TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HANH CHÍNH - NHÀ N¯ỚC KY YEU HOI THAO KHOA HOC CAP KHOA Ha Noi, 14/05/2021 CH¯ NG TRÌNH HỘI THẢO CÁP KHOA “Chế ịnh bầu cử ở Việt Nam hiện nay” Hà Nội, ngày 14 tháng 5 nm 2021 Chủ trì: GS. Thái V)nh Thang, TS. oàn Thị Tổ Uyên Thu ký: ThS. Nguyễn Thi Hong Thúy Thời gian Nội dung Thực hiện 8h15 - 8h25 | ng ký và giới thiệu ại biéu Ban Tổ chức 8h25 — 8h30 | Phát biểu khai mạc Hội thảo Tr°ởng Ban Tổ chức Phiên I.
ậu Công Hiệp, Bộ mô Vai trò của bâu cử ôi với nên dân chủ ại l a ons tep, 20 mon 8h30—8h40 Í tron " va liên hệ" với Việt" Nam Ludt Hiện pháp Khoa Pháp luật HCNN GS. Thái Vinh Thng, Bộ 8h40_— 8h50 | ổi mới chế ộ bầu cử ở Việt Nam hiện nay | môn Luật Hiến pháp Khoa Pháp luật HCNN Một sô van dé vệ việc thực hiện nhiệm vụ, | 7S. Pham Qúy Ty 8h50—9h00 | quyền hạn của ại biểu Quốc hội theo pháp | Giảng viên thỉnh giảng bộ môn luật hiện hành Luật Hiến pháp 9h00 — 9h45 Thảo luận 9h45 — 10h00 Nghỉ giải lao Phiên II Những bat cập của chê ịnh Hội ông bau cử PGS. Nguyên Minh Tuần 10h00 — 10h15 quốc gia và h°ớng hoàn thiện Khoa Luật, ại học Quốc gia Hà Nội TS.
Tran Thái D°¡ng,bộ môn 10h15 — 10h25 Nguyên tắc bầu cử phô thông trong pháp luật Luật Hiến pháp một số quốc gia và pháp luật Việt Nam Khoa Pháp luật HCNN ThS. Hoàng Thị Minh Phuong, Bỏ phiếu iện tử trong nền dân chủ hiện ại — 10h25 — 10h35 bộ môn Luật Hién pháp Khả nng và thách thức Khoa Pháp luật HCNN 10h35 — 11h25 Thao luan 11h25 — 11h30 Phát biéu kết thúc Hội thảo Tr°ởng Ban Tổ chức MỤC LUC KY YEU HỘI THẢO “Chế ịnh bầu cử ở Việt Nam hiện nay” TT Tên báo cáo Tác giả Trang TS. Mai Thị Mai i Vai trò của bau cử ối với nên dân chủ ThS. ậu Công Hiệp i | ại diện và liên hệ với Việt Nam Bộ môn Luật Hiến pháp Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc HA mee GS.
Thái V)nh Thng ôi mới chê ộ bâu cử ở Việt Nam ¬ ã „ 2. ` Bộ môn Luật Hiên pháp 9 hiện nay ` : ` Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc TS. Tạ Quang Ngọc Các nguyên tắc bầu cử ại biểu Quốc Bộ môn Luật hành chính 3. | hội và ại biểu Hội ồng nhân dân ở ThS.
Lê Thị Hong Hanh 19 Việt Nam hiện nay Bộ môn Xây dựng vn bản pháp luật Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc Nguyên tắc bâu cử phô thông trong TS. Trân Thái D°¡ng 4. | pháp luật một số quốc gia và pháp luật Bộ môn Luật Hiến pháp 29 Việt Nam Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc `" eee " ThS. Nguyễn Thị Quang ức Quyên bâu cử ở Việt Nam hiện nay — ` ¬ „ 5.
ee as Bộ môn Luật Hiên pháp 49 Thực trạng và giải pháp Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc Quyên tự ứng cử ại biêu Quéc hội của | ThS. Nguyễn Thị Quỳnh Trang 6. | công dân theo quy ịnh của pháp luật hiện Bộ môn Luật Hiến pháp 61 hành Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc Một số vấn dé lý luận và thực tiễn về ThS. Lê Tiêu Vy 7.
| quá trình hiệp th°¡ng — hội nghị cử tri Bộ môn Luật Hiến pháp 70 ở Việt Nam hiện nay Phân hiệu Tr°ờng ại học Luật Hà Nội ee ThS. Nguyén Mai Thuyén ôi mới van ộng bau cu ở Việt Nam a ¬ „ 8. " Bộ môn Luật Hiên pháp 87 hién nay Khoa PL Hành chính - Nha n°ớc ¬ NÓ ; ThS. Hoang Thi Minh Phuong Bỏ phiêu iện tử trong nên dân chu a axel „ 9, ; ; ., „ Bộ môn Luật Hiên pháp 100 hiện ại — Khả nng và thách thức Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc 10 Những bất cập của chế ịnh Hội ồng PGS.TS Nguyễn Minh Tuấn 109 bau cử quôc gia và h°ớng hoàn thiện Khoa Luật, ại học Quốc gia Hà Nội Một sô vân ê về việc thực hiện nhiệm TS.
| vụ, quyền hạn của ại biểu Quốc hội | Giảng viên thỉnh giảng bộ môn Luật | 118 theo pháp luật hiện hành Hiến pháp Khiéu nại, tô cáo về ng°ời ứng cử, lập ¬ , | , NÓ 2 ThS. D°¡ng Thị Thân Th°¡ng danh sách ng°ời ứng cử trong bâu cử 1 aif „ 12. ua all ton mem a ama nas aif Bộ môn Luật Hiên pháp 128 ại biêu Quôc hội và ại biêu Hội ông ¬ ‹ ; en og Phân hiệu Truong Dai học Luật Ha Nội nhân dân các câp Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quôc Việt Nam trong hoạt ộng bầu cử ại ThS. Nguyễn Thị Hồng Thúy 13.
| biểu Quốc hội khóa XV và ại biểu Bộ môn Luật Hiến pháp 135 Hội ồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ Khoa PL Hành chính - Nhà n°ớc 2021 - 2026 VAI TRO CUA BAU CU DOI VỚI NEN DAN CHỦ ẠI DIỆN VA LIEN HE VOI VIET NAM TS. Mai Thi Mai Ths. ậu Công Hiệp Khoa Pháp luật Hành chính — nhà n°ớc Tom tat: Bai viet tap trung vào các vai tro cua bau cử trên các ph°¡ng iện nh°: dam bao cho tinh chính danh cua nhà n°ớc, kiêm soát quyên luc nha n°ớc va tao nên mot môi tr°òng chính tri nng ộng, lành mạnh. Từ khóa: vai tro, bau cứ, nhà n°ớc Dẫn nhập: Dân chủ ại diện là một hình thức nhân dân làm chủ quyền lực nhà n°ớc.
Vì vậy, vai trò của dân chủ ại diện có thê xét tới trong mối quan hệ giữa ng°ời dân với nhà n°ớc. Mối quan hệ ó biểu hiện trên các khía cạnh nh°: (1) Nhà n°ớc có thực sự là của ng°ời dân hay không?; (2) Ng°ời dân có thê làm gì khi nhà n°ớc trở nên sai trái?; và (3) Nhà n°ớc và ng°ời dân có thể cùng nhau giải quyết các vẫn ề tồn tại trong xã hội nh° thé nào? Trả lời các van dé trên chính là cách chúng ta nhận ra vai trò của dân chủ ại diện. Bầu cử ảm bảo cho tính chính danh của nhà n°ớc Một trong những tính nng quan trọng của nhà n°ớc là cai trị. Nhà n°ớc thực hiện việc cai trị của mình một cách th°ờng xuyên, liên tục; thông qua nhiều biện pháp khác nhau với nhiều mức ộ can thiệp khác nhau.
Vậy âu là lý do cho iều ó? Hầu hết các n°ớc theo chủ ngh)a hợp hiến, ề cao hiến pháp nh° một bản khế °ớc xã hội ều dựa trên những quan iểm cổ x°a ể biện minh cho sự tồn tại của nhà n°ớc. Thomas Hobbes và John Locke ều °a ra những kiến giải về sự cần thiết của nhà n°ớc với t° cách một chủ thé cứu vớt xã hội ra khỏi trạng thái tự nhiên, vô chính phủ!. Nói một cách ¡n giản, nhà n°ớc ton tại với sứ mệnh duy trì trật tự xã hội bởi vì ó là nguyện °ớc chung của mọi cá thé. Xét về mối quan hệ giữa nhà n°ớc và xã hội, có thé thấy việc hình thành một bộ máy cai trị tách biệt khỏi xã hội là một tất yếu lịch sử.
Nếu nh° mô hình thị tộc, bộ lạc thực hiện việc quản trị với sự ồng thuận của tất cả các thành viên, gia ình thì nhà n°ớc °ợc coi nh° một tô chức chuyên nghiệp, “tựa hô” nh° ứng trên xã hội”. Chính ! Tống ức Thảo, Những lập luận chính trị cn bản của chủ ngh)a lập hiến, Tạp chí Lý luận chính trị, số 3/2014. nghen, Tuyén tập, Tập VI, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1984. sự tách biệt nhất ịnh giữa nhà n°ớc và xã hội khiến chúng ta phải ặt ra van dé tính chính danh của nhà n°ớc, tức là trả lời cho câu hỏi vì sao nhà n°ớc có quyên cai trị, quản trị xã hội.
Bởi lẽ, nhà n°ớc cing là một sản pham sinh ra từ xã hội ma thôi. Tinh chính danh của một nha n°ớc sẽ khiến ng°ời dân trong xã hội chấp nhận cho nó tôn tai và duy trì quyền lực của mình. Tuy nhiên, từ những góc ộ khác nhau, có nhiều quan niệm giải thích cho nguồn gốc của quyền lực nhà n°ớc nh°: - Quyền lực nhà n°ớc bắt nguồn từ những thé lực siêu nhiên. Có thé tạm gọi chung ây là thuyết thần quyền.
Các học thuyết mang tính thần quyền lý giải sự chính áng của quyền lực nhà n°ớc là do những thế lực siêu nhiên nh° Trời, Th°ợng ề, thần thánh ban cho và vì thế mà sự cai trị của nhà n°ớc là chính áng vì con ng°ời có ngh)a vụ phải tuân phục các thế lực siêu nhiên ó nếu không muốn bị trừng phạt. - Quyền lực nhà n°ớc bắt nguồn từ những sức mạnh thế tục nh° sức mạnh gia ình (con phải phục tùng cha), sức mạnh bạo lực (kẻ yếu phải phục tùng kẻ mạnh). Cụ thé, tính chính áng của nhà n°ớc thê hiện ở chỗ nó là tổ chức của những quyền lực °ợc tạo nên từ sức mạnh ủ dé dan áp các bộ phận khác trong xã hội. Trong gia ình, sức mạnh ó °ợc tạo dựng bởi trật tự huyết thống: trong xã hội, sức mạnh ó là sự liên kết giữa các thế lực khác nhau ể è nén những thành phần khác.
- Quyền lực nhà n°ớc bắt nguồn từ toàn thé cộng ồng. Theo thuyết này, tất cả mọi cá thê trong cộng ồng thỏa thuận với nhau về những quy tắc giới hạn cách hành xử của bản thân và tạo nên một bộ máy duy trì những quy tắc ó. Tính chính áng của nhà n°ớc thé hiện ở chỗ nó dé tạo ra dé và chỉ dé bảo vệ những quy tắc và trật tự mà xã hội ã ồng lòng. Và vì thế mà nhà n°ớc ó °ợc coi nh° là ại diện cho xã hội.
Ở ây có thê thấy, vẫn ề bầu cử và tính chính danh của nhà n°ớc °ợc ặt ra một cách sát nhất là khi quyền lực nhà n°ớc °ợc giải thích dựa trên thuyết Khế °ớc xã hội, tức là quyền lực nhà n°ớc bắt nguồn từ toàn thé cộng ồng. Cụ thé, dân chủ ại diện là cách thức ể hình thành nên bộ máy nhà n°ớc mà ở ó ý chí của tất cả mọi công dân ều °ợc ghi nhận. Khi ng°ời dân bỏ phiếu bầu chọn cho ng°ời sẽ lãnh ạo mình, họ ã °ợc thuyết phục rằng ng°ời ó sẽ phản ánh ý chí và nguyện vọng của mình chứ không phải là áp bức và bóc lột mình. Ng°ợc lại, ng°ời °ợc bầu sẽ có ủ uy tin va tự tin dé thue hién công việc của minh, trong ó có cả việc quan tri và iều hành chính những ng°ời bầu ra mình.