Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp Của Cán Bộ Quản Lý Cấp Huyện

Khám phá luận văn thạc sĩ USSH về kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện, nâng cao hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ưng
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Quang Uẩn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp Của Cán Bộ Quản Lý Cấp Huyện
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Dự kiến cấu trúc của luận văn
• Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Nghiên cứu ở trong nước
• 1.3. Một số vấn đề lý luận cơ bản
• 1.3.1. Lý luận giao tiếp trong quản lý
• 1.3.2. Lý luận về tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý
• 1.3.3. Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 1.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu
• 2.1.1. Vài nét về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.2. Chọn mẫu khách thể nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp luận chỉ đạo việc nghiên cứu
• 2.3. Tiến trình tổ chức nghiên cứu
• 2.4. Nghiên cứu lý luận
• 2.5. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.5.1. Xử lý số liệu thực trạng
• 2.5.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.5.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
• 2.5.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 2.6. Các giai đoạn nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
• 3.1. Thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.1.1. Vài nét về khách thể điều tra
• 3.1.2. Ý nghĩa của việc giải quyết các tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.1.3. Những khả năng cán bộ quản lý cần có trong việc giải quyết các tình huống quản lý cấp huyện
• 3.1.4. Những khó khăn trong giao tiếp cán bộ quản lý cấp huyện thường gặp
• 3.1.5. Tiến hành các bước kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.1.6. Kết quả phân tích các kỹ năng cụ thể trong từng nhóm kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.1.7. Kết quả giải bài tập tình huống thực hiện các kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.1.8. Đánh giá chung về thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.2. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.2.1. Nhận thức về sự cần thiết rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.3. Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.3.1. Cơ sở xuất phát để đề ra các biện pháp rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.3.2. Các biện pháp cơ bản rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3.4. Kiểm chứng về mức độ cần thiết, mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất nhằm rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện
• 3.4. Phân tích chân dung tâm lý điển hình của cán bộ quản lý cấp huyện
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp Của Cán Bộ Quản Lý Cấp Huyện

Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp là một trong những yếu tố quan trọng giúp cán bộ quản lý cấp huyện thực hiện hiệu quả nhiệm vụ của mình. Giao tiếp không chỉ là việc trao đổi thông tin mà còn là quá trình xây dựng mối quan hệ, điều chỉnh hành vi và tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng. Việc nâng cao kỹ năng này sẽ giúp cán bộ quản lý giải quyết các tình huống phức tạp trong công việc hàng ngày.

1.1. Định nghĩa và vai trò của kỹ năng giao tiếp trong quản lý

Kỹ năng giao tiếp trong quản lý được hiểu là khả năng truyền đạt thông tin, lắng nghe và phản hồi một cách hiệu quả. Vai trò của kỹ năng này không chỉ giúp cán bộ quản lý truyền đạt ý tưởng mà còn tạo ra sự kết nối với cộng đồng, từ đó nâng cao hiệu quả công việc.

1.2. Tầm quan trọng của kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp

Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp giúp cán bộ quản lý ứng phó với các tình huống phát sinh trong quá trình làm việc. Điều này không chỉ giúp giải quyết vấn đề mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía nhân dân, góp phần xây dựng hình ảnh tích cực cho chính quyền địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp Của Cán Bộ Quản Lý Cấp Huyện

Cán bộ quản lý cấp huyện thường phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình giao tiếp. Những thách thức này có thể đến từ sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, hoặc thậm chí là sự thiếu hụt thông tin. Việc nhận diện và hiểu rõ những thách thức này là bước đầu tiên để cải thiện kỹ năng giao tiếp.

2.1. Khó khăn trong việc lắng nghe và phản hồi

Một trong những khó khăn lớn nhất là khả năng lắng nghe và phản hồi một cách hiệu quả. Cán bộ quản lý cần phải chú ý đến ngôn ngữ cơ thể và cảm xúc của người đối diện để có thể đưa ra phản hồi phù hợp.

2.2. Sự khác biệt trong văn hóa giao tiếp

Sự khác biệt về văn hóa có thể tạo ra những hiểu lầm trong giao tiếp. Cán bộ quản lý cần phải nắm rõ các yếu tố văn hóa để có thể giao tiếp hiệu quả với các đối tượng khác nhau.

III. Phương Pháp Nâng Cao Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp

Để nâng cao kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp, cán bộ quản lý cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng cá nhân mà còn tạo ra môi trường giao tiếp tích cực trong tổ chức.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp

Các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng giao tiếp sẽ giúp cán bộ quản lý nâng cao khả năng giải quyết tình huống. Việc tham gia các khóa học này sẽ cung cấp cho họ những kiến thức và kỹ năng cần thiết.

3.2. Thực hành qua các tình huống mô phỏng

Thực hành qua các tình huống mô phỏng giúp cán bộ quản lý rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống trong môi trường an toàn. Điều này giúp họ tự tin hơn khi đối mặt với các tình huống thực tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp

Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Việc áp dụng những kỹ năng này trong công việc hàng ngày sẽ giúp cán bộ quản lý nâng cao hiệu quả công việc và tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

4.1. Các tình huống giao tiếp thường gặp trong quản lý

Cán bộ quản lý thường gặp phải các tình huống như giải quyết khiếu nại, tổ chức hội nghị, hoặc xử lý các vấn đề phát sinh trong cộng đồng. Mỗi tình huống đều yêu cầu kỹ năng giao tiếp khác nhau.

4.2. Kết quả đạt được từ việc nâng cao kỹ năng giao tiếp

Việc nâng cao kỹ năng giao tiếp sẽ giúp cán bộ quản lý giải quyết các vấn đề một cách hiệu quả hơn, từ đó tạo ra sự tin tưởng từ phía nhân dân và nâng cao hình ảnh của chính quyền địa phương.

V. Kết Luận Về Kỹ Năng Giải Quyết Tình Huống Giao Tiếp Của Cán Bộ Quản Lý Cấp Huyện

Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp là một yếu tố không thể thiếu đối với cán bộ quản lý cấp huyện. Việc nâng cao kỹ năng này không chỉ giúp họ thực hiện tốt nhiệm vụ mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với cộng đồng. Tương lai của kỹ năng này sẽ phụ thuộc vào sự đầu tư và bồi dưỡng liên tục.

5.1. Tương lai của kỹ năng giao tiếp trong quản lý

Kỹ năng giao tiếp sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh xã hội phát triển. Cán bộ quản lý cần phải liên tục cập nhật và nâng cao kỹ năng của mình để đáp ứng yêu cầu công việc.

5.2. Đề xuất các biện pháp cải thiện kỹ năng giao tiếp

Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lý để nâng cao kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp. Điều này sẽ giúp họ tự tin hơn trong công việc và tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh quản lý hành chính nhà nước ngày càng phức tạp, kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả công tác quản lý. Tỉnh Thanh Hóa, với diện tích 11.136,3 km² và dân số khoảng 3,68 triệu người (năm 2006), gồm 27 huyện, thị xã và thành phố, đại diện cho một vùng đa dạng về địa lý và văn hóa, là địa bàn nghiên cứu điển hình cho việc khảo sát kỹ năng này. Nghiên cứu tập trung vào cán bộ quản lý UBND cấp huyện tại ba đơn vị đại diện cho các vùng miền núi trung du, đồng bằng ven biển và thành phố, nhằm đánh giá thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp trong quản lý hành chính địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hóa lý luận về kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp, khảo sát thực trạng kỹ năng của cán bộ quản lý cấp huyện, đồng thời đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả kỹ năng này. Thời gian nghiên cứu kéo dài khoảng 2 năm, tập trung vào các huyện Vĩnh Lộc, Quảng Xương và Thành phố Thanh Hóa. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao năng lực quản lý, cải thiện hiệu quả giao tiếp trong bộ máy hành chính, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết giao tiếp trong quản lý và lý thuyết về kỹ năng giải quyết tình huống. Lý thuyết giao tiếp trong quản lý nhấn mạnh giao tiếp là quá trình trao đổi thông tin, cảm xúc và ảnh hưởng qua lại giữa cán bộ quản lý và đối tượng quản lý nhằm xây dựng và điều chỉnh hành vi quản lý. Các khái niệm trọng tâm bao gồm: giao tiếp trực tiếp và gián tiếp, giao tiếp chính thức và không chính thức, cùng các đặc điểm như tính quyết đoán, tính đồng cảm và phong cách giao tiếp linh hoạt.

Lý thuyết về kỹ năng giải quyết tình huống tập trung vào quá trình nhận thức, phân tích, đề xuất và lựa chọn giải pháp tối ưu để xử lý các tình huống phát sinh trong quản lý. Cấu trúc tâm lý kỹ năng được phân thành 5 nhóm thành phần: nhận thức vấn đề, huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm, đề ra phương án giải quyết, quyết định chọn phương án và đánh giá, rút kinh nghiệm. Mức độ kỹ năng được phân loại từ kém đến tốt dựa trên khả năng vận dụng tri thức và kinh nghiệm trong thực tiễn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm khảo sát thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện tại ba địa bàn tỉnh Thanh Hóa, với cỡ mẫu khoảng 150 cán bộ thuộc các phòng, ban và UBND cấp huyện, được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.

Phương pháp thu thập dữ liệu gồm: bảng hỏi trưng cầu ý kiến, bài tập mô phỏng tình huống giao tiếp thực tế, quan sát và phỏng vấn sâu. Phân tích dữ liệu sử dụng các kỹ thuật thống kê mô tả, kiểm định t-test, phân tích tương quan và hồi quy đa biến, được thực hiện bằng phần mềm SPSS. Timeline nghiên cứu kéo dài 24 tháng, bao gồm các giai đoạn: thu thập tài liệu lý luận, khảo sát thực địa, xử lý số liệu và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp còn hạn chế: Khoảng 65% cán bộ quản lý cấp huyện đạt mức độ kỹ năng trung bình và khá, trong khi chỉ khoảng 15% đạt mức độ tốt. Mức độ kém và yếu chiếm khoảng 20%, phản ánh sự chưa đồng đều trong năng lực giao tiếp.

2. Ảnh hưởng của trình độ đào tạo và thâm niên: Cán bộ có trình độ đại học trở lên và thâm niên quản lý trên 5 năm có kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp cao hơn 25% so với nhóm còn lại. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của đào tạo và kinh nghiệm trong việc nâng cao kỹ năng.

3. Yếu tố khách quan tác động mạnh: Thông tin không đầy đủ, áp lực thời gian và đặc điểm văn hóa địa phương là những yếu tố khách quan ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết tình huống giao tiếp, với tỷ lệ ảnh hưởng ước tính trên 30%.

4. Khó khăn trong xử lý các tình huống phức tạp: Khoảng 40% cán bộ gặp khó khăn khi xử lý các tình huống giao tiếp liên quan đến mâu thuẫn nội bộ và yêu cầu công việc không phù hợp, dẫn đến hiệu quả quản lý giảm sút.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện chưa đồng đều và còn nhiều hạn chế, nhất là trong các tình huống phức tạp và áp lực cao. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thiếu hụt về đào tạo chuyên sâu, kinh nghiệm thực tiễn và sự chuẩn bị chưa đầy đủ về kiến thức quản lý giao tiếp. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với xu hướng chung về nhu cầu nâng cao kỹ năng mềm trong quản lý hành chính công.

Việc áp dụng mô hình 5 bước giải quyết tình huống giao tiếp giúp cán bộ có quy trình rõ ràng, tuy nhiên, trong thực tế, sự linh hoạt và sáng tạo trong tư duy là yếu tố quyết định thành công. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố mức độ kỹ năng và bảng so sánh ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan, khách quan, giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và nguyên nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng giao tiếp và giải quyết tình huống: Tập trung vào cán bộ quản lý cấp huyện, đặc biệt là nhóm có trình độ và kinh nghiệm thấp, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng thực hành. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, do Sở Nội vụ phối hợp với các trường đào tạo tổ chức.

2. Xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn và bài tập mô phỏng tình huống thực tế: Giúp cán bộ luyện tập kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp đa dạng, tăng cường khả năng ứng biến linh hoạt. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý đào tạo, hoàn thành trong 6 tháng.

3. Thiết lập hệ thống hỗ trợ thông tin và tư vấn chuyên môn: Cung cấp kênh thông tin chính xác, kịp thời cho cán bộ quản lý trong quá trình xử lý tình huống, giảm áp lực thời gian và nâng cao hiệu quả giải quyết. Thời gian triển khai 9 tháng, do UBND tỉnh chủ trì.

4. Khuyến khích xây dựng văn hóa giao tiếp tích cực trong tổ chức: Thúc đẩy môi trường làm việc thân thiện, cởi mở, tăng cường sự đồng cảm và quyết đoán trong giao tiếp quản lý. Các đơn vị cấp huyện phối hợp thực hiện, lộ trình 18 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý cấp huyện và các cấp tương đương: Nhận thức rõ hơn về kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp, áp dụng quy trình và kỹ thuật nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

2. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan đào tạo: Sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chương trình đào tạo, chính sách phát triển nguồn nhân lực quản lý hành chính công.

3. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành tâm lý học, quản lý công: Tham khảo lý thuyết và phương pháp nghiên cứu thực tiễn về kỹ năng giao tiếp và giải quyết tình huống trong quản lý.

4. Các tổ chức, doanh nghiệp có bộ phận quản lý cấp trung: Áp dụng mô hình và kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp để nâng cao năng lực quản lý, cải thiện môi trường làm việc.

Câu hỏi thường gặp

1. Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp là gì?
   Là khả năng vận dụng tri thức, kinh nghiệm để nhận diện, phân tích và lựa chọn giải pháp phù hợp nhằm xử lý các tình huống giao tiếp phát sinh trong quản lý, giúp duy trì hiệu quả hoạt động.

2. Tại sao kỹ năng này quan trọng với cán bộ quản lý cấp huyện?
   Bởi cán bộ cấp huyện là cầu nối giữa chính sách cấp trên và thực tiễn địa phương, kỹ năng giao tiếp tốt giúp họ xử lý mâu thuẫn, truyền đạt thông tin hiệu quả, nâng cao chất lượng quản lý.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp?
   Bao gồm yếu tố chủ quan như trình độ đào tạo, kinh nghiệm, tư duy sáng tạo và yếu tố khách quan như thông tin, áp lực thời gian, đặc điểm văn hóa địa phương.

4. Làm thế nào để nâng cao kỹ năng này cho cán bộ quản lý?
   Thông qua đào tạo chuyên sâu, thực hành mô phỏng tình huống, xây dựng môi trường giao tiếp tích cực và hỗ trợ thông tin kịp thời.

5. Quy trình giải quyết tình huống giao tiếp gồm những bước nào?
   Bao gồm nhận thức vấn đề, huy động vốn hiểu biết, đề ra phương án, chọn phương án tối ưu và đánh giá, rút kinh nghiệm sau khi thực hiện.

Kết luận

• Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện tại Thanh Hóa còn nhiều hạn chế, chưa đồng đều, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.
• Trình độ đào tạo, thâm niên và kinh nghiệm là những yếu tố chủ chốt tác động tích cực đến kỹ năng này.
• Yếu tố khách quan như thông tin, áp lực thời gian và văn hóa địa phương cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng giải quyết tình huống.
• Nghiên cứu đề xuất mô hình 5 bước và 5 nhóm kỹ năng thành phần làm cơ sở để xây dựng các chương trình đào tạo và cải thiện kỹ năng.
• Các bước tiếp theo cần triển khai đào tạo, xây dựng tài liệu hướng dẫn và hệ thống hỗ trợ thông tin nhằm nâng cao năng lực cán bộ quản lý cấp huyện, góp phần phát triển quản lý hành chính địa phương hiệu quả hơn.

Hành động ngay hôm nay: Các cơ quan quản lý và đào tạo cần phối hợp triển khai các giải pháp nâng cao kỹ năng giao tiếp cho cán bộ quản lý cấp huyện, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển bền vững của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------*------------ NGUYỄN THỊ ƯNG KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG GIAO TIẾP CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP HUYỆN LUẬN VĂN THẠC SỸ TÂM LÝ HỌC Hà Nội, năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------*------------ NGUYỄN THỊ ƯNG KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG GIAO TIẾP CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP HUYỆN LUẬN VĂN THẠC SỸ TÂM LÝ HỌC CHUYÊN NGÀNH: TÂM LÝ HỌC MÃ SỐ: 603180 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS NGUYỄN QUANG UẨN Hà Nội, năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Mở đầu . Tính cấp thiết của đề tài . Mục đích nghiên cứu . Khách thể nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Giới hạn phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu . Dự kiến cấu trúc của luận văn. Lịch sử nghiên cứu vấn đề. Nghiên cứu ở nước ngoài . Nghiên cứu ở trong nước . Một số vấn đề lý luận cơ bản . Lý luận giao tiếp trong quản lý . Lý luận về tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý . Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Tổ chức và phương pháp nghiên cứu . Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu . Vài nét về địa bàn nghiên cứu . Chọn mẫu khách thể nghiên cứu . Phương pháp luận chỉ đạo việc nghiên cứu . Tiến trình tổ chức nghiên cứu . Nghiên cứu lý luận . Tổ chức khảo sát thực trạng. Xử lý số liệu thực trạng . Các phương pháp nghiên cứu . Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận . Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn . 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các giai đoạn nghiên cứu . Kết quả nghiên cứu thực trạng và đề xuất biện pháp . Thực trạng kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Vài nét về khách thể điều tra . Ý nghĩa của việc giải quyết các THGT của CBQL cấp huyện . Những khả năng cán bộ quản lý cần có trong việc giải quyết các tình huống quản lý cấp huyện . Những khó khăn trong giao tiếp cán bộ quản lý cấp huyện thường gặp . Tiến hành các bước KNGQTHGT của cán bộ quản lý cấp huyện. Kết quả phân tích các kỹ năng cụ thể trong từng nhóm KNGQTHGT của cán bộ quản lý cấp huyện . Kết quả giải bài tập tình huống thực hiện các kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Đánh giá chung về thực trạng KNGQTHGT của CBQL cấp huyện . Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Nhận thức về sự cần thiết rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Cơ sở xuất phát để đề ra các biện pháp rèn luyện kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện . Các biện pháp cơ bản rèn luyện KNGQTHGT của CBQL cấp huyện . Mối quan hệ giữa các biện pháp . Kiểm chứng về mức độ cần thiết, mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất nhằm rèn luyện KNGQTHGT của cán bộ quản lý cấp huyện . Phân tích chân dung tâm lý điển hình của cán bộ quản lý cấp huyện. 101 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 111 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 119 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT CBQL Cán bộ quản lý QLHCNN Quản lý hành chính Nhà nước QL Quản lý LLCT Lý luận chính trị KN Kỹ năng KNGQTH Kỹ năng giải quyết tình huống KNGQTHGT Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp Nxb Nhà xuất bản THGT Tình huống giao tiếp UBND Ủy ban nhân dân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mở đầu 1. Tính cấp thiết của đề tài - Về mặt lý luận: Giao tiếp là hoạt động không thể thiếu trong cuộc sống con người, nhờ giao tiếp mà con người ngày càng hoàn thiện “chất người” và tạo nên mối quan hệ xã hội đồng thời thúc đẩy xã hội phát triển. Giao tiếp cũng có vai trò quan trọng trong sự hình thành kỹ năng nghề nghiệp. Đối với cá nhân, giao tiếp là một trong những yếu tố quyết định trực tiếp tới sự hình thành và phát triển tâm lý, nhân cách, nhờ giao tiếp mà cá nhân hình thành và phát triển được phẩm chất và năng lực nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu của xã hội. Trong tâm lý học quản lý, con người được coi là yếu tố trung tâm xuyên suốt quá trình quản lý, con người vừa là chủ thể, vừa là đối tượng, vừa là quan hệ quản lý, sự tiếp xúc tâm lý giữa người cán bộ quản lý với đối tượng quản lý - cá nhân và tập thể trong quản lý là quá trình giao tiếp. Trong hoạt động quản lý, giao tiếp là mối quan hệ tiếp xúc giữa con người với nhau giữ một chức năng chủ yếu là thu nhận, trao đổi thông tin để xây dựng, điều chỉnh hành vi của bản thân giữa người quản lý và người được quản lý, thông qua giao tiếp, những kế hoạch, quyết định của nhà quản lý được hình thành, triển khai và thực hiện. Quá trình giao tiếp trong quản lý là hoạt động hai chiều hết sức năng động và phức tạp, vì vậy trong công tác quản lý luôn xuất hiện những sự kiện, vụ việc, hoàn cảnh, tình huống có vấn đề bắt buộc người quản lý phải ứng phó, giải quyết. Nghĩa là tình huống giao tiếp trong quản lý về bản chất là những tình huống có vấn đề nảy sinh trong hoạt động lãnh đạo, quản lý. Vì vậy, kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp trong quản lý là những mặt không thể thiếu đối với người làm công tác quản lý. Việc nghiên cứu những vấn đề lý luận về kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của người cán bộ quản lý có ý nghĩa rất quan trọng. - Về mặt thực tiễn: Nghị quyết Trung ương 3 (Khoá VIII) đặt ra việc xây dựng và thực hiện thiết chế dân chủ ở cơ sở. Đến nay hệ thống chính quyền từ Trung ương tới địa phương đang ngày càng hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội, cùng với sự hoàn thiện đó, đòi hỏi phải có một hệ thống tổ chức và cán bộ lãnh đạo, quản lý đáp ứng được yêu cầu của công việc trong quá trình vận hành bộ máy chính quyền các cấp. Trước yêu cầu đổi mới của công tác quản lý, người cán bộ quản lý cần phải có trình độ, năng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lực, phải được đào tạo cơ bản, phải được bồi dưỡng thường xuyên về lý luận và nghiệp vụ quản lý để tiêu chuẩn hoá về mọi mặt, đặc biệt là KNGQTHGT trong quá trình quản lý mới hoàn thành tốt các chức năng nhiệm vụ của mình. Trên thực tế, vấn đề kỹ năng giao tiếp, KNGQTHGT của cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện nay đang trở thành đề tài được xã hội quan tâm. Báo chí đã đăng tải nhiều tấm gương cán bộ lãnh đạo, quản lý của các cấp chính quyền là điển hình tiên tiến, anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới…nhưng cũng không ít các trang báo có nội dung phản ánh việc cán bộ chưa có kỹ năng giao tiếp với quần chúng nhân dân, chưa gắn bó với đời sống nhân dân, cán bộ lãnh đạo làm việc chưa đạt hiệu quả, chưa kêu gọi được nhân dân chung tay vào xây dựng đất nước. Những hạn chế trong quá trình hoạt động, lãnh đạo, quản lý của cán bộ một phần do sự hạn chế về khả năng giao tiếp và kỹ năng giải quyết các tình huống giao tiếp. Bên cạnh đó việc phân cấp, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo không đúng chuyên môn nghiệp vụ và những cán bộ lãnh đạo trẻ chưa có kinh nghiệm, kỹ năng trong việc giải quyết các tình huống giao tiếp khi lãnh đạo, quản lý cũng là một vấn đề cần phải quan tâm. Vì vậy, yêu cầu về KNGQTHGT là không thể thiếu đối với người làm công tác quản lý. Trong khi đó, KNGQTHGT của CBQL vừa bị ảnh hưởng bởi các điều kiện của thực tại khách quan, vừa bị ảnh hưởng bởi các nhân tố chủ quan của chủ thể nhận thức như vốn kiến thức, kinh nghiệm, trình độ đào tạo, thâm niên làm quản lý, độ tuổi, năng lực hoạt động thực tiễn của mỗi người. Thực trạng đó đã thúc đẩy chúng tôi nghiên cứu vấn đề kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp trong quản lý, trong đó cán bộ quản lý UBND cấp huyện là đối tượng nghiên cứu. Đề tài nhằm đánh giá thực trạng và đề ra biện pháp nâng cao kết quả của việc rèn luyện kỹ năng này cho cán bộ quản lý UBND huyện, đồng thời làm rõ hơn lý luận về kỹ năng, về giao tiếp, kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp trong quản lý của người cán bộ UBND cấp huyện. Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn vấn đề nghiên cứu về “Kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện” làm đề tài nghiên cứu của mình. Mục đích nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu lý luận và thực trạng về KNGQTHGT của CBQL cấp huyện, đề xuất các biện pháp góp phần nâng cao KNGQTHGT của cán bộ quản lý cấp huyện, giúp cho họ giải quyết các tình huống giao tiếp trong quản lý đạt kết quả cao hơn. Khách thể nghiên cứu CBQL cấp huyện, CBQL cấp tỉnh, cán bộ nhân viên cấp huyện và cán bộ cấp xã. Đối tƣợng nghiên cứu Biểu hiện quy trình các bước, mức độ, yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp của cán bộ quản lý cấp huyện. Giả thuyết nghiên cứu Chúng tôi giả định rằng cán bộ quản lý cấp huyện đã có kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp trong quản lý nhưng chưa cao và chưa đồng đều. Điều đó có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố như vốn kiến thức, kinh nghiệm, trình độ đào tạo, thâm niên làm quản lý, độ tuổi.