và xử lý hợp đồng kinh tế vô hiệu.
Tài liệu học thuật quốc tế	- Christien Atias: Luật dân sự. - Jan Hellner: Hợp đồng mua bán. - Antony Downes: Textbook on Contract. - Claude D. Schaber: Contracts. - Lon L. Fuller & Melvin Aron Eisenberg: Basic contract law. - K. Zweigert & H. Kötz: Introduction to comparative Law.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù các công trình trước đây đã tiếp cận nhiều khía cạnh về chế định hợp đồng kinh tế, song phần lớn nghiên cứu ở diện rộng hoặc chỉ tập trung vào một số khía cạnh riêng lẻ của hợp đồng vô hiệu. Luận án khẳng định đây là công trình khoa học đầu tiên ở cấp độ tiến sĩ luật học nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống và chuyên sâu về riêng đề tài "Hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý của hợp đồng kinh tế vô hiệu" tại Việt Nam. Công trình giải quyết khoảng trống lý luận về khái niệm, tiêu chí phân loại vô hiệu, bản chất của các yếu tố dẫn đến vô hiệu (nhầm lẫn, lừa dối, đe dọa, giả tạo, vi phạm điều cấm, sai phạm hình thức) và cơ chế xử lý tài sản trong thực tiễn xét xử kinh tế.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Lý thuyết, khái niệm và khung phân tích

• Hệ tư tưởng và lý luận nền tảng: Dựa trên học thuyết Mác - Lênin về Nhà nước và Pháp luật; các chủ trương, đường lối và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước về phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Các học thuyết pháp lý hợp đồng:
  • Thuyết tự do ý chí và sự chuyển biến lịch sử: Phân tích sự hình thành nguyên tắc độc tôn ý chí từ thế kỷ 18 tại Pháp, sự suy giảm tính tuyệt đối của nó trong nền kinh tế hiện đại và sự xuất hiện của các nguyên tắc can thiệp nhằm bảo vệ trật tự công, bên yếu thế và người tiêu dùng (thông qua các khái niệm pháp lý như thiện chí - ngay tình, lạm dụng thế mạnh kinh tế, hợp đồng gia nhập).
  • Thuyết ý chí thực sự đối lập với Thuyết ý chí tuyên bố: Đánh giá sự khác biệt giữa hệ thống pháp luật coi trọng ý chí đích thực bên trong (như Pháp) và hệ thống coi trọng ý chí đã được thể hiện ra bên ngoài (như Đức, các nước Thông luật).
  • Bốn lý thuyết xác định thời điểm giao kết gián tiếp: Luận án phân tích 4 trường phái lý thuyết gồm (1) Thuyết tuyên bố (giao kết khi bên nhận đề nghị tuyên bố chấp nhận), (2) Thuyết tống phát (giao kết khi thư chấp nhận được gửi đi), (3) Thuyết tiếp nhận (giao kết khi bên đề nghị nhận được văn bản chấp nhận), và (4) Thuyết thông đạt (giao kết khi bên đề nghị thực sự biết rõ nội dung chấp nhận). Luận án chỉ rõ pháp luật Việt Nam áp dụng thuyết tiếp nhận.
  • Ba phương án kỹ thuật lập pháp về hợp đồng vô hiệu: (1) Chỉ quy định điều kiện có hiệu lực để suy ra vô hiệu; (2) Chỉ quy định các trường hợp vô hiệu (như CHLB Đức, Nhật Bản, Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989); (3) Quy định đồng thời điều kiện hiệu lực và trường hợp vô hiệu (như Bộ luật Dân sự Pháp, Bộ luật Dân sự Việt Nam 1995).

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp nghiên cứu cụ thể:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Mổ xẻ các khái niệm, quy định pháp luật về hợp đồng vô hiệu, các yếu tố ý chí và chế tài vật chất.
• Phương pháp so sánh luật học: Đối chiếu quy định của Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989 với Bộ luật Dân sự 1995, Luật Thương mại 1997, Luật Doanh nghiệp 1999; đối chiếu giữa pháp luật Việt Nam với pháp luật của Pháp, Đức, Anh, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và Bộ nguyên tắc hợp đồng thương mại quốc tế (UNIDROIT).
• Phương pháp đối chiếu lịch sử: Phân tích sự dịch chuyển của các khái niệm pháp lý từ thời kỳ kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang cơ chế thị trường.
• Phương pháp phân tích văn bản và thực tiễn xét xử: Khảo cứu các văn bản pháp luật, văn bản hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao, các báo cáo tổng kết thực tiễn xét xử và các bản án giải quyết tranh chấp kinh tế cụ thể.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

Nguồn dữ liệu của luận án là tư liệu định tính, bao gồm:

• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Hiến pháp 1992, Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989, Bộ luật Dân sự 1995, Bộ luật Hình sự, Luật Doanh nghiệp 1999, Luật Thương mại 1997, Luật Doanh nghiệp tư nhân, Luật Công ty...
• Các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ xét xử, báo cáo chuyên đề và thông báo tổng kết thực tiễn áp dụng pháp luật của Tòa án nhân dân tối cao.
• Hệ thống các bản án thực tế về tranh chấp hợp đồng kinh tế tại Tòa án nhân dân các cấp.
• Các công trình chuyên khảo, bài báo khoa học và các đạo luật quốc tế (Đạo luật Mua bán hàng hóa của Anh 1893/1876, Bộ luật Dân sự Pháp, Bộ luật Dân sự Đức, Nguyên tắc chung Luật Dân sự Trung Quốc...).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó

Chương này xây dựng nền tảng lý luận toàn diện về hợp đồng kinh tế và cơ chế vô hiệu trong hệ thống pháp luật:

1. Đặc thù của hợp đồng kinh tế trong hệ thống pháp luật:
   • Hợp đồng kinh tế theo quy định tại Điều 1 Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế là sự thỏa thuận bằng văn bản, tài liệu giao dịch giữa các bên ký kết về việc thực hiện công việc sản xuất, trao đổi hàng hóa, dịch vụ, nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và các thỏa thuận khác có mục đích kinh doanh.
   • Bản chất của HĐKT được phân biệt với HĐDS dựa trên 3 tiêu chí: (i) Mục đích: Phải có mục đích kinh doanh kiếm lời; (ii) Chủ thể: Ít nhất một bên phải là pháp nhân (kèm theo các chủ thể khác như cá nhân có đăng ký kinh doanh, hộ kinh tế gia đình, hộ nông dân cá thể, nhà khoa học); (iii) Hình thức: Bắt buộc phải bằng văn bản hoặc tài liệu giao dịch (Điều 11 Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế).
2. Khái niệm và bản chất của hợp đồng kinh tế vô hiệu:
   • Vô hiệu được hiểu là tình trạng hợp đồng không có giá trị pháp lý bắt buộc đối với các bên ngay từ thời điểm xác lập. Luận án phân biệt rõ giữa "hợp đồng vô hiệu" (không có hiệu lực ngay từ khi giao kết) với "hợp đồng mất hiệu lực" (hợp pháp tại thời điểm ký kết nhưng sau đó xuất hiện sự kiện làm mất hiệu lực) và "hợp đồng chấm dứt hiệu lực" (chấm dứt theo thỏa thuận hoặc do giải thể chủ thể).
   • Bản chất vô hiệu xuất phát từ hai nhóm khiếm khuyết căn bản: (i) Xâm hại trật tự pháp luật, lợi ích công cộng và đạo đức xã hội (dẫn đến vô hiệu tuyệt đối); (ii) Khiếm khuyết trong sự thống nhất ý chí thực sự giữa các bên (dẫn đến vô hiệu tương đối, có thể bị hủy bỏ theo yêu cầu của bên bị xâm hại).
3. Các yếu tố dẫn đến vô hiệu hợp đồng kinh tế:
   • Nhầm lẫn: Phân biệt nhầm lẫn đơn phương (chỉ một bên hiểu sai), nhầm lẫn chung (cả hai bên cùng hiểu sai về cùng một vấn đề), nhầm lẫn tương hỗ (hai bên hiểu sai hai vấn đề khác nhau), nhầm lẫn về sự việc và nhầm lẫn về luật.
   • Lừa dối: Hành vi cố ý dùng thủ đoạn xảo quyệt của một bên làm cho bên kia hiểu sai lệch để xác lập giao dịch mà nếu không có thủ đoạn đó thì họ đã không ký kết.
   • Đe dọa: Hành vi làm cho đối phương tê liệt ý chí vì sợ hãi thiệt hại về thể chất hoặc tinh thần. Luận án chỉ ra Bộ luật Dân sự 1995 chỉ bảo vệ trường hợp tránh thiệt hại cho mình và người thân thích là chưa bao quát.
   • Hợp đồng giả tạo: Sự thông đồng xác lập hợp đồng nhằm che giấu một giao dịch thực tế khác hoặc xác lập mà không nhằm làm phát sinh quyền, nghĩa vụ.
   • Vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội: Trực tiếp xâm phạm trật tự công, quy định bắt buộc của luật.
   • Không tuân thủ quy định về hình thức: Vi phạm yêu cầu lập thành văn bản hoặc không thực hiện thủ tục công chứng, chứng thực theo luật định.
4. Hậu quả pháp lý và phương thức xử lý:
   • Vô hiệu không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các bên từ thời điểm ký kết.
   • Phương thức xử lý gồm: khôi phục tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận bằng hiện vật hoặc trị giá bằng tiền; bồi thường thiệt hại đối với bên có lỗi; tịch thu tài sản sung quỹ Nhà nước trong trường hợp vi phạm điều cấm hoặc cố ý vi phạm pháp luật.

Chương 2: Hợp đồng kinh tế vô hiệu - Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng

Chương này đánh giá toàn diện các văn bản pháp luật hiện hành và thực tế xét xử tại Tòa án:

1. Cách tiếp cận của pháp luật thực định:
   • Phân tích sự bất cập trong việc phân chia thẩm quyền xét xử và áp dụng luật giữa Tòa Dân sự và Tòa Kinh tế do sự thiếu nhất quán trong khái niệm HĐKT (Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989), HĐDS (Bộ luật Dân sự 1995) và HĐ thương mại (Luật Thương mại 1997).
   • Việc quy định chủ thể HĐKT phải có một bên là pháp nhân đã loại trừ các quan hệ kinh doanh giữa hai Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) hoặc giữa cá nhân kinh doanh với nhau ra khỏi phạm vi HĐKT, tạo ra sự phân biệt đối xử và bất bình đẳng giữa các thành phần kinh tế (vi phạm Hiến pháp 1992).
   • Quy định liệt kê cứng nhắc các chủ thể trong Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế không bao quát được các mô hình doanh nghiệp mới phát sinh theo Luật Doanh nghiệp 1999 (như công ty hợp danh).
2. Thực tiễn áp dụng pháp luật và các xung đột pháp lý:
   • Về chủ thể và người ký kết: Thực tiễn xét xử phát sinh nhiều trường hợp hợp đồng bị tuyên vô hiệu do người ký vượt quá thẩm quyền đại diện hoặc ủy quyền không đúng hình thức văn bản, dẫn đến việc bên có ý đồ xấu lợi dụng sơ hở để chối bỏ nghĩa vụ hợp đồng.
   • Về hình thức hợp đồng: Quy định bắt buộc mọi HĐKT phải lập thành văn bản gây cản trở cho các giao dịch nhanh chóng trong kinh tế thị trường, không thừa nhận các thỏa thuận bằng hành vi mặc nhiên hoặc thông điệp dữ liệu điện tử.
   • Về tịch thu tài sản: Việc áp dụng chế tài tịch thu tài sản (thu nhập bất hợp pháp) sung công quỹ Nhà nước theo Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế bị lạm dụng hoặc áp dụng tùy tiện, thiếu ranh giới rõ ràng giữa vi phạm hành chính, dân sự và hình sự.

Chương 3: Hoàn thiện các quy định của pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu

Chương này tập trung xây dựng định hướng và các giải pháp lập pháp cụ thể:

1. Những vấn đề đặt ra đối với việc hoàn thiện pháp luật:
   • Yêu cầu thống nhất hóa chế định hợp đồng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, xóa bỏ sự chia cắt giả tạo giữa hợp đồng kinh tế và hợp đồng dân sự/thương mại.
   • Mở rộng quyền tự do kinh doanh và quyền tự định đoạt của các chủ thể; chuyển từ cơ chế "chỉ được làm những gì pháp luật cho phép" sang "được làm những gì pháp luật không cấm".
   • Tôn trọng hiệu lực của hợp đồng, hạn chế tối đa việc tùy tiện tuyên bố hợp đồng vô hiệu làm đổ vỡ các cam kết kinh tế.
2. Các đề xuất cụ thể:
   • Về phương pháp lập pháp: Kiến nghị sửa đổi Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế theo hướng chuyển sang quy định cụ thể các yếu tố dẫn đến vô hiệu (thay vì áp đặt các điều kiện có hiệu lực một cách cứng nhắc).
   • Về chủ thể: Bãi bỏ quy định bắt buộc phải có tư cách pháp nhân trong HĐKT; công nhận mọi chủ thể có đăng ký kinh doanh (kể cả DNTN, hộ kinh doanh cá thể, công ty hợp danh) đều có quyền bình đẳng trong việc ký kết HĐKT.
   • Về hình thức: Linh hoạt hóa hình thức hợp đồng, chỉ bắt buộc hình thức văn bản/công chứng đối với một số loại hợp đồng có giá trị lớn hoặc tính chất đặc biệt quan trọng; thừa nhận giá trị pháp lý của các giao dịch điện tử.
   • Về cơ chế xử lý vô hiệu: Hoàn thiện nguyên tắc hoàn trả tài sản; phân định rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại dựa trên yếu tố lỗi; hạn chế áp dụng chế tài tịch thu tài sản trong quan hệ hợp đồng thuần túy kinh tế tư nhằm bảo vệ quyền tài sản của các bên.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

1. Làm sáng tỏ bản chất pháp lý của hợp đồng kinh tế vô hiệu: Luận án xây dựng cơ sở lý luận khoa học, xác định hợp đồng vô hiệu là hiện tượng khiếm khuyết về ý chí hoặc vi phạm các giới hạn pháp lý công, làm cho hợp đồng không có giá trị ràng buộc ngay từ khi xác lập.
2. Hệ thống hóa các tiêu chí xác định yếu tố vô hiệu: Phân tích chuyên sâu và phân loại chi tiết các yếu tố dẫn đến vô hiệu (nhầm lẫn đơn phương/song phương, lừa dối, đe dọa từ người thứ ba, hợp đồng giả tạo), chỉ ra những thiếu sót trong các điều khoản của Bộ luật Dân sự 1995 và Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989.
3. Làm rõ các khái niệm pháp lý gây tranh cãi: Định nghĩa và phân định ranh giới giữa các khái niệm phức tạp như "thu nhập bất hợp pháp", "vi phạm điều cấm của pháp luật", "hoàn trả tài sản" và cơ chế phân định trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi hợp đồng vô hiệu.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn và kiến nghị giải pháp

1. Kiến nghị sửa đổi toàn diện chế định hợp đồng kinh tế: Đề xuất các căn cứ khoa học nhằm bãi bỏ những rào cản bất hợp lý trong Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989 (như điều kiện chủ thể pháp nhân, hình thức văn bản tuyệt đối).
2. Đề xuất hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp: Cung cấp các luận cứ thực tiễn giúp Tòa án nhân dân áp dụng thống nhất các quy định về vô hiệu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên ngay tình, tránh việc áp dụng máy móc chế tài tịch thu tài sản gây thiệt hại cho môi trường kinh doanh.
3. Định hướng thống nhất hóa pháp luật hợp đồng: Đóng góp luận cứ cho tiến trình xây dựng và hoàn thiện Bộ luật Dân sự sửa đổi, Luật Thương mại sửa đổi nhằm tạo dựng khung pháp lý hợp đồng đồng bộ tại Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế dựa trên phạm vi nghiên cứu:
  • Do mục tiêu tập trung chuyên sâu vào một mảng đề tài hẹp là "hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý", luận án không đặt tham vọng giải quyết triệt để toàn bộ cuộc tranh luận khoa học về việc thống nhất hay duy trì độc lập giữa ba thuật ngữ "hợp đồng kinh tế", "hợp đồng dân sự" và "hợp đồng thương mại". Tác giả chấp nhận sử dụng khái niệm thực định hiện hành làm giả định nền tảng cho việc nghiên cứu.
  • Các phân tích thực tiễn dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và án lệ của giai đoạn chuyển đổi (đến năm 2002), chưa bao quát được các biến động pháp lý sau khi Việt Nam gia nhập các hiệp định thương mại thế hệ mới.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Tiếp tục nghiên cứu mô hình hóa chế định hợp đồng thống nhất trong Bộ luật Dân sự tương lai nhằm xóa bỏ sự phân tán pháp luật.
  • Nghiên cứu cơ chế áp dụng án lệ và các học thuyết pháp lý hiện đại trong việc giải thích hợp đồng và xác định lỗi trong giải quyết tranh chấp hợp đồng vô hiệu tại Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên ngành Luật: Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị hệ thống cao về lý luận hợp đồng, so sánh pháp luật hợp đồng quốc tế và kỹ thuật lập pháp về chế định vô hiệu.
• Đối với giảng viên và cơ sở đào tạo luật: Nguồn tham khảo hữu ích cho các bộ môn Luật Kinh tế, Luật Dân sự, Luật So sánh, đặc biệt là phần phân tích các yếu tố ý chí (nhầm lẫn, lừa dối, đe dọa) và các phương thức xử lý hậu quả tài sản.
• Đối với cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp: Các cơ quan soạn thảo luật có thể tham khảo luận cứ để hoàn thiện các quy định về hợp đồng vô hiệu trong Bộ luật Dân sự và Luật Thương mại; Thẩm phán và Kiểm sát viên có thể tham khảo trong quá trình đánh giá hiệu lực hợp đồng và lượng hóa thiệt hại khi tuyên bố hợp đồng vô hiệu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án phân biệt hợp đồng kinh tế vô hiệu với hợp đồng mất hiệu lực và hợp đồng chấm dứt hiệu lực như thế nào?

Luận án xác định hợp đồng vô hiệu là hợp đồng không có giá trị pháp lý bắt buộc ngay từ thời điểm xác lập do chứa đựng các khiếm khuyết về ý chí hoặc vi phạm pháp luật. Ngược lại, hợp đồng mất hiệu lực là hợp đồng đã có hiệu lực hợp pháp tại thời điểm giao kết nhưng sau đó do sự thay đổi của pháp luật (như xuất hiện quy định cấm kinh doanh đối tượng đó) làm mất hiệu lực. Hợp đồng chấm dứt hiệu lực xảy ra khi các bên thỏa thuận chấm dứt hoặc do một bên chấm dứt tư cách chủ thể trong quá trình thực hiện hợp đồng.

2. Sự bất cập lớn nhất trong quy định về chủ thể của Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989 được luận án chỉ ra là gì?

Đó là quy định bắt buộc trong quan hệ hợp đồng kinh tế phải có ít nhất một bên là pháp nhân (Điều 2). Quy định này đã loại trừ các giao dịch kinh doanh giữa hai Doanh nghiệp tư nhân hoặc giữa các cá nhân kinh doanh với nhau ra khỏi phạm vi HĐKT, dẫn đến sự bất bình đẳng giữa các thành phần kinh tế (vi phạm Hiến pháp 1992) và không bao quát được các loại hình doanh nghiệp mới theo Luật Doanh nghiệp 1999 (như công ty hợp danh).

3. Luận án phân tích yếu tố "nhầm lẫn" trong giao kết hợp đồng gồm những loại nào?

Luận án phân tích nhầm lẫn thành 4 nhóm chính:

• Nhầm lẫn đơn phương: Nhầm lẫn chỉ xuất phát từ một bên giao kết;
• Nhầm lẫn chung: Cả hai bên cùng hiểu sai về cùng một vấn đề/điều khoản;
• Nhầm lẫn tương hỗ: Hai bên cùng nhầm lẫn nhưng mỗi bên nhầm lẫn về một vấn đề khác nhau;
• Nhầm lẫn về luật (hiểu sai quy định pháp luật) và Nhầm lẫn về sự việc (hiểu sai nội dung, đối tượng hoặc sự kiện thực tế).

4. Pháp luật Việt Nam lựa chọn lý thuyết nào trong số 4 lý thuyết xác định thời điểm hình thành hợp đồng giao kết gián tiếp?

Trong số 4 lý thuyết được phân tích (Thuyết tuyên bố, Thuyết tống phát, Thuyết tiếp nhận, Thuyết thông đạt), pháp luật Việt Nam áp dụng Lý thuyết tiếp nhận đối với phương thức giao kết gián tiếp (hợp đồng hình thành khi bên đề nghị nhận được văn bản trả lời chấp nhận vô điều kiện từ bên nhận đề nghị).

5. Luận án đề xuất phương án lập pháp nào để xác định hợp đồng kinh tế vô hiệu?

Luận án đề xuất cơ quan lập pháp nên đi theo hướng quy định cụ thể các yếu tố/trường hợp dẫn đến vô hiệu hợp đồng, từ đó suy ra hợp đồng có hiệu lực nếu không rơi vào các trường hợp vô hiệu đó. Cách tiếp cận này bảo đảm quyền tự do kinh doanh của chủ thể theo nguyên tắc "được làm những gì pháp luật không cấm" thay vì cơ chế cứng nhắc "chỉ được làm những gì pháp luật quy định".

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Thị Bích Thọ là công trình nghiên cứu toàn diện, có hệ thống đầu tiên về hợp đồng kinh tế vô hiệu và hậu quả pháp lý của nó tại Việt Nam. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa lý luận Mác - Lênin, phương pháp so sánh luật học và phân tích thực tiễn áp dụng của hệ thống Tòa án nhân dân, luận án đã làm sáng tỏ bản chất pháp lý của các yếu tố dẫn đến vô hiệu và cơ chế xử lý tài sản tương ứng. Các kết quả nghiên cứu và đề xuất cụ thể của luận án đã cung cấp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ trực tiếp cho tiến trình hoàn thiện thể chế pháp luật kinh tế, thống nhất hóa chế định hợp đồng và nâng cao năng lực xét xử các tranh chấp kinh doanh tại Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

rr -t> BQ GIAO DQC VA DAO TAO TRUNG TAM KHOA HQC XA HQI VA NHAN VAN QUOC GIA VI£N NGHIEN CtfU NHA NlfOC VA PHAP LU^T LE THJ RICH THQ HOP BONG KINH TE VO HIEU VA HAU QUA PHAP LY CUA HOP BONG KINH TE VO HIEU ■ ■ CIIUYENNGANH : LU^T KINHTfS MA SO' : 50515 i LUAN AN TIEN Si LUAT HQC Ngtfiti hitting d&n khoa hQC. NGUYEN VAN LUY^N TS. NGUYEN THJ BICH VAN TH J VlfcN DM LUAT TP. HOM j So DKGB:.

HA N()l - 2002 Ldl CAM DOAN Toi xin cam doan day la cong trlnh nghien ctfu cua rieng toi. Cdc so lieu neu trong luan dn la trung thtfc va chinh xdc. Cdc ket qua nghien ctfu neu trong luan dn chtfa ttfng difdc ai cong bo trong bat ky cong trlnh nao khdc. Tac gia lu§n an L6 Thj Rich Thp MUC LUC Trang Ldl Md dau 3 Churnig 1: CO SO Lt LUAN CUA HOP DONG KINH Tft VO HI$U VA HAL 10 QUA PHAP Lt CUA Nd 1.

Hcfp ddng kinh td' va nhung dac thu cua no trong he thd'ng phap luat 10 cua nude ta 1. Nhung ydu cdu dat ra dd'i vdi vide didu chinh hop ddng bang 10 phap luat 1. Dae thu cua hop ddng kinh td' trong ch# dinh herp ddng kinh td' 17 1. Hop ddng kinh td' vd hidu 27 1.

Nhan thufe chung vd hop ddng vd hidu 27 1. Cac yd'u td' vd hidu hop dong kinh td' 32 1. Phan loai hop ddng kinh td' vd hidu 58 1. Hau qua phap cua hop ddng kinh td'vd hidu 69 1.

Khai nidm vd hau qua phap ly cua hop dong kinh td' vd hidu 69 1. Phuong thurc xir If hop dong kinh te vd hidu 72 Chuang 2: H0P DdNG KINH TtS VO HlfiU - THyC TRANG PHAP LUAT VA 81 THUC ti£n ap dung 2. Cach tid'p can cua phap luat va thuc tidn ap dung phap luat vd hop 81 ddng kinh td' vd hidu 2. Nhan xdt dd'i vdi phap luat vd hop ddng kinh td' vd hidu va thuc tidn 133 ap dung Chuang 3: HOAN THI$N CAC QUI DINH CUA PHAP LUAT VfS HOP DONG 144 KINH Tfi VO HI$U 3.

Nhung van de dat ra doi vdi vide hoan thidn cac quy dinh cua phap 144 luat vd hop ddng kinh td' vd hidu 3. Nhung dd xua't cu thd nham hoan thidn phap luat vd hop ddng kinh td' 158 vd hidu K^TLUAn 192 DANH MUC TAI LI$U TH AM KH Ao 195 nhung tlviP't tAt trong luAn An 1. BLDS : B6 luat dan str 2. BLHS : Bo luat hinh stf 3.

DNTN : Doanh nghiSp tvr nhan 4. DTNN : Ddu tvr nude ngo&i 5. DT&PT : Ddu tu va phat tri<?n 6. LDN : Luat doanh nghiSp 7.

PLHDKT : Phap 16nh hop ddng kinh t& 8. TAND : Toa an nhan dan 9. TNHH : Trach nhidm h£ru han 10. XHCN : Xa h6i chu nghia 3 LOl MO DAU 03 ID 89 1.

Tinh cap thiet cua viec nghien curu de tai Sir xuat hicn nhieu thanh ph^n kinh t£ vdi sir da dang ve quy m6 kinh doanh, hmh thurc hoat d6ng, hinh thufc sd huu. trong giai doan chuyd'n d6i sang nen kinh te hang hoa nhifiu thanh ph£n, van dong theo co che thi trudng theo dinh hudng XHCN da lam cho quan hd hop ddng kinh t£ thay d6i vc co ban. Ciing vdi sir phat tri^n m6t birdc cac quan he hop dong kinh te, phap luat ve hop ddng kinh t& da cd nhung budc phat tridn nha't dinh vdi vi£c ban hanh Phap ldnh hop ddng kinh t£. Un ddu tifin cac quy dinh ve hop dong kinh te v6 hiCu va xir ly hop ddng kinh t£ vo hi£u duoc ghi nhan trong mot van ban phap luat co gia tri phap ly cao la Phap ldnh.

Trong nhung nam d£u thuc hidn, Phap lcnh hop dong kinh te da gop ph£n quan trong trong viec dieu chinh cac quan he hop dong kinh te, gop phan thuc d<fy nen kinh te hang hoa phat trifo, bao vC quyen va loi ich hop phap cua cac chu thd kinh t6 cung nhu bao dam trat tu an toan phap luat cua da't nude. Tuy vay, do duoc ban hanh vao thcri ky d£u cua qua trinh chuydn ddi, cac quan he kinh te mdi tuy da phat sinh song chua dinh hinh mot each rd ret va ph6 bien, cac tac dong da chieu cua quan he kinh t£ the gidi den cac quan he kinh te trong nude chua may phufe tap, khien cho gid day cac van ban phap luat nay dang hoc 16 rat nhidu nhuoc didm, ba't cap. Sir thidu hoan chinh cua phap luat ve hop dong kinh te noi chung va ve hop dong kinh te v6 hicu noi rieng da gay anh hudng khdng nhd ddn cac chu thd cua nen kinh te, den su 6n dinh va phat tridn kinh te. Trong didu kidn cac quan he kinh td - xa hoi da thay ddi, khoa hoc phap ly noi chung va ly luan vc luat kinh te va luat dan su cung nhu ly luan vd hop 4 ddng kinh td va hop ddng dan sir noi ridng cdn co str ddi mdi va tidp tuc phat tridn.

Cling vdi sir ra ddi cua Bd luAt dan sir, LuAt thirong mai va LuAl doanh nghidp da nay sinh nhidu vA'n dd cAn duoc lam rd nhir khai nidm hop ddng kinh td, moi lien hd giGa hop ddng dAn sir, hop ddng kinh td va hop ddng trong hoat dong thirong mai. Chrnh sir khdng phAn dinh ro rang cac quan hd noi tren da dua ddn sir khong thdng nha't trong each hidu cung nhir trong vAn dung dd giai quydt cac vA'n de cua thuc tidn. Vide hoan thidn chd dinh hop ddng kinh td la mOt vA'n de hdt stfc phiic tap bed vd ly luAn lAn thuc tidn chd dinh nay con chura dung nhidu didm khong hop iy, han chd hidu lire cua no. Trong nhung nhuoc didm do, cac quy dinh vd hop ddng kinh td vd hidu va xu ly hop ddng kinh td vd hidu la vA'n dd dang quan tAm.

Neu vide xG ly hop dong kinh td vd hidu khong duoc thuc hidn dung thi so phAn cua toan bo cam ket, va duong nhien la loi fch cua cac ben kf ket se bi dat trucrc nguy co. Vi vAy nhAn thuc dung vd ban chA't hop ddng kinh td vd hidu va hAu qua phap ly cua no, tir do xAy dung cac quy dinh vd hop ddng kinh td vd hidu va bidn phap xu ly thfch hop se gop phAn hoan thidn phap luAt vd hop ddng kinh td. TG cac If do neu tren tac gia da lira chon dd tai "Hop dong kinh te vd hieu vd hau qua phap ly cua hop dong kinh te vd hieu" lam de tai luAn an nghidn cGu sinh. Vide nghidn cGu cac co so ly luAn va thuc tidn vd hop ddng kinh td khdng chi cd <j nghla vd mAt luAn ma con co gia tri thuc tidn sAu sAc.

Muc dich va nhiem vu cua de tai Muc dfch chfnh cua dd tai luAn an la nghidn curu mot each hd thdng cac vA'n dd If luAn, cac quy dinh vd hop ddng kinh td vd hidu va hAu qua phap ly cua no duoc quy dinh trong Phap lenh hop ddng kinh td va cac vAn ban hudng dAn, thuc tidn cua vide ap dung cac quy dinh vd hop ddng kinh td vd hidu dd tir 5 do lam sang to vA'n dd nay, gop phdn hoan thidn mdt budc If luAn, cAc quy dinh phap luAt vd hop ddng kinh td' vd hidu va dua ra mdt sd' giai phap nhAm nAng cao nAng lire ap dung phap luAt trong Hnh vuc ndu trdn. XuA'l phal tir muc dfch tren, de tai co nhidm vu: 1. Nghien curu nhung vA'n dd iy luAn co ban vd hop ddng kinh td' vd hieu, phAn tfch ban chA't cua hop ddng kinh td' vd hidu va hAu qua phap ly cua no, ddng thcri nghidn curu vd thuc tidn hop ddng kinh td' va xu If hop ddng kinh td' vd hidu. Trdn co sd nghidn curu ly luAn kd't hop vdi danh gia thuc tien, neu len nhung vudng mAc cua thuc tidn ap dung Phap ldnh hop dong kinh te, tir do dua ra cac giai phap khAc phuc, nhung han chd', bA't cAp cua herp dong kinh td' theo cac quy dinh hien hanh.

Dua ra nhung kie'n nghi nhAm hoan thidn ly luAn vd hop dong kinh td' vd hieu cung nhu luAn vd hAu qua phap ly cua hop dong kinh te vd hieu; hoan thidn phap luAt hop dong kinh td' noi chung va cac quy dinh vd hop ddng kinh td' vd hidu va hAu qua phap ly cua hefp ddng kinh 16' vd hidu noi ridng; va cac kid'n nghi nhAm nAng cao nAng lire ap dung phap luAt trong Hnh vu nAy. Doi turong va pham vi nghien curu Doi tuong nghien curu cua luAn an la co so If luAn, thuc trang phap luAt va thuc tien ap dung cac quy dinh vd hop dong kinh te' vd hieu dd hoan thidn vd mat If luAn, hoan thidn cac quy dinh vd hop ddng kinh td' vd hieu va hAu qua phap ly cua chung. LuAn an gicri han d nghien curu lam rd nhung vA'n de If luAn, thuc trang phap luAt vd hop dong kinh td' vd hieu va thuc tidn ap dung phap luAt trong vide giai quyd't tranh chA'p kinh td co lidn quan den hop ddng kinh td vd hidu de tir dd dua ra cac kien nghi hoan thidn ly luAn cung nhu phap luAl vd hop ddng vd hidu. 6 LuAn an tap trung nghidn curu luAn hop ddng kinh td' vd hidu va hAu qua phap ty cua nd xuA't phAt tir hidn trang khai nidm ddng kinh te'.

Nhung vA'n dd nghidn curu cua luAn an duoc tidp cAn thco chidu sAu va loan didn cua vA'n dd trong su lidn hd vdi ly luAn va quy dinh cua phap luAt vd hop ddng dAn sir va thuong mai, cung nhu so sanh vdi phap luAt cua nude ngoai vd vA'n dd nghidn curu, lidn hd vdi thuc tidn ap dung phap luAt d cac Toa an NhAn dAn tir dd cung cd' nhAn thurc vd luAn cung nhu hoan thidn cac quy dinh vd hop ddng kinh te vd hidu va hAu qua phap cua nd. Tinh hinh nghidn curu Hop ddng kinh td' la dd tAi da duoc nhidu nha nghidn curu ly luAn cung nhu thuc tidn quan tAm nghidn curu. Da cd mot so sach chuydn khao vd chd' do hop ddng kinh td' duoc xuA't ban nhu "Hop ddng kinh td" cua Ld Ldc, "Kd' hoach hoa kinh doanh va hop ddng kinh td'" cua Phan VAn TAn, "Hop ddng Hoang The' Lidn, Pham Huu Nghi, TrAn Dinh Huynh, "Phap luAt vd hop ddng Bdn canh cAc sAch chuydn khao edn cd ra't nhidu bai vid't cua cac nha luAt hoc ban vd vA'n dd herp ddng kinh id' cung nhu nhung vA'n dd cd lidn quan dd'n nd trong cac tap chi chuydn nganh nhu: "Thi trudng va phap luAt" cua TS.