Cải Tiến Kỹ Thuật Nuôi Tôm Tại Việt Nam

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Cải tiến kỹ thuật nuôi tôm tại việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Vũ Thế Trụ
• Người hướng dẫn: Giáo Sư Trần Văn Trí
• Trường học: Đại học Washington
• Chuyên ngành: Thủy sản
• Đề tài: Kỹ Thuật Nuôi Tôm Hiện Đại Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: cẩm nang
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Đề tặng
• Cảm tạ
• Lời giới thiệu Hội chuyên Gia Việt Nam tại Hải ngoại và Hiệp Hội Khoa học & Kỹ thuật tại Hoa Kỳ Giáo SIÍ Trần Văn Trí Giáo sư Tiến sĩ Ronald w . Hardy
• 1. CHƯƠNG MỘT VIỆT NAM VÀ CÁC NƯỚC SẢN XUÂT TÔM TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1. Tâm sự mở đầu
• 1.2. Dần nhập
• 1.3. Tóm lược về các quốc gia sản xuất tôm trên thế giới
• 1.3.1. Các quốc gia tại Đông bán cầu Trung Quốc Indonesia Thái Lan An Độ Philippines Việt Nam
• 1.3.2. So sánh kỹ nghệ nuôi tôm Việt Nam vđi Thái Lan Đài Loan Bangladesh Nhật Bản
• 1.3.3. Các quốc gia tại Tây bán cầu Ecuador Colombia Mexico Honduras
• 2. CHƯƠNG HAI NHỮNG YẾU TỐ SINH HỌC VÀ MỒI TRƯỜNG LIÊN QUAN TỚI KỸ NGHỆ NUÔI TÔM
• 2.1. Đại cương về loài tôm
• 2.1.1. Xếp loại
• 2.1.2. Mô tả các bộ phận
• 2.1.3. Tôm mẹ và trứng
• 2.1.4. Các giai đoạn ấu trùng
• 2.1.4.1. Nauplius
• 2.1.4.2. Zoea
• 2.1.4.3. Mysis
• 2.1.4.4. Postlarvae
• 2.2. Những yếu tố chính ảnh hưỏng tới ao hồ nuôi tôm
• 2.2.1. Yếu tố vật lý
• 2.2.1.1. Nhiệt độ
• 2.2.1.2. Độ mặn
• 2.2.1.3. Các chất khí bão hòa trong nước
• 2.2.1.4. Độ đục
• 2.2.2. Yếu tố hóa học
• 2.2.2.1. Dưỡng khí hòa tan
• 2.2.2.2. ĐộpH
• 2.2.2.3. Carbon dioxide
• 2.2.2.4. Chất kiềm
• 2.2.2.5. Độ cứng của nước
• 2.2.2.6. Hợp chất Nitrogen
• 2.2.2.7. Chất Hydro sultìde
• 2.2.3. Yếu tố sinh học
• 2.2.3.1. Phiêu sinh thực vật (Phytoplankton)
• 2.2.3.2. Phiêu sinh động vật (Zooplankton)
• 2.2.3.3. Vi khuẩn (Bacteria)
• 3. CHƯƠNG BA PHƯƠNG PHẨP CHUẨN BỊ AO H ồ NUÔI TÔM
• 3.1. Cách chọn lựa địa điểm để lập ao hồ
• 3.1.1. Phẩm chất nguồn nưổc - Nguồn con giống - Khí hậu
• 3.1.2. Nguồn điện - Giao thông - An ninh - Nguồn nhân lực
• 3.2. Hồ nuôi tôm đẻ: M aturation
• 3.3. Hồ ấp trứng: Cách đếm ấu trùng
• 3.4. Hồ nuôi ấu trùng
• 3.4.1. Lượng nước thay đổi, kích thước lưới cản
• 3.4.2. Khử trùng nước trong hồ
• 3.4.3. Ngừa bệnh cho ấu trùng
• 3.5. Hồ nuôi tôm ương
• 3.6. Ao hồ nuôi tôm thịt
• 3.7. Ao xi măng và ao đất. So sánh năng suất
• 3.8. Bón vôi cho ao tôm thịt
• 3.9. Bón vôi cho ao đang nuôi tôm
• 3.10. Bón vôi cho ao giữa hai vụ nuôi
• 3.11. Bón phân cho ao tôm thịt
• 3.12. Diệt cá dữ trong ao tôm thịt
• 3.13. Oxygen và Phiêu sinh vật: Việc sản xuất và tiêu thụ trong ao tôm thịt
• 4. CHƯƠNG BỐN CÁC LOẠI THỨC ĂN ÁP DỤNG CHO TỪNG GIAI ĐOẠN TĂNG TRƯỞNG CỦA TÔM
• 4.1. Thức ãn cho tôm mẹ
• 4.2. Thức ăn cho ấu trùng
• 4.2.1. Thức ăn thiên nhiên trong nưđc
• 4.2.2. Artemia: Công dụng và cách làm Thực phẩm tươi nghiền nát
• 4.3. Thức ăn công nghiệp
• 4.3.1. Các thành phần chính yếu trong thức ăn công nghiệp (chất đạm - chất béo - chất carbohydrate - các chất bổ dưỡng - các chất dính)
• 5. CHƯƠNG NĂM PHƯƠNG PHẨP CHO TÔM ĂN
• 5.1. Phương pháp cho tôm mẹ ăn
• 5.2. Phương pháp cho ấu trùng ăn (Naupli-Zoea-M ysis-Postlarvae)
• 5.3. Phương pháp cho tôm ương ăn
• 5.3.1. Độ lớn của thức ăn
• 5.3.2. Những chuẩn bị và công việc hàng ngày cho tôm ương
• 5.3.3. SÍÍ lưựng thức ăn hàng ngày cho tôm ương
• 5.3.4. Cách tính số lượng thức ăn hàng ngày cho tôm ương
• 5.3.5. Bán cáo kỹ thuật hằng ngày về ao tôm ương
• 5.3.6. Báo cáo kỹ thuật hàng tháng hoặc vụ cho hồ tôm ương
• 6. CHƯƠNG SÁU ĐIỀU HÀNH AO TÔM THỊT
• 6.1. Máy sục khí
• 6.1.1. Lợi ích - Thời gian sử dụng - s ố lượng máy
• 6.1.2. VỊ trí sắp đặt VỊ tri máy sục khí trong ao có diện tích nhỏ hơn l/2ha
• 6.1.3. Vị trí máy sục khí trong ao có diện tích 1/2 - lha
• 6.1.4. VỊ trí và khoảng cách máy sục khí ưong ao Các loại máy sục khí thông dụng M áy sục khí đang hoạt động
• 6.2. Độ trong của nước ao (Transparency)
• 6.3. Cách cho tôm thịt ăn
• 6.3.1. Lưới cho ăn
• 6.3.2. Độ lớn ciía thức ăn dành cho tôm thịt
• 6.4. Cách tính tỷ lệ sống và tỷ lệ hoán chuyển thức ăn
• 6.5. Ghi nhận dữ kiện hàng ngày của ao tôm thịt
• 6.6. Diễn tiến công việc cho tôm ăn và độ tăng trưởng hàng ngày của tôm trong một thí nghiệm tại Philippines
• 7. CHƯƠNG BẢY CÁC BỆNH CỦA TÔM PHƯƠNG PHÁP TRỊ LIỆU VÀ PHÒNG NGỪA
• 7.1. Cút; bệnh trong thời gian ấu trùng
• 7.1.1. Ký sinh ngoại bì
• 7.1.2. Gan trắng đục
• 7.1.3. Bệnh nấm
• 7.1.4. Vài loại bệnh khác xâm nhập cơ thể ấu trùng
• 7.2. Những bệnh trong thời kỳ tỗm thịt
• 7.2.1. Bệnh do vi trồng : Bacteria Fungus Virus
• 7.2.2. Bệnh do Protozoa
• 7.2.3. Bệnh do ký sinh nội tạng
• 7.2.4. Các bệnh khác: ' Co rút thân hoặc đuôi Lỏ loét bắp thịt Bệnh trở đỏ Bệnh nổi mụn Bệnh tôm đen Bệnh mục rữa nang Bệnh rêu ký sinh
• 7.2.5. Một vài bệnh của tôm sú cần lưii ý: N guyên nhân và Phương pháp trị liệu
• 7.2.5.1. Bệnh mang đen (Black gill disease)
• 7.2.5.2. Bệnh silhg mang (Swollen gill đisease)
• 7.2.5.3. B ệnh mang bị sưng và mang màu đen
• 7.2.5.4. B ệnh m ang bị sưng và mang màu đỏ
• 7.3. Bệnh tôm thường thấy ở châu Á
• 7.3.1. Bệnh của tôm sú trong thời kỳ ấu trùng
• 7.3.2. Bệnh của tôm sú trong thời kỳ nuôi tại ao tôm thịt
• 7.4. Chương trình tôm giông phi bệnh tật (Specitìc pathogen free)
• 7.5. Tóm tắt về công dụng một vài loại thuốc
• 8. CHƯƠNG TÁM NGHIÊN CỨU TÀI CHÁNH
• 8.1. Thị trường tiêu thụ tôm tại Hoa Kỳ và N hật
• 8.2. Bảng nghiên cứu tài chánh về ao nuôi tôm tậi Phìlippines, Indonesia và Việt Nam
• 8.3. Bảng nghiên cứu tài chánh về ao nuôi tôm tại Hawaii - Hoa Kỳ
• 8.4. Nhận xét về bảng nghiên cứu tài chánh về ao nuôi tôm tại: Philippines, Indonesia, Việt Nam và Hoa Kỳ
• 8.5. Nghiên cứu đầu tư ngành nuôi tôm tại Việt Nam
• 9. CHƯƠNG CHÍN THU HOẠCH
• 9.1. Thu hoạch trong ao tôm ương (Postlarvae)
• 9.2. Thu hoạch trong ao hồ nuôi tôm thịt
• 9.2.1. Chỉ thu hoạch tôm lớn
• 9.2.2. Thu hoạch toàn thể tôm trong ao
• 9.3. Giữ tôm trong dung dịch muối lạnh (cold brine)
• 9.4. Lượng nước đá cần thiết khi chuyển chở tôm
• 9.5. Sự phát triển của vi khuẩn theo nhiệt độ
• 9.6. Nguồn nước sạch trong việc ch ế biến tôm
• 10. CHƯƠNG MƯỜI KẾT LUẬN
• 11. CHƯƠNG MƯỜI MỘT PHỤ BẢN
• 11.1. Phụ bíín 1 : Tôm nuôi trong ruộng lúa
• 11.2. Phụ bíín 2 : Tôm sú (Black tiger shrimp)
• 11.3. Phụ bán 3 : Tôm thẻ (Banana shrimp)
• 11.4. Phụ biin 4 : Tôm vàng (Oriental shrimp)
• 11.5. Phụ bán 5 : Tôm chân trắng (W hite leg shrimp)
• 11.6. Phụ bủn 6 : Tôm Nhật Bản (Kuruma shrimp)
• 11.7. Phụ bản 7 : Tôm càng xanh (Giant fresh w ater Prawn)
• 11.8. Phụ bán 8 : Thí điểm ao đất 2.000m’ nuôi tôm sú
• T ài liệu th am khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Thuật Nuôi Tôm Hiện Đại Tại Việt Nam

Ngành nuôi tôm tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ nhờ vào những cải tiến kỹ thuật và công nghệ hiện đại. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Việt Nam có tiềm năng lớn trong việc sản xuất tôm xuất khẩu. Kỹ thuật nuôi tôm hiện đại không chỉ giúp tăng năng suất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường quốc tế.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Ngành Nuôi Tôm Tại Việt Nam

Ngành nuôi tôm tại Việt Nam đã có lịch sử phát triển từ những năm 1980. Qua các giai đoạn, kỹ thuật nuôi tôm đã được cải tiến đáng kể, từ nuôi tôm truyền thống sang nuôi tôm công nghệ cao.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Ngành Nuôi Tôm Trong Kinh Tế

Ngành nuôi tôm đóng góp lớn vào nền kinh tế Việt Nam, tạo ra hàng triệu việc làm và mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Tôm xuất khẩu là một trong những mặt hàng chủ lực của Việt Nam.

II. Những Thách Thức Trong Kỹ Thuật Nuôi Tôm Hiện Đại

Mặc dù có nhiều tiềm năng, ngành nuôi tôm tại Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, dịch bệnh và biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng tôm nuôi.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường Và Ảnh Hưởng Đến Nuôi Tôm

Ô nhiễm nguồn nước và đất đai là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến ngành nuôi tôm. Việc sử dụng hóa chất và thuốc kháng sinh không đúng cách có thể dẫn đến ô nhiễm và giảm chất lượng sản phẩm.

2.2. Dịch Bệnh Trong Nuôi Tôm

Dịch bệnh là một trong những nguyên nhân chính gây thiệt hại lớn cho ngành nuôi tôm. Các bệnh như bệnh đốm trắng và bệnh hoại tử gan tụy cấp tính thường xuyên xảy ra, đòi hỏi các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

III. Phương Pháp Nuôi Tôm Công Nghệ Cao Tại Việt Nam

Việc áp dụng các phương pháp nuôi tôm công nghệ cao đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các kỹ thuật như nuôi tôm trong hệ thống khép kín, sử dụng công nghệ sinh học và tự động hóa đang được áp dụng rộng rãi.

3.1. Nuôi Tôm Trong Hệ Thống Khép Kín

Hệ thống nuôi tôm khép kín giúp kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và tăng năng suất. Đây là một trong những xu hướng phát triển bền vững trong ngành nuôi tôm.

3.2. Sử Dụng Công Nghệ Sinh Học Trong Nuôi Tôm

Công nghệ sinh học giúp cải thiện sức khỏe và khả năng sinh trưởng của tôm. Việc sử dụng vi sinh vật có lợi trong ao nuôi giúp tăng cường sức đề kháng và giảm thiểu dịch bệnh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kỹ Thuật Nuôi Tôm Hiện Đại

Các ứng dụng thực tiễn của kỹ thuật nuôi tôm hiện đại đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều mô hình nuôi tôm thành công đã được triển khai, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

4.1. Mô Hình Nuôi Tôm Thông Minh

Mô hình nuôi tôm thông minh sử dụng công nghệ IoT để giám sát và điều chỉnh các yếu tố môi trường trong ao nuôi. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình nuôi và tăng năng suất.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Kỹ Thuật Nuôi Tôm

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các kỹ thuật nuôi tôm hiện đại có thể tăng năng suất lên gấp đôi so với phương pháp truyền thống. Điều này đã được chứng minh qua các dự án thực tế tại nhiều địa phương.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Ngành Nuôi Tôm Tại Việt Nam

Ngành nuôi tôm tại Việt Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ hiện đại và cải tiến kỹ thuật sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường quốc tế.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Ngành Nuôi Tôm

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức quốc tế, ngành nuôi tôm có thể phát triển bền vững và trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững trong ngành nuôi tôm sẽ tập trung vào việc bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện đời sống cho người nuôi tôm.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Cải Tiến Kỹ Thuật Nuôi Tôm Tại Việt Nam (tên tiếng Anh: Modern Shrimp Farming Techniques for Viet Nam) do Kỹ sư Vũ Thế Trụ biên soạn và được Nhà xuất bản Nông nghiệp TP. Hồ Chí Minh xuất bản năm 2003. Tác giả từng tốt nghiệp Kỹ sư Canh Nông tại Việt Nam (1967), tốt nghiệp Kỹ sư Ngư nghiệp tại Đại học Washington (Hoa Kỳ, 1979) và đảm nhiệm vai trò Cố vấn Kỹ thuật Khảo cứu Huấn luyện Ngư nghiệp (Research and Training Hatchery Supervisor) tại Phân khoa Thủy sản thuộc Đại học Washington. Cuốn sách được biên soạn với sự cộng tác chuyên môn từ các chuyên gia thuộc Đại học Washington, Đại học Hawaii, các tổ chức nông nghiệp tại Philippines và các giảng viên Khoa Thủy sản thuộc Đại học Cần Thơ, Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh.

Trong chương trình đào tạo bậc đại học và sau đại học ngành Nuôi trồng Thủy sản, tài liệu giữ vị trí giáo trình chuyên ngành cốt lõi cho các học phần: Kỹ thuật nuôi giáp xác, Quản lý trại sản xuất giống thủy sản, Quản lý môi trường ao nuôi và Bệnh học thủy sản.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CẤU TRÚC TỔNG THỂ CỦA GIÁO TRÌNH                       |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  PHẦN 1: BỐI CẢNH VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC                                    |
|  - Chương 1: Việt Nam và các nước sản xuất tôm trên thế giới           |
|  - Chương 2: Yếu tố sinh học và môi trường nuôi tôm                     |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  PHẦN 2: QUY TRÌNH KỸ THUẬT VẬN HÀNH TRẠI GIỐNG VÀ AO NUÔI             |
|  - Chương 3: Phương pháp chuẩn bị ao hồ nuôi tôm                        |
|  - Chương 4: Các loại thức ăn cho từng giai đoạn tăng trưởng            |
|  - Chương 5: Phương pháp cho tôm ăn và quản lý thức ăn                  |
|  - Chương 6: Kỹ thuật điều hành ao nuôi tôm thịt                        |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  PHẦN 3: DỊCH BỆNH, HẠCH TOÁN KINH TẾ VÀ THU HOẠCH                      |
|  - Chương 7: Bệnh học tôm, phương pháp phòng ngừa và trị liệu           |
|  - Chương 8: Nghiên cứu tài chính và thị trường thương mại quốc tế      |
|  - Chương 9: Kỹ thuật thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch              |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  PHẦN 4: TỔNG KẾT VÀ HỆ THỐNG PHỤ BẢN CHUYÊN ĐỀ                        |
|  - Chương 10: Kết luận                                                  |
|  - Chương 11: Hệ thống 8 phụ bản kỹ thuật chi tiết                     |
+-------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu học tập của giáo trình bao gồm:

• Trang bị hệ thống lý thuyết về phân loại học, giải phẫu hình thái, vòng đời sinh học và sinh lý của các loài tôm kinh tế thuộc họ Penaeidae và Palaemonidae.
• Cung cấp phương pháp luận và kỹ thuật vận hành trại sản xuất giống: tuyển chọn tôm bố mẹ, điều khiển sinh sản, ấp trứng, nuôi dưỡng ấu trùng qua từng giai đoạn biến thái.
• Hướng dẫn quy trình chuẩn bị ao nuôi đất và ao xi măng, kỹ thuật xử lý nền đáy, bón vôi, quản lý chuỗi dinh dưỡng tự nhiên và cân bằng các thông số lý - hóa - sinh của khối nước.
• Huấn luyện kỹ năng tính toán khẩu phần ăn, hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR), bố trí hệ thống cơ học sục khí tạo dòng và cung cấp dưỡng khí.
• Cung cấp phương pháp chẩn đoán lâm sàng các bệnh truyền nhiễm do virus, vi khuẩn, nấm, protozoa và các rối loạn do môi trường; xây dựng phác đồ phòng trị.
• Rèn luyện năng lực lập dự toán tài chính, phân tích chi phí - lợi nhuận và áp dụng kỹ thuật thu hoạch, bảo quản lạnh đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu.

Điểm đặc sắc của giáo trình là sự kết hợp giữa các khảo sát thực nghiệm tại Hoa Kỳ (Hawaii, Washington), Philippines, Indonesia với dữ liệu thực địa tại các vùng sinh thái thủy sản Việt Nam như Cà Mau, Cần Giờ, Phước Cơ, Hộ Diêm và Cần Thơ.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

+-------------------------------------------------------------------------+
|                TIẾN TRÌNH BIẾN THÁI ẤU TRÙNG TÔM BIỂN                   |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  Trứng đã thụ tinh (Fertilization)                                      |
|    |                                                                    |
|    v (Sau 14 - 16 giờ)                                                 |
|  Giai đoạn NAUPLIUS (N1 -> N5: dài 0,40 - 0,61 mm)                      |
|  * Dinh dưỡng bằng noãn hoàng (Yolk), bơi ngắt quãng, hướng quang      |
|    |                                                                    |
|    v (Sau ~1,5 ngày)                                                    |
|  Giai đoạn ZOEA (Z1 -> Z3: dài 1,0 - 2,7 mm)                            |
|  * Ăn lọc phiêu sinh thực vật (Microalgae / Marine Diatom), bơi liên tục|
|    |                                                                    |
|    v (Sau ~5 ngày)                                                      |
|  Giai đoạn MYSIS (M1 -> M3: dài 3,4 - 4,4 mm)                           |
|  * Ăn kết hợp tảo và phiêu sinh động vật (Zooplankton), bơi lùi chúc đầu|
|    |                                                                    |
|    v (Sau ~3 ngày)                                                      |
|  Giai đoạn POSTLARVAE (PL1...: dài từ 5,4 mm)                           |
|  * Đầy đủ cơ quan, bơi tiến về phía trước, chuyển dần vào vùng nước lợ |
+-------------------------------------------------------------------------+

Các chương và chủ đề chính

• Chương 1: Việt Nam và các nước sản xuất tôm trên thế giới: Phân tích bối cảnh ngành tôm toàn cầu với tổng sản lượng khai thác tự nhiên đạt ngưỡng bão hòa (~2 triệu tấn), thúc đẩy sự dịch chuyển sang nuôi trồng. Thống kê sản lượng tại Đông bán cầu (Trung Quốc, Indonesia, Thái Lan, Ấn Độ, Philippines, Việt Nam, Đài Loan, Bangladesh, Nhật Bản) và Tây bán cầu (Ecuador, Colombia, Mexico, Honduras, Hoa Kỳ). So sánh điều kiện tự nhiên, hạ tầng kỹ thuật và năng suất nuôi giữa Việt Nam (188 kg/ha năm 1991) với Thái Lan (1.375 kg/ha) và Đài Loan (3.750 kg/ha).

• Chương 2: Những yếu tố sinh học và môi trường liên quan tới kỹ nghệ nuôi tôm: Trình bày hệ thống phân loại khoa học của 5 nhóm tôm kinh tế chính:

  1. Tôm sú (Penaeus monodon)
  2. Tôm thẻ (Penaeus merguiensis)
  3. Tôm chân trắng (Penaeus vannamei)
  4. Tôm Nhật Bản (Penaeus japonicus)
  5. Tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii)

  Mô tả chi tiết giải phẫu học: chủy (rostrum), râu (antenna, antennule), 3 cặp chân hàm (maxilliped), 5 cặp chân ngực (pereopods), 5 cặp chân bụng (pleopods), đuôi (telson, uropods), cơ quan sinh dục đực (petasma) và cái (thelycum dạng đóng kín hoặc mở). Mô tả chi tiết chỉ số hình thái 5 pha Nauplius (N1: 0,40 mm đến N5: 0,61 mm), 3 pha Zoea (Z1: 1 mm đến Z3: 2,7 mm), 3 pha Mysis (M1: 3,4 mm đến M3: 4,4 mm) và pha Hậu ấu trùng (Postlarvae 1: 5,4 mm). Phân tích các giới hạn vật lý (nhiệt độ, độ mặn, độ đục, độ sâu), hóa học (DO, pH, $CO_2$, độ kiềm, độ cứng, hợp chất nitơ, $H_2S$) và sinh học (phytoplankton, zooplankton, vi khuẩn).

• Chương 3: Phương pháp chuẩn bị ao hồ nuôi tôm: Tiêu chuẩn chọn vị trí (nguồn nước, chất đất, điện, an ninh); cấu trúc kỹ thuật của hệ thống hồ: hồ nuôi vỗ tôm mẹ thành thục (maturation), hồ ấp trứng, hồ nuôi ấu trùng, hồ ương và ao nuôi tôm thịt (so sánh ao xi măng và ao đất). Quy trình bón vôi ($CaCO_3$, $CaO$), kỹ thuật khử trùng, bón phân tạo màu nước và diệt tạp bằng saponin/rotenone.

• Chương 4 & 5: Thức ăn và phương pháp cho tôm ăn: Đặc điểm dinh dưỡng cho từng giai đoạn: thức ăn tôm mẹ, vi tảo (khuê tảo Chaetoceros, Skeletonema) cho Zoea, ấu trùng Artemia cho Mysis và Postlarvae, thức ăn viên công nghiệp (protein, lipid, carbohydrate, khoáng chất, chất kết dính). Kỹ thuật kiểm tra sàng ăn, bảng tính khẩu phần theo phần trăm trọng lượng thân và tỷ lệ sống.

• Chương 6: Điều hành ao tôm thịt: Nguyên lý bố trí và vận hành máy quạt nước/sục khí theo diện tích ao (< 0,5 ha và 0,5 - 1 ha), kiểm soát độ trong (transparency), phương pháp ghi chép nhật ký môi trường và xác định tỷ lệ sống cùng hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) dựa trên thí nghiệm thực nghiệm tại Philippines.

• Chương 7: Các bệnh của tôm, phương pháp trị liệu và phòng ngừa: Bệnh học giai đoạn ấu trùng (nấm, vi khuẩn phát quang, hoại tử gan tụy) và giai đoạn tôm thịt (bệnh virus MBV, IHHN; vi khuẩn Vibrio; protozoa; bệnh đen mang, sưng mang, đục cơ, mềm vỏ); chương trình sản xuất tôm giống sạch bệnh (SPF - Specific Pathogen Free) và nguyên tắc dùng thuốc khử trùng/kháng sinh.

• Chương 8 & 9: Nghiên cứu tài chính và kỹ thuật thu hoạch: Phân tích thị trường xuất khẩu tôm tại Hoa Kỳ và Nhật Bản; bảng chi phí đầu tư và vận hành ao nuôi tại Philippines, Indonesia, Hawaii và Việt Nam; quy trình thu hoạch (tỉa thưa hoặc thu toàn bộ), phương pháp sốc nhiệt hạ nhiệt độ bằng dung dịch muối lạnh (cold brine) và tỷ lệ đá ướp chống nhiễm khuẩn Vibrio trong quá trình vận chuyển đến nhà máy chế biến.

• Chương 11: Phụ bản: 8 phụ bản kỹ thuật chi tiết gồm:

  • Phụ bản 1: Kỹ thuật nuôi tôm kết hợp trong ruộng lúa.
  • Phụ bản 2 - 7: Sổ tay sinh học và kỹ thuật nuôi cho từng loài (P. monodon, P. merguiensis, P. orientalis, P. vannamei, P. japonicus, M. rosenbergii).
  • Phụ bản 8: Mô hình thí điểm ao đất 2.000 $m^2$ nuôi tôm sú thâm canh.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

1. Sinh học và Sinh thái học Giáp xác: Vòng tuần hoàn biến thái cá thể, cơ chế lột xác gắn liền với quá trình tăng trưởng, đặc tính sinh thái phân bố theo độ mặn từ biển vào vùng nước lợ cửa sông.
2. Hóa học và Thủy sinh học Môi trường nước nuôi: Mối quan hệ tương tác giữa độ pH, nhiệt độ với nồng độ khí độc amoniac ($NH_3$) và hydro sulfide ($H_2S$); cơ chế quang hợp và hô hấp của phiêu sinh vật quyết định sự biến động oxy hòa tan (DO).
3. Dinh dưỡng và Thức ăn Thủy sản: Nhu cầu acid amin thiết yếu, lipid, sterol đối với động vật giáp xác; công nghệ sử dụng sinh khối thức ăn tươi sống (Artemia, vi tảo) kết hợp thức ăn công nghiệp.
4. Dịch tễ học Thủy sản: Cơ chế lây truyền mầm bệnh ngang qua môi trường nước và dọc từ tôm bố mẹ; các nguyên tắc an toàn sinh học ngăn chặn mầm bệnh đặc thù (MBV, IHHN).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Soi kính hiển vi định danh các pha ấu trùng (N1-N5, Z1-Z3, M1-M3); đo đạc các chỉ tiêu thủy hóa (pH, DO, kiềm, độ mặn); hiệu chỉnh lượng quạt khí theo sinh khối tôm.
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá chất lượng nước ao nuôi qua màu nước và độ trong; giải đoán biểu đồ tăng trưởng để phát hiện bất thường dinh dưỡng hoặc mầm bệnh; tính toán hệ số FCR.
• Kỹ năng thực hành vận hành: Thực hiện quy trình cải tạo đáy ao, bón vôi đúng liều lượng; kỹ thuật ấp nở nang Artemia; thu hoạch và bảo quản lạnh bằng dung dịch nước muối đá lạnh theo tiêu chuẩn chế biến.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận định lượng kết hợp thực nghiệm hiện trường, chuyển hóa các nguyên lý sinh học lý thuyết thành các quy trình kỹ thuật chuẩn hóa:

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  SƠ ĐỒ PHÂN HÓA HỌC TẬP THEO MỤC TIÊU                   |
+-------------------------------------------------------------------------+
|                                                                         |
|                                   (Trọng tâm: Chương 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9|
|                                    và các mô hình Phụ bản)              |
|                                                                         |
|                                   (Tham chiếu lý thuyết Chương 2, 3, 6) |
|                                                                         |
|                                   (Phân tích tài chính & thị trường)   |
|                                                                         |
+-------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp sư phạm và ca thực hành

• Phân tích ca thực tế (Case Studies): Giáo trình sử dụng các bộ dữ liệu ghi nhận thực tế từ các ao nuôi thâm canh tại Philippines và mô hình nuôi tôm lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long để minh họa cho mối tương quan giữa mật độ thả, tỷ lệ cho ăn và tốc độ tăng trưởng.
• Hệ thống bảng biểu định lượng: Cung cấp các biểu mẫu ghi chép dữ liệu hàng ngày về môi trường nước (nhiệt độ sáng/chiều, pH, oxy hòa tan, lượng thức ăn từng cữ) giúp người học hình thành thói quen quản lý dựa trên dữ liệu.
• Bài tập thực hành tính toán:
  • Tính toán lượng vôi nông nghiệp ($CaCO_3$) và vôi sống ($CaO$) cần bón dựa trên độ pH đáy ao và chất đất.
  • Tính toán số lượng máy sục khí (paddle wheel aerator) và công suất tiêu thụ điện cho ao nuôi có diện tích dưới 0,5 ha và từ 0,5 - 1,0 ha.
  • Dự toán khẩu phần ăn hàng ngày dựa trên khối lượng trung bình thân và tỷ lệ sống ước tính qua sàng ăn.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá

• Đánh giá lý thuyết: Kiểm tra kiến thức phân loại học, chu kỳ lột xác, các phản ứng hóa sinh trong môi trường nước và cơ chế gây bệnh của vi khuẩn/virus.
• Đánh giá thực hành: Khả năng phân biệt chính xác các giai đoạn phát triển của ấu trùng dưới kính hiển vi; lập bảng dự toán chi phí, doanh thu và dòng tiền cho một trang trại nuôi tôm thương phẩm quy mô 2.000 $m^2$ đến 1 ha.

---

Điểm nổi bật và tính cập nhật học thuật

• Hệ thống hóa danh từ khoa học chuyên ngành: Tại thời điểm biên soạn, tài liệu tiếng Việt về nuôi tôm biển còn rất hạn chế, chủ yếu là các tài liệu tiếng Pháp từ thời kỳ trước hoặc các báo cáo thống kê tản mạn. Giáo trình đã chuẩn hóa thuật ngữ sinh học và kỹ thuật thủy sản song ngữ (Việt - Anh) cho toàn bộ hệ thống cơ quan, giai đoạn biến thái và thông số môi trường.
• Chuyển giao công nghệ nuôi tôm hiện đại: Tích hợp các kết quả nghiên cứu từ Phân khoa Thủy sản - Đại học Washington và Trung tâm Nghiên cứu Đào tạo Biển (Marine Research and Training Center) thuộc Đại học Hawaii về các đối tượng nuôi mới thời điểm đó như tôm chân trắng (Penaeus vannamei), thay vì chỉ thuần túy nuôi tôm sú quảng canh truyền thống.
• Ứng dụng tiêu chuẩn an toàn sinh học (Biosecurity): Đưa vào khái niệm tôm giống sạch bệnh (Specific Pathogen Free - SPF), kiểm soát bệnh do virus nguy hiểm như MBV (Monodon baculovirus) và IHHN (Infectious hypodermal and hematopoietic necrosis virus).
• Quy hoạch vùng và bảo vệ môi trường: Đặt ra vấn đề phân vùng khai thác giữa công nghiệp và nuôi trồng thủy sản, xử lý nước cấp từ ngoài khơi xa để tránh lây nhiễm chéo giữa các trại nuôi, giải quyết bài toán mâu thuẫn ô nhiễm công nghiệp đối với diện tích rừng ngập mặn (như 150.000 ha rừng đước, bần tại Cà Mau).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

+--------------------------+----------------------------------------------+
| NHÓM ĐỐI TƯỢNG           | PHẠM VI SỬ DỤNG VÀ YÊU CẦU TIÊN QUYẾT        |
+--------------------------+----------------------------------------------+
| Sinh viên Đại học        | - Ngành Nuôi trồng Thủy sản, Bệnh học        |
| (Năm 3, Năm 4)           |   Thủy sản, Quản lý Thủy sản.                |
|                          | - Tiên quyết: Động vật học không xương sống, |
|                          |   Hóa học vô cơ/hữu cơ, Thủy sinh học.       |
+--------------------------+----------------------------------------------+
| Học viên Cao học &       | - Nghiên cứu chuyên sâu về sinh lý sinh thái |
| Nghiên cứu sinh          |   giáp xác, công nghệ sản xuất giống nhân tạo|
|                          |   và mô hình quản lý ao nuôi an toàn sinh học|
+--------------------------+----------------------------------------------+
| Giảng viên & Kỹ sư Trại  | - Biên soạn giáo án lý thuyết và thực hành.  |
| giống / Ao nuôi          | - Chuẩn hóa quy trình vận hành kỹ thuật trại |
|                          |   giống (Hatchery) và ao thương phẩm.        |
+--------------------------+----------------------------------------------+
| Nhà quản lý & Nhà đầu tư | - Đánh giá hiệu quả kinh tế, thẩm định dự án |
|                          |   nuôi tôm xuất khẩu, nghiên cứu thị trường. |
+--------------------------+----------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được thiết kế đa tầng: phục vụ làm giáo trình giảng dạy chuyên ngành cho sinh viên Khoa Thủy sản (nghiên cứu toàn diện từ Chương 1 đến Chương 11); làm tài liệu kỹ thuật cho kỹ sư điều hành ao hồ (tập trung Chương 11 và Phụ bản 8); và làm tài liệu phân tích hiệu quả kinh tế cho các nhà đầu tư (tập trung Chương 1, 8, 9, 10).

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Cần nắm vững kiến thức sinh học đại cương, phân loại động vật không xương sống, hóa học nước (các chỉ số pH, oxy hòa tan, hệ đệm kiềm, nồng độ khí hòa tan) và kiến thức cơ bản về vi sinh vật học.

3. Giáo trình có điểm gì khác biệt so với các tài liệu nuôi tôm truyền thống?

Tài liệu cung cấp các thông số định lượng chính xác (kích thước lông cứng, phân đốt của từng pha ấu trùng từ $N_1$ đến $PL_1$), tích hợp dữ liệu kinh tế học thủy sản từ các quốc gia dẫn đầu (Thái Lan, Đài Loan, Philippines, Hoa Kỳ) và chuẩn hóa kỹ thuật vận hành sục khí cơ học, điều chỉnh khẩu phần thức ăn theo hệ số FCR.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết mô tả hình thái ở Chương 2 song song với việc quan sát mẫu vật/tiêu bản ấu trùng thực tế dưới kính hiển vi; thực hiện các bài tập tính toán thủy hóa, lập bảng biểu theo dõi chất lượng nước và đối chiếu với số liệu mẫu tại Phụ bản 8.

5. Giáo trình có kèm theo các tài liệu kỹ thuật và phụ bản hỗ trợ không?

Có. Giáo trình bao gồm 8 phụ bản chuyên khảo: hướng dẫn kỹ thuật nuôi tôm - lúa, sổ tay hướng dẫn sinh học chi tiết cho 6 loài tôm kinh tế (P. monodon, P. merguiensis, P. orientalis, P. vannamei, P. japonicus, M. rosenbergii) và thiết kế kỹ thuật hoàn chỉnh cho mô hình thí điểm ao đất 2.000 $m^2$.

---

Kết luận

Giáo trình Cải Tiến Kỹ Thuật Nuôi Tôm Tại Việt Nam của Kỹ sư Vũ Thế Trụ là một tài liệu học thuật và kỹ thuật có giá trị chuẩn hóa cao trong lĩnh vực nuôi giáp xác nước lợ và nước mặn tại Việt Nam. Bằng việc tích hợp các thành tựu khoa học thủy sản quốc tế với điều kiện tự nhiên cụ thể của Việt Nam, giáo trình cung cấp một lộ trình học tập logic: từ nền tảng sinh thái - phân loại, kỹ thuật vận hành công trình, quản lý dinh dưỡng - dịch bệnh, đến kỹ năng hạch toán tài chính trang trại. Hệ thống dữ liệu định lượng, biểu mẫu ghi chép và 8 phụ bản kỹ thuật chuyên đề là nguồn học liệu giá trị cho công tác đào tạo đại học, nghiên cứu khoa học và chuẩn hóa kỹ thuật nuôi tôm thương phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu Dần nhập Tóm lược về các quốc gia sản xuất tôm trên th ế giới • Các quốc gia tại Đông bán cầu Trung Quốc Indonesia Thái Lan An Độ Philippines V iệt Nam • So sánh kỹ nghệ nuôi tôm Việt Nam vđi Thái Lan Đài Loan Bangladesh Nhật Bản • Các quốc gia tại Tây bán cầu Ecuador Colombia Mexico Honduras CHƯƠNG H A I NHỮNG YẾU TỐ SINH HỌC VÀ MỒI TRƯỜNG LIÊN QUAN TỚI KỸ NGHỆ NUÔI TÔM Đại cương về loài tôm 29 X ếp loại 29 Mô tả các bộ phận 33 Tôm mẹ và trứng 35 Các giai đoạn ấu trùng 40 • Nauplius • Zoea • Mysis • Postlarvae Những yếu tô" chính ảnh hưỏng tới ao hồ nuôi tôm 49 Yếu tố vật lý 49 • Nhiệt độ • Độ mặn • Các chất khí bão hòa trong nước • Độ đục Y ếu tố hóa học 54 • Dưỡng khí hòa tan • Đ ộpH • Carbon dioxide • Chất kiềm • Độ cứng của nước • Hợp chất Nitrogen • C hất Hydro sultìde Yếu tố sinh học 59 • Phiêu sinh thực vật (Phytoplankton) • Phiêu sinh động vật (Zooplankton) • Vi khuẩn (Bacteria) 5 CHƯƠNG BA PHƯƠNG PHẨP CHUẨN BỊ AO H ồ NUÔI TÔM Cách chọn lựa địa điểm đ ể lập ao hồ 60 • Phẩm chất nguồn nưổc - Nguồn con giống - Khí hậu • Nguồn điện - Giao thông - An ninh - Nguồn nhân lực Hồ nuôi tôm đẻ: M aturation 61 Hồ ấp trứng: Cách đếm ấu trùng 63 Hồ nuôi ấu trùng 65 • Lượng nước thay đổi, kích thước lưới cản • Khử trùng nước trong hồ • Ngừa bệnh cho ấu trùng Hồ nuôi tôm ương 68 Ao hồ nuôi tôm thịt 69 Ao xi măng và ao đất. So sánh năng suất Bón vôi cho ao tôm thịt Bón vôi cho ao đang nuôi tôm Bón vôi cho ao giữa hai vụ nuôi Bón phân cho ao tôm thịt Diệt cá dữ trong ao tôm thịt Oxygen và Phiêu sinh vật: Việc sản xuất và tiêu thụ trong ao tôm thịt CHƯƠNG BỐN CÁC LOẠI THỨC ĂN ÁP DỤNG CHO TỪNG GIAI ĐOẠN TĂNG TRƯỞNG CỦA TÔM Thức ãn cho tôm m ẹ 79 Thức ăn cho ấu trùng • Thức ăn thiên nhiên trong nưđc • Artemia: Công dụng và cách làm Thực phẩm tươi nghiền nát 81 Thức ăn công nghiệp 82 Các thành phần chính yếu trong thức ăn công nghiệp (chất đạm - chất béo - chất carbohydrate - các chất bổ dưỡng - các chất dính) 6 CHƯƠNG N Ă M PHƯƠNG PHÁP CHO TÔM ÃN Phương pháp cho tôm mẹ ăn 88 Phương pháp cho ấu trùng ăn (Naupli-Zoea-M ysis-Postlarvae) 89 Phương pháp cho tôm ương ăn 90 Độ lớn của thức ăn Những chuẩn bị và công việc hàng ngày cho tôm ương SÍÍ lưựng thức ăn hàng ngày cho tôm ương Cách tính số lượng thức ăn hàng ngày cho tôm ương Bán cáo kỹ thuật hằng ngày về ao tôm ương Báo cáo kỹ thuật hàng tháng hoặc vụ cho hồ tôm ương CHƯƠNG SÁU ĐIỀU HÀNH AO TÔM THỊT Máy sục khí 97 • Lợi ích - Thời gian sử dụng - s ố lượng máy VỊ trí sắp đặt VỊ tri máy sục khí trong ao có diện tích nhỏ hơn l/2ha Vị trí máy sục khí trong ao có diện tích 1/2 - lha VỊ trí và khoảng cách máy sục khí ưong ao Các loại máy sục khí thông dụng M áy sục khí đang hoạt động Độ trong của nước ao (Transparency) 104 Cách cho tôm thịt ăn 104 • Lưới cho ăn • Độ lớn ciía thức ăn dành cho tôm thịt Cách tính tỷ lệ sống và tỷ lệ hoán chuyển thức ăn 11 ! Ghi nhận dữ kiện hàng ngày của ao tôm thịt 112 Diễn tiến công việc cho tôm ăn và độ tăng trưởng hàng ngày của tôm trong một thí nghiệm tại Philippines 115 7 Phụ bàn : Lưựng thức ăn / Sức tăng ưưởng Phụ bản : Cách ghì nhận các dữ kiện hàng ngày về môi trường nước trong 1 ao nuôi tôm sú tại Philippines Phụ bản : Thu thập tá c kết quả kỹ thuật hàng ngày cho 1 ao nuôi tôm sú tại Philippines CHƯƠNG lìẲ Y CÁC BỆNH CỦA TÔM PHƯƠNG PHÁP TRỊ LIỆU VÀ PHÒNG NGỪA Cút; bệnh trong thời gian ấu trùng • Ký sinh ngoại bì • Gan trắng đục • Bệnh nấm • Vài loại bệnh khác xâm nhập cơ thể ấu trùng Những bệnh trong thời kỳ tỗm thịt • Bệnh do vi trồng : Bacteria Fungus Virus • Bệnh do Protozoa • Bệnh do ký sinh nội tạng • Các bệnh khác: ' Co rút thân hoặc đuôi Lỏ loét bắp thịt Bệnh trở đỏ Bệnh nổi mụn Bệnh tôm đen Bệnh mục rữa nang Bệnh rêu ký sinh Một vài bệnh của tôm sú cần lưii ý: N guyên nhân và Phương pháp trị liệu • Bệnh mang đen (Black gill disease) • Bệnh silhg mang (Swollen gill đisease) • B ệnh mang bị sưng và mang màu đen • B ệnh m ang bị sưng và mang màu đỏ Bệnh tôm thường thấy ở châu Á 130 • Bệnh của tôm sú trong thời kỳ ấu trùng • Bệnh của tôm sú trong thời kỳ nuôi tại ao tôm thịt Chương trình tôm giông phi bệnh tật (Specitìc pathogen free) 134 Tóm tắt về công dụng một vài loại thuốc 135 CHƯƠNG TÁ M NGHIÊN CỨU TÀI CHÁNH Thị trường tiêu thụ tôm tại Hoa Kỳ và N hật 138 Bảng nghiên cứu tài chánh về ao nuôi tôm tậi Phìlippines, Indonesia và Việt Nam 145 Bảng nghiên cứu tài chánh về ao nuôi tôm tại Hawaii - Hoa Kỳ 147 Nhận xét về bảng nghiên cứu tài chánh về ao nuôi tôm tại: 148 Philippines, Indonesia, V iệt Nam và Hoa Kỳ Nghiên cứu đầu tư ngành nuôi tôm tại V iệt Nam 149 CHƯƠNG C H ÍN THU HOẠCH Thu hoạch trong ao tôm ương (Postlarvae) 153 Thu hoạch trong ao hồ nuôi tôm thịt 154 • Chỉ thu hoạch tôm lớn • Thu hoạch toàn thể tôm trong ao Giữ tôm trong dung dịch muối lạnh (cold brine) 160 Lượng nước đá cần thiết khi chuyển chở tôm 161 Sự phát triển của vi khuẩn theo nhiệt độ 163 Nguồn nước sạch trong việc ch ế biến tôm 164 9 C H Ư Ơ N G M ƯỜI KẾT LUẬN CHƯƠNG MƯỜI M Ộ T PHỤ BẢN Phụ bíín 1 : Tôm nuôi trong ruộng lúa 170 Phụ bíín 2 : Tôm sú (Black tiger shrimp) 173 Phụ bán 3 : Tôm thẻ (Banana shrimp) 176 Phụ biin 4 : Tôm vàng (Oriental shrimp) 178 Phụ bán 5 : Tôm chân trắng (W hite leg shrimp) 180 Phụ bủn 6 : Tôm Nhật Bản (Kuruma shrimp) 182 Phụ bản 7 : Tôm càng xanh (Giant fresh w ater Prawn) 184 Phụ bán 8 : Thí điểm ao đất 2.000m’ nuôi tôm sú 187 T ài liệu th am khảo 10 CẢM TẠ / ị au những c ố gắng liên tục trong gần 2 năm, cuốn Cài Tiến Kỹ Thuật Nuôi Tôm tại V. Việt Nam được ra đời, công việc đã xong mà kẻ viết vẫn ;•() cảm tưởng không bao V_J girt hoàn tất được, vì những khó khăn bàng bạc: kẻ viết vốn thiếu thốn danh từ khoa học Việt ngữ, thì giờ trên đất Mỹ lại hiếm hoi, tài liệu chuyên môn về địa phương mình muốn viết thì không có,. làm sao hoàn tất được.

Kiểm điểm lại nhừng người đã thực sự giúp mình vượt qua. được những khó khãn ấy, tác giả thấy đã chịu ơn rất nhiều. Trước hết, tát: giả chân thành ghi ơn sự bảo trự và khích lệ quý báu của Hội Chuyên viên Nòng nghiệp Việt Nam tại Hải ngoại, Hội Kỹ thuật gia Việt Nam tại Hải ngoại và Hiệp Hội Khoa học & Kỹ thuật V iệt Nam tại Hải ngoại. Viết cuốn sách sinh vật học chuyên biệt đề cập về Việt Nam mà tài liệu về ngành này của Việt Nam lại rất hiếm ở ngoại quôc.

Cổ một số viết bằng tiếng Pháp nhưng rất xa xưa và cũnsi lất sơ sài. Các sô" thống kê thì rất mâu thuẫn, nhiều khi con sô" thống kê không thay đổi trong 3 năm liên tiếp. VI vậy, tác giả đã phải dùng các tài liệu cỉia các quốc gia gần giống điều kiện như Việt Nam rồi từ đó đặt các giả thuyết để so sánh. Nhưng cũng may là tác giá đã liên lạc thư từ được với vị thầy cũ, Ông Trần Văn Trí, cựu Giáo SƯ Trung tâm Quốc gia Nòng nghiệp, cựu giám đốc Nha Ngư Nghiệp, cũng như trao đổi được với các bạn bè cùng nghề ở Việt Nam trước đây như Kỹ SƯ Lý K ế Huy, Kỹ sư Lê Trọng Minh và hiền nội (Kỹ sư Niuiyễn Thị Xuân), Kỹ sư Nguyễn Thị Hảo, Kỹ sư Nguyễn Phạm Thanh và các bạn cộng sự viên cũng như giáo sư Nguyễn Anh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Thủy sản, trường Đại học c ầ n Thơ, Giáo sư N guyễn V ăn Xuân và giáo SƯ Hùng (Đại học Nông Lâm TP.

Hồ Chí Minh), nhờ đó mà tác giả đã thu thập được một scí các dữ kiện cần thiết để hoàn thành cuốn sách. Giáo SƯ Trí không những cung cấp tài liệu, sửa bản thảo mà còn thường xuyên khuyến khích tác iíiiì cố gắng hoàn tất tài liệu huấn luyện có tính cách cẩm nang để các anh chị em sinh viên khoa Thủy sản có thêm phương tiện tham khảo và đồng thời giúp những người trong nghề có thể cải thiện lề lôi nuôi trồng cũ. Làm sao quên được công trình của các Kỹ sư trẻ tại c ầ n Giờ, Phước Cơ và Hộ Diêm với những tài liệu sống thực để tác giả có thể kiểm chứhg với những kết quả khảo CỨL1 của nước ngoài. Các vị G iáo sư và các chuyên viên cùng ngành tại Đại học W ashington, Hoa Kỳ (Drs.

Victor M ancebo, Ronald Hardy, Kenneth Chew, David Armstrong, Richard Kocan, Lauren Donaldson, VVilliam H ershberger, M arsha La-ndold, Jeffrey Silversiein, lan Foster, Ronald Costcllo. Glenn Yokoyama, M iehael Rust, Damon Seavvright.) và tại Đại học Havvaii (Drs. Chris Brown, Jam es Wyban, Jam es Svveeny, Net Carpenteiễ, Jeff và đặc biệt là Berýamin “B o'1 A iexander) đã giúp nhiều tài liệu và các kinh nghiệm quý báu trong nghề chưa được sách vở nào đề cập tứi. 11 Cũng cần ghì nhớ sự giúp đỡ tận tình về phương tiện và tài liệu thực t ế nhất eiia Giáo sư VicUH M ancebo, các ông Roberto p.

Ocampo, Louis C orreos và bà Lita M inibueno. trong những thời gian tác giả làm việc tại Tagaytay, Rizal Cavite City, Philip- pines cũng như đối với Dr. D ean Akiyama tại Singapore. Cũng xin ghi nhận sự giúp đỡ của Dr.

H erre Hogendoorn và Công ty British Petroleum Nuimion (BPN), nhừ có phưdng tiện đó mà tác giả mới có thể di chuyển giữa Seattle, Ha- waii, Tttkyo, M anila, Taipei, Djakarta, Bangkok. để thu thập tài liệu và hình ảnh cần thiết cho cuốn sách. Ghi nhận công lao đóng góp về mặt kỹ thuật hình thành cuốn sách, tác giả đã mung ơn nhiều đối Với Kỹ sư Nguyễn Tiến và các vị thuộc PACIFIC AGRICULTURE CORPORATION. Khó có thể quên công ỉao của Dr.