NHỮNG NG¯ỜI THAM GIA THỰC HIEN Ề TAI BẠN CHỦ NHIỆM VÀ TH¯ KÝ Ề TÀI 1.TS L°u Bình Nh°ỡng - Tr°ởng bộ môn Luật Lao ộng - Chủ nhiệm ề tài Viết Phần II và các chuyên ề 2, 12 2. ThS Dé Thị Dung - GVC bộ môn Luật Lao ộng - Thu ký ề tai Viết Phan II 3.Nguyén Xuân Thu ˆ - GV bộ môn Luật Lao ộng - Th° ký dé tài Viết phần phân tích kết quả phiếu iền tra CỘNG TÁC VIÊN 1.TS Phan Trọng Ry - Viện Khoa học giáo dục Việt Nam (Chuyên dé 1) 2. 1S Ð ào Thị Hang - Phó chủ nhiệm Khoa sau ại học (Chuyên ề 9) 3. 1S Nguyễn Hữu Chí - GV bộ môn Luật Lao ộng (Chuyên ề 10) 4.
ThS Nguyên Thi Kim Phụng - GV bộ môn Luật lao ộng — (Chuyên dé 4) 5. 1S Bùi Ngọc C°ờng - Chủ nhiệm Khoa pháp luật kinh tế (Chuyên dé 8) 6. TS Phan Chí Hiếu - Phó CN Khoa ào tao, Tr°ờng ào tao các chức anh t° pháp (Chuyên ề 3) 1. Nguyễn Vn Tuyến - GV bộ môn Luật Tài chính - Luật Ngân hàng (Chuyên dé 5) 8.
TS Nguyên Quang Tuyến - GV bộ môn Luật ất ai (Chuyên ể 6) 9.Th§ Vi Thu Hạnh - GV bộ môn Luat Môi tr°ờng (Chuyên de 7) 10. THS Déng Ngoc Ba - GV bộ môn Luật kinh tế (Chuyen dé 11) _ | THU VIỄN AE 2 MỤC LỤC Trang PHẨN!: MỞ ẦU PHAN II: BAO CÁO QUÁ TRÌNH THUC HIỆN Ề TÀI PHAN Ill: CÁC CHUYÊN BE 1. Co sở lý luận của việc áp dung ph°¡ng pháp tinh huống trong day hoc 37 2. Thực trạng của việc giảng dạy và sự cần thiết phải °a ph°¡ng pháp tình huống vào quá trình giảng day các môn học của Khoa pháp luật kinh tế 53 3.
Áp dụng ph°¡ng pháp giải quyết tình huống trong việc giảng dạy môn Luật Kinh tế 71 4. Sử dụng ph°¡ng pháp tình huống trong môn học Luật Lao ộng 88 5. Sử dụng ph°¡ng pháp tình huống trong việc giảng dạy môn Luật Tài chính và Luật Ngân hàng 103 6. Áp dụng ph°¡ng pháp giảng dạy tình huống nhằm nâng cao chất l°ợng dạy và học môn Luat Dat ai 116 7.
Ap dụng ph°¡ng pháp giải quyết tình huống trong việc giảng dạy môn Luật Môi tr°ờng 139 8. Thực tiễn sử dụng ph°¡ng pháp tình huống trong giảng dạy hệ chính quy 153 9. Sử dụng ph°¡ng pháp tình huống trong giảng ạy các lớp ào tạo nghề Thẩm phán, Luật s° 160 -10. Sử dụng ph°¡ng pháp tình huống trong giảng dạy hệ tại chức 166 11.
Một số vấn ể về việc sử dụng ph°¡ng pháp tình huống trong giảng dạy các lớp dự án, dao tạo, bồi d°ỡng cán bộ pháp lý 175 12. Một vài ý kiến về 4p dụng ph°¡ng pháp tình huống vào việc h°ớng dẫn thảo luận trên lớp 185 13. Phân tích kết quả phiếu iều tra 196 PHẦN I MỞ ẦU 1. ặt vấn dé Ngày nay, việc nâng cao chất l°ợng dao tạo ối với bậc dai học là một ván dé có tầm quan trọng chiến l°ợc.
Muốn nâng cao chất l°ợng ào tạo ồi h¡i phải tiến hành ồng bộ các hoạt ộng, các biện pháp khác nhau, từ việc néng cao chất l°ợng ội ngi giáo viên, tng c°ờng c¡ sở vật chất kỹ thuật, day mạnh các hoạt ộng tự ào tạo của sinh viên- Trong những nm gần ây, một trong những biện pháp hữu hiệu °ợc ề cập mạnh mẽ trên các diễn dan, trong các van kiện của ảng! và trong các van bản pháp luật của Nhà n°ớc” là ẩy mạnh việc áp dụng các ph°¡ng pháp ào tạo mới, trong ó ặc biệt chú trọng tới ph°¡ng pháp giảng dạy. Nhu cầu ổi mới ph°¡ng pháp giảng dạy hình thành nh° là một tất yếu khách quan nhằm nang cao chất l°ợng ào tạo. Bởi vì cùng với một ối t°ợng sinh viên, học viên (ng°ời học) nếu áp dụng các ph°¡ng pháp khác nhau sẽ cho những kết quả khác nhau, những ph°¡ng pháp tiên tiến sẽ mang lại những kết quả khả quan. Những hệ luận này không phải °ợc rút ra từ suy oán của mét vài cá nhân nào mà nó chính là sự úc kết từ thực tiễn ào tạo.
Việc áp dụng liên tục và cố hữu ph°¡ng pháp giảng dạy ci - ph°¡ng pháp truyền thống không chỉ làm hao tến thời gian, sức lực của Trò mà còn gây nên những trở ngại không nhỏ của Thày. H¡n nữa, trong khi nền trị thức nhân loại ã dày thêm hàng ngàn lần, nền kinh tế xã hội ã tng thêm các yêu cầu ối với các cá nhân hàng tram lần thì việc ào tạo không thé vẫn dậm chân theo kiểu một chiéu mà các Cu ồ ã sử dụng. Tính nng ộng của xã hội òi hỏi cần phải tng c°ờng tính ning ộng của tri thức ngay từ khi các sinh viên còn trên ghế nhà tr°ờng. B°ớc vào giai oạn mới trong tiến trinh dao tạo, một trong những nhiệm ! Xem vn kiến ỊT H1 SN didn thứ VI, IN ° Xem Tu tia dus 4 xụ mà Tr°ờng ại học Luật Hà Nội phải thực hiện là nang cao chất l°ợng ào tao.
Dé thực hiện nhiệm vụ ó. nhà tr°ờng day mạnh nhiều hoạt ộng, áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, trong ó có biện pháp “d6éi mới ph°¡ng pháp ào tao”, °a ph°¡ng pháp tình huống vào giảng day’. ó là h°ớng di úng ắn trong việc thực hiện các chức nng, nhiệm vụ của nhà tr°ờng trong những nm tr°ớc mat và Jau dài. Nm 2000, với tỉnh thần và quan iểm ó, Tr°ờng ại học Luật Hà Nội ã chỉ ạo xây dựng và cho thực hiện ề tài nghiên cứu khoa học cấp tr°ờng “Nghiên cứu áp dung ph°¡ng pháp tình huống vào giảng dạy các môn hoc của Khoa pháp luật kinh rẻ”.
Day là một ề tài khoa học vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiên vì nó áp ứng °ợc yêu cầu nghiên cứu lý luận về ph°¡ng pháp day học nói chung và ph°¡ng pháp tinh huông nói riêng, ồng thời nó còn °ợc ứng dung ngay vào trong các hoạt ộng giảng day của các thành viên tham gia thực hiện dé tai và h¡n nữa, còn °ợc phổ biến rộng rãi, với những hình thức khác nhau, cho các giáo viên trong Khoa pháp luật kinh tế. Tình hình nghiên cứu: Việc nghiên cứu về các ph°¡ng pháp giảng day nói chung và ph°¡ng pháp giảng ạy tình huống nói riêng ã °ợc triển khai. Tuy nhiên, việc triển khai ó c¡ bản là nhằm làm giàu các ph°¡ng pháp s° phạm chứ ch°a thực sự i sâu nghiên cứu ph°¡ng pháp tình huống với tu cách là một ph°¡ng phap dạy học thông qua các hoạt ộng nghiên cứu lý luận cing nh° sử dụng ph°¡ng pháp thực nghiệm. Các bộ môn tâm lý học t° pháp, triết học| ]ã tiến hành nghiên cứu các ề tài phục vụ cho bộ môn, nhà tr°ờng cing ã có các cuộc khảo sát về việc giảng day các môn hoc ¡n lẻ.
Tuy nhiên, nghiên cứu về ph°¡ng pháp tình huống trong việc giảng dạy các môn học pháp lý nói chung và giảng day các môn học của khoa Pháp luật Kinh tế thì ch°a d°ợc thực hiện. Vi vậy, diy cing chính là những khó khan mà những ng°ời tham gia thực hiện ề tài phải giải quyết khi bat tay vào công Việc, Nem Vn kiến án bo La tiến Dang hộ Tr°ờng Pha học Lua a Nội nhiệm ky VIL VI 3. Ph°¡ng pháp nghiên cứu ề tài: ề tài °ợc nghiên cứu dua trên ph°¡ng pháp luận duy vật biện chứng của chủ ngh)a Mác-Lênin và quan iểm của ảng về giáo dục - ào tạo và phát triển khoa học - công nghệ. Các ph°¡ng pháp nghiên cứu cụ thể °ợc sử dụng bao gồm: ph°¡ng pháp nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tiễn.
Việc nghiên cứu lý luận chủ yếu dựa trên c¡ sở phân tích, giải thích, dién giải, quy nạp. Việc nghiên cứu thực tiến thông qua việc giảng dạy, thảo luận, dự giờ, phát và xử lý phiếu iều tra, toa dam. Luc l°ợng nghiên cứu: Lực l°ợng nghiên cứu bao gồm các Giáo s°, Tiến sỹ, Thạc sỹ, Giảng viên có kinh nghiệm trong công tác giảng day ại học và giảng dạy các mon của Khoa pháp luật kinh tế (có danh sách kèm theo). óng góp của ề tài: ề tài °ợc nghiên cứu trên tinh thần trách nhiệm cao.
Mac dù là một ề tài mới ối với các giáo viên của Khoa nh°ng ã °ợc triển khai một cách nghiêm túc, trên tỉnh thần học hỏi cầu thị, cầu tiến. Chính vì thế, óng góp ầu tiên của việc nghiên cứu ề tài, không âu xa, là ã giúp cho các giáo viên của khoa tiếp cận, củng cố kiến thức về một ph°¡ng pháp giảng dạy mới, hiệu quả h¡n ph°¡ng pháp thuyết trình ã °ợc sử dụng nhiều nm. Nhìn nhận một cách tổng quát ở khía cạnh nghiên cứu khoa học, dé tài có những óng góp c¡ bản sau ây: | - Lam giàu thêm lý luận về ph°¡ng pháp tình huống nói chung trong công tác giảng dạy bậc ại học. - Xây ựng lý luận, quan iểm về ph°¡ng pháp tình huống, khẳng ịnh vai trò quan trong của việc sử dung ph°¡ng pháp tình huống trong việc dào tao luật và ap dụng thực tế vào việc triển khai các mon học của Khoa pháp luật kinh tế.
6 - Mở rộng và khuyến khích các giáo viên trong khoa, trong các bộ môn chuyên môn của khoa và các giáo viên khác trong tr°ờng nghiên cứu áp dụng ph°¡ng pháp tình huống vào việc giảng day. - Tổ chức, rèn luyện kỹ nng, tác phong, ph°¡ng pháp cho các giáo viên trực tiếp thực hiện ề tài và tích luỹ các kinh nghiệm sau khi hoàn thành việc nghiên cứu, bổ sung cho hệ thống tri thức về giảng dạy luật học. - Khuyến khích, gợi mở sự nghiên cứu tiếp tục và cao h¡n về việc ổi mới ph°¡ng pháp giảng dạy luật trong giáo viên và khuyến khích các sinh viên chuyển sang ph°¡ng pháp học tập mới nhằm nâng cao chất l°ợng sinh viên thông qua quá trình tự ào tạo một cách chủ ộng hon. 7 PHẦN II BAO CÁO VỀ QUA TRÌNH THỰC HIỆN Ề TÀI NGHIÊN CỨU VIỆC AP DỤNG PH¯ NG PHAP TINH HUONG TRONG HORT ỘNG GIANG PAY Cñc MÔN HOC CUA KHOA PHAP LUẬT HINH TẾ Nhằm nâng cao chất l°ợng và hiệu quả giảng dạy trong việc ào tạo cử nhân luật, Tr°ờng ại học Luật Hà Nội ã nhiều lần bàn và hội thảo về việc ổi mới ph°¡ng pháp giảng dạy.