Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Hoạt động môi giới bất động sản là một bộ phận cấu thành của thị trường dịch vụ bất động sản, đóng vai trò kết nối cung - cầu và thúc đẩy tính thanh khoản cho nền kinh tế. Tại Việt Nam, nghề môi giới bất động sản đã được pháp luật công nhận chính thức, song thị trường vẫn tồn tại sự đan xen giữa môi giới chuyên nghiệp và hình thức hoạt động tự phát. Năm 2021, dù chịu ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, hoạt động chuyển nhượng bất động sản vẫn ghi nhận sự gia tăng đột biến, thể hiện qua mức tăng thu thuế khoảng 61,7% so với cùng kỳ (tương đương khoảng 9.500 tỷ đồng), khẳng định vai trò đóng góp ngân sách lớn của thị trường này. Bước sang giai đoạn 2023, thị trường bước vào chu kỳ thanh lọc, đòi hỏi các doanh nghiệp môi giới phải chuẩn hóa quy trình, nâng cao tính pháp lý và năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự.
Công ty Bất động sản Thiên Khôi được thành lập vào đầu năm 2020, hoạt động chuyên sâu trong phân khúc môi giới bất động sản thổ cư. Dù đạt tốc độ mở rộng nhanh chóng, công ty vẫn đối mặt với thách thức về chất lượng nguồn nhân lực khi phần lớn chuyên viên mới bước vào nghề còn thiếu hụt kỹ năng thực chiến và kiến thức chuyên môn bài bản. Đề tài "Hoàn thiện kĩ năng môi giới bất động sản tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi" được tác giả thực hiện nhằm giải quyết yêu cầu cấp thiết về chuẩn hóa và phát triển kỹ năng cho đội ngũ môi giới tại đơn vị.
Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là phân tích, đánh giá thực trạng kỹ năng và công tác đào tạo kỹ năng môi giới tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi giai đoạn 2020 – 2022, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao kỹ năng nghề nghiệp cho chuyên viên. Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về nghề môi giới, vai trò của môi giới bất động sản và khung kỹ năng nghề nghiệp cốt lõi.
- Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh, cơ cấu tổ chức và thực trạng kỹ năng môi giới của chuyên viên tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi.
- Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong quá trình vận dụng kỹ năng môi giới thông qua các thương vụ thực tế.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện kỹ năng môi giới tại doanh nghiệp và kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước.
Đối tượng nghiên cứu là kỹ năng nghề môi giới bất động sản của các chuyên viên môi giới. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi (hội sở Hà Nội và chi nhánh TP. Hồ Chí Minh). Phạm vi nghiên cứu về thời gian bao gồm các dữ liệu hoạt động và giao dịch trong giai đoạn từ tháng 01/2020 đến tháng 12/2022.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và lý luận chuyên ngành kinh tế bất động sản:
- Cơ sở pháp lý: Khoản 2 Điều 3 Luật Kinh doanh Bất động sản năm 2014 quy định môi giới bất động sản là việc làm trung gian cho các bên trong mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, cho thuê mua bất động sản. Thông tư số 11/2015/TT-BXD của Bộ Xây dựng quy định về việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và khung kiến thức sát hạch chuyên môn.
- Khung kỹ năng nghề nghiệp: Đề tài xác định 5 nhóm kỹ năng cơ bản của nhà môi giới bao gồm: kỹ năng thu thập và xử lý thông tin; kỹ năng giao dịch với khách hàng (tiếp nhận thông tin, xử lý cuộc gọi, đàm phán 3 bước); kỹ năng soạn thảo hợp đồng môi giới (hợp đồng khởi điểm/biên bản thỏa thuận và hợp đồng chính thức); kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng làm việc độc lập.
- Mô hình yếu tố ảnh hưởng: Phân chia thành nhóm yếu tố chủ quan (quan điểm của lãnh đạo, năng lực tài chính của doanh nghiệp, đặc điểm nguồn nhân lực) và nhóm yếu tố khách quan (môi trường kinh tế - xã hội, thị trường bất động sản, thị trường lao động, tiến bộ khoa học công nghệ).
Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa định tính và thống kê mô tả:
- Phương pháp thu thập và tổng hợp dữ liệu: Tổng hợp số liệu thứ cấp nội bộ về cơ cấu nhân sự, số lượng giao dịch và giá trị giao dịch của Công ty Bất động sản Thiên Khôi trong giai đoạn 2020 – 2022.
- Phương pháp phân tích - tổng hợp lý thuyết: Phân tích các khái niệm, quy định pháp luật và chuẩn mực kỹ năng nghề nghiệp.
- Phương pháp nghiên cứu điển cứu (Case study): Phân tích quá trình thực hiện các thương vụ môi giới thực tế tại Phòng Trạng Nguyên trong quá trình tác giả thực tập và công tác hơn 4 tháng tại doanh nghiệp.
Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu bao gồm báo cáo nội bộ của Công ty Bất động sản Thiên Khôi, số liệu thống kê thuế chuyển nhượng bất động sản, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và tài liệu giảng dạy chuyên ngành của Khoa Bất động sản và Kinh tế tài nguyên - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về kĩ năng môi giới trong hoạt động môi giới bất động sản
Chương 1 làm rõ bản chất của hoạt động môi giới bất động sản. Tác giả nhấn mạnh đối tượng của hoạt động môi giới không chỉ đơn thuần là tài sản vật chất mà là các quyền hợp pháp liên quan đến bất động sản (quyền sử dụng đất, quyền sở hữu công trình, quyền chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp). Hoạt động môi giới đóng 3 vai trò chính: làm cầu nối cung - cầu nhằm giảm thiểu chi phí tìm kiếm; đảm bảo chất lượng và tính pháp lý của bất động sản giao dịch; thúc đẩy sự minh bạch và hỗ trợ hoàn thiện chính sách quản lý của Nhà nước.
Tác giả phân biệt rõ nhà môi giới chuyên nghiệp (được đào tạo, có chứng chỉ hành nghề, am hiểu pháp luật và định giá) với hoạt động "cò đất" tự phát, thiếu chuẩn mực đạo đức. Về kỹ năng nghề nghiệp, chương này phân tích chi tiết:
- Kỹ năng thu thập, xử lý thông tin: Yêu cầu thông tin phải đáp ứng tính phù hợp, chính xác, đầy đủ, kịp thời và dễ hiểu. Đối tượng thông tin cần thu thập bao gồm nguồn cung - cầu, pháp lý (sổ đỏ/sổ hồng, quy hoạch 1/500, 1/2000), hiện trạng kỹ thuật và yếu tố phong thủy.
- Kỹ năng giao dịch và đàm phán: Phân loại thông tin cần thu thập theo từng chủ thể (bên bán, bên mua, bên cho thuê, bên thuê). Quy trình đàm phán gồm 3 bước: Chuẩn bị (thông tin, năng lực, thời gian, địa điểm, mục tiêu, phương án); Diễn ra đàm phán (tạo ấn tượng 30 giây đầu, lắng nghe chủ đích, nghệ thuật đặt câu hỏi, tháo gỡ bế tắc); Kết thúc đàm phán (thống nhất điều khoản, chuẩn bị hợp đồng).
- Kỹ năng soạn thảo hợp đồng: Quy định rõ các điều khoản về quyền, nghĩa vụ, điều kiện vô hiệu, giá bán, mức hoa hồng và phương thức giải quyết tranh chấp. Phân định rõ vai trò của biên bản thỏa thuận (hợp đồng khởi điểm đặt cọc) và hợp đồng công chứng chính thức.
- Kỹ năng làm việc nhóm và làm việc độc lập: Phối hợp nhóm giúp tối ưu hóa quy trình từ tìm kiếm nguồn hàng, marketing đến dẫn khách và chốt giao dịch; kỹ năng độc lập giúp chuyên viên tự quản lý thời gian, lập kế hoạch và nâng cao kỷ luật bản thân.
Chương 2: Thực trạng đào tạo kĩ năng môi giới tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi
Chương 2 giới thiệu tổng quan về Công ty Bất động sản Thiên Khôi (tên giao dịch: THIEN KHOI SERVICE AND TRADING LIMITED LIABILITY COMPANY), thành lập ngày 01/01/2020 do ông Nguyễn Thành Dũng làm Chủ tịch. Hội sở chính đặt tại Tầng 5 tòa VTC – 18 Tam Trinh, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Đến năm 2022, công ty phát triển 4 chi nhánh tại Hà Nội (Hoàng Cầu, Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Văn Lộc, Hồng Tiến) và 1 chi nhánh tại TP. Hồ Chí Minh (56 Trương Định, Phường 7, Quận 3, khai trương ngày 26/08/2020 với diện tích 1.200 m²).
Cơ cấu tổ chức của Thiên Khôi vận hành theo mô hình hai trục song song:
- Trục Khối/Phòng: Giám đốc khối -> Trưởng phòng -> Đội trưởng -> Chuyên viên/Học viên. Phòng Thư ký trực thuộc Chủ tịch phụ trách hành chính, nhân sự, quỹ.
- Trục Kinh đô: Bá tước -> Nam tước -> Nhóm trưởng -> Chuyên viên (Đầu khách/Đầu chủ).
Kết quả hoạt động kinh doanh và số lượng giao dịch của công ty trong giai đoạn 2020 – 2022 được tổng hợp tại bảng dưới đây:
| Năm |
Số lượng BĐS giao dịch bình quân (căn/ngày) |
Tổng giá trị BĐS giao dịch (nghìn tỷ đồng/năm) |
| 2020 |
10 |
16,0 |
| 2021 |
17 |
23,0 |
| 2022 |
25 |
37,9 |
Về thực trạng triển khai các kỹ năng môi giới tại công ty:
- Kỹ năng thông tin: Đào tạo chuyên viên chuẩn hóa cách lưu danh bạ khách hàng (Tên + Khu vực + Diện tích + Mặt tiền + Tầm tài chính + Hướng). Đào tạo quy chuẩn đọc thông số nhà, khảo sát thực tế theo tuyến đường, định vị bán kính đăng tin quanh 1,5 km tính từ trung tâm khu vực mục tiêu, tập trung phân khúc ban đầu từ 3 – 6 tỷ đồng. Cấu trúc tin đăng gồm 7 thành phần: Tiêu đề (Bán nhà/đất + Địa chỉ + Vẻ đẹp + Ngõ ngách + Tiện ích + Thông số + Giá tiền).
- Kỹ năng giao dịch khách hàng: Chuyên viên thực hiện vòng đào tạo thực chiến với chỉ tiêu 200 tin đăng trên mạng xã hội và website. Quy trình dẫn khách bắt buộc phải ký phiếu xem nhà và chụp ảnh minh chứng tại hiện trường để phòng tránh hiện tượng cắt cầu môi giới. Nhận diện các dấu hiệu khách thích bất động sản (xin gặp chủ trả giá, tự ý đi xem lại, dẫn người thân đến xem, tra cứu quy hoạch lân cận).
- Phân tích thương vụ thực tế:
- Thương vụ nhà Hào Nam (Đống Đa): Chuyên viên Phạm Thanh Thủy nhận biết dấu hiệu khách thích nhà, phối hợp cùng Đầu chủ và Trưởng nhóm thuyết phục khách quay lại đàm phán ngay trong sáng, chốt thành công sau 2 tiếng thương lượng.
- Thương vụ nhà gần nửa triệu USD tại Cầu Giấy: Chuyên viên Vũ Văn Sơn kiên trì chăm sóc khách hàng trong 2 tháng, bám sát diễn biến giảm giá của chủ nhà để tổ chức đàm phán và hoàn tất giao dịch.
Chương 3: Các giải pháp nhằm hoàn thiện kĩ năng môi giới tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi
Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện kỹ năng môi giới:
- Hoàn thiện công tác đào tạo nội bộ: Nâng cao chất lượng giáo trình và quy chuẩn hóa các khóa đào tạo miễn phí hàng tuần cho học viên mới; tăng cường sự tham gia của các đào tạo gia có kinh nghiệm thực chiến (Đầu chủ, Giám đốc); tổ chức đào tạo chuyên sâu về pháp lý (đọc hiểu 4 trang sổ đỏ, kiểm tra quy hoạch phân khu 1/500 và 1/2000, tính toán thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ).
- Nâng cao kỹ năng cá nhân của chuyên viên: Rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc khi xử lý tình huống phát sinh qua điện thoại; nâng cao nghệ thuật đàm phán, kỹ năng xử lý bế tắc bằng giải pháp "đường vòng"; phát triển tư duy làm việc độc lập song song với tuân thủ kỷ luật nhóm.
- Ứng dụng công nghệ và quản trị: Tối ưu hóa hệ sinh thái website và phần mềm dữ liệu nội bộ của công ty nhằm quản lý nguồn hàng và kiểm soát tương tác nhân sự nhanh chóng, minh bạch.
- Kiến nghị với cơ quan Nhà nước: Hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh bất động sản; siết chặt công tác sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề môi giới theo Thông tư 11/2015/TT-BXD nhằm loại bỏ các hành vi gian lận trên thị trường; công khai và minh bạch hóa cơ sở dữ liệu quy hoạch đất đai.
Kết quả và đóng góp
Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể dựa trên số liệu và khảo sát thực tế:
- Phản ánh chi tiết tốc độ tăng trưởng quy mô giao dịch của Công ty Bất động sản Thiên Khôi từ 10 căn/ngày (tổng giá trị 16 nghìn tỷ đồng) năm 2020 lên 25 căn/ngày (tổng giá trị 37,9 nghìn tỷ đồng) năm 2022.
- Hệ thống hóa các quy chuẩn đào tạo thực chiến đặc thù của doanh nghiệp môi giới thổ cư, bao gồm: quy tắc khoanh vùng bán kính đăng tin 1,5 km, cấu trúc chuẩn 7 thành phần của tin đăng bất động sản, chỉ tiêu 200 tin đăng thực chiến, và quy trình xử lý thông tin khách hàng đa tầng.
- Làm rõ mô hình tổ chức bộ máy hai trục (Khối/Phòng và Kinh đô) cùng cơ chế phối hợp tác chiến giữa Đầu khách - Đầu chủ - Ban quản lý trong quá trình xử lý thương vụ.
Về mặt đóng góp, đề tài cung cấp một nghiên cứu trường hợp cụ thể về mô hình doanh nghiệp môi giới thổ cư ứng dụng công nghệ tại Việt Nam giai đoạn 2020 – 2022, kết nối giữa lý thuyết đào tạo kỹ năng kinh doanh với thực tiễn giải quyết giao dịch bất động sản thực tế.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi thời gian thực tập tốt nghiệp (hơn 4 tháng); đối tượng khảo sát tập trung chủ yếu vào loại hình bất động sản thổ cư nội đô tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh; dữ liệu chưa bao quát sang phân khúc bất động sản dự án, nghỉ dưỡng hoặc khu công nghiệp.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá định lượng về mức độ hài lòng của khách hàng đối với năng lực chuyên viên môi giới; phân tích tác động của các quy định sửa đổi trong Luật Kinh doanh Bất động sản mới đối với tiêu chuẩn đào tạo kỹ năng nghề nghiệp.
Giá trị tham khảo
Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:
- Sinh viên chuyên ngành Bất động sản, Kinh tế tài nguyên và Quản trị kinh doanh dịch vụ đang thực hiện chuyên đề thực tập tốt nghiệp hoặc nghiên cứu về thị trường dịch vụ bất động sản.
- Các nhân sự mới bước vào nghề môi giới bất động sản thổ cư, cung cấp tài liệu tham khảo về quy trình khảo sát nhà, cấu trúc viết tin đăng, kỹ thuật tiếp nhận cuộc gọi và quy trình phối hợp đội nhóm chốt giao dịch.
- Các nhà quản lý sàn giao dịch bất động sản trong việc tham khảo mô hình cơ cấu tổ chức hai trục và khung chương trình đào tạo chuyên viên thực chiến.
Câu hỏi thường gặp
1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và tập trung vào phân khúc bất động sản nào?
Khóa luận nghiên cứu tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi (thành lập ngày 01/01/2020), tập trung chuyên sâu vào dịch vụ tư vấn môi giới bất động sản thổ cư tại thị trường Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
2. Cơ cấu tổ chức của Công ty Bất động sản Thiên Khôi có điểm gì đặc thù?
Công ty tổ chức bộ máy nhân sự theo hai cấp song song: cấp Khối/Phòng (đứng đầu là Giám đốc khối, Trưởng phòng) và cấp Kinh đô (đứng đầu là Bá tước, Nam tước, Nhóm trưởng), có sự tách biệt rõ ràng giữa bộ phận Đầu chủ (quản lý nguồn hàng) và Đầu khách (chuyên viên chăm sóc khách hàng).
3. Kết quả giao dịch của Công ty Thiên Khôi giai đoạn 2020 – 2022 đạt mức tăng trưởng như thế nào?
Số lượng giao dịch bình quân tăng từ 10 căn/ngày (năm 2020) lên 17 căn/ngày (năm 2021) và đạt 25 căn/ngày (năm 2022). Tổng giá trị bất động sản giao dịch tăng tương ứng từ 16 nghìn tỷ đồng (2020) lên 23 nghìn tỷ đồng (2021) và 37,9 nghìn tỷ đồng (2022).
4. Hai thương vụ thực tế nào được phân tích chi tiết trong khóa luận?
Khóa luận phân tích 2 thương vụ: thương vụ chốt thành công căn nhà tại Hào Nam (Đống Đa) của chuyên viên Phạm Thanh Thủy sau 2 tiếng đàm phán, và thương vụ chốt căn nhà gần nửa triệu USD tại Cầu Giấy của chuyên viên Vũ Văn Sơn cùng Đầu chủ Nguyễn Công Lập sau 2 tháng chăm sóc khách hàng.
5. Khung kỹ năng môi giới cốt lõi được tác giả hệ thống hóa gồm những kỹ năng nào?
Khung kỹ năng gồm 5 nhóm: kỹ năng thu thập và xử lý thông tin; kỹ năng giao dịch với khách hàng (qua điện thoại, đàm phán 3 bước); kỹ năng soạn thảo hợp đồng môi giới; kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng làm việc độc lập.
Kết luận
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Uông Nhật Long đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về nghề môi giới bất động sản và phản ánh bức tranh thực tiễn về công tác đào tạo, phát triển kỹ năng tại Công ty Bất động sản Thiên Khôi giai đoạn 2020 – 2022. Nghiên cứu chỉ ra vai trò then chốt của các kỹ năng thực chiến (xử lý thông tin, đàm phán, pháp lý, tác chiến đội nhóm) đối với hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp môi giới thổ cư. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất có giá trị ứng dụng thực tiễn, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp cho đội ngũ môi giới và thúc đẩy sự minh bạch của thị trường bất động sản.