đặt vấn đề an toàn lương thực lên hàng đầu. Để phục vụ cho nhu cầu thủ đô Hà Nội Gia Lâm phải chuyển sang đa dạng hoá sản xuất theo cơ chế thị trường. ” “ Huyện Gia Lâm có nhiều tiềm năng cần được khai thác, lại nằm trong khu vực công nghiệp Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đây là đầu mối giao thông thuận lợi, cơ sở hạ tầng được nâng cấp và từng bước được hoàn thiện, lao động dồi dào, có trình độ kỹ thuật cao. ” “ Vốn trong dân của huyện Gia Lâm để đầu tư cho sản xuất lớn, đồng thời ở huyện Gia Lâm có các khu công nghiệp địa phương và trung ương với kỹ thuật và trình độ tổ chức cao được đầu tư mở rộng.
Với những điầu kiện ” đó, huyện Gia lâm có những thuận lợi trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp, thương mại,dịch vụ giống như tất cả các nơi khác trên miền Bắc, nông thôn Gia lâm, ngoại thành Hà Nội”, cũng đã trải qua những biến đổi sâu sắc dưới tác động của đường lối hợp tác hoá nông nghiệp của Đảng và nhà nước chủ trương và tiến hành trong 12 c thời kỳ quá độ tiến lên CNXH, với những thành công và những thất bại trong quá trình từng bước đi vào con đường làm ăn tập thể. Với những điều kiện hiện tại huyện Gia Lâm đang là một trong những huyện ngoài thành Hà Nội có tốc độ phát triển kinh tế xã hội nhanh chóng trong những năm tới. Một số làng nghề tại huyện Gia Lâm: Bát Tràng (sản xuất gốm sứ), Yên Thường sản xuất rau an toàn, thuốc Nam thuốc Bắc Ninh Hiệp,… 1. Những điều kiện thuận lợi, khó khăn của huyện Gia Lâm ❖ Thuận lợi “ Công tác xây dựng thôn mới được thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội,Ban chỉ đạo Chương trình 02-CTr/TU thành phố quan tâm, Chỉ đạo sâu sát cơ sở, Tháo gỡ khó khăn vướng mắc kịp thời cho huyện, các xã ” Thực hiện chỉ đạo của ban thường vụ, ban chấp hành đảng bộ huyện, HĐND huyện đã kịp thời ban hành các Nghị quyết và UBND huyện hàng năm đều ban hành Kế hoạch, Đề án để thực hiện Chương trình phát triển kinh tế, xây dựng NTM; trong đó, phân công rõ trách nhiệm các cơ quan, đơn vị chủ trì, phối hợp thực hiện, quy định thời gian hoàn thành, xác định những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để đề ra giải pháp thực hiện hữu hiệu.
Đặc biệt việc ban hành ra Đề án “Phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá theo vùng nông nghiệp chuyên canh huyện Gia Lâm giai đoạn 2016- 2020” và quy hoạch vùng sản xuất và hạ tầng nông nghiệp tại 20 xã và chính sách hỗ trợ phát triển sản cuất và hạ tầng nông nghiệp đã tổ chức lại sản xuất nông nghiệp huyện và thúc đẩy nông nghiệp hàng hoá trên địa bàn. Huyện Gia Lâm là huyện ngoại thành Hà Nội và được điều chỉnh bởi các quy hoạch phân khu đô thị, có điều kiện thuận lợi cơ bản trên các lĩnh vực về kinh tế, văn hoá, xã hội, là nơi tập trung đông dân cư và cung cấp các sản phẩm nông nghiệp do các quận nội thành và xuất khẩu. Đối với nông sản thế mạnh của Huyện (như rau an toàn Đặng Xá, Văn Đức; cam Báo Đáp, chuối 13 c Kim Sơn, ổi Đông Dư,.) trong những năn gần đây đã và đang xây dựng được thương hiệu và góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp của huyện chuyển dịch theo hướng sản xuất nông sản hàng hoá, chất lượng cao, đảm bảo an toàn thực phẩm. Là nơi có nhiều tuyến giao thông huyết mạch chạy qua như: Quốc lộ 5, Quốc lộ 1A, Quốc lộ 1B, đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Quốc lộ 3 Hà Nội - Thái Nguyên; đường sắt Hà Nội - Hải Phòng,…; các tuyến đường thủy trên sông Hồng, sông Đuống nối liền các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Lạng Sơn, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh…Gia Lâm có 2 con sông lớn chảy qua là sông Hồng và sông Đuống, đây là 2 con sông có trữ lượng nước khá lớn, là nguồn chính đáp ứng yêu cầu về nguồn nước ngọt phục vụ phát triển sản xuất và đời sống dân sinh.
Gia Lâm có các làng nghề truyền thống nổi tiếng như: Gốm sứ Bát Tràng, Giang Cao (xã Bát Tràng), Gốm sứ Kim Lan (xã Kim lan), dát vàng bạc quỳ, may da (xã Kiêu Kỵ), thuốc Nam, thuốc Bắc (xã Ninh Hiệp), hành phi (xã Dương Xá), bún bánh Yên Viên (xã Yên Viên)…Đây là tiềm năng rất lớn để phát triển sản xuất kinh doanh, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động. ❖ Khó khăn “ Xuất phát điểm xây dựng NTM (năm 2010) với mức tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với vị thế, tiềm năng của Huyện ven đồ. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm; một số phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng thực hiện hiệu quả thấp. Chỉ đạo thực hiện các chương trình, đề án phát triển kinh tế ở cơ sở chưa tập trung, thiếu kiên quyết.
Công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp chậm ” Nguồn lực đâu tư xây dựng NTM còn hạn chế, hệ thống hạ tầng kinh tê, xã hội chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của huyện. 14 c Xây dựng NTM là nhiệm vụ toàn diện, đòi hỏi cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân tham gia. Tuy nhiên hiện nay việc huy động đóng góp của nhân dân và doanh nghiệp xây dựng NTM còn gặp nhiều khó khăn; một bộ phận nhân dân chưa hiểu tầm quan trọng của việc xây dựng NTM, vai trò và trách nhiệm của mình trong xây dựng NTM. Quy hoạch xây dựng NTM và các quy hoạch khác trên địa bàn Huyện phải tiến hành điều chỉnh lại cho nhiều lần phù hợp với các quy hoạch phân khu, do đó ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện ở các xã.
“ Các quy hoạch điều chỉnh để phù hợp định hướng phát triển Huyện theo hướng đô thị làm giảm tỷ lệ diện tích đất nông nghiệp, do vậy thách thức giải quyết công ăn việc làm và chuyển đổi cơ cấu lao động nông thôn từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp ” Cùng với sự phát triển kinh tế thì việc giải quyết các phát sinh về ô nhiễm môi trường sẽ khó khăn, phức tạp hơn. “ Đây là cơ sở thực tiễn để Đảng bộ huyện Gia Lâm có những chỉ đạo sát sao trên cơ sở phát huy những thuận lợi, khắc phục khó khăn nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của huyện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội, hoàn thành chỉ tiêu huyện NTM mà thành phố Hà Nội đề ra. ” 15 c Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN GIA LÂM TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2018 2. Chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam về xây dựng nông thôn mới 2.
Chủ trương của Trung ương Đảng “ Ngày 5/8/2008, Ban chấp hành TW Đảng đã ban hành Nghị quyết Hội nghị TW lần thứ 7 (khóa X) về “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn”. Trên cơ sở đánh giá kết quả quá trình thực hiện đường lối phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn qua 20 năm đổi mới, Đảng ta đã đưa quan điểm về nông dân, nông nghiệp, nông thôn: ” “ Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ vững ổn định chính trị; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước ” “ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước ” “ Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng NTM gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt” “ Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng 16 c và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội. Khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân ” “Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân” [1; tr.2-3] Xây dựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, có đời sống văn hoá phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc sẽ tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng NTM, nâng cao đời sống nhân dân.
❖ Mục tiêu Mục tiêu tổng quát “ Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn, hài hoà giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng còn nhiều khó khăn; nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang bằng với các nước tiên tiến trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trò làm chủ NTM. Xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, sản xuất hàng hoá lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia cả trước mắt và lâu dài .