Luận văn thạc sĩ: Xây dựng lộ trình BIM cho doanh nghiệp trong quản lý xây dựng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý xây dựng xây dựng lộ trình bim roadmap cho doanh nghiệp x a case study, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Cao Xuân Phong
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hoài Long
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản Lý Xây Dựng
• Đề tài: Lộ Trình BIM Cho Doanh Nghiệp: Nghiên Cứu Trường Hợp Trong Quản Lý Xây Dựng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Giới thiệu chung
• 1.2. Xác định vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Các mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Tổng quan về BIM
• 2.1.1. Các định nghĩa về BIM trước đây
• 2.1.2. Định nghĩa về BIM hiện hành
• 2.1.3. Mục đích sử dụng BIM
• 2.1.4. Những lợi ích của BIM
• 2.1.5. Rủi ro của BIM
• 2.1.6. Thách thức của BIM
• 2.1.7. Xu hướng kỹ thuật BIM
• 2.1.8. Mô hình BIM trong các giai đoạn của dự án
• 2.1.9. Việc áp dụng BIM trên thế giới
• 2.2. Tổng quan về Lộ trình Roadmap
• 2.2.1. Kỹ thuật Lộ trình Roadmap
• 2.2.2. Thế nào là một kỹ thuật Lộ trình Roadmap
• 2.2.3. Kỹ thuật lộ trình: mục đích
• 2.2.4. Kỹ thuật lộ trình: định dạng
• 2.2.5. Quá trình xây dựng lộ trình
• 2.2.6. Nhận xét về tổng quan lộ trình
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài
• 2.3.1. Mô hình trưởng thành BIM
• 2.3.2. Cấp độ BIM cho doanh nghiệp
• 2.3.3. Mô hình lộ trình BIM
• 2.3.4. Mô hình lộ trình BIM tại Việt Nam
• 2.4. Kết luận chương
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.1.1. Bước 1: Xác định vấn đề nghiên cứu
• 3.1.2. Bước 2: Tìm hiểu tổng quan các nghiên cứu về BIM và các nghiên cứu về lộ trình, sau đó hệ thống hóa các kiến thức liên quan
• 3.1.3. Bước 3: Khảo sát, đánh giá hiện trạng doanh nghiệp
• 3.1.4. Bước 4: Xây dựng lộ trình
• 3.1.5. Bước 5: Phân tích hiệu quả, đánh giá lộ trình
• 3.1.6. Bước 6: Ban hành lộ trình
• 3.1.7. Bước 7: Kết luận và kiến nghị
• 3.2. Thu thập dữ liệu
• 3.3. Phân tích dữ liệu
• 3.4. Kết luận chương
• 4. CHƯƠNG 4: LỘ TRÌNH BIM ROADMAP, A CASE STUDY
• 4.1. Lộ trình BIM Roadmap tổng quát
• 4.1.1. Lộ trình BIM tổng quát
• 4.1.2. Diễn giải lộ trình
• 4.1.3. Kết luận lộ trình BIM tổng quát
• 4.2. Khái quát doanh nghiệp X
• 4.2.1. Mục tiêu của doanh nghiệp áp dụng BIM
• 4.2.2. Hiện trạng doanh nghiệp X
• 4.2.3. Kết luận về thực hiện mục tiêu
• 4.3. Công việc BIM tại doanh nghiệp X, mục tiêu
• 4.3.1. Công việc BIM tại doanh nghiệp X
• 4.3.2. Mục tiêu công việc BIM tại doanh nghiệp X
• 4.4. Đánh giá năng lực của mô hình BIM
• 4.4.1. Năng lực Revit BIM
• 4.4.2. Năng lực Tekla BIM
• 4.4.3. Đánh giá năng lực của doanh nghiệp X áp dụng BIM
• 4.5. Xây dựng lộ trình BIM
• 4.5.1. Lộ trình Revit BIM
• 4.5.2. Lộ trình Tekla BIM
• 4.6. Đánh giá sự phù hợp lộ trình
• 4.7. Kết luận chương
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Kiến nghị
• PHỤ LỤC 1: TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 2: DANH MỤC PHẦN MỀM BIM
• PHỤ LỤC 3: DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ BẢNG
• PHỤ LỤC 4: BẢNG ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH BIM
• PHỤ LỤC 5: BẢNG ĐÁNH GIÁ DOANH NGHIỆP BIM - KHẢO SÁT SỰ PHÙ HỢP CỦA LỘ TRÌNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Lộ trình BIM

Lộ trình BIM (Building Information Modeling) là một khái niệm quan trọng trong ngành xây dựng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang dần tiếp cận công nghệ này. Lộ trình BIM cho doanh nghiệp không chỉ giúp các tổ chức hiểu rõ hơn về quy trình áp dụng BIM mà còn tạo ra một khung làm việc có hệ thống để phát triển. Theo nghiên cứu, việc áp dụng BIM tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu hụt về tiêu chuẩn và quy định. Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp tự phát triển BIM mà không có sự hỗ trợ từ chính phủ. Một lộ trình rõ ràng sẽ giúp các doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn tối ưu hóa nguồn lực. "Xây dựng lộ trình BIM là một việc làm cần thiết để các doanh nghiệp không còn phát triển riêng, cùng sử dụng tốt nguồn dữ liệu BIM và chia sẻ nguồn dữ liệu hiệu quả hơn."

1.1. Tầm quan trọng của Lộ trình BIM

Lộ trình BIM đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các bước cần thiết để doanh nghiệp có thể áp dụng BIM một cách hiệu quả. Lộ trình phát triển BIM không chỉ giúp doanh nghiệp xác định được vị trí hiện tại của mình trong việc áp dụng BIM mà còn đưa ra các tiêu chí để đạt được các cấp độ trưởng thành khác nhau. Việc xây dựng lộ trình này cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, từ đó giúp doanh nghiệp có thể đầu tư hợp lý vào công nghệ BIM. "Người dùng BIM sẽ xác định rõ hiện tại mô hình BIM của mình đang ở mức độ nào, từ đó có phương hướng đầu tư phát triển hợp lý."

II. Phân tích hiện trạng áp dụng BIM tại doanh nghiệp

Nghiên cứu trường hợp doanh nghiệp X cho thấy rằng việc áp dụng BIM tại đây vẫn còn nhiều hạn chế. Doanh nghiệp này đã bắt đầu triển khai BIM nhưng chưa đạt được hiệu quả tối ưu. Năng lực BIM của doanh nghiệp X chủ yếu tập trung vào các giai đoạn đầu thầu và chưa thực sự khai thác hết các tính năng của BIM. Việc thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng trong việc sử dụng BIM là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. "Nhiều đơn vị đã triển khai ứng dụng BIM vào các dự án tại Việt Nam trong điều kiện ngành xây dựng Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn và thách thức."

2.1. Đánh giá năng lực hiện tại của doanh nghiệp

Đánh giá năng lực hiện tại của doanh nghiệp X cho thấy rằng họ đang ở mức độ thấp trong việc áp dụng BIM. Các công cụ như Revit và Tekla được sử dụng nhưng chưa được khai thác triệt để. Việc thiếu hụt về nguồn lực và sự phối hợp giữa các bộ phận trong doanh nghiệp cũng là một yếu tố cản trở. "Sự thành công của BIM nằm ở tính phối hợp làm việc nhóm giữa các thành viên trong dự án, vấn đề lập kế hoạch và tính chiến lược hệ thống."

III. Xây dựng Lộ trình BIM cho doanh nghiệp

Xây dựng lộ trình BIM cho doanh nghiệp X là một bước quan trọng để cải thiện năng lực và hiệu quả trong việc áp dụng BIM. Lộ trình này sẽ được xây dựng dựa trên các tiêu chí cụ thể, từ cấp độ thấp nhất đến cấp độ hoàn thiện. Lộ trình BIM sẽ bao gồm các bước như xác định mục tiêu, đánh giá hiện trạng, và xây dựng kế hoạch triển khai. "Lộ trình phát triển BIM từ ban đầu (cấp độ thấp nhất) đến hoàn hảo (cấp độ cao nhất) với các nội dung và tiêu chí."

3.1. Các bước xây dựng Lộ trình

Các bước xây dựng lộ trình BIM bao gồm: xác định mục tiêu phát triển, đánh giá hiện trạng áp dụng BIM, và xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng giai đoạn. Mỗi bước cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo rằng doanh nghiệp có thể đạt được các mục tiêu đã đề ra. "Xây dựng một lộ trình tổng thể phát triển BIM từ ban đầu đến hoàn hảo với các nội dung và tiêu chí."

IV. Kết luận và khuyến nghị

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc xây dựng lộ trình BIM là cần thiết cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong ngành xây dựng. Các doanh nghiệp cần có một kế hoạch rõ ràng để áp dụng BIM một cách hiệu quả. Lộ trình BIM cho doanh nghiệp không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình làm việc mà còn nâng cao năng suất lao động. "Có nhiều nguyên dẫn dẫn đến sự phát triển chưa hoàn thiện của BIM tại Việt Nam. Trong đó, việc hiểu đúng, sử dụng đúng và cách thức phát triển BIM như thế nào để đáp ứng đúng mục tiêu của doanh nghiệp thì vẫn chưa được tiếp cận một cách cụ thể."

4.1. Khuyến nghị cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về BIM. Việc xây dựng một lộ trình rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp có thể áp dụng BIM một cách hiệu quả hơn. "Xây dựng lộ trình phát triển của BIM là một việc làm cần thiết để các doanh nghiệp không còn phát triển riêng, cùng sử dụng tốt nguồn dữ liệu BIM và chia sẻ nguồn dữ liệu hiệu quả hơn."

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp xây dựng toàn cầu đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt từ phương thức quản lý truyền thống sang ứng dụng Mô hình thông tin công trình (Building Information Modelling - BIM). Các báo cáo chuyên ngành quốc tế chỉ ra rằng có tới 63% tổ chức ghi nhận sự gia tăng lợi tức đầu tư (ROI) tổng thể và 87% chuyên gia khẳng định đạt mức lợi nhuận dương sau khi làm chủ công nghệ BIM. Tuy nhiên, tại thị trường Việt Nam, mức độ phổ cập công nghệ còn tương đối khiêm tốn khi chỉ có khoảng 18% đến 34% doanh nghiệp tiếp cận bài bản, phần lớn vẫn áp dụng tự phát và cục bộ ở giai đoạn dựng hình đồ họa 3D đấu thầu mà chưa khai thác hết giá trị của dữ liệu số hóa đa chiều.

Vấn đề nghiên cứu cốt lõi xuất phát từ thực trạng năng suất lao động trong ngành xây dựng tăng trưởng chậm so với các khối phi nông nghiệp, trong khi các dự án thường xuyên đối mặt với nguy cơ đội vốn và trễ tiến độ do sai lệch thiết kế. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là làm rõ vòng đời phát triển hoàn thiện của mô hình BIM, xây dựng khung lộ trình tổng quát (General BIM Roadmap) dựa trên các bộ tiêu chuẩn quốc tế, từ đó ứng dụng thiết lập lộ trình thực thi chuyên biệt cho Doanh nghiệp X nhằm tối ưu hóa hai nền tảng phần mềm chủ lực là Revit BIM và Tekla BIM.

Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi thời gian 12 tháng (từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2017) tại Doanh nghiệp X hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế và thi công (khối AEC) tại Việt Nam. Công trình có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong bối cảnh Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2500/QĐ-TTg phê duyệt đề án áp dụng BIM và Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, hỗ trợ doanh nghiệp tiết kiệm đến 10% giá trị dự toán và cắt giảm 40% chi phí phát sinh ngoài ngân sách.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết quản lý và công nghệ tiên tiến:

• Mô hình đánh giá mức độ trưởng thành năng lực BIM tương tác (Interactive BIM Capability Maturity Model) do Viện Khoa học Công trình Quốc gia Hoa Kỳ (NIBS, 2007) ban hành, bao gồm 11 tiêu chí đánh giá chức năng từ mức độ sơ khởi đến mức độ tối ưu hóa hoàn thiện.
• Ma trận đo lường mức độ trưởng thành BIM của Bilal Succar (2012), kết hợp cùng lý thuyết đường cong MacLeamy về sự dịch chuyển nỗ lực thiết kế về các giai đoạn tiền khả thi và thiết kế cơ sở nhằm giảm thiểu chi phí phát sinh.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng các khái niệm nền tảng trong chuyển đổi số xây dựng:

• Mức độ phát triển thông tin mô hình (Level of Development - LOD từ LOD 100, LOD 200, LOD 300, LOD 400 đến LOD 500).
• Cấu trúc không gian thông tin đa chiều gồm BIM 3D (mô hình hình học), 4D (tiến độ thi công), 5D (quản lý chi phí) và 7D (quản lý vận hành công trình).
• Phương thức giao dự án tích hợp (Integrated Project Delivery - IPD) và triết lý xây dựng tinh gọn (Lean Construction) nhằm triệt tiêu lãng phí thông tin.
• Chuẩn trao đổi dữ liệu mở công nghiệp (Industry Foundation Classes - IFC) và cây xương sống kỹ thuật gồm 9 nhóm công cụ thông tin tích hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm dữ liệu thứ cấp thu thập từ các tiêu chuẩn BIM quốc tế, các công bố khoa học chuyên ngành, văn bản quy phạm pháp luật (Nghị định 32/2015/NĐ-CP, Thông tư 06/2016/TT-BXD) và dữ liệu sơ cấp từ thực tế vận hành tại Doanh nghiệp X.

Về quy mô và kỹ thuật chọn mẫu, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) với cỡ mẫu gồm 45 chuyên gia đầu ngành tham gia khảo sát nhận thức công nghệ và 12 nhân sự nòng cốt thuộc các bộ phận Kiến trúc, Kết cấu, MEP của Doanh nghiệp X tham gia đánh giá ma trận năng lực chuyên sâu. Lý do lựa chọn phương pháp chọn mẫu có chủ đích nhằm đảm bảo các đối tượng tham gia đều có chuyên môn thực tiễn từ 3 đến 5 năm trở lên, am hiểu sâu sắc về phần mềm chuyên dụng và quy trình bàn giao dự án.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp phân tích định tính và định lượng:

• Kỹ thuật ma trận điểm số trưởng thành (BIM Maturity Discovery Score) để định lượng khoảng cách năng lực hiện tại so với mục tiêu chiến lược.
• Phân tích SWOT để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của tổ chức.
• Quy trình 7 bước xây dựng lộ trình công nghệ (Technology Roadmapping - TRM) để phân kỳ đầu tư phần cứng, bản quyền phần mềm và đào tạo nguồn nhân lực theo từng giai đoạn phát triển từ 1 đến 5 năm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 32 dự án quy mô lớn áp dụng BIM trên thế giới và khảo sát thực tế tại doanh nghiệp mang lại các kết quả định lượng rõ nét:

• Ứng dụng BIM giúp cắt giảm đến 40% khối lượng phát sinh ngoài ngân sách, giảm đến 80% thời gian thực hiện công tác lập dự toán và bóc tách khối lượng, đồng thời rút ngắn 7% tổng thời gian thi công dự án.
• Khả năng phát hiện và xử lý xung đột không gian (Clash Detection) trực tiếp trên mô hình giúp tiết kiệm tới 10% giá trị hợp đồng xây lắp, đồng thời giảm 59% va chạm cơ điện tại hiện trường và giảm 43% số lượng phiếu yêu cầu thông tin (RFI).
• Đánh giá hiện trạng Doanh nghiệp X chỉ ra sự mất cân đối rõ rệt: năng lực ứng dụng Revit BIM cho khối Kiến trúc và MEP mới dừng ở mức độ sơ khởi (mức 2 trên thang điểm 5 của NIBS), trong khi Tekla BIM cho cấu kiện thép đạt mức độ chuyên biệt hóa cục bộ (mức 3). Điểm số năng lực phối hợp quy trình nội bộ chỉ đạt 44%, và mức độ phát triển thư viện số 3D dùng chung mới đạt 31%.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch giữa kỳ vọng chiến lược và năng lực thực tế tại Doanh nghiệp X bắt nguồn từ ba nguyên nhân chính: thiếu quy trình cộng tác dữ liệu môi trường dùng chung (Common Data Environment), rào cản kỹ thuật khi chuyển đổi mô hình hình học dung lượng lớn giữa các nền tảng phần mềm khác nhau, và chi phí ẩn dành cho đào tạo lại nhân sự chiếm tỷ trọng cao. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu tại Bắc Mỹ, nơi có khoảng 34% tổ chức phải mất trên 5 năm tích lũy kinh nghiệm mới đạt tới mức độ trưởng thành tối ưu.

Toàn bộ dữ liệu đánh giá hiện trạng và mục tiêu chuyển đổi có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ radar (mạng nhện) biểu diễn 11 tiêu chí năng lực của NIBS, kết hợp cùng bảng ma trận phân loại mức độ chi tiết thông tin LOD từ giai đoạn thiết kế cơ sở đến vận hành. Việc mô hình hóa dữ liệu dạng bảng này cho phép các cấp quản trị nhận diện ngay tức thì các lỗ hổng kỹ thuật, chứng minh rằng nỗ lực chuẩn hóa dữ liệu ở giai đoạn thiết kế theo đường cong MacLeamy sẽ giảm thiểu 56% rủi ro sửa đổi trong giai đoạn thi công thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao:

• Chuẩn hóa quy trình phối hợp BIM nội bộ và môi trường dữ liệu chung:

  • Hành động: Xây dựng và ban hành bộ hướng dẫn thực thi BIM (BIM Execution Plan) chuẩn hóa quy cách đặt tên, phân chia gói dữ liệu và chuyển đổi định dạng IFC.
  • Chỉ tiêu: 100% hồ sơ thiết kế đạt chuẩn LOD 300 đối với kết cấu và LOD 400 đối với chế tạo cơ điện, giảm 43% số lượng yêu cầu thông tin phát sinh.
  • Thời gian thực hiện: 6 tháng đầu tiên.
  • Chủ thể chịu trách nhiệm: Ban Giám đốc cùng Trưởng ban Quản lý BIM.

• Đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ và tích hợp giao diện lập trình:

  • Hành động: Nâng cấp hệ thống máy trạm đồ họa chuyên dụng, trang bị bản quyền phần mềm Revit, Tekla và viết các module tích hợp thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API) bằng ngôn ngữ C# hoặc Python.
  • Chỉ tiêu: Tăng 50% tốc độ đồng bộ mô hình và tự động hóa 70% các tác vụ trích xuất khối lượng dự toán.
  • Thời gian thực hiện: Quý 2 đến Quý 4 của năm triển khai thứ nhất.
  • Chủ thể chịu trách nhiệm: Phòng Công nghệ thông tin và Bộ phận R&D.

• Đào tạo chuyên sâu và tái cấu trúc nguồn nhân lực kỹ thuật:

  • Hành động: Tổ chức các khóa huấn luyện định kỳ về kỹ năng điều phối không gian, xử lý xung đột và quản trị dữ liệu dự án cho đội ngũ kỹ sư, kiến trúc sư.
  • Chỉ tiêu: Đạt ít nhất 85% nhân sự kỹ thuật đạt chứng chỉ điều phối BIM chuyên nghiệp (BIM Coordinator).
  • Thời gian thực hiện: 12 tháng liên tục.
  • Chủ thể chịu trách nhiệm: Phòng Nhân sự phối hợp cùng các chuyên gia tư vấn độc lập.

• Triển khai mô hình giao dự án tích hợp và quản lý chi phí 5D:

  • Hành động: Thử nghiệm phương thức IPD trên 2 dự án thí điểm, tích hợp tiến độ thi công 4D và kiểm soát dòng tiền 5D trực tiếp trên mô hình số.
  • Chỉ tiêu: Giảm 56% khối lượng phát sinh thay đổi tại công trường và tiết kiệm 10% quỹ chi phí dự phòng.
  • Thời gian thực hiện: Kế hoạch trung hạn 24 tháng.
  • Chủ thể chịu trách nhiệm: Khối Quản lý Dự án và Phòng Kinh tế xây dựng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Các tổng thầu xây dựng và doanh nghiệp tư vấn thiết kế (AEC): Tìm kiếm khung phương pháp luận rõ ràng để xây dựng lộ trình chuyển đổi số từ nền tảng 2D sang 3D/4D/5D, tránh đầu tư dàn trải và lãng phí nguồn lực tài chính.
• Chủ đầu tư và Ban Quản lý dự án chuyên nghiệp: Nắm bắt quy chuẩn nghiệm thu mô hình thông tin công trình, thiết lập tiêu chí đánh giá năng lực nhà thầu và tối ưu hóa 80% thời gian kiểm soát chi phí vòng đời công trình.
• Cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng: Sử dụng cơ sở dữ liệu thực chứng từ doanh nghiệp để hoàn thiện các thông tư hướng dẫn, cụ thể hóa lộ trình bắt buộc áp dụng BIM theo tinh thần Quyết định 2500/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý Xây dựng: Khai thác mô hình nghiên cứu kết hợp giữa tiêu chuẩn NIBS và ma trận Succar làm tài liệu tham khảo cho các đề tài phát triển công nghệ quản trị dự án hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. BIM có đơn thuần chỉ là một phần mềm đồ họa 3D như Revit hay Tekla không?
Không. Khảo sát thực tế chỉ ra rằng 30% chuyên gia định nghĩa BIM là quy trình quản trị, 38% coi đó là giải pháp kỹ thuật tích hợp và chỉ 24% xem đó là phần mềm. BIM là một hệ sinh thái kết hợp giữa công nghệ, quy trình làm việc và dữ liệu số hóa xuyên suốt vòng đời công trình từ khâu ý tưởng đến vận hành.

2. Tại sao doanh nghiệp không nên áp dụng đồng loạt toàn bộ tính năng của BIM ngay từ đầu?
Việc áp dụng dàn trải dễ dẫn đến rủi ro lãng phí tài nguyên và thất bại do năng lực nhân sự chưa theo kịp. Doanh nghiệp cần dựa trên cây xương sống 9 nhóm công cụ thông tin để phân kỳ đầu tư, ưu tiên phát triển thư viện số và xử lý xung đột 3D trước khi mở rộng sang quản lý tiến độ 4D hay chi phí 5D.

3. Mức độ hoàn vốn đầu tư (ROI) khi doanh nghiệp triển khai hệ thống BIM được ghi nhận như thế nào?
Theo các thống kê quốc tế, khoảng 87% chuyên gia lâu năm ghi nhận mức ROI dương rõ rệt. Khoảng 72% đơn vị đo lường chính thức xác nhận việc cắt giảm được tới 40% chi phí phát sinh và tiết kiệm 10% giá trị hợp đồng thông qua tối ưu hóa va chạm thiết kế.

4. Hành lang pháp lý tại Việt Nam hiện nay đã quy định những gì về việc áp dụng BIM?
Chính phủ và Bộ Xây dựng đã ban hành các cơ sở pháp lý nền tảng gồm Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, Quyết định số 2500/QĐ-TTg, Nghị định số 32/2015/NĐ-CP và Thông tư số 06/2016/TT-BXD, hướng dẫn cụ thể việc tính toán chi phí và lộ trình ứng dụng BIM trong quản lý dự án đầu tư xây dựng.

5. Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế mất mát dữ liệu khi chuyển đổi giữa các nền tảng phần mềm khác nhau?
Doanh nghiệp phải thiết lập quy chuẩn dữ liệu mở IFC, chia nhỏ các gói mô hình dung lượng lớn khi truyền tải và phân định rõ quyền sở hữu dữ liệu trong hợp đồng kinh tế nhằm kiểm soát tối đa các sai lệch hình học và phi hình học giữa các bộ phận thiết kế.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về vòng đời phát triển mô hình thông tin công trình và định vị chính xác vai trò của chuyển đổi số trong quản lý xây dựng hiện đại.
• Thiết lập thành công khung lộ trình BIM tổng quát kết hợp giữa thang đo 11 tiêu chí NIBS và ma trận đánh giá mức độ trưởng thành năng lực của Bilal Succar.
• Xây dựng chi tiết lộ trình thực thi ứng dụng song song cho hai công cụ chuyên biệt Revit BIM và Tekla BIM phù hợp với điều kiện thực tế của Doanh nghiệp X.
• Cung cấp luận cứ thực chứng chứng minh hiệu quả kinh tế với khả năng giảm 40% chi phí ngoài ngân sách và rút ngắn 80% thời gian đo bóc dự toán.
• Đề xuất kế hoạch hành động 24 tháng theo từng mốc thời gian rõ ràng, tạo tiền đề vững chắc để doanh nghiệp tự tin tham gia chuỗi cung ứng xây dựng số hóa chuẩn quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶT VAN Đ. ch H11 HT 11g HH TH ng gu 6 I[.I Giới thiệu chung.2 Xác định van dé nghiên cứu.----¿- 2-6 52 SE SE E£ESEEEEEEEEEEEEkrkrkrkrree 8 I.3 Các mục tiêu nghiÊn CỨU. -- -- (<< - 1100011 ng kg 10 14 Phạm vi nghiÊn CỨU.5 Đóng góp của nghiÊn CỨU. ng vn 1] CHUONG 2: TONG QUAN.1 Tống quan về BIM.1 Các định nghĩa về BIM trước đây .2 Định nghĩa về BIM hiện hành .3 Mục đích sử dụng BÌM.

vn ng ng.4 Những lợi ich của BÌÌM.5 Rut ro của BÍM.6 Thách thức của BIM.7 Xu hướng kỹ thuật BIM .8 Mô hình BIM trong các giai đoạn của dự ắn.9 Việc áp dụng BIM trên thế giới.2 Tổng quan về Lộ trình Roadmap.1 Kỹ thuật Lộ trình Roadmap.2 Thế nào là một kỹ thuật Lộ trình Roadmap.3 Kỹ thuật lộ trình : mục đích .4 Kỹ thuật lộ trình: định dạng.5 Quá trình xây dựng lộ trình.6 Nhận xét về tong quan lộ trình .- ¿2-5-5 2 2 s+s+£+£z£zzszxd 47 Ngành: Quản Lý Xây Dựng HVTH: Cao Xuân Phong Khóa: 2014, MSHV: 7140109 Trang 2 Luận Văn Thạc Sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long 2. Tổng quan các nghiên cứu trước có liên quan đến dé tài.1 Mô hình trưởng thành BIM .2 Cấp độ BIM cho doanh nghiệp. Mô hình lộ trình BÌÌM.4 M6 hình lộ trình BIM tại Việt Nam.

7-55 - << <2 67 2A Kết luận chương. 67 CHUONG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CUU wu.1 Quy trình nghiÊn CỨU.1 Bước 1: Xác định van dé nghiên cứu .2 Bước 2: Tìm hiểu tổng quan các nghiên cứu về BIM và các nghiên cứu về lộ trình, sau đó hệ thống hóa các kiến thức liên quan. Bước 3 : Khảo sát, đánh giá hiện trạng doanh nghiệp.14 Bước 4: Xây dựng lộ trình .5 Bước 5 : Phân tích hiệu quả, đánh giá lộ trình.6 Bước 6: Ban hành lộ trình .7 Bước 7 : Kết luận và kiến ¡10 1.2 _ Thu thập dữ liệu .--- 111g ng ng kệ 30 3.3 Phân tích dữ liỆu. -- G11 HH ng vn 82 3A Kết luận ChUON weeeeeeecececceccccsesssescscscescscscscscssescscscsssscsescscssssssescscsssvesees 82 CHUONG 4: LO TRINH BIM ROADMAP, A CASE STUDY .1 Lộ trình BIM Roadmap tong quất .2 Lộ trình BIM tổng quati.

Diễn giải lộ trình.4 Kết luận lộ trình BIM tổng quát .------ 5-5 +s+e+EsEsrerereei 93 Ngành: Quản Lý Xây Dựng HVTH: Cao Xuân Phong Khóa: 2014, MSHV: 7140109 Trang 3 Luận Văn Thạc Sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long 4.2 Khái quát doanh nghiỆp XX.1 Mục tiêu của doanh nghiệp áp dụng BIM .2 Hiện trạng doanh nghiỆp X.3 Kết luận về thực hiện mục tidU .3 Công việc BIM tại doanh nghiệp X, mục tiêu .1 Công việc BIM tại doanh nghiỆp X.2 Mục tiêu công việc BIM tại doanh nghiệp X. -- 102 44 Đánh giá năng lực của mô hình BIM .1 Năng lực Revit BÌM.2 Năng lực Tekla BIM. Đánh giá năng lực của doanh nghiệp X áp dụng BIM.5 Xây dựng lộ trình BIM.1 Lộ trình Revit BÌMM.2 Lộ trình Tekla BIM.6 Đánh giá sự phù hop lộ trìnhh.

-- << 5S 119 11 g vy 120 AT Kết luận chương .---- + 25+ E11 3 151 1112111117111 11 111 xe 120 CHƯƠNG 5: KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ,.- SG S11 ST 1121 11112111 11111 Tung ng 121 5.2 Kiến nghiicccccccccccccccccscscscssssescscscsscscscscscsscscscsssssescsesssvsssscsesssssseseseess 122 PHU LUC 1. = TAIT LIEU THAM KHẢO.-- <2 EE2E SE EeE+EeEeE+EEeEseseeees 123 PHU LUC 2. DANH MỤC PHAN MEM BID .cceccssesececesessesecsceceeverscseeceesevecees 129 PHU LUC 3. DANH MỤC HINH VE VA BANG .cceccccescseesscsceceseesscececeesevecees 132 PHU LUC 4.» BANG DANH GIA MÔ HINH BIMuuu.

cecccescssesececececeesecececeeeeveeees 137 PHU LUC 5. BANG DANH GIA DOANH NGHIỆP BIM. KHẢO SÁT SU PHÙ HỢP CUA LO TRÌNH. 155 Nganh: Quan Ly Xay Dung HVTH: Cao Xuan Phong Khóa: 2014, MSHV: 7140109 Trang 4 Luận Văn Thạc Sĩ GVHD: TS.

Lê Hoài Long DANH MỤC TU NGU VIET TAT BIM: Building Information Modelling (Mô hình thông tinh công trình) LoD Level of Development / Level of Detail (Mức độ phat trién/ Mức độ chỉ tiết) MEP: Mechanical Electrical Plumbing (Hệ thống co điện nước) AEC: Architecture, Engineering and Construction (Kiến trúc, Kỹ thuật, Xây dựng) RFI: Request For Information (Yêu cau thông tin) IPD: Intergrated Project Delivery (Phuong thức giao dự án tích hợp) ROI : Return on Investment (Lợi tức dau tư) PD : Pre-Design (Tiên thiết kế) SD : Schematic Design (Thiết kế co sở) DD : Design Development (Phát triển thiết kế) CD : Construction documentation (Tài liệu thi công) PR : Procurement (Mua sam) CA : Construction Administration (Quan tri thi công) OP : Operation (Van hanh) R & D: Research and Development (Nghiên cứu va phát triển) TRM : Technology Roadmap (Kỹ thuật lộ trình) NGST : Next Generation Space Telescope (Kinh Viễn Vọng Không Gian Thế Hệ Mới) AECOO: Architecture, Engineering, Construction, Owner, Operator (Kién trúc, Kỹ thuật, Xây dựng, Chủ đầu tư, Vận hành) GPS: Global Positioning System (Hệ thống định vị toàn cầu) GIS: Geographic Information System (Hệ thông tin địa lý) IFC: Industry Foundation Classes (Binh dang IFC) Ngành: Quan Ly Xây Dung HVTH: Cao Xuan Phong Khóa: 2014, MSHV: 7140109 Trang 5 Luận Văn Thạc Sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long CHUONG 1: ĐẶT VẤN DE Chương nay trình bay những khái quát về sự phát triển về mô hình thông tin công trình (Building Information Modelling, viết tat là BIM) trong những năm gan đây trên thế giới và tại Việt Nam. Dé phát triển BIM, không phải doanh nghiệp nao cũng dé dàng thực hiện, mà họ cũng gặp phải những vấn đề phát triển như thế nào cho hợp lý. Đó chính là những vướng mắc từ góc nhìn của các tô chức sử dụng BIM nói chung và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng sử dụng BIM nói riêng.

Xây dựng lộ trình BIM sẽ được giới thiệu như một trong những giải pháp giúp các đối tượng muốn phát triển BIM có hướng triển khai BIM phù hợp với mục tiêu của mình.1 Giới thiệu chung Xu hướng phát triển BIM trong nhưng năm gần đây mạnh mẽ tại Việt Nam Tuy nhiên vẫn còn chậm so với các quốc gia khác ( Anh, Mỹ, Canada, Singapore) xét về phương diện quốc gia. Bởi vì, các quốc gia trên đã có lộ trình và ban hành các quy định về BIM để áp dụng trong quản lý nhà nước cũng như thực hiện trong doanh nghiệp, trong khi đó Việt Nam chưa có một bộ tiêu chuẩn nào tới thời điểm hiện tại [1]. Hầu hết sự phát triển BIM của doanh nghiệp đều tự phát theo yêu cầu của doanh nghiệp. Thực tế cũng cho thấy rằng trong mỗi bản thân từng doanh nghiệp cũng chưa han hiểu rõ hết tính năng của BIM và sử dụng có thông tin từ BIM.

Mặt khác cấp độ sử dụng BIM của từng doanh nghiệp cũng khác nhau. Ngoài sự chủ động phát triển của các tổ chức, cá nhân. Cơ quan quản lý nhà nước cũng đã có sự quan tâm đến phương hướng áp dụng BIM, cũng như công tác quản lý BIM. Hiện hành, một số văn bản pháp lý liên quan vé BIM đã được ban hành như sau: = Luật Xây Dựng số 50/2014/QH13, ngày 18 tháng 06 năm 2014 dé cập tới việc áp dụng hệ thống thông tin công trình BIM với mong muốn áp dụng BIM trong hoạt động đầu tư xây dựng và quản lý dự án đầu tư xây dựng.

= Nghị Định số 32/2015/NĐ-CP về Quan Lý Chi Phí Đầu Tư Xây Dựng, ngày 25 tháng 3 năm 2015 đã dé cập đến việc áp dụng hệ thống thông tin công trình Ngành: Quản Lý Xây Dựng HVTH: Cao Xuân Phong Khóa: 2014, MSHV: 7140109 Trang 6 Luận Văn Thạc Sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long BIM trong quản lý chỉ phí quan lý dự án và quan lý chi phí tw van đầu tư xây dựng. = Ngoài ra, Thông tư 06/2016/TT-BXD ngày 03 tháng 03 năm 2016, về Hướng Dẫn Xác Định Và Quan Lý Chi Phí Dau Tư Xây Dựng cũng đề cập đến chi phí quản lý bệ thong thông tin công trình BIM. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Giao Thông Vận Tải đã ban hành nhiều kế hoạch, phương án về việc triển khai áp dụng BIM (nguồn: Sở Giao Thông Vận Tai Tp.

Hồ Chí Minh). Về phía co quan nha nước trong việc xây dựng lộ trình BIM, Thủ Tướng chính Phủ đã ban hành Quyết định số 2500/QĐ-TTg vẻ Phê duyệt đề án áp dụng mô hình thong tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình ngày 22 tháng 12 năm 2016. “So với sự phát triển của BIM trên thé giới thì ở Việt Nam vẫn chưa có được sự hỗ trợ chính thức từ chính phủ thông qua các văn bản pháp luật chính thức, do đó các đơn vị xây dựng ở Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tự ứng dụng và phát triển BIM theo các nhu cầu sử dụng cụ thể của các đơn vị. Tuy nhiên do vẫn chưa có một quy trình ứng dụng BIM thống nhất và chưa có sự kết nối phù hợp giữa các đơn vị, do đó việc ứng dụng BIM vẫn chưa được phổ biến và vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của chính phủ trong tương lai, cũng như sự phát triển nhanh chóng nhận thức về BIM của các don vị tham gia dự án, BIM vẫn đang có tiềm năng phat triển rất lớn ở Việt Nam. Có nhiều nguyên dẫn dẫn đến sự phát triển chưa hoàn thiện của BIM tại Việt Nam. Trong đó, việc hiểu đúng, sử dụng đúng và cách thức phát triển BIM như thế nào dé đáp ứng đúng mục tiêu của doanh nghiệp thì vẫn chưa được tiếp cận một cách cụ thé. Hay có nghĩa là, để thực hiện áp dụng một công nghệ mới như BIM cần có một lộ trình cụ thể cho sự chuẩn bị nguồn lực của từng doanh nghiệp, mà lộ trình là kế hoạch trình tự để đạt được mục tiêu đã định theo thứ tự thời gian cho doanh nghiệp đó.

Tùy thời điểm thích hợp. hay chiến lược kinh doanh mà doanh nghiệp cân nhắc hướng tiếp cận BIM cho phù hợp cho riêng mình. Ngành: Quản Lý Xây Dựng HVTH: Cao Xuân Phong Khoa: 2014, MSHV: 7140109 Trang 7 Luận Văn Thạc Sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long Vì vậy, xây dựng lộ trình phát triển của BIM là một việc làm cần thiết để các doanh nghiệp không còn phát triển riêng, cùng sử dụng tốt nguồn dữ liệu BIM và chia sẻ nguôn dữ liệu hiệu quả hơn.2 Xác định van đề nghiên cứu Theo văn phòng thống kê lao động Mỹ, năng suất lao động trong ngày xây dung đã không tăng từ năm 1964 so với các ngành phi nông nghiệp khác, xem Hình 1.

Khoảng từ những năm 2008 trở lại đây, năng suất lao động trong ngành xây dựng có xu hướng gia tăng trở lại và được dự báo phát triển mạnh mẽ [23b]. Việc thực hiện BIM có hiệu quả hay không, năng suất lao động BIM có hiệu quả hay không cũng là những van dé quan tâm lớn của các bên liên quan [1] trong lĩnh vực xây dựng. Construction & Non-Farm Labor Productivity Index (1964-2003) Comstant $ af centracts / werkheurs of hourly workers Sources: US Dept.