phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. Nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Phòng giao dịch Hƣơng An, Chi nhánh Tỉnh Quảng Nam Chƣơng 3: Khuyến nghị hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Phòng giao dịch Hƣơng An, Chi nhánh Tỉnh Quảng Nam 6. Tổng quan tình hình nghiên cứu Hoạt động tín dụng là hoạt động kinh doanh chính, cơ bản mang lại 7 phần lớn lợi nhuận cho ngân hàng.
Thu nhập của các ngân hàng thƣơng mại từ tín dụng chiếm khoảng 60-70% doanh thu trở lên, trong đó tập trung chủ yếu cho tín dụng doanh nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm 2018 mặc dầu tăng trƣởng tín dụng chỉ đạt khoảng 6,35% thấp hơn so với cùng kỳ năm 2017 là 6,9%, nhƣng theo lãnh đạo NHNN điều quan trọng nhất không phải là tăng trƣởng bao nhiêu cho phù hợp mà là chất lƣợng tín dụng phải đảm bảo an toàn. Việc kiểm soát chất lƣợng tín dụng là nhiệm vụ quan trọng ƣu tiên hàng đầu của NHNN trong thời điểm hiện nay đặc biệt là tín dụng doanh nghiệp. NHNN yêu cầu các Ngân hàng thƣơng mại trong hoạt động tín dụng cho vay cần phải có các biện pháp cụ thể trong phòng ngừa và hạn chế tối đa rủi ro hƣớng đến các chuẩn mực quốc tế và phù hợp với môi trƣờng hội nhập Năm 2004, Uỷ ban Basel đã chỉ ra một bộ nguyên tắc, quy trình quản lý rủi ro cho các NHTM trong đó có nội dung về rủi ro tín dụng.
Ở Việt Nam mặc dù có nhiều nỗ lực song cho tới nay các NHTM gặp rất nhiều khó khăn trong việc kiểm soát rủi ro trong cho vay doanh nghiệp đặc biệt là nợ xấu tăng cao, dữ liệu khách hàng còn sơ sài riêng lẻ, hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ chƣa phù hợp… Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài, tác giả đã tham khảo các tài liệu sau: Bài báo: 1. Bài báo “Quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại Việt Nam” NCS Nguyễn Thị Gấm, ThS Nguyễn Thanh Tùng, ThS Phạm Quang Hƣng, Tạp chí Tài chính tháng 08/2017 đã khái quát hóa tầm quan trọng trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp. Đã chỉ ra đƣợc thực trạng quản trị rủi ro tín dụng đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam trong thời điểm hiện nay cũng nhƣ các kết quả đạt đƣợc 8 trong việc xử lý nợ, nâng cao chất lƣợng tín dụng, xây dựng các cơ chế chính sách tín dụng khá đồng bộ. Việc quản lý rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp đã định hƣớng dần theo các thông lệ quốc tế, theo chủ trƣơng của Chính phủ về việc ứng dụng hiệp ƣớc Basel trong hệ thống NHTM tại Việt Nam 2.
Bài báo “Mối quan hệ giữa kiểm soát nội bộ và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại” ThS. Nguyễn Kim Quốc Trung Tạp chí Tài chính tháng 07/2017. Bài viết triển khai nghiên cứu các mối quan hệ giữa kiểm soát nội bộ với rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thƣơng mại cổ phần có vốn nhà nƣớc từ năm 2009-2016. Bài báo đã chỉ ra rằng những rủi ro tín dụng có thể xảy ra dƣới nhiều hình thức với các nguyên nhân khác nhau điều đó dẫn đến mức độ ảnh hƣởng đến các ngân hàng cũng khác nhau.
Để ngăn chặn các rủi ro trên thì các ngân hàng cần phải tăng cƣờng kiểm soát nội bộ. Kiểm soát nội bộ giúp đảm bảo rằng lãnh đạo cấp cao thiết lập và duy trì hệ thống các quy trình một cách đầy đủ và hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy đối với hoạt động tín dụng, các thủ tục kiểm soát quan trọng bao gồm: phân chia trách nhiệm thích hợp từ khâu tiếp xúc khách hàng, thẩm định, phê duyệt và thực hiện giải ngân. Bên cạnh đó là các chứng từ, sổ sách lƣu trữ đầy đủ, tuân thủ các quy định của Nhà nƣớc về giới hạn cho vay, đảm bảo an toàn vốn tối thiểu… 3.
Bài báo “Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro hoạt động theo Basel II tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam” TS. Phạm Bích Liên, ThS. Trần Thị Bình Nguyên, ThS. Nguyễn Văn Đạm, Tạp chí Ngân hàng số 7- 2018 đã tìm hiểu phƣơng pháp triển khai mô hình quản trị rủi ro và phƣơng pháp đo lƣờng rủi ro hoạt động theo quan điểm của Basel II.
Nhóm tác giả dựa trên nghiên cứu trƣờng hợp điển hình của Philippines và Iran đã áp dụng thành công Basel II đồng thời đối chiếu với các NHTM Việt Nam đã đƣợc NHNN yêu cầu thực hiện thí điểm triển khai Basel II giai đoạn 1. Từ đó phân 9 tích, đánh giá kết quả và đƣa ra những giải pháp quản trị rủi ro hoạt động theo chuẩn quốc tế. Bài báo: “Ứng dụng mô hình Creditmetrics trong hoạt động quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam”, Tác giả Đinh Thị Hồng Thêu, Tạp chí Kinh tế phát triển Đại học kinh tế quốc dân tháng 04/2015. Bài báo tập trung làm rõ khung lý thuyết của mô hình CreditMetrics và cách thức ứng dụng mô hình này vào hoạt động quản trị rủi ro tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam hiện nay.
Tác giả xây dựng ma trận chuyển hạng tín dụng cho toàn bộ danh mục vay từ đó tính toán đƣợc mức độ tổn thất tối đa trong khoảng thời gian xác định cho toàn bộ danh mục vay, từ mức độ tổn thất có thể tính đƣợc mức dự phòng cụ thể cho từng khoản vay qua đó góp phần quản trị rủi ro tín dụng đƣợc tốt hơn. Bài báo: “Tác động cạnh tranh đến rủi ro tín dụng: Trường hợp Ngân Hàng thương mại Việt Nam” Tác giả: Phan Trần Minh Hƣng, Phan Nguyễn Bảo Quỳnh bài báo số 12 năm 2017, tạp chí khoa học công nghệ Đại học Đà Nẵng. Mục đích chính của nghiên cứu này là xem xét tác động của cạnh tranh đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam trong giai đoạn 2006–2016. Chỉ số Lerner và Herfindahl-Hirschman đƣợc sử dụng để đo lƣờng cho mức độ cạnh tranh.
Trong khi đó tỷ lệ nợ xấu đại diện cho rủi ro tín dụng. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng cạnh tranh tác động cùng chiều đến rủi ro tín dụng. Tuy nhiên khi xem xét ở gốc độ chi tiết hơn, cạnh tranh trong hoạt động tín dụng sẽ góp phần gia tăng rủi ro tín dụng. Mối quan hệ này đƣợc ủng hộ bởi quan điểm “cạnh tranh – kém ổn định”.
Mặt khác chúng tôi còn tìm thêm bằng chứng hỗ trợ mối quan hệ giữa cạnh tranh và nợ xấu là phi tuyến theo hình chữ U. Luận văn Thạc Sỹ: 1. Đề tài: “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại NHTMCP Quốc tế Việt Nam chi nhánh Đaklak”, của tác giả Trần Ngọc Vân 10 luận văn Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng, Đại Học Đà Nẵng năm 2017. Luận văn đã dựa trên những vấn đề lý luận cơ bản và phân tích đánh giá về thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của NHTM.
Dựa trên những lý luận đó, tác giả đã phân tích tình hình kinh doanh và thực trạng kiểm soát RRTD trong cho vay doanh nghiệp tại NHTMCP Quốc Tế Việt Nam chi nhánh Đaklak. Tác giả đã đƣa ra những tồn tại và những nguyên nhân hạn chế từ đó đề xuất đƣa ra các biện pháp, khuyến nghị nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại các NHTM. Đề tài: “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam Chi nhánh Đăk Lăk” Tác giả Bùi Đình Hiếu luận văn thạc sỹ Tài chính ngân hàng Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng năm 2016. Luận văn đã chỉ ra đƣợc các yêu cầu cấp bách hiện nay đối với các NHTM nói chung và BIDV Việt Nam Chi nhánh Đăk Lăk Nam nói riêng đó là cần phải kiểm soát chặt chẽ chất lƣợng tín dụng, hạn chế mức thấp nhất đối với các rủi ro liên quan đến hoạt động cho vay, nâng cao chất lƣợng trong hoạt động cho vay và việc tìm ra các biện pháp nhằm kiểm soát các rủi ro tín dụng trong cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp giai đoạn hiện nay là cần thiết và đƣợc các Ngân hàng thƣơng mại ngày càng quan tâm.
Đề tài: “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, chi nhánh Bắc Đà Nẵng”. Tác giả Nguyễn Thị Bích Huyền luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh Đại học kinh tế Đại học Đà Nẵng năm 2015 tác giả đã phân tích chi tiết thực trạng kiểm soát RRTD trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam chi nhánh Bắc Đà Nẵng. Qua kết quả phân tích, đánh giá, tác giả đã đƣa ra những nhận xét đánh giá về những kết quả đạt đƣợc cũng nhƣ những nguyên nhân hạn chế trong công tác kiểm soát RRTD tại 11 Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Chi Nhánh Bắc Đà Nẵng. Đề tài: “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn EAKPAM Đaklak”.
Tác giả Nguyễn Tuấn Anh Luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh, chuyên ngành Tài chính - ngân hàng, Đại học Đà Nẵng 2015. Luận văn đã trình bày những kiến thức lý luận cơ bản về cho vay hộ kinh doanh, rủi ro tín dụng cho vay hộ kinh doanh, kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh, đầy đủ các vấn đề về nội dung các tiêu chí kết quả và những yếu tố làm ảnh hƣởng đến kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng cho vay hộ kinh doanh. Luận văn đã trình bày đƣợc thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh, những thành công, những hạn chế và nguyên nhân kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại chi nhánh, tác giả đã đề xuất các biện pháp để hoàn thiện kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại chi nhánh. Hạn chế của đề tài là một số nội dung lý luận về biện pháp kiểm soát rủi ro chƣa hoàn toàn rõ, các giải pháp cũng chƣa hoàn toàn cụ thể.