ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm gần đây, sự phát triển của thương mại điện tử (E- Commerce) đã đem lại nhiều lợi ích to lớn cho nền kinh tế toàn cầu. Thông qua thương mại điện tử, nhiều loại hình kinh doanh mới được hình thành, trong đó có mua bán hàng trên mạng. Với hình thức mới này, người tiêu dùng có thể tiếp cận với hàng hóa một cách dễ dàng và nhanh chóng hơn rất nhiều so với phương thức mua bán truyền thống trong môi trường ca ̣nh tranh ngày càng tăng, các doanh nghiệp/tổ chức (DN/TC) đã nhâ ̣n ra rằ ng để có thể thành công cũng như có được những kết quả tốt trong kinh doanh thì vấ n đề nhâ ̣n ra các xu hướng và cơ hội của thị trường là r ất quan trọng, từ đó đáp ứng nhanh cho các nhu cầ u của khách hàng mới. Mô ̣t cách ngắ n gọn hơn mục tiêu chính của các doanh nghiệp là hướng tới mục tiêu của các khách hàng của mình.
Ngày nay việc lưu trữ , xử lý dữ liê ̣u để tổ ng hơ ̣p thông tin và hỗ trơ ̣ ra quyế t đinh ̣ đã trở nên phổ biế n đố i với nhiề u doanh n ghiê ̣p/tổ chức có nhiề u giải pháp cho vấn đề này trong đó Business Intelligence (BI – giải pháp quản trị doanh nghiệp thông minh hay hệ thố ng trí tuê ̣ doanh nghiê ̣p ) là một giải pháp tiêu biểu được nhiều DN /TC lựa cho ̣n cho mu ̣c đ ích quản lý và điều hành các hoạt động của mình. Ở các nước phát triển , thuâ ̣t ngữ Business Intelligence (BI) tạm dịch là giải pháp kinh doanh thông minh hay hệ thống trí tuê ̣ doanh nghiê ̣p không còn mới mẻ , tuy nhiên ở Viê ̣t N am chúng ta liñ h vực này vẫn đang ở mức sơ khai. Vậy BI là gì ? Business Intelligence (BI) Có rất nhiều định nghĩa cũng như các quan điểm khác nhau về BI , mỗi đinh ̣ nghiã đề câ ̣p đế n mô ̣t đă ̣c trưng nổ i bâ ̣t của hê ̣ thố ng BI nhưng chung qui lại tất cả đều đề cập đến khả năng hỗ trợ ra quyết định một cách hiệu quả hay BI còn đươ ̣c go ̣i là hê ̣ thố ng hỗ trơ ̣ ra quyế t đinh ̣ (Decision Support Systems Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hoạt đô ̣ng dựa trên cở sở ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thống BI là một tập hợp các quy trình và công nghệ mà các doanh nghiệp dùng để kiểm soát khối lượng dữ liệu khổng lồ, khai phá tri thức giúp cho các doanh nghiệp có thể đưa các quyết định hiệu quả hơn trong hoạt động kinh doanh của mình.
Công nghệ BI (BI technology) cung cấp một cách nhìn toàn cảnh hoạt động của doanh nghiệp từ quá khứ, hiện tại và các dự đoán tương lai với mu ̣c đích là hỗ trợ ra quyết định. BI đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới, đặc biệt là ở châu Âu từ nhiều năm nay. Ở Việt Nam hiện nay vẫn còn đang ở dạng sơ khai, mặc dù thị trường này cũng đã có sự góp mặt của nhiều hañ g như Microsoft, Oracle, Cognos, Business Objects,. Các tổ chức doanh nghiệp tại Việt Nam đang trong giai đoạn chuẩn hóa hệ thống thông tin của tổ chức, gồm có nhiều vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau trong hệ thống quản trị tổ chức.
Mặc dù sự tăng trưởng, trưởng thành của một tổ chức hay còn gọi là tri thức của doanh nghiệp được tích lũy, thể hiện rõ ràng trên hệ thống dữ liệu hoạt động của doanh nghiệp trong quá khứ. Hệ thống trí tuệ doanh nghiệp là giải pháp toàn diện giúp tổ chức/doanh nghiệp chuẩn hóa hệ thống cơ sở dữ liệu quan hệ ở tầng ứng dụng trên nhiều nền tảng khác nhau, tích hợp dữ liệu vào DataWarehouse, phân tích và tích hợp tri thức nghiệp vụ để khai thác thông tin kinh doanh, thể hiện trên hệ thống báo cáo đa tương tác, nhằm giúp đội ngũ nhân viên kinh doanh, các cấp quản lý có thể ra quyết định và triển khai các giải pháp kinh doanh kịp thời trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh ngày nay. Hệ thống khuyến nghị Hệ thống gợi ý có thể đưa ra những mục thông tin phù hợp cho người dùng bằng cách dựa vào dữ liệu về hành vi trong quá khứ của họ để dự đoán những mục thông tin mới trong tương lai mà người dùng có thể thích. Trong hệ thống gợi ý Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Để khách hàng có thể đến và mua được một sản phẩm ưng ý thì một lời tư vấn, một sự trợ giúp là rất quan trọng.
Trong phương thức bán hàng truyền thống những lời tư vấn như thế từ một người bán hàng sẽ tạo ra một lợi thế rất lớn cho cửa hàng. Do đó để phương thức bán hàng qua mạng thực sự phát triển thì bên cạnh các lợi thế vốn có của mình việc có thêm một “người trợ giúp” là hết sức cần thiết. Một hệ thống gợi ý (Recommender System - RS) tốt có thể đóng vai trò như một người trung gian hỗ trợ khách hàng đưa ra các quyết định mua hàng đúng đắn. Bằng cách xác định mục đích và nhu cầu của khách hàng, hệ thống có thể đưa ra một tập hợp các gợi ý giúp cho người mua dễ dàng chọn lựa sản phẩm yêu thích hơn.
Qua đó hiệu suất của việc mua bán hàng trực tuyến được tăng cao một cách đáng kể. Mặc dù vậy, việc xây dựng một hệ thống hoàn chỉnh để tư vấn cho người dùng vẫn còn chưa được quan tâm. Mô ̣t ứng du ̣ng công nghê ̣ thông tin mô tả mô ̣t quy triǹ h tự đô ̣ng trić h xuấ t cá c thông tin có giá tri ̣ẩ n chứa trong mô ̣t khố i lươ ̣ng dữ liê ̣u khổ ng lồ trong bằ ng cách dự đoán (Predictive Information). Có nhiều cách định nghĩa cũng như quan điểm về khai phá dữ liệu (Data Mining) nhưng nhin ̀ chung đó là mô ̣t t huâ ̣t ngữ rô ̣ng thường đươ ̣c sử dụng để mô tả một quá t rình sử dụng các công nghệ , các kỹ thuật khác nhau các ứng dụng phân tích thống kê, học máy để phân tích một khối lượng lớn dữ liê ̣u mô ̣t cách tự đô ̣ng để khám phá đ ược các thông tin có giá trị trong hàng loạt các thông tin và thực hiện bằng cách xây dựng các mô hình khai phá dữ liê ̣u và sử du ̣ng các mô hin ̀ h này để dự đoán các dữ liê ̣u mới.
[8] Trên cơ sở đó có thể nhâ ̣n thấ y đươ ̣c tầ m quan tro ̣ng của hê ̣ thố ng trí tuê ̣ doanh nghiê ̣p (BI) cũng như vai trò của Data Mining trong việc phân tích xử lý dữ liê ̣u. Đó cũng là lý do mà em cho ̣n đề tài “ Kỹ Thuật datamining để Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 khuyến nghị khách hàng trong hệ thống BI (business intelligence) ” với mu ̣c đích là tìm hiể u các k ỹ thuật, trên cơ sở ứng du ̣ng công nghê ̣ thông tin và lơ ̣i ích của việc kết hợp khai phá dữ liệu đ ể khuyến nghị khách hàng trong hê ̣ thố ng BI. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Trong khuôn khổ của luận văn em sẽ thực hiện và giải quyết những vấn đề sau: - Nghiên cứu hệ thống khuyến nghị khách hàng. - Tìm hiểu một số thuật toán khai phá dữ liệu trong hệ thống khuyến nghị.
- Đánh giá thử nghiệm hệ thống khuyến nghị t III. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI - Tìm hiểu các phương pháp/kỹ thuật/thuật toán cho hệ thống khuyến nghị để định hướng nghiên cứu lâu dài và đưa vào thực tiễn. - Phát triển hướng nghiên cứu đưa hệ thống BI khuyến nghị vào triển khai thực tiễn cho các công ty kinh doanh trực tuyến. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến các kỹ thuật khai phá dữ liệu trong hệ thống khuyến nghị.
- Phân tích và tổng hợp lý thuyết - Phương pháp thực nghiệm qua chương trình thử nghiệm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 CHƢƠNG 1: TÌM HIỂU HỆ THỐNG BUSINESS INTELLIGENCE 1. Có rất nhiều định nghĩa về hệ thố ng BI mỗi đinh ̣ ngh ĩa mô tả một đặc trưng nổi bật của hệ thống BI nhưng chung qui la ̣i tấ t cả đề u đề câ ̣p đế n khả năng trơ ̣ giúp ra quyế t đinh ̣ hiê ̣u quả của BI. Dưới đây là mô ̣t số quan điể m về hê ̣ thố ng BI: Stackowiak (2007) đinh ̣ nghiã hê ̣ thố n g BI như mô ̣t quá trình thu nhâ ̣p dữ liê ̣u với khố i lươ ̣ng lớn , phân tích các dữ liê ̣u đó và thể hiê ̣n các kế t quả bằ ng các báo cáo. Kế t quả này có thể sử du ̣ng để quản lý hoă ̣c thực hiê ̣n quyế t đinh ̣ mô ̣t hành đô ̣ng nào đó khi có đươ ̣c các thông tin này.
Cũng theo Cui và các cộng sự (2007) thì BI được xem như là một cách thức cải thiện hiệu quả kinh doanh bằ ng cách khi đã có đươ ̣c các thông tin quan tro ̣ng qua quá triǹ h phân tić h chẳ ng ha ̣n như mă ṭ hàng nào thường đươ ̣c bán cha ̣y nhấ t hay khách hàng nào thường mua h àng với số lượng nhiều… ., từ thông tin đó doanh nghiê ̣p hoă ̣c tổ chức sẽ đưa ra mô ̣t hành đô ̣ng tương ứng với thông tin có đươ ̣c. Như chăm sóc các khách hàng mua với số lươ ̣ng nhiề u , quan tâm đế n các mặt hàng được bán nhiều… ., qua đó mang la ̣i mô ̣t giá tri ̣gia tăng cho tổ chức của min ̀ h hay nói mô ̣t cách khác BI như là phương pháp để cải thiê ̣n hiê ̣u suấ t kinh doanh của các tổ chức/doanh nghiê ̣p nói chung. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Gangadharan và Swamy (2004) xác định BI là kết quả của một quá trình phân tích chi tiết các dữ liệu kinh doanh .