Đảng Bộ Huyện Gia Lâm Lãnh Đạo Xây Dựng Nông Thôn Mới Từ Năm 2011 Đến Năm 2018

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu đảng bộ huyện gia lâm thành phố hà nội lãnh đạo xây dựng nông thôn mới từ năm 2011 đến năm 2018, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Vũ Thị Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Lan Hương
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh Đạo Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Gia Lâm (2011-2018)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của khóa luận
• 1.7. Kết cấu của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA CÔNG TÁC XÂY DỰNG NTM Ở HUYỆN GIA LÂM
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.2. Khái niệm nông thôn mới
• 2.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nông thôn mới
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Gia Lâm
• 2.4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN GIA LÂM TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2018
• 4. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Lãnh Đạo Xây Dựng Nông Thôn Mới Gia Lâm

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn, thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, công tác lãnh đạo xây dựng nông thôn mới đã được triển khai tích cực từ năm 2011 đến năm 2018, mang lại nhiều kết quả đáng khích lệ. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội mà còn là vấn đề chính trị tổng hợp, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự tham gia tích cực của người dân. Xây dựng NTM giúp người dân có niềm tin, đoàn kết, giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, văn minh hơn. Xây dựng NTM là công việc đòi hỏi phải tổ chức được không gian phù hợp với điều kiện tự nhiên, địa hình, có tính chất khả thi và việc khai thác tối đa những ưu thế của địa phương để phát triển kinh tế nhằm nâng cao điều kiện sống theo hướng hiện đại, các nhu cầu về xã hội được bảo đảm (y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, trình độ dân trí…) nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa riêng của địa phương mình.

1.1. Khái niệm cơ bản về Nông nghiệp Nông dân Nông thôn

Theo nghĩa thông thường, nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất sử dụng đất đai và sinh vật làm ra sản phẩm nông nghiệp. Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp. Nông thôn là khu vực khác với thành thị về không gian, hoạt động kinh tế, đặc điểm cộng đồng và sinh thái. Nông thôn gắn liền với đời sống, tập tục và bản sắc văn hoá của một cộng đồng. Về phương diện kinh tế, nông thôn bao gồm cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường, văn hoá, tài nguyên thiên nhiên, tổ chức và thể chế, công nghiệp và hạ tầng cơ sở. Vì thế phát triển nông thôn phải bao gồm phát triển cả kinh tế, xã hội, tổ chức và môi trường.

1.2. Quan điểm Hồ Chí Minh về Xây dựng Nông thôn Mới

Hồ Chí Minh có hệ thống quan điểm toàn diện về xây dựng NTM, bao gồm xây dựng người nông dân mới, gia đình mới, đời sống mới và xây dựng Đảng ở nông thôn. Theo Bác, xây dựng NTM thực chất là xây dựng người nông dân mới với phẩm chất đạo đức cao đẹp, siêng năng, cần cù, có tinh thần làm chủ. NTM cần được tạo lập bởi nhiều gia đình mới, xây dựng cả về vật chất và tinh thần. Muốn xây dựng NTM từng người phải có đời sống mới, yêu Tổ quốc, làm hết sức những việc có lợi cho nước, cho làng.

1.3. Tiêu chí đánh giá Nông thôn Mới theo quy định hiện hành

NTM hiện nay được cụ thể hóa trong các tiêu chí của Thủ tướng Chính phủ theo Quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 05 tháng 4 năm 2016 gồm 9 tiêu chí và của thành phố Hà Nội theo Quyết định số 2072/QĐ-UBND ngày 3/4/2017 gồm 19 tiêu chí. Đây chính là cơ sở để Đảng bộ huyện Gia Lâm lãnh đạo và chỉ đạo xây dựng NTM nhằm đáp ứng những tiêu chí trên.

II. Thách Thức Trong Lãnh Đạo Xây Dựng Nông Thôn Mới ở Gia Lâm

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, công tác xây dựng nông thôn mới tại Gia Lâm vẫn đối mặt với không ít thách thức. Đó là sự hạn chế về nguồn lực đầu tư, sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các xã, và những khó khăn trong việc thay đổi tư duy, tập quán sản xuất của người dân. Bên cạnh đó, vấn đề ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự nông thôn cũng đặt ra những yêu cầu cấp thiết trong công tác lãnh đạo. Cần có những giải pháp đồng bộ, sáng tạo để vượt qua những thách thức này, đưa nông thôn mới Gia Lâm phát triển bền vững.

2.1. Hạn chế về nguồn lực và đầu tư cho Nông thôn Mới

Nguồn lực đầu tư cho xây dựng nông thôn mới còn hạn chế, đặc biệt là nguồn vốn từ ngân sách nhà nước. Việc huy động nguồn lực từ xã hội hóa còn gặp nhiều khó khăn do cơ chế, chính sách chưa đủ mạnh. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các công trình hạ tầng, các chương trình phát triển sản xuất.

2.2. Chênh lệch trình độ phát triển giữa các xã ở Gia Lâm

Trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các xã trong huyện Gia Lâm còn có sự chênh lệch đáng kể. Một số xã có điều kiện kinh tế thuận lợi, thu nhập của người dân cao hơn, trong khi một số xã khác còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Điều này đòi hỏi sự quan tâm, hỗ trợ đặc biệt từ huyện để các xã cùng nhau phát triển.

2.3. Thay đổi tư duy và tập quán sản xuất của người dân

Việc thay đổi tư duy và tập quán sản xuất của người dân nông thôn là một quá trình lâu dài và khó khăn. Nhiều người dân vẫn còn giữ thói quen sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chưa mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Cần có những biện pháp tuyên truyền, vận động, hỗ trợ để người dân thay đổi tư duy, nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Phương Pháp Lãnh Đạo Xây Dựng Nông Thôn Mới Hiệu Quả Tại Gia Lâm

Để lãnh đạo xây dựng nông thôn mới hiệu quả tại Gia Lâm, cần có những phương pháp tiếp cận phù hợp. Đó là tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, trách nhiệm của mình trong xây dựng NTM. Đồng thời, cần phát huy vai trò dân chủ ở cơ sở, tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình hoạch định chính sách, giám sát thực hiện. Bên cạnh đó, cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý.

3.1. Tăng cường tuyên truyền vận động người dân tham gia NTM

Công tác tuyên truyền, vận động cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, với nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào mục tiêu, ý nghĩa của xây dựng nông thôn mới, quyền lợi và trách nhiệm của người dân. Cần phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, các phương tiện thông tin đại chúng trong công tác tuyên truyền.

3.2. Phát huy dân chủ ở cơ sở tạo điều kiện cho dân tham gia

Cần tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình hoạch định chính sách, giám sát thực hiện các chương trình, dự án xây dựng nông thôn mới. Cần công khai, minh bạch các thông tin liên quan đến NTM để người dân biết, bàn, làm, kiểm tra. Phát huy vai trò của Ban Thanh tra nhân dân, các tổ chức xã hội trong việc giám sát.

3.3. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ nâng cao năng lực lãnh đạo

Cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp, đặc biệt là cán bộ xã, thôn. Nội dung đào tạo cần tập trung vào kiến thức về xây dựng nông thôn mới, kỹ năng lãnh đạo, quản lý, điều hành. Cần có chính sách thu hút, đãi ngộ cán bộ giỏi về công tác tại nông thôn.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Gia Lâm

Để thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới, huyện Gia Lâm đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích. Đó là chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho các hộ gia đình, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Chính sách hỗ trợ xây dựng hạ tầng nông thôn, cải thiện đời sống văn hóa, tinh thần cho người dân. Các chính sách này đã góp phần tạo động lực cho sự phát triển của nông thôn mới Gia Lâm.

4.1. Chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho phát triển nông nghiệp

Huyện Gia Lâm đã triển khai nhiều chương trình cho vay ưu đãi với lãi suất thấp, thủ tục đơn giản, tạo điều kiện cho các hộ gia đình, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn để đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế trang trại, gia trại.

4.2. Hỗ trợ phát triển sản xuất nâng cao chất lượng nông sản

Huyện hỗ trợ các hộ nông dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng các mô hình sản xuất tiên tiến, hiệu quả. Hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn mác cho các sản phẩm nông nghiệp, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.3. Đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn cải thiện đời sống

Huyện ưu tiên đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa. Hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ chính sách, cải thiện điều kiện sống cho người dân nông thôn.

V. Kết Quả Và Bài Học Kinh Nghiệm Xây Dựng Nông Thôn Mới Gia Lâm

Từ năm 2011 đến 2018, công tác xây dựng nông thôn mới tại Gia Lâm đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Kinh tế nông thôn phát triển, đời sống người dân được nâng cao, hạ tầng được đầu tư xây dựng đồng bộ, diện mạo nông thôn có nhiều thay đổi tích cực. Tuy nhiên, quá trình này cũng để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Đó là sự cần thiết phải có sự lãnh đạo sát sao của Đảng bộ, sự tham gia tích cực của người dân, và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành.

5.1. Thành tựu nổi bật trong xây dựng Nông thôn Mới ở Gia Lâm

Kinh tế nông thôn Gia Lâm có bước phát triển vượt bậc, thu nhập bình quân đầu người tăng lên đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt. Hạ tầng nông thôn được đầu tư xây dựng đồng bộ, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của người dân.

5.2. Bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn xây dựng NTM

Để xây dựng nông thôn mới thành công, cần có sự lãnh đạo sát sao của Đảng bộ, sự tham gia tích cực của người dân, và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành. Cần có chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế. Cần chú trọng công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả.

5.3. Giải pháp xây dựng Nông thôn Mới hiệu quả trong tương lai

Để xây dựng nông thôn mới hiệu quả trong tương lai, cần tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, tăng cường phân cấp, phân quyền. Cần đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ cộng đồng. Cần chú trọng phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa.

VI. Định Hướng Phát Triển Nông Thôn Mới Bền Vững Tại Gia Lâm

Trong giai đoạn tới, Gia Lâm tiếp tục xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm, với mục tiêu phát triển bền vững, toàn diện. Huyện tập trung vào phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng. Đồng thời, chú trọng bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn xanh - sạch - đẹp, đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

6.1. Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, tập trung vào các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh. Xây dựng các vùng sản xuất chuyên canh, tập trung, quy mô lớn. Áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

6.2. Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, công nghệ tự động hóa vào sản xuất nông nghiệp. Xây dựng các mô hình nông nghiệp thông minh, tiết kiệm tài nguyên, thân thiện với môi trường.

6.3. Bảo vệ môi trường xây dựng nông thôn xanh sạch đẹp

Tăng cường công tác quản lý, xử lý chất thải trong sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Khuyến khích sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo, thân thiện với môi trường. Xây dựng các công trình xanh, tạo cảnh quan môi trường nông thôn xanh - sạch - đẹp.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Xây dựng Nông thôn mới (NTM) theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X là một chiến lược then chốt nhằm tái cơ cấu toàn diện kinh tế nông thôn, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng và nâng cao chất lượng sống cho cư dân. Tại huyện Gia Lâm – cửa ngõ kinh tế phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, thuộc tam giác tăng trưởng Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, quá trình này diễn ra trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn biến nhanh chóng.

       +-------------------------------------------------------------+
       |   Nghị quyết 26-NQ/TW (TW Khóa X) -> QĐ 800 / QĐ 558-TTg    |
       +------------------------------+------------------------------+
                                      |
                                      v
       +-------------------------------------------------------------+
       |     Chương trình 02-CTr/TU (Thành ủy Hà Nội 2011 & 2016)     |
       +------------------------------+------------------------------+
                                      |
                                      v
       +-------------------------------------------------------------+
       |  Huyện ủy Gia Lâm: CTr 11-CTr/HU (2011) & CTr 09-CTr/HU (2016)|
       +------------------------------+------------------------------+
                                      |
              +-----------------------+-----------------------+
              |                       |                       |
              v                       v                       v
      [20/20 Xã đạt NTM]     [Quy hoạch 250ha+]     [Hạ tầng Khung & Đô thị]

Vấn đề nghiên cứu và Điểm nghẽn thực tiễn (Problem Statement & Pain Points)

Giai đoạn 2011 - 2018, Đảng bộ huyện Gia Lâm phải giải quyết xung đột giữa bảo tồn không gian nông nghiệp công nghệ cao và áp lực chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị. Những rào cản kỹ thuật và quản lý thực tế gồm có:

• Xung đột quy hoạch: Quy hoạch NTM cấp xã liên tục phải điều chỉnh khớp nối với các quy hoạch phân khu đô thị (N9, N10, N11, GN), làm chậm tiến độ cấp phép và triển khai hạ tầng.
• Hạ tầng thiếu đồng bộ: Tỷ lệ cứng hóa giao thông nông thôn và trạm xử lý nước thải tập trung tại các làng nghề (Bát Tràng, Kiêu Kỵ, Ninh Hiệp) ban đầu chưa đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
• Phương thức canh tác phân tán: Công tác dồn điền đổi thửa gặp nhiều vướng mắc pháp lý và tập quán canh tác, hạn chế hiệu quả ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu (Project Objectives)

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ địa phương đối với chương trình xây dựng NTM theo tiêu chí quốc gia và thành phố.
2. Phân tích, mô hình hóa quy trình chỉ đạo thực hiện 19 tiêu chí NTM tại 20 xã thuộc huyện Gia Lâm từ năm 2011 đến năm 2018.
3. Đo lường các chỉ số kinh tế - xã hội, hạ tầng, môi trường và cơ cấu lao động đạt được qua 2 giai đoạn (2011–2015 và 2016–2018).
4. Rút ra hệ thống bài học kinh nghiệm ứng dụng cho công tác quy hoạch đô thị hóa nông thôn và quản trị công tại các vùng ven đô.

Phương pháp tiếp cận giải pháp (Solution Approach)

Đề tài tiếp cận bài toán quản trị phát triển nông thôn thông qua mô hình "Lãnh đạo theo mục tiêu và Tiêu chí hóa định lượng", kết hợp chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp sinh thái gắn với chuỗi giá trị và phát triển dịch vụ - làng nghề.

Kết quả kỳ vọng và Phạm vi nghiên cứu

• Phạm vi không gian: 20 xã và các thị trấn trên địa bàn huyện Gia Lâm, TP. Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2011 - 2018 (phân kỳ 2011-2015 và 2016-2018).
• Chỉ tiêu kỳ vọng: 100% số xã (20/20 xã) đạt chuẩn NTM trước năm 2018; thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng trên 160% so với năm 2010; hoàn thành quy hoạch hạ tầng khung kỹ thuật.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trước năm 2011, công tác quản trị nông thôn tại huyện Gia Lâm đối mặt với sự phân mảnh về nguồn vốn và thiếu các cơ chế kiểm soát tiến độ định lượng.

Tiêu chí phân tích	Mô hình truyền thống (Trước 2011)	Mô hình NTM theo Nghị quyết Đảng bộ (2011 - 2018)
Cơ chế ra quyết định	Phân tán theo từng phòng ban chức năng	Ban Chỉ đạo tập trung (Bí thư Huyện ủy làm Trưởng ban)
Khung tiêu chí đánh giá	Định tính, theo báo cáo hành chính hàng năm	Định lượng hóa theo 19 tiêu chí (QĐ 2072/QĐ-UBND) & 9 tiêu chí huyện (QĐ 558/QĐ-TTg)
Quy hoạch không gian	Cục bộ từng xã, manh mún	Tích hợp quy hoạch phân khu đô thị (N9, N10, N11, GN, phân khu sông Hồng, sông Đuống)
Chuỗi giá trị sản xuất	Nông hộ tự sản tự tiêu, thương lái tự do	Vùng chuyên canh tập trung (VietGAP), bảo hộ nhãn hiệu tập thể
Hạ tầng kỹ thuật	Chắp vá, thiếu hệ thống thu gom nước thải	Chuẩn hóa hạ tầng khung: giao thông kết nối, trạm xử lý nước thải làng nghề

Ưu tiên yêu cầu theo mô hình MoSCoW

• Must have: Quy hoạch tổng thể 20/20 xã; 100% đường trục xã, liên xã được bê tông hóa; 100% trạm y tế đạt chuẩn quốc gia; hệ thống cấp điện an toàn nông thôn.
• Should have: Đạt 100% nước hợp vệ sinh (trong đó ≥60% nước sạch tiêu chuẩn đô thị); xây dựng các vùng sản xuất chuyên canh tập trung quy mô >200ha (rau an toàn Văn Đức, Đặng Xá).
• Could have: Xã hội hóa 100% hệ thống vườn hoa, ao hồ sinh thái; cơ giới hóa toàn bộ khâu làm đất và thu hoạch.
• Won't have (trong giai đoạn này): Đô thị hóa hoàn toàn 100% đất nông nghiệp sang đất công trình thương mại.

Thiết kế hệ thống

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  HỆ THỐNG QUẢN TRỊ NÔNG THÔN MỚI GIA LÂM                 |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Layer 1: Chỉ đạo & Quyết sách]                                         |
|  - Ban Chấp hành Đảng bộ Huyện -> Ban Thường vụ Huyện ủy                |
|  - Ban Chỉ đạo Chương trình NTM Huyện (24 thành viên do Bí thư làm Trưởng) |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Layer 2: Thể chế & Khung tiêu chuẩn]                                    |
|  - CTr 11-CTr/HU (2011-2015) & CTr 09-CTr/HU (2015-2020)                |
|  - Quyết định 558/QĐ-TTg (9 tiêu chí Huyện)                             |
|  - Quyết định 2072/QĐ-UBND (19 tiêu chí Xã)                             |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Layer 3: Thực thi chuyên ngành & Điều phối kỹ thuật]                    |
|  - Khối Quy hoạch & Hạ tầng: Đồ án 1/500, Phân khu N9, N10, N11, GN     |
|  - Khối Sản xuất: Đề án nông nghiệp chuyên canh, VietGAP                |
|  - Khối Môi trường: Đề án Nghĩa trang, Đề án Vệ sinh MT, Xã hội hóa ao hồ|
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Layer 4: Giám sát, Đánh giá & Phản hồi cơ sở]                          |
|  - 20 Ban Chỉ đạo & Ban Quản lý Xã -> Chi bộ Thôn -> Mặt trận Tổ quốc   |
+-------------------------------------------------------------------------+

Khung thể chế và Danh mục văn bản kỹ thuật (Policy & Framework Stack)

1. Khung Trung ương: Nghị quyết số 26-NQ/TW (05/08/2008); Quyết định số 800/QĐ-TTg (04/06/2010); Quyết định số 558/QĐ-TTg (05/04/2016) ban hành 9 tiêu chí huyện NTM.
2. Khung Thành phố Hà Nội: Nghị quyết số 03/2010/NQ-HĐND; Chương trình số 02-CTr/TU (29/08/2011 và 26/04/2016); Quyết định số 2072/QĐ-UBND (03/04/2017) với 19 tiêu chí NTM.
3. Khung Huyện ủy Gia Lâm:
   • Giai đoạn 1 (2011-2015): Chương trình số 11-CTr/HU (18/02/2011); Chương trình số 10-CTr/HU về quy hoạch và hạ tầng.
   • Giai đoạn 2 (2015-2020): Chương trình số 11-CTr/HU về kết cấu hạ tầng kỹ thuật khung; Chương trình số 09-CTr/HU (22/01/2016) về phát triển kinh tế gắn với NTM; Đề án sản xuất chuyên canh hàng hóa 2016-2020; Bộ ba Đề án Môi trường (Đề án 1: Nghĩa trang, Đề án 2: Ao hồ vườn hoa, Đề án 3: Vệ sinh môi trường).

Methodology

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp các phương pháp chuyên ngành Lịch sử Đảng:

• Phương pháp Lịch sử & Logic: Khảo sát tiến trình biến đổi kinh tế - xã hội của huyện qua 2 mốc Đại hội Đảng bộ Huyện lần thứ XX và lần thứ XXI.
• Phương pháp Điều tra & Khảo sát số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ văn bản lưu trữ Huyện ủy, UBND huyện và dữ liệu sơ cấp tại 20 xã.
• Phân tích so sánh & Đánh giá định lượng: Đối chiếu kết quả thực hiện với hệ thống chỉ tiêu của Quyết định 2072/QĐ-UBND và Chương trình 02-CTr/TU.

---

Implementation và kết quả

Development process (Tiến trình thực thi giải pháp)

2011 (Khởi động)
├── Thành lập BCĐ Huyện (24 ủy viên)
├── Ban hành CTr 11-CTr/HU & CTr 10-CTr/HU
└── Triển khai lập quy hoạch 20/20 xã

2012 - 2015 (Giai đoạn 1: Đột phá Hạ tầng)
├── 40 lớp đào tạo tập huấn (3.740 lượt cán bộ)
├── Hoàn thành quy hoạch phân khu N9, N10, N11, GN
└── Tỷ lệ cứng hóa giao thông nông thôn đạt >87%

2016 - 2018 (Giai đoạn 2: Nâng cao & Chuẩn hóa Huyện NTM)
├── Ban hành CTr 09-CTr/HU & CTr 11-CTr/HU
├── Thực thi Đề án Nông nghiệp Chuyên canh 2016-2020
├── Triển khai Đề án 1, 2, 3 về Quản lý Môi trường
└── Đạt chuẩn 20/20 xã NTM và hoàn thành 9 tiêu chí Huyện NTM

Thuật toán điều phối và Kiểm soát tiến độ tiêu chí (Policy Execution Algorithm)

def evaluate_commune_ntm_status(commune_data, criteria_set_2072):
    """
    Thuật toán đánh giá và điều phối nguồn vốn ngân sách xã xây dựng NTM
    Dựa trên Quyết định số 2072/QĐ-UBND của UBND TP. Hà Nội
    """
    total_criteria = 19
    achieved_criteria = []
    pending_criteria = []
    
    for criterion in criteria_set_2072:
        score = check_criterion_compliance(commune_data[criterion.id], criterion.threshold)
        if score.is_passed:
            achieved_criteria.append(criterion.id)
        else:
            pending_criteria.append({
                "id": criterion.id,
                "gap": criterion.threshold - score.current_value,
                "cost_estimate": calculate_required_budget(criterion.id, score.gap)
            })
            
    completion_rate = (len(achieved_criteria) / total_criteria) * 100
    
    if completion_rate == 100.0:
        return {"status": "QUALIFIED_FOR_NTM_CERTIFICATION", "allocation": 0}
    else:
        # Cấp ngân sách tối thiểu từ gói đầu tư công 35%
        prioritized_budget = allocate_target_program_budget(pending_criteria)
        return {
            "status": "IN_PROGRESS",
            "completion_rate": completion_rate,
            "required_interventions": pending_criteria,
            "allocated_budget": prioritized_budget
        }

Testing và validation (Đo lường & Đánh giá thực nghiệm)

Công tác Thông tin Tuyên truyền và Đào tạo

Huyện ủy Gia Lâm đã xây dựng mạng lưới truyền thông chính trị và tập huấn chuyên môn với quy mô phủ kín 100% địa bàn dân cư:

• Hội nghị lồng ghép: Tổ chức 3.343 hội nghị tại các cấp huyện, xã, thôn.
• Ấn phẩm truyền thông: Phát hành trên 85.000 bộ tài liệu, tờ gấp; xây dựng 52 cụm pano tấm lớn; căng treo 1.252 băng rôn, khẩu hiệu.
• Chương trình Tang văn minh: Biên soạn và phát 48.800 tờ rơi hướng dẫn đến 100% hộ gia đình.
• Tập huấn nghiệp vụ cán bộ:
  • Giai đoạn 2011 - 2015: Phối hợp Văn phòng Điều phối NTM Hà Nội tổ chức 40 lớp cho 3.740 lượt cán bộ cơ sở.
  • Giai đoạn 2016 - 2017: Tổ chức 12 lớp (2 lớp cấp huyện, 10 lớp cụm xã) cho 1.465 lượt cán bộ.
  • Hệ thống Dân vận - Mặt trận: Tổ chức 2 lớp chuyên đề cho 380 cán bộ nòng cốt.

Kết quả đạt được

TIÊU CHÍ KINH TẾ - HẠ TẦNG GIA LÂM (2010 vs 2018)

Thu nhập (Tr.VNĐ/người/năm)
2010: [=========] 14.5
2018: [=============================================] 45.0 (+210%)

Tỷ lệ Bê tông hóa Giao thông (%)
2010: [====================] 45.0%
2018: [================================================] 95.0% (+111%)

Trường học Chuẩn Quốc gia (%)
2010: [============== ] 32.0%
2018: [========================================] 78.5% (+145%)

Tỷ lệ Hộ nghèo (%)
2010: [======] 5.8%
2018: [=] 0.9% (-84.5%)

Chỉ số thực thi (KPI)	Mục tiêu đề ra (Chương trình 02)	Kết quả nghiệm thu thực tế (2018)	Mức độ hoàn thành
Số xã đạt chuẩn NTM	100% (20/20 xã)	20/20 xã (100%)	Đạt 100%
Tỷ lệ cứng hóa đường giao thông	≥ 87%	~ 95% trục xã, liên thôn	Vượt chỉ tiêu
Trạm y tế chuẩn quốc gia	100%	100% trạm được kiên cố hóa	Đạt 100%
Trường học đạt chuẩn quốc gia	50% - 55%	78.5% các cấp học	Vượt 42.7%
Dân số dùng nước sạch chuẩn	≥ 60%	75% tiếp cận mạng cấp tập trung	Vượt 25%
Ngân sách dành cho NTM	Tối thiểu 35% ngân sách	Đáp ứng đúng hạn mức hàng năm	Đạt 100%
Kinh phí hỗ trợ sản xuất trực tiếp	Theo từng dự án	> 13 tỷ đồng hỗ trợ giống, công nghệ	Đạt 100%

---

Đổi mới và đóng góp

Điểm đột phá kỹ thuật và Mô hình hóa quản trị

1. Mô hình Nông nghiệp Sinh thái Chuyên canh 250ha: Khác với mô hình nông nghiệp phân tán, Đảng bộ huyện chỉ đạo quy hoạch vùng rau an toàn tập trung tại xã Văn Đức quy mô >250 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP. Áp dụng quy trình vòm che nilon, nhà màng, nhà lưới tại Đa Tốn, Trâu Quỳ, Đông Dư giúp nâng giá trị thu hoạch lên 300 - 500 triệu đồng/ha/năm.
2. Tích hợp Quy hoạch Đô thị vào Hạ tầng Nông thôn: Tiên phong trong việc lập quy hoạch chung xây dựng tỷ lệ 1/500 tích hợp với các phân khu đô thị sông Hồng, sông Đuống và trục giao thông chính (Quốc lộ 5, Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Quốc lộ 1A/1B), giải quyết triệt để bài toán ngập úng bằng hệ thống tiêu thoát nước kết hợp.
3. Mô hình "Tam giác Làng nghề - Dịch vụ - Du lịch": Bảo tồn và chuẩn hóa kỹ thuật tại các làng nghề gốm sứ Bát Tràng, Kim Lan; dát vàng quỳ Kiêu Kỵ; thuốc Nam Ninh Hiệp thông qua đầu tư xử lý nước thải công nghiệp và đăng ký bảo hộ thương hiệu quốc gia.

So sánh đối chiếu với các mô hình nghiên cứu cùng giai đoạn

Tiêu chí	Mô hình Huyện Gia Lâm (Đề tài)	Mô hình Huyện Sóc Sơn (Đỗ Thùy Dung, 2013)	Mô hình Huyện Hiệp Hòa - Bắc Giang (Nguyễn Thị Nga, 2014)
Định hướng phát triển	NTM gắn với Đô thị hóa và Nông nghiệp công nghệ cao	NTM gắn với Kinh tế Đồi rừng và Du lịch sinh thái	NTM gắn với Nông nghiệp truyền thống và TTCN
Tốc độ phủ kín NTM	100% (20/20 xã) hoàn thành năm 2018	Tiến độ chậm hơn do địa bàn phức tạp	Tập trung giải quyết từng xã điểm
Cơ cấu kinh tế	Giảm mạnh tỷ trọng nông nghiệp, tăng Công nghiệp - Dịch vụ	Nông lâm nghiệp chiếm tỷ trọng đáng kể	Nông nghiệp chiếm vai trò chủ đạo
Xử lý môi trường	Đề án riêng về nghĩa trang, ao hồ, nước thải làng nghề	Trọng tâm bảo vệ rừng phòng hộ	Giải quyết rác thải sinh hoạt quy mô thôn

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng điển hình (Real-World Use Cases)

Use Case 1: Chuỗi giá trị Rau an toàn Văn Đức

• Bối cảnh: Vùng đất bãi ven sông Hồng thường xuyên chịu rủi ro tiêu thụ nông sản không ổn định.
• Giải pháp triển khai: Đảng ủy xã ban hành Nghị quyết chuyên đề chuyển đổi 250 ha sang sản xuất rau VietGAP, thành lập Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tổng hợp, ứng dụng hệ thống tưới tự động và truy xuất nguồn gốc QR code.
• Hiệu quả: Cung cấp ổn định 30 - 50 tấn rau sạch/ngày cho nội thành Hà Nội và hệ sinh thái siêu thị lớn, nâng thu nhập nông hộ lên gấp 2.8 lần so với độc canh lúa.

+--------------------------------------------------------------------------+
|                  QUY TRÌNH CHUỖI GIÁ TRỊ RAU AN TOÀN VĂN ĐỨC             |
+--------------------------------------------------------------------------+
|  [Quy hoạch 250ha vùng bãi sông Hồng]                                     |
|                           |                                              |
|                           v                                              |
|  [Ứng dụng VietGAP + Nhà màng + Vòm che nilon + Chế phẩm sinh học]        |
|                           |                                              |
|                           v                                              |
|  [HTX Nông nghiệp Văn Đức: Kiểm định chất lượng & Dán mã truy xuất QR]   |
|                           |                                              |
|              +------------+------------+                                 |
|              |                         |                                 |
|              v                         v                                 |
|  [Hệ thống Siêu thị Nội thành]   [Kênh Phân phối & Xuất khẩu]            |
+--------------------------------------------------------------------------+

Use Case 2: Hiện đại hóa Hạ tầng Làng nghề Bát Tràng - Kim Lan

• Bối cảnh: Khói bụi từ lò nung than truyền thống gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường sống và nguồn nước sông Bắc Hưng Hải.
• Giải pháp: Chuyển đổi 100% công nghệ nung than sang lò gas hóa lỏng; triển khai đề án quy hoạch không gian trưng bày sản phẩm gốm kết hợp tour du lịch trải nghiệm di sản.
• Hiệu quả: Cắt giảm 90% lượng khí thải độc hại; biến làng nghề thành điểm đến du lịch đạt chuẩn quốc tế.

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Vốn đầu tư xã hội hóa: Tỷ lệ đóng góp ngoài ngân sách nhà nước đạt trên 25% tổng nguồn lực đầu tư NTM thông qua hiến đất làm đường giao thông, ngày công lao động và vốn doanh nghiệp.
• Hiệu quả kinh tế (ROI): Giá trị sản xuất trên 1 ha canh tác tăng từ mức trung bình 120 triệu đồng (năm 2010) lên trên 230 triệu đồng (năm 2018); tổng giá trị thương mại làng nghề tăng trưởng bình quân 14.5%/năm.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và Thách thức hệ thống

• Chuyển đổi nghề nghiệp cho lao động nông nghiệp: Tốc độ thu hồi đất để thực hiện các dự án hạ tầng đô thị diễn ra nhanh, tạo áp lực lớn lên công tác đào tạo nghề chuyển dịch từ nông nghiệp sang dịch vụ kỹ thuật.
• Ô nhiễm môi trường cục bộ: Mặc dù đã có các đề án môi trường, việc xử lý nước thải tại các cụm công nghiệp làng nghề Ninh Hiệp và Kiêu Kỵ đôi lúc bị quá tải trong các mùa cao điểm sản xuất.
• Công tác dồn điền đổi thửa: Một số khu vực trũng hoặc tiếp giáp dự án đô thị hóa gặp khó khăn trong việc cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa.

Định hướng nâng cấp nghiên cứu (Future Roadmap)

• Nâng cấp chuẩn NTM: Chuyển dịch toàn bộ 20 xã từ chuẩn NTM giai đoạn 2011 - 2018 sang tiêu chuẩn "Nông thôn mới nâng cao" và "Nông thôn mới kiểu mẫu".
• Chuyển đổi số nông nghiệp: Tích hợp công nghệ IoT vào giám sát tưới tiêu tự động và phân phối nông sản số trên các nền tảng thương mại điện tử.
• Hoàn thiện hạ tầng khung lên Quận: Khớp nối 100% hệ thống tiêu chí NTM với tiêu chuẩn đô thị loại II để huyện Gia Lâm chính thức thành lập Quận.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------+
|                         MA TRẬN GIÁ TRỊ HƯỞNG LỢI                        |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Cư dân Nông thôn / Hộ nông dân]                                        |
|  - Tăng thu nhập lên 45 triệu/năm; 95% đường bê tông; 100% y tế chuẩn    |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Cán bộ Quản lý Nhà nước / Đảng viên]                                    |
|  - Hệ thống hóa phương thức lãnh đạo bằng bộ chỉ số định lượng rõ ràng    |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Nhà nghiên cứu / Sinh viên Khoa học Xã hội & Quản lý]                  |
|  - Cung cấp mô hình phân tích ca điển hình (case study) về đô thị hóa    |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Doanh nghiệp Nông nghiệp & Dịch vụ]                                     |
|  - Mặt bằng sản xuất quy hoạch tập trung; kết nối hạ tầng logistics      |
+-------------------------------------------------------------------------+

• Sinh viên và Học viên Cao học: Cung cấp tài liệu nghiên cứu thực chứng về sự kết hợp giữa lý luận Mác - Lênin với thực tiễn hoạch định chính sách cấp huyện.
• Cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở: Tài liệu tham khảo trực tiếp về quy trình tổ chức triển khai 19 tiêu chí NTM và kỹ năng xử lý xung đột quy hoạch phân khu.
• Cộng đồng cư dân địa phương: Thụ hưởng hệ thống thiết chế văn hóa, trạm y tế, trường học đạt chuẩn quốc gia và chất lượng môi trường cải thiện.
• Khối Doanh nghiệp, Hợp tác xã: Thừa hưởng hạ tầng giao thông kết nối liên vùng (Quốc lộ 5, Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng) giúp giảm 20-30% chi phí logistics nông sản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để một huyện ven đô đạt chuẩn NTM là gì?

Huyện phải hoàn thành đồng bộ 100% số xã đạt 19 tiêu chí theo Quyết định 2072/QĐ-UBND và huyện đạt 9 tiêu chí theo Quyết định 558/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, trong đó khâu đột phá là quy hoạch hạ tầng khung và xử lý nước thải, rác thải môi trường.

2. Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa quy hoạch NTM và quy hoạch phân khu đô thị?

Huyện ủy Gia Lâm áp dụng giải pháp lập quy hoạch xây dựng NTM chi tiết 1/500 khớp nối trực tiếp với các tim tuyến chỉ giới đường đỏ và phân khu chức năng của các đồ án phân khu N9, N10, N11 và GN của TP. Hà Nội, tránh tình trạng xây dựng hạ tầng NTM bị giải tỏa khi lên đô thị.

3. Mô hình huy động nguồn vốn nào đảm bảo tính khả thi cho việc đầu tư hạ tầng NTM?

Thực hiện đa dạng hóa cơ cấu vốn: Đảm bảo bố trí tối thiểu 35% ngân sách nhà nước các cấp hàng năm cho nông nghiệp - NTM, trích 6-8% cho sản xuất trực tiếp, đồng thời áp dụng cơ chế đấu giá quyền sử dụng đất tạo nguồn thu tái đầu tư và đẩy mạnh xã hội hóa trong nhân dân (hiến đất, đóng góp ngày công).

4. Giải pháp kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm trong chuỗi cung ứng nông sản là gì?

Ứng dụng quy chuẩn sản xuất VietGAP trên diện tích tập trung, xây dựng nhãn hiệu tập thể bảo hộ địa lý (Rau Văn Đức, Đặng Xá), kiểm soát dư lượng thuốc BVTV bằng chế phẩm sinh học và cấp tem truy xuất nguồn gốc điện tử QR code trước khi đưa vào hệ thống phân phối.

5. Kinh nghiệm xử lý bài toán ô nhiễm môi trường làng nghề tại địa phương là gì?

Ban hành các Nghị quyết chuyên đề và 3 Đề án trọng điểm về môi trường: Di dời các khâu sản xuất phát thải nặng vào cụm công nghiệp tập trung, thay thế 100% công nghệ đốt than bằng lò nung gas công nghiệp, và thành lập tổ hợp tác vệ sinh môi trường thu gom 100% chất thải sinh hoạt hàng ngày.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Đảng bộ huyện Gia Lâm (thành phố Hà Nội) lãnh đạo xây dựng nông thôn mới từ năm 2011 đến năm 2018" của tác giả Vũ Thị Huyền đã phản ánh toàn diện, có cơ sở khoa học và bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về một giai đoạn lịch sử có ý nghĩa bản lề của Đảng bộ huyện Gia Lâm. Thông qua việc cụ thể hóa sáng tạo các Nghị quyết của Trung ương và Thành ủy Hà Nội thành các chương trình hành động thiết thực (Chương trình 11-CTr/HU, Chương trình 09-CTr/HU), huyện Gia Lâm đã hoàn thành thắng lợi mục tiêu xây dựng 20/20 xã đạt chuẩn NTM, hạ tầng kỹ thuật khung từng bước được hiện đại hóa và đời sống nhân dân được nâng cao vượt bậc.

Công trình không chỉ đóng góp quan trọng vào kho tàng lý luận Lịch sử Đảng và khoa học quản trị công cấp địa phương, mà còn cung cấp một mô hình thực nghiệm chuẩn xác cho các đô thị ven đô đang trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi từ huyện lên quận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề an toàn lương thực lên hàng đầu. Để phục vụ cho nhu cầu thủ đô Hà Nội Gia Lâm phải chuyển sang đa dạng hoá sản xuất theo cơ chế thị trường. ” “ Huyện Gia Lâm có nhiều tiềm năng cần được khai thác, lại nằm trong khu vực công nghiệp Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đây là đầu mối giao thông thuận lợi, cơ sở hạ tầng được nâng cấp và từng bước được hoàn thiện, lao động dồi dào, có trình độ kỹ thuật cao. ” “ Vốn trong dân của huyện Gia Lâm để đầu tư cho sản xuất lớn, đồng thời ở huyện Gia Lâm có các khu công nghiệp địa phương và trung ương với kỹ thuật và trình độ tổ chức cao được đầu tư mở rộng.

Với những điầu kiện ” đó, huyện Gia lâm có những thuận lợi trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp, thương mại,dịch vụ giống như tất cả các nơi khác trên miền Bắc, nông thôn Gia lâm, ngoại thành Hà Nội”, cũng đã trải qua những biến đổi sâu sắc dưới tác động của đường lối hợp tác hoá nông nghiệp của Đảng và nhà nước chủ trương và tiến hành trong 12 c thời kỳ quá độ tiến lên CNXH, với những thành công và những thất bại trong quá trình từng bước đi vào con đường làm ăn tập thể. Với những điều kiện hiện tại huyện Gia Lâm đang là một trong những huyện ngoài thành Hà Nội có tốc độ phát triển kinh tế xã hội nhanh chóng trong những năm tới. Một số làng nghề tại huyện Gia Lâm: Bát Tràng (sản xuất gốm sứ), Yên Thường sản xuất rau an toàn, thuốc Nam thuốc Bắc Ninh Hiệp,… 1. Những điều kiện thuận lợi, khó khăn của huyện Gia Lâm ❖ Thuận lợi “ Công tác xây dựng thôn mới được thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội,Ban chỉ đạo Chương trình 02-CTr/TU thành phố quan tâm, Chỉ đạo sâu sát cơ sở, Tháo gỡ khó khăn vướng mắc kịp thời cho huyện, các xã ” Thực hiện chỉ đạo của ban thường vụ, ban chấp hành đảng bộ huyện, HĐND huyện đã kịp thời ban hành các Nghị quyết và UBND huyện hàng năm đều ban hành Kế hoạch, Đề án để thực hiện Chương trình phát triển kinh tế, xây dựng NTM; trong đó, phân công rõ trách nhiệm các cơ quan, đơn vị chủ trì, phối hợp thực hiện, quy định thời gian hoàn thành, xác định những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để đề ra giải pháp thực hiện hữu hiệu.

Đặc biệt việc ban hành ra Đề án “Phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá theo vùng nông nghiệp chuyên canh huyện Gia Lâm giai đoạn 2016- 2020” và quy hoạch vùng sản xuất và hạ tầng nông nghiệp tại 20 xã và chính sách hỗ trợ phát triển sản cuất và hạ tầng nông nghiệp đã tổ chức lại sản xuất nông nghiệp huyện và thúc đẩy nông nghiệp hàng hoá trên địa bàn. Huyện Gia Lâm là huyện ngoại thành Hà Nội và được điều chỉnh bởi các quy hoạch phân khu đô thị, có điều kiện thuận lợi cơ bản trên các lĩnh vực về kinh tế, văn hoá, xã hội, là nơi tập trung đông dân cư và cung cấp các sản phẩm nông nghiệp do các quận nội thành và xuất khẩu. Đối với nông sản thế mạnh của Huyện (như rau an toàn Đặng Xá, Văn Đức; cam Báo Đáp, chuối 13 c Kim Sơn, ổi Đông Dư,.) trong những năn gần đây đã và đang xây dựng được thương hiệu và góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp của huyện chuyển dịch theo hướng sản xuất nông sản hàng hoá, chất lượng cao, đảm bảo an toàn thực phẩm. Là nơi có nhiều tuyến giao thông huyết mạch chạy qua như: Quốc lộ 5, Quốc lộ 1A, Quốc lộ 1B, đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Quốc lộ 3 Hà Nội - Thái Nguyên; đường sắt Hà Nội - Hải Phòng,…; các tuyến đường thủy trên sông Hồng, sông Đuống nối liền các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Lạng Sơn, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh…Gia Lâm có 2 con sông lớn chảy qua là sông Hồng và sông Đuống, đây là 2 con sông có trữ lượng nước khá lớn, là nguồn chính đáp ứng yêu cầu về nguồn nước ngọt phục vụ phát triển sản xuất và đời sống dân sinh.

Gia Lâm có các làng nghề truyền thống nổi tiếng như: Gốm sứ Bát Tràng, Giang Cao (xã Bát Tràng), Gốm sứ Kim Lan (xã Kim lan), dát vàng bạc quỳ, may da (xã Kiêu Kỵ), thuốc Nam, thuốc Bắc (xã Ninh Hiệp), hành phi (xã Dương Xá), bún bánh Yên Viên (xã Yên Viên)…Đây là tiềm năng rất lớn để phát triển sản xuất kinh doanh, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động. ❖ Khó khăn “ Xuất phát điểm xây dựng NTM (năm 2010) với mức tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với vị thế, tiềm năng của Huyện ven đồ. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm; một số phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng thực hiện hiệu quả thấp. Chỉ đạo thực hiện các chương trình, đề án phát triển kinh tế ở cơ sở chưa tập trung, thiếu kiên quyết.

Công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp chậm ” Nguồn lực đâu tư xây dựng NTM còn hạn chế, hệ thống hạ tầng kinh tê, xã hội chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của huyện. 14 c Xây dựng NTM là nhiệm vụ toàn diện, đòi hỏi cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân tham gia. Tuy nhiên hiện nay việc huy động đóng góp của nhân dân và doanh nghiệp xây dựng NTM còn gặp nhiều khó khăn; một bộ phận nhân dân chưa hiểu tầm quan trọng của việc xây dựng NTM, vai trò và trách nhiệm của mình trong xây dựng NTM. Quy hoạch xây dựng NTM và các quy hoạch khác trên địa bàn Huyện phải tiến hành điều chỉnh lại cho nhiều lần phù hợp với các quy hoạch phân khu, do đó ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện ở các xã.

“ Các quy hoạch điều chỉnh để phù hợp định hướng phát triển Huyện theo hướng đô thị làm giảm tỷ lệ diện tích đất nông nghiệp, do vậy thách thức giải quyết công ăn việc làm và chuyển đổi cơ cấu lao động nông thôn từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp ” Cùng với sự phát triển kinh tế thì việc giải quyết các phát sinh về ô nhiễm môi trường sẽ khó khăn, phức tạp hơn. “ Đây là cơ sở thực tiễn để Đảng bộ huyện Gia Lâm có những chỉ đạo sát sao trên cơ sở phát huy những thuận lợi, khắc phục khó khăn nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của huyện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội, hoàn thành chỉ tiêu huyện NTM mà thành phố Hà Nội đề ra. ” 15 c Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN GIA LÂM TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2018 2. Chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam về xây dựng nông thôn mới 2.

Chủ trương của Trung ương Đảng “ Ngày 5/8/2008, Ban chấp hành TW Đảng đã ban hành Nghị quyết Hội nghị TW lần thứ 7 (khóa X) về “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn”. Trên cơ sở đánh giá kết quả quá trình thực hiện đường lối phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn qua 20 năm đổi mới, Đảng ta đã đưa quan điểm về nông dân, nông nghiệp, nông thôn: ” “ Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ vững ổn định chính trị; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước ” “ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước ” “ Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng NTM gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt” “ Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng 16 c và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội. Khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân ” “Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân” [1; tr.2-3] Xây dựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, có đời sống văn hoá phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc sẽ tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng NTM, nâng cao đời sống nhân dân.

❖ Mục tiêu Mục tiêu tổng quát “ Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn, hài hoà giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng còn nhiều khó khăn; nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang bằng với các nước tiên tiến trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trò làm chủ NTM. Xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, sản xuất hàng hoá lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia cả trước mắt và lâu dài .