CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU XÂY DỰNG 1. Khái quát chung 1. Văn bản pháp lý về Đấu thầu - Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 của Quốc Hội Nước Cộng HòaXã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/07/2014 quy định các quy trình về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư và một số vấn đề khác có liên quan. - Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/06/2014 của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/08/2014 Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.Luật đấu thầu - Thông tư 08/2022/TT-BKHĐT hướng dẫn cung cấp, đăng tải thông tin về đấu thầu và lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành; - Nghị định 122/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư - Nghị định 25/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư; 8 - Quyết định 17/2019/QĐ-TTg về một số gói thầu, nội dung mua sắm nhằm duy trì hoạt động thường xuyên được áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt theo quy định tại Điều 26 Luật đấu thầu do Thủ tướng Chính phủ ban hành; - Thông tư 04/2019/TT-BKHĐT hướng dẫn hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành; - Thông tư 05/2018/TT-BKHĐT hướng dẫn lập báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu được tổ chức lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành (Hết hiệu lực: 16/09/2022); - Công văn 2683/BKHĐT-QLĐT năm 2018 quy định đối với cá nhân tham gia hoạt động đấu thầu do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành; - Thông tư 06/2017/TT-BKHĐT về quy định chi tiết việc cung cấp thông tin về đấu thầu, báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu về lựa chọn nhà thầu do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành; - Thông tư 16/2016/TT-BKHĐT hướng dẫn lập hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành (Hết hiệu lực: 05/11/2020); - Nghị định 50/2016/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư (Hết hiệu lực: 01/01/2022); - Thông tư 03/2016/TT-BKHĐT Quy định chi tiết đối với hoạt động đào tạo, bồi dưỡng về đấu thầu do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành (Hết hiệu lực: 11/03/2019); - Thông tư 19/2015/TT-BKHĐT quy định chi tiết lập báo cáo thẩm định trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành; - Quyết định 2468/QĐ-BTC năm 2015 hướng dẫn Quy định của pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu trong nội bộ ngành tài chính do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành; - Thông tư 10/2015/TT-BKHĐT quy định chi tiết về kế hoạch lựa chọn nhà 9 thầu do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành; - Các văn bản pháp luật khác có liên quan,… 1.
Tổng quan về đấu thầu a) Khái niệm về đấu thầu Tại khoản 12 Điều 4 Luật đầu thầu số 43/2013/QH13: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để kí kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để kí kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.” b) Vai trò của các bên: ➢ Vai trò của NT: - Các nhà thầu được tham dự thực hiện các gói thầu khác nhau trên nhiều phương diện hình thức khác. - Để nâng cao xác suất trúng thầu khi tham gia dự thầu các nhà thầu cần nâng cao nâng lực. Cải thiện kinh nghiệm thêm cho nhà thầu các phương án và cách thức thực hiện cho phù hợp với từng gói thầu qua mạng; - Tạo thêm việc làm, thu nhập và trải nghiệm cho đội ngũ nhân viên; - Định hình được vị thế của bản thân Nhà thầu trên lĩnh vực xây dựng trong nước và đồng thời gia tăng hình ảnh thương hiệu, độ tin cậy của mọi người đối với nhà thầu; - Chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư và trước pháp luật về độ minh bạch các thông tin. ➢ Vai trò của CĐT, BMT: - Quản lí thận trọng và không tiết lộ bảo mật các chứng thư số được cấp - Chịu trách trước pháp luật về độ chính xác và trung thực của các thông tin được gửi.
- Tìm ra được ứng viên Nhà thầu phù hợp nhất với các tiêu chí nêu ra của Chủ đầu tư thông qua Bên mời thầu; - Kiểm tra và xác nhận các thông tin được đăng tải của bản bên mời thầu 10 đã nhập vào hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. - Trang bị các cơ sở hạ tầng và thông tin liên hệ đám ứng các nhu cầu trong công tác thực hiện công tác đấu thầu qua mạng. - Nâng cao trình độ cán bộ nhân viên khi tổ chức đánh giá lựa chọn nhiều gói thầu tuỳ thuộc vào quy mô từ vừa và nhỏ đến quy mô lớn khác … - Giúp tiết kiệm tối đa ngân sách nhà nước, chủ đầu tư và sử dụng vốn đầu tư một cách hiệu quả và đúng mục đích công khai và minh bạch. - Khi tham gia tổ chức đấu thầu phải tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành nếu thấy các quy định hiện hành có nhiều bất cập, gây khó khăn cho cả NT và BMT thì có cơ hội phản ánh, đề xuất giải phápđến cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết.
- Có trách nhiệm tổ chức đấu thầu một cách hiệu quả trách các bất cập có thể xảy ra đối với NT. - Nâng cao hơn vị thế, cũng như danh tiếng nếu CĐT hay BMT trong công tác tổ chức lựa chọn NT. ➢ Vai trò của chính phủ: - Quản lí vận hành đảm bảo nâng cao và độ bảo mật của hệ thống đấu thầu mạng quốc gia. - Lưu giữ nguồn tin tức đảm bảo để phục phụ cho công tác tra cứu, nghiên cứu, giám soát kiểm toán… - Tạo ra được môi trường đấu thầu công bằng giữa các bên tham dự vào.
- Thường xuyên có động thái mạnh mẽ, dứt khoát hơn trong cộng tác thanh tra, thẩm tra để phát hiện kịp thời cũng như đề ra hình thức xử phạt cho phạt thích đáng cho các trường hợp vi phạm pháp luật về đấu thầu. - Kiểm soát tốt hơn trong việc quản lí các vấn đề liên quan đến đấu thầu của nhà nước, tránh gây hậu quả nghiêm trọng đối với nguồn tài nguyên kinh tế của đất nước ảnh hưởng xấu đến hình ảnh chính phủ trong mắt nhân dân. - Có thái độ hơn tâm nhiều hơn và kích thích tăng trưởng lĩnh vực xây dựng trong nước và tham gia đầu nước khu vực khác. 11 - Có chính sách tốt hơn để thu hút tham gia đầu tư từ nước ngoài vào trong ngành xây dựng trong nước đặc biệt là các quốc gia có nền khoa học kỹ thuật tiên tiến vào thị trường Việt Nam.
c) Nguyên tắc thực hiện Đảm bảo các yếu tố sau: - Tính công khai: Bên mời thầu, Chủ đầu tư phải cung cấp chính xác các tại liệu cần thiết cho bên có nhu cầu tham gia đấu thầu tránh tạo sự khó khăn cản trở các thông tin tạo sự dễ hiểu lầm cho Nhà thầu. Mọi thông tin phải được công khai trên các phương tiện giao thông đại chúng để mọi người có thể tìm hiểu và tiếp cận. - Tính công bằng: nghĩa là các thông tin cần thiết liên quan đến đấu thầu đều phải được phát hành một cách công khai và cùng một thời điểm như nhau đến các bên có nhu cầu tham gia vào quá trình đấu thầu, các Nhà thầu đều được tôn trọng và đánh giá tiêu chí công bằng như nhau trên cơ sở các bên tôn trọng các quy định của phát luật. - Tính bí mật: Yếu tố cạnh tranh trong quá trình đấu thầu thường rất khắc nghiệt giữa các bên tham gia, vì vậy ngoài yếu tố công bằng và minh bạch thì việc giữ bí mật các thông tin có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng kết quả đấu thầu đặc biệt là các thông tin có liên quan đến giá dự toán của Chủ đầu tư và giá dự thầu của Nhà thầu cần phải đảm bảo độ bảm mật cao của Bên mời thầu.
- Tính minh bạch: Là nguyên tắc khó khiểm soát trong đấu thầu qua mạng do nhiều yếu tố khác nhau, tất cả phải có sự giám sát kiểm tra, chi tiết và làm việc rõ ràng từ các tổ chức nhà nước từ công đoạn cho việc Lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, soạn Hồ sơ mời thầu cho đến khi mở và hoàn thành chấm thầu có kết quả. - Tính pháp lý: Các NT và CĐT có trách nhiệm bám sát và cập nhập liên tục các quy định hiện hành của pháp luật tránh các trường hợp vi phạm không nên có. - Tính cạnh tranh: Việc tổ chức lựa chọn NT tạo ra sự cạnh tranh cao giữa các nhà thầu.Tạo điều kiện cho các nhà thầu có môi trường cạnh tranh 12 cao nhất có thể. NT có được việc làm, nâng cao năng lực, tích lũy vốn, có lợi nhuận.
Một số quy định trong quá trình đấu thầu a) Các mốc thời gian quy định ❖ Quy định đối với gói thầu có quy mô nhỏ: - Theo điều 64 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/06/2014 của Chính phủ quy định như sau: “Gói thầu quy mô nhỏ là gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa có giá trị gói thầu không quá 10 tỷ đồng; gói thầu xây lắp, hỗn hợp có giá trịgói thầu không quá 20 tỷ đồng.” - Các mốc thời gian trong quá trình đấu thầu: + 2 Ngày: Thời gian đăng tải hồ sơ mời quan tâm hồ sơ mời sơ tuyển trên trang đấu thầu quốc gia. + 3 Ngày: Thời hạn để chúng ta phát hành hồ sơ mời thầu kể từ ngày đầu tiên đăng tải mời nộp hồ sơ quan tâm, thông báo mời sơ tuyển, thông báo về chào mời, thông báo của việc mời thầu,…; + 3 Ngày : Thời gian tối thiểu để sửa đổi hồ sơ trước thời điểm đóng thầu. + 7 Ngày: Mốc thời gian tối đa để Bên mời thầu đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cho dự án.