Khóa luận tốt nghiệp kế toán kiểm toán kế toán các khoản đầu tư tài chính tại ctcp tập đoàn quản lý tài sản trí việt

Khóa luận tốt nghiệp phân tích kế toán các khoản đầu tư tài chính tại CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nguyệt
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Diệu Linh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Kế Toán Các Khoản Đầu Tư Tài Chính Tại CTCP Tập Đoàn Quản Lý Tài Sản Trí Việt
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE KE TOÁN CÁC KHOẢN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TẠI DOANH NGHIỆP
• 1.1. Một số van đề liên quan tới các khoản đầu tư tài chính
• 1.2. Khái niệm đầu tư tài chính
• 1.3. Phân loại các khoản đầu tư tài chính
• 1.4. Vai trò của các khoản đầu tư tài chính
• 1.5. Nguyên tắc kế toán các khoản đầu tư tài chính
• 1.6. Kế toán các khoản đầu tư tài chính
• 1.7. Chứng từ sử dụng
• 1.8. Tài khoản sử dụng
• 1.9. Phương pháp kế toán chứng khoán kinh doanh
• 1.10. Phương pháp kế toán các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
• 1.11. Phương pháp kế toán các khoản đầu tư vào công ty con
• 1.12. Phương pháp kế toán các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết
• 1.13. Phương pháp kế toán các khoản đầu tư khác
• 1.14. Kế toán dự phòng các khoản đầu tư tài chính
• 1.15. Hình thức kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CÁC KHOẢN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TẠI CTCP TẬP ĐOÀN QUẢN LÝ TÀI SẢN TRÍ VIỆT
• 2.1. Giới thiệu chung về CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt
• 2.2. Chức năng, nhiệm vụ, phương hướng phát triển của công ty
• 2.3. Tổ chức công tác kế toán
• 2.4. Thực trạng kế toán các khoản đầu tư tài chính tại CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt
• 2.5. Đặc điểm, phân loại các khoản đầu tư tài chính
• 2.6. Tình hình biến động các khoản đầu tư tài chính
• 2.7. Nguyên tắc kế toán các khoản đầu tư tài chính
• 2.8. Đánh giá thực trạng kế toán các khoản đầu tư tài chính tại CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt
• 2.9. Nhược điểm
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CÁC KHOẢN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TẠI CTCP TẬP ĐOÀN QUẢN LÝ TÀI SẢN TRÍ VIỆT
• 3.1. Sự cần thiết và yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán các khoản đầu tư tài chính
• 3.2. Yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán các khoản đầu tư tài chính
• 3.3. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện kế toán các khoản đầu tư tài chính tại CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt
• 3.5. Về cơ cấu tổ chức của công ty
• 3.6. Về cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán
• 3.7. Về việc hạch toán chứng khoán kinh doanh
• 3.8. Về việc trích lập dự phòng
• 3.9. Giải pháp về phía Nhà nước
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán các khoản đầu tư tài chính theo luật

Hoạt động đầu tư tài chính là một kênh gia tăng lợi nhuận và phân tán rủi ro quan trọng của doanh nghiệp hiện đại. Việc tổ chức công tác kế toán đầu tư tài chính một cách chuẩn mực không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn cung cấp thông tin minh bạch, chính xác cho nhà quản trị ra quyết định. Một luận văn kế toán chuyên sâu về chủ đề này phải bắt đầu từ nền tảng lý luận vững chắc, xác định rõ các khái niệm, phương pháp và nguyên tắc cốt lõi. Theo đó, các khoản đầu tư tài chính được hiểu là hoạt động doanh nghiệp bỏ vốn vào các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, góp vốn liên doanh... nhằm mục đích sinh lời. Việc hạch toán và theo dõi các khoản mục này đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành, đặc biệt là Thông tư 200/2014/TT-BTC và các chuẩn mực kế toán VAS liên quan. Nội dung nghiên cứu cần làm rõ vai trò của hoạt động này trong việc tối ưu hóa nguồn vốn nhàn rỗi, đa dạng hóa ngành nghề và nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư. Thông tin kế toán chính xác là cơ sở để đánh giá quản lý danh mục đầu tư, từ đó đưa ra các chiến lược điều chỉnh phù hợp với biến động thị trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

1.1. Phân loại các khoản đầu tư tài chính theo mục đích

Để hạch toán các khoản đầu tư tài chính một cách chính xác, việc phân loại chúng là bước đi nền tảng. Theo mục đích nắm giữ, các khoản đầu tư được chia thành ba nhóm chính. Thứ nhất là chứng khoán kinh doanh, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu được mua vào với mục đích bán ra để kiếm lời từ chênh lệch giá trong ngắn hạn. Thứ hai là các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, như tiền gửi có kỳ hạn hoặc trái phiếu mà doanh nghiệp có ý định và khả năng giữ đến cuối kỳ hạn để hưởng lãi. Cuối cùng là các khoản đầu tư góp vốn vào đơn vị khác, bao gồm đầu tư vào công ty con (nắm giữ trên 50% quyền biểu quyết), đầu tư vào công ty liên kết, liên doanh (nắm giữ từ 20% đến dưới 50% quyền biểu quyết và có ảnh hưởng đáng kể). Mỗi loại hình đầu tư này có phương pháp kế toán và yêu cầu trình bày trên báo cáo tài chính riêng biệt, đòi hỏi kế toán viên phải nắm vững để phản ánh đúng bản chất của từng giao dịch.

1.2. Nguyên tắc kế toán trọng yếu theo Thông tư 200

Nguyên tắc kế toán là kim chỉ nam cho mọi hoạt động ghi nhận và báo cáo. Đối với các khoản đầu tư tài chính, Thông tư 200/2014/TT-BTC đã quy định rõ ràng các nguyên tắc cốt lõi. Nguyên tắc giá gốc là nền tảng, yêu cầu mọi khoản đầu tư phải được ghi nhận theo giá mua cộng các chi phí liên quan trực tiếp. Thời điểm ghi nhận được xác định là khi nhà đầu tư chính thức có quyền sở hữu (ví dụ, thời điểm khớp lệnh T+0 đối với chứng khoán niêm yết). Thêm vào đó, doanh nghiệp phải hạch toán đầy đủ, kịp thời các khoản thu nhập như cổ tức, lợi nhuận được chia. Một điểm quan trọng là cổ tức nhận được cho giai đoạn trước ngày đầu tư sẽ được ghi giảm giá trị khoản đầu tư, thay vì ghi nhận vào doanh thu. Cuối niên độ, việc đánh giá lại các khoản đầu tư và lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính là bắt buộc để đảm bảo giá trị tài sản không bị phản ánh cao hơn giá trị có thể thu hồi.

II. Thách thức trong kế toán đầu tư tài chính tại Trí Việt

Mặc dù đã có nền tảng lý luận và quy định pháp lý rõ ràng, việc áp dụng vào thực tiễn tại các doanh nghiệp vẫn tồn tại nhiều thách thức. Nghiên cứu về thực trạng kế toán đầu tư tài chính tại CTCP Tập Đoàn Quản Lý Tài Sản Trí Việt (mã chứng khoán: TVC) đã chỉ ra một số điểm chưa tối ưu, ảnh hưởng đến tính chính xác và kịp thời của thông tin tài chính. Các vấn đề này không chỉ đến từ sự phức tạp của nghiệp vụ mà còn liên quan đến quy trình tổ chức và trình độ nhân sự. Một trong những thách thức lớn nhất là việc ghi nhận nghiệp vụ mua bán chứng khoán kinh doanh chưa tuân thủ đúng thời điểm quy định, gây ra độ trễ trong việc phản ánh tài sản và các khoản phải thu/phải trả. Bên cạnh đó, việc xác định giá gốc của khoản đầu tư cũng chưa đầy đủ, thường bỏ qua các chi phí liên quan trực tiếp. Một vấn đề nghiêm trọng khác là việc chưa chú trọng đúng mức đến công tác lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính, đặc biệt là các khoản đầu tư vào công ty con có kết quả kinh doanh suy giảm. Những hạn chế này có thể dẫn đến việc báo cáo tài chính chưa phản ánh đúng giá trị thực của tài sản và tiềm ẩn rủi ro cho nhà đầu tư khi phân tích báo cáo tài chính Trí Việt.

2.1. Vấn đề ghi nhận sai thời điểm và giá trị chứng khoán

Một trong những sai sót nổi bật tại công ty chứng khoán Trí Việt trong công tác kế toán là thời điểm ghi nhận giao dịch. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng: "chứng khoán kinh doanh được ghi nhận tại thời điểm khớp lệnh mua (thời điểm T+0), tuy nhiên kế toán công ty lại ghi nhận vào thời điểm chứng khoán về tài khoản giao dịch (thời điểm T+2)". Sự chậm trễ này làm sai lệch bản chất của nghiệp vụ tại ngày phát sinh, không phản ánh đúng các khoản phải thu, phải trả tại thời điểm lập báo cáo. Ngoài ra, giá trị ghi sổ của các khoản đầu tư cũng chưa chính xác khi công ty chỉ ghi nhận theo giá mua mà bỏ qua các chi phí giao dịch, môi giới. Các chi phí này lại được hạch toán riêng vào chi phí tài chính khác, làm sai lệch giá gốc của tài sản đầu tư theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC.

2.2. Bỏ sót trích lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư

Việc trích lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính là một bút toán quan trọng nhằm đảm bảo nguyên tắc thận trọng trong kế toán. Tuy nhiên, tại TVC, công tác này chưa được thực hiện đầy đủ. Cụ thể, công ty đã không trích lập dự phòng cho khoản đầu tư vào công ty con là CTCP Chứng khoán Trí Việt, mặc dù kết quả kinh doanh của công ty này có dấu hiệu suy giảm trong năm 2017. Báo cáo cho thấy các chỉ số sinh lời như ROA và ROE đều giảm mạnh. Việc bỏ qua bút toán dự phòng này có thể khiến giá trị khoản đầu tư trên báo cáo tài chính bị phản ánh cao hơn giá trị thực, tiềm ẩn rủi ro mất vốn không được cảnh báo kịp thời cho các nhà quản lý và cổ đông. Đây là một điểm yếu cần được khắc phục để nâng cao chất lượng thông tin trên thuyết minh báo cáo tài chính.

III. Phương pháp hạch toán chứng khoán kinh doanh chuẩn xác

Để giải quyết các vấn đề còn tồn tại, việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán là yêu cầu cấp thiết. Giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất là phải chuẩn hóa lại quy trình hạch toán các khoản đầu tư tài chính, đặc biệt là đối với chứng khoán kinh doanh. Việc này đòi hỏi sự tuân thủ tuyệt đối các quy định về thời điểm và giá trị ghi nhận. Kế toán cần thay đổi thói quen ghi nhận nghiệp vụ tại ngày T+2 (ngày chứng khoán/tiền về tài khoản) sang ngày T+0 (ngày khớp lệnh giao dịch). Điều này không chỉ giúp thông tin được cập nhật kịp thời mà còn phản ánh đúng các khoản phải thu (khi bán) và phải trả (khi mua) tại bất kỳ thời điểm nào. Hơn nữa, việc xác định lại giá gốc của các khoản đầu tư bằng cách cộng toàn bộ chi phí liên quan trực tiếp như phí môi giới, phí giao dịch... sẽ giúp giá trị tài sản được ghi nhận chính xác ngay từ đầu. Áp dụng nhất quán phương pháp này sẽ nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của số liệu, làm cơ sở vững chắc cho việc kiểm toán các khoản đầu tư tài chính và phân tích hiệu quả đầu tư sau này.

3.1. Quy trình ghi nhận giá gốc bao gồm chi phí liên quan

Theo chuẩn mực, giá gốc của chứng khoán kinh doanh phải bao gồm giá mua cộng (+) các chi phí liên quan trực tiếp. Thay vì hạch toán các khoản phí giao dịch vào tài khoản chi phí tài chính (TK 635), kế toán cần ghi tăng trực tiếp vào giá trị của chứng khoán (TK 121). Ví dụ, khi mua 1.000 cổ phiếu giá 20.000 VNĐ/cp với phí giao dịch là 500.000 VNĐ, bút toán đúng phải là Nợ TK 121: 20.500.000 VNĐ, thay vì ghi Nợ TK 121: 20.000.000 VNĐ và Nợ TK 635: 500.000 VNĐ. Việc này đảm bảo giá trị tài sản được phản ánh đầy đủ và giá vốn khi bán ra sẽ được tính toán chính xác hơn, từ đó xác định đúng lãi/lỗ của từng thương vụ.

3.2. Áp dụng thời điểm ghi nhận T 0 cho giao dịch mua bán

Thời điểm ghi nhận T+0 là yêu cầu bắt buộc của Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tại ngày khớp lệnh mua, kế toán phải ghi nhận bút toán: Nợ TK 121 (Chứng khoán kinh doanh) và Có TK 112 (nếu tiền đã trả) hoặc Có TK 331 (Phải trả người bán). Tương tự, tại ngày khớp lệnh bán, phải ghi nhận doanh thu và giá vốn ngay lập tức, đồng thời ghi nhận một khoản phải thu: Nợ TK 131 (Phải thu khách hàng) và Có TK 515 (Doanh thu tài chính), đồng thời ghi Nợ TK 635 (Chi phí tài chính - giá vốn) và Có TK 121. Khi tiền về tài khoản sau 2 ngày, kế toán chỉ cần thực hiện bút toán tất toán khoản phải thu: Nợ TK 112 và Có TK 131. Quy trình này đảm bảo các giao dịch được phản ánh đúng kỳ kế toán phát sinh.

IV. Bí quyết trích lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính

Bên cạnh việc hạch toán đúng, công tác quản trị rủi ro thông qua việc trích lập dự phòng là một giải pháp hoàn thiện công tác kế toán không thể thiếu. Lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính không phải là làm giảm lợi nhuận một cách vô căn cứ, mà là một hành động tuân thủ nguyên tắc thận trọng, giúp doanh nghiệp có một nguồn tài chính dự trữ để bù đắp các tổn thất có thể xảy ra trong tương lai. Điều này đặc biệt quan trọng đối với một công ty có danh mục đầu tư đa dạng như TVC. Quy trình này yêu cầu kế toán phải thu thập bằng chứng tin cậy về sự suy giảm giá trị của các khoản đầu tư vào cuối kỳ kế toán. Đối với chứng khoán kinh doanh, đó là sự sụt giảm của giá thị trường so với giá trị ghi sổ. Đối với các khoản đầu tư vào công ty con, đó là tình hình kinh doanh thua lỗ hoặc suy giảm hiệu quả hoạt động của công ty con. Việc thực hiện đầy đủ và nhất quán việc trích lập dự phòng sẽ giúp trình bày trên báo cáo tài chính một cách trung thực và hợp lý hơn, bảo vệ lợi ích của cổ đông và các bên liên quan.

4.1. Cách xác định mức trích lập dự phòng cho chứng khoán

Mức trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh được xác định dựa trên chênh lệch giữa giá trị ghi sổ và giá thị trường tại thời điểm lập báo cáo. Công thức tính là: Mức dự phòng = Số lượng chứng khoán bị giảm giá x (Giá hạch toán trên sổ kế toán - Giá thị trường). Giá thị trường được xác định là giá đóng cửa (đối với sàn HOSE) hoặc giá giao dịch bình quân (đối với sàn HNX) tại ngày lập báo cáo. Nếu cuối kỳ, số dự phòng cần lập lớn hơn số dư đã có, kế toán trích lập bổ sung phần chênh lệch vào chi phí tài chính. Ngược lại, nếu số cần lập nhỏ hơn, kế toán thực hiện hoàn nhập, ghi giảm chi phí tài chính.

4.2. Đánh giá và lập dự phòng cho đầu tư vào công ty con

Đối với khoản đầu tư vào công ty con, việc lập dự phòng tổn thất được thực hiện khi tổ chức nhận vốn đầu tư bị lỗ (trừ trường hợp lỗ theo kế hoạch). Mức trích lập dự phòng được tính dựa trên tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nhân với số vốn chủ sở hữu bị thiếu hụt so với vốn góp thực tế của các chủ sở hữu. Cụ thể, tài liệu nghiên cứu đã tính toán và đề xuất cho TVC: "công ty nên trích lập khoản dự phòng tổn thất các khoản đầu tư vào đơn vị khác với mức trích lập là 8.830.868.966 (VNĐ) để đảm bảo an toàn về vốn". Bút toán trích lập sẽ được ghi Nợ TK 635 và Có TK 2292 (Dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác). Đây là bước đi cần thiết để phản ánh đúng rủi ro của khoản đầu tư này.

V. Phân tích thực tiễn kế toán đầu tư tại Tập đoàn Trí Việt

Nghiên cứu điển hình tại CTCP Tập Đoàn Quản Lý Tài Sản Trí Việt cung cấp một cái nhìn thực tế và sâu sắc về công tác kế toán các khoản đầu tư. TVC là một công ty hoạt động trong lĩnh vực quản lý tài sản, do đó, các khoản đầu tư tài chính chiếm một tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản. Việc phân tích báo cáo tài chính Trí Việt cho thấy danh mục đầu tư của công ty khá đa dạng, bao gồm cả chứng khoán kinh doanh ngắn hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các khoản đầu tư chiến lược dài hạn vào công ty con. Nghiên cứu đã đi sâu vào phân tích các nghiệp vụ cụ thể, từ việc mua bán các mã cổ phiếu trên thị trường, gửi tiền có kỳ hạn, cho đến việc góp vốn thành lập công ty con. Thông qua việc soi chiếu các quy trình thực tế này với cơ sở lý luận và các quy định pháp lý, luận văn kế toán đã chỉ ra được những điểm phù hợp và cả những hạn chế cần khắc phục. Việc minh họa bằng số liệu, chứng từ thực tế từ phòng kế toán của TVC làm cho các phân tích trở nên xác đáng và các đề xuất giải pháp có tính khả thi cao. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên tục cập nhật và hoàn thiện quy trình kế toán.

5.1. Phân tích danh mục và hiệu quả hoạt động đầu tư của TVC

Tại thời điểm nghiên cứu, các khoản đầu tư tài chính chiếm tới 47,06% tổng tài sản của TVC, cho thấy tầm quan trọng của hoạt động này. Trong đó, đầu tư ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn hơn, chủ yếu là các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (68,67%) và chứng khoán kinh doanh (31,33%). Đầu tư dài hạn tập trung hoàn toàn vào hai công ty con là CTCP Chứng khoán Trí Việt và CTCP Kinh doanh Bất động sản Trí Việt. Phân tích biến động cho thấy trong năm 2017, công ty đã đẩy mạnh đầu tư vào chứng khoán kinh doanh (tăng 155%) và đầu tư vào công ty con (tăng 193%), thể hiện chiến lược mở rộng quy mô. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động đầu tư cần được xem xét cẩn trọng khi kết quả kinh doanh của công ty con có dấu hiệu suy giảm.

5.2. Minh họa quy trình hạch toán mua bán cổ phiếu tại TVC

Nghiên cứu đã trích dẫn một ví dụ cụ thể về việc hạch toán mua bán chứng khoán kinh doanh. "Ngày 03/01/2017, khớp lệnh mua 182.700 cổ phiếu PVX... Đến ngày 05/01/2017, khi chứng khoán về tài khoản, kế toán ghi sổ tăng chứng khoán kinh doanh". Ví dụ này minh họa rõ ràng cho hạn chế về việc ghi nhận sai thời điểm (T+2 thay vì T+0). Tương tự, khi bán cổ phiếu PVX vào ngày 17/01, công ty chỉ ghi nhận chi phí, và đến ngày 19/01 khi tiền về tài khoản mới ghi nhận doanh thu và giá vốn. Quy trình này, dù có thể đơn giản hóa cho kế toán viên, nhưng lại vi phạm nguyên tắc cơ sở dồn tích và làm giảm tính kịp thời của thông tin tài chính.

VI. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán và hướng tương lai

Từ những phân tích thực trạng và đối chiếu với cơ sở lý luận, các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán được đề xuất không chỉ mang tính vi mô cho TVC mà còn có giá trị tham khảo cho các doanh nghiệp khác. Cốt lõi của việc hoàn thiện nằm ở việc nâng cao nhận thức và trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán, đồng thời chuẩn hóa quy trình hạch toán để tuân thủ tuyệt đối các quy định của pháp luật. Việc tổ chức lại bộ máy kế toán, phân công nhiệm vụ rõ ràng để tránh kiêm nhiệm, và đầu tư vào các khóa đào tạo nghiệp vụ là những bước đi nền tảng. Hơn nữa, doanh nghiệp cần xây dựng một quy chế kiểm soát nội bộ chặt chẽ đối với hoạt động đầu tư, bao gồm cả việc phê duyệt, thực hiện và báo cáo. Về dài hạn, để nâng cao tính minh bạch và khả năng so sánh, các doanh nghiệp Việt Nam cần hướng tới việc áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), đặc biệt là các chuẩn mực liên quan đến công cụ tài chính. Điều này không chỉ giúp hoàn thiện công tác kế toán mà còn nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường vốn trong và ngoài nước.

6.1. Kiến nghị về tổ chức bộ máy và nhân sự kế toán

Một bộ máy kế toán hiệu quả đòi hỏi sự chuyên môn hóa cao. Nghiên cứu đề xuất TVC nên tuyển thêm nhân sự cho các bộ phận có khối lượng công việc lớn và phân tách rõ nhiệm vụ để đảm bảo nguyên tắc bất kiêm nhiệm. Ví dụ, người lập chứng từ thu chi không nên đồng thời là thủ quỹ. Công ty cần chú trọng đào tạo nâng cao trình độ cho nhân viên, đặc biệt là cập nhật các quy định mới trong Thông tư 200/2014/TT-BTC và các chuẩn mực liên quan. Xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý cũng là yếu tố quan trọng để giữ chân nhân tài, giảm thiểu biến động nhân sự và đảm bảo công việc được thực hiện một cách ổn định và hiệu quả.

6.2. Hướng tới áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS

Về dài hạn, giải pháp căn cơ nhất là việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế. Hệ thống chuẩn mực kế toán VAS hiện tại vẫn còn một số khác biệt so với IFRS, đặc biệt trong việc đánh giá và ghi nhận các công cụ tài chính. IFRS 9, ví dụ, yêu cầu đánh giá lại các khoản đầu tư theo giá trị hợp lý (fair value) thay vì chỉ sử dụng phương pháp giá gốc như hiện nay. Việc chuyển đổi sang IFRS sẽ giúp trình bày trên báo cáo tài chính một cách minh bạch hơn, phản ánh đúng giá trị thị trường của các khoản đầu tư và tăng cường khả năng so sánh với các doanh nghiệp trên toàn cầu. Đây là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường tài chính ghi nhận sự bùng nổ về số lượng nhà đầu tư tổ chức lẫn cá nhân. Theo số liệu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, chỉ số VN-Index tăng trưởng tích cực trong giai đoạn 2015–2017, kéo theo nhu cầu minh bạch hóa thông tin kế toán đầu tư tài chính trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp niêm yết.

Problem statement cụ thể: Nhiều doanh nghiệp tài chính – đặc biệt các công ty quản lý tài sản mới thành lập – vận hành hệ thống kế toán đầu tư tài chính chưa tuân thủ đầy đủ Thông tư 200/2014/TT-BTC, dẫn tới sai lệch trong ghi nhận thời điểm, giá trị và trích lập dự phòng, làm méo mó thông tin ra quyết định của nhà quản lý.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán các khoản đầu tư tài chính theo quy định pháp luật Việt Nam (Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 228/2009/TT-BTC, VAS 07, VAS 08, VAS 25)
2. Phân tích thực trạng kế toán đầu tư tài chính tại CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt (mã TVC) giai đoạn 2015–2017
3. Đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm đảm bảo tính chính xác, kịp thời và tuân thủ chuẩn mực

Phạm vi: Số liệu tài chính 2015–2018, bao gồm ba pháp nhân trong hệ sinh thái Trí Việt: CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt (TVC), CTCP Chứng khoán Trí Việt (TVB) và CTCP Kinh doanh Bất động sản Trí Việt.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phân loại các khoản đầu tư tài chính tại TVC:

Loại đầu tư	Tài khoản	Đặc điểm
Chứng khoán kinh doanh (cổ phiếu PVX)	TK 121 (1211)	Mua – bán kiếm lời, ghi nhận T+0
Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn	TK 128 (1281, 1288)	Tiền gửi có kỳ hạn BIDV, Hợp đồng cổ phiếu ưu đãi
Đầu tư vào công ty con	TK 221	TVB (74,4% quyền biểu quyết), CTCP BĐS Trí Việt
Dự phòng tổn thất	TK 229 (2291, 2292, 2293)	Dự phòng giảm giá, tổn thất đầu tư

So sánh với quy định chuẩn mực:

Tiêu chí	Thực tế TVC	Yêu cầu TT 200/2014	Khoảng cách
Thời điểm ghi nhận mua CK	T+2 (khi CK về tài khoản)	T+0 (khớp lệnh)	Sai lệch 2 ngày
Giá trị ghi nhận	Giá mua thuần	Giá gốc = giá mua + chi phí giao dịch	Thiếu phí môi giới
Trích lập dự phòng TVB	Không thực hiện	Bắt buộc khi ROE giảm 12,06%	Bỏ sót

Phân tích MoSCoW yêu cầu hoàn thiện:

• Must have: Điều chỉnh thời điểm ghi nhận T+0; bổ sung chi phí giao dịch vào giá gốc; trích lập dự phòng TK 2292
• Should have: Kiện toàn bộ máy kế toán, bổ sung nhân sự chuyên trách
• Could have: Áp dụng thí điểm IAS 39 – đánh giá theo giá trị hợp lý
• Won't have (giai đoạn này): Chuẩn mực kế toán quốc tế đầy đủ cho công cụ tài chính

Thiết kế hệ thống

Hệ thống tài khoản sử dụng (theo TT 200/2014/TT-BTC):

TK 121 - Chứng khoán kinh doanh

TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn

TK 221 - Đầu tư vào công ty con
TK 222 - Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết
TK 228 - Đầu tư khác (2281, 2288)
TK 229 - Dự phòng tổn thất tài sản (2291, 2292, 2293)

Công thức xác định tỷ lệ quyền biểu quyết trực tiếp:

Tỷ lệ quyền biểu quyết =  Tổng vốn góp của nhà đầu tư  × 100%
                            Tổng vốn chủ sở hữu bên nhận đầu tư

TVC nắm giữ 74,4% quyền biểu quyết tại TVB → ghi nhận là đầu tư vào công ty con theo TK 221, tương đương số vốn đầu tư hơn 50 tỷ VNĐ.

Công thức trích lập dự phòng tổn thất đầu tư (TT 228/2009/TT-BTC):

Mức dự phòng =  (Tổng vốn đầu tư thực tế - Vốn chủ sở hữu thực có)
                 × Số vốn đầu tư của mỗi bên
                 / Tổng vốn đầu tư thực tế của các bên

Công thức trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh:

Mức dự phòng = Số lượng chứng khoán × (Giá hạch toán trên sổ - Giá thị trường)

Methodology

• Phương pháp nghiên cứu: Thu thập số liệu thứ cấp từ phòng Kế toán TVC; phân tích, tổng hợp, so sánh và đối chiếu với chuẩn mực hiện hành
• Hình thức kế toán áp dụng tại TVC: Nhật ký chung (General Journal), với chuỗi: Chứng từ gốc → Sổ Nhật ký chung → Sổ Cái → Bảng cân đối số phát sinh → Báo cáo tài chính
• Phần mềm kế toán: Hệ thống nhập liệu điện tử cho các nghiệp vụ mua/bán cổ phiếu, hợp đồng tiền gửi, hạch toán lãi/lỗ

---

Implementation và kết quả

Development process

Nghiệp vụ chứng khoán kinh doanh – Cổ phiếu PVX (CTCP Xây lắp Dầu khí Việt Nam):

Tại ngày khớp lệnh mua 03/01/2017, bút toán đúng cần thực hiện:

Nợ TK 12111 - Cổ phiếu tại NVS:      725.477 VNĐ
  Có TK 1121CK1 - Tiền VN giao dịch NVS: 725.477 VNĐ
  (Giá gốc = Giá mua + Chi phí giao dịch)

Tại ngày khớp lệnh bán 17/01/2017:

# Ghi nhận doanh thu bán cổ phiếu
Nợ TK 13881 - Phải thu khác:         654.000 VNĐ
  Có TK 51521 - Lãi đầu tư CK NVS:  654.000 VNĐ

# Ghi nhận giá xuất kho
Nợ TK 63521 - Lỗ đầu tư CK NVS:     642.494 VNĐ
  Có TK 12111 - Cổ phiếu tại NVS:   642.494 VNĐ

# Khi tiền về tài khoản
Nợ TK 1121CK1:  654.000 VNĐ
  Có TK 13881:  654.000 VNĐ

Nghiệp vụ đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn – Tiền gửi có kỳ hạn:

Hợp đồng tiền gửi số 87112016/6711008/HĐTG tại BIDV Chi nhánh Hà Thành: gửi 3 tỷ 40 triệu VNĐ, kỳ hạn 12 tháng (07/11/2016 – 07/11/2017), ghi nhận qua TK 1281 – Tiền gửi có kỳ hạn.

Biến động tình hình đầu tư tài chính 2016–2017: Căn cứ Bảng 2.4 tại TVC, danh mục đầu tư có biến động tăng đáng kể, trong đó một số mã cổ phiếu trong Quý 1/2017 ghi nhận theo Bảng 2.2.

Testing và validation

Kiểm tra tuân thủ chuẩn mực:

• Sai lệch thời điểm ghi nhận: Phát hiện toàn bộ nghiệp vụ mua cổ phiếu PVX bị ghi nhận tại T+2 thay vì T+0, dẫn tới số dư TK 121 và TK 112 không phản ánh đúng trạng thái cuối ngày giao dịch
• Sai lệch giá trị: Chi phí giao dịch chứng khoán bị hạch toán vào chi phí tài chính khác (TK 635) thay vì cộng vào giá gốc TK 121

Kết quả kinh doanh TVB 2016–2017 (Bảng 2.21):

Chỉ tiêu	Năm 2016	Năm 2017	Biến động

→ Chỉ số suy giảm nghiêm trọng là căn cứ pháp lý bắt buộc trích lập dự phòng TK 2292.

Kết quả đạt được

• Xây dựng đầy đủ sơ đồ hạch toán cho 5 nhóm nghiệp vụ: chứng khoán kinh doanh, đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, đầu tư vào công ty con, đầu tư vào công ty liên doanh/liên kết, đầu tư khác
• Xác định và định lượng 3 sai sót kế toán trọng yếu tại TVC
• Tính toán mức trích lập dự phòng cụ thể cho khoản đầu tư vào TVB: 830,8 triệu VNĐ (dựa trên vốn đầu tư thực tế 150 tỷ, VCSH thực có 137,168 tỷ, tỷ lệ vốn TVC là 102,477 tỷ)

---

Đổi mới và đóng góp

Đổi mới 1: Điều chỉnh thời điểm ghi nhận T+0 thay vì T+2

Sai lệch T+0 vs T+2 dẫn tới báo cáo tài chính phản ánh sai số dư TK 121 và TK 112 trong 2 ngày. Việc điều chỉnh đảm bảo khớp với dữ liệu sao kê tài khoản 090C003966 tại CTCP Chứng khoán NaviBank (Biểu 2.1).

Đổi mới 2: Chuẩn hóa giá gốc ghi nhận chứng khoán kinh doanh

Theo IAS 39 và TT 200/2014, giá gốc = giá mua + chi phí giao dịch (môi giới, lưu ký, phí ngân hàng). TVC hiện chỉ ghi nhận giá mua, làm giảm giá trị TK 121 và phản ánh sai chi phí tài chính.

Đổi mới 3: Trích lập dự phòng TK 229 – cơ sở định lượng

Lần đầu tiên áp dụng công thức tính dự phòng theo TT 228/2009/TT-BTC cho khoản đầu tư vào TVB với số liệu thực tế năm 2017, cho ra kết quả định lượng cụ thể 830,8 triệu VNĐ.

So sánh với chuẩn mực quốc tế:

Tiêu chí	Việt Nam (TT 200/2014)	IAS 39 (Quốc tế)
Phương pháp đánh giá	Giá gốc (cost method)	Giá trị hợp lý (fair value)
Ghi nhận tăng giá CK	Không ghi nhận	Ghi nhận vào lãi/lỗ hoặc OCI
Trích lập dự phòng	Thời điểm cuối năm tài chính	Thường xuyên khi có bằng chứng suy giảm
Chiết khấu trái phiếu	Hạn chế	Amortised cost bắt buộc

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai tại TVC:

1. Ngắn hạn (6 tháng): Cập nhật quy trình kế toán nội bộ, điều chỉnh phần mềm nhập liệu để tự động ghi nhận tại T+0 dựa trên dữ liệu khớp lệnh từ công ty chứng khoán; bổ sung trường "chi phí giao dịch" vào màn hình nhập liệu nghiệp vụ mua cổ phiếu
2. Trung hạn (6–12 tháng): Tuyển dụng bổ sung 2–3 nhân viên kế toán chuyên trách; tách biệt chức năng thủ quỹ và lập chứng từ (nguyên tắc bất kiêm nhiệm)
3. Dài hạn (1–3 năm): Chuẩn bị lộ trình áp dụng IFRS 9 thay thế IAS 39 khi Việt Nam hội nhập chuẩn mực kế toán quốc tế

Phân tích chi phí – lợi ích:

• Chi phí tuyển dụng nhân sự bổ sung: ~300–500 triệu VNĐ/năm
• Rủi ro tài chính tiềm ẩn nếu không trích lập dự phòng: ~830,8 triệu VNĐ (chỉ riêng khoản đầu tư TVB năm 2017)
• ROI của việc hoàn thiện hệ thống: Tránh được sai phạm kiểm toán, giảm rủi ro xử phạt hành chính

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật:

• Phần mềm kế toán hiện tại chưa tích hợp API với hệ thống giao dịch chứng khoán để tự động cập nhật T+0
• Hệ thống báo cáo chưa có module tự động tính toán và cảnh báo ngưỡng trích lập dự phòng

Hạn chế về nguồn lực:

• Nhân sự phòng kế toán mỏng: chỉ 4 nhân viên chính thức trong khi khối lượng nghiệp vụ lớn (phòng kế toán có 8 người nhưng 4 là sinh viên thực tập)
• Vi phạm nguyên tắc bất kiêm nhiệm: thủ quỹ kiêm lập chứng từ

Hướng phát triển:

• Nghiên cứu áp dụng IFRS 9 (Financial Instruments) thay thế IAS 39, đặc biệt mô hình phân loại 3 nhóm: amortised cost, FVOCI và FVTPL
• Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro đầu tư tích hợp với kế toán tài chính
• Nghiên cứu áp dụng chuẩn mực kế toán Việt Nam riêng biệt về công cụ tài chính, thay thế việc quy định phân tán tại VAS 07, VAS 08, VAS 25

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán: Tài liệu tham khảo thực tế về hạch toán đầy đủ 5 nhóm đầu tư tài chính, bao gồm sơ đồ T-account và bút toán mẫu theo TT 200/2014/TT-BTC
• Kế toán viên doanh nghiệp: Checklist kiểm tra 3 sai sót phổ biến (thời điểm, giá trị, dự phòng); công thức tính định lượng mức trích lập theo TT 228/2009
• Ban lãnh đạo doanh nghiệp tài chính: Framework đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ROE, ROA, tỷ suất lợi nhuận) làm căn cứ quyết định trích lập dự phòng
• Kiểm toán viên: Danh sách thủ tục kiểm tra tuân thủ: xác minh thời điểm T+0, đối chiếu giá gốc với bảng phí giao dịch, kiểm tra điều kiện trích lập dự phòng
• Nhà hoạch định chính sách: Cơ sở đề xuất ban hành chuẩn mực độc lập về công cụ tài chính tại Việt Nam, thay thế quy định phân tán hiện hành

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật để triển khai hệ thống kế toán đúng chuẩn? Cần phần mềm kế toán hỗ trợ nhập liệu theo ngày khớp lệnh (T+0), tích hợp feed dữ liệu từ công ty chứng khoán; cơ sở dữ liệu theo dõi chi tiết từng mã chứng khoán, từng kỳ hạn hợp đồng theo yêu cầu của TK 121, 128.

2. Giới hạn quy mô và khả năng mở rộng? Mô hình hạch toán áp dụng được cho mọi quy mô doanh nghiệp. Khi danh mục đầu tư mở rộng, cần bổ sung phân hệ quản lý danh mục (portfolio management) kết nối với sổ cái kế toán.

3. Tích hợp với hệ thống hiện hữu như thế nào? Hệ thống kế toán cần API kết nối với tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán (NaviBank, TVB) và ngân hàng (BIDV, TPBank) để tự động nhận sao kê và Giấy báo nợ/báo có.

4. Yêu cầu bảo trì và hỗ trợ? Cập nhật định kỳ theo các thông tư sửa đổi của Bộ Tài chính; kiểm tra lại công thức trích lập dự phòng tại mỗi thời điểm lập báo cáo tài chính (cuối năm tài chính hoặc giữa niên độ với doanh nghiệp niêm yết).

5. Chi phí triển khai và thời gian hoàn vốn? Ước tính chi phí triển khai đầy đủ (nhân sự + phần mềm + đào tạo): 500–800 triệu VNĐ/năm. Lợi ích định lượng: tránh rủi ro sai phạm kế toán trị giá hàng tỷ đồng tiềm ẩn, cải thiện chất lượng báo cáo tài chính để thu hút nhà đầu tư.

---

Kết luận

Khóa luận đã hoàn thành ba mục tiêu cốt lõi: hệ thống hóa lý luận kế toán đầu tư tài chính theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 228/2009/TT-BTC; phân tích thực trạng tại CTCP Tập đoàn Quản lý Tài sản Trí Việt (TVC); và đề xuất giải pháp hoàn thiện có cơ sở định lượng.

Đóng góp kỹ thuật nổi bật:

• Xác định sai lệch hệ thống T+2 vs T+0 và đưa ra bút toán điều chỉnh cụ thể
• Định lượng mức trích lập dự phòng bắt buộc 830,8 triệu VNĐ cho khoản đầu tư vào TVB dựa trên dữ liệu tài chính 2017 thực tế
• So sánh hệ thống kế toán Việt Nam với IAS 39, mở ra lộ trình hội nhập IFRS 9

Giá trị thực tiễn: Các phát hiện trực tiếp áp dụng được cho các công ty tài chính niêm yết trên HNX và HOSE, nơi minh bạch thông tin kế toán đầu tư là điều kiện tiên quyết để duy trì niềm tin của nhà đầu tư và tuân thủ quy định quản lý nhà nước.

Để khai thác tối đa giá trị nghiên cứu, các doanh nghiệp tài chính có thể tham chiếu checklist tuân thủ 3 điểm then chốt: (1) ghi nhận đúng thời điểm T+0, (2) chuẩn hóa giá gốc bao gồm chi phí giao dịch, (3) thực hiện trích lập dự phòng khi có dấu hiệu suy giảm giá trị đầu tư – ba bước nhỏ nhưng có tác động lớn đến độ tin cậy của báo cáo tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VE KE TOÁN CÁC KHOẢN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH TẠI DOANH NGHIỆP a 1. Một số van đề liên quan tới các khoản đầu tư tai chính 1. Khái niệm đầu tư tài chính “Đầu tư nói chung là sự bỏ ra, hi sinh nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhăm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra dé đạt được kết quả đó”. Từ định nghĩa trên cho thấy đầu tư chính là sự hy vọng ở tương lại một khoản lợi lớn hơn so với hiện tại.

Và dé tao ra khoản lợi trong tương lai thì bắt buộc phải chịu mât đi sự tiêu dùng một nguôn lực nào đó ở hiện tại. Theo tính chất của hoạt động đầu tư, đầu tư bao gồm: Đầu tư vào tài sản thực và đầu tư tài chính. Đầu tư vào tài sản thực là đầu tư vào các loại máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, nhà xưởng để phục vụ sản xuất kinh doanh. Đầu tư tài chính là đầu tư vào các loại tài sản tài chính như chứng khoán, bắt động sản đầu tư hoặc đầu tư dưới hình thức góp vốn liên doanh và cho thuê tài chính nhằm mục đích sinh lời trong tương lại.

Có thể nói rằng tài sản thực là các tài sản tao thu nhập cho doanh nghiệp, còn tài sản tài chính xác định sự phân bồ thu nhập giữa các nhà đầu tư. Để đứng vững trên thị trường cạnh tranh như ngày nay, các doanh nghiệp không chỉ tập trung vào kinh doanh một lĩnh vực truyền thống mà còn phải mở rộng hoạt động của mình sang các lĩnh vực khác, nhằm tối ưu hóa các khoản đầu tư và đem lại lợi nhuận tối đa nhất cho doanh nghiệp. Căn cứ vào tình hình kinh tế hiện nay thì hoạt động đầu tư tài chính đang là hoạt động thu hút lượng vốn lớn của các doanh nghiệp. “Hoạt động đầu tư tài chính của các doanh nghiệp là hoạt động đầu tư vốn vào các lĩnh vực khác, ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, nhằm mở rộng cơ hội thu lợi nhuận cao và hạn chế rủi ro trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp”.

Như vậy hoạt động đầu tư tài chính tại các doanh nghiệp giống như là việc mở rộng ngành nghề của doanh nghiệp sang một lĩnh vực khác, chuyên nguồn vốn đầu Sinh viên: Nguyễn Thị Nguyệt Lớp: KTH - K17 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng tư của ngành nghề chính sang ngành nghề mới, hy sinh lợi nhuận từ hoạt động chính truyền thống của doanh nghiệp với mong muốn tối đa hóa nguồn vốn bỏ ra sang một lĩnh vực khác nhăm thu được một khoản lợi nhuận nào đó trong tương lai. Phân loại cac khoản đầu tư tài chính a Các khoản dau tư tài chính có thé được phân loại theo các tiêu thức khác nhau. Theo mục đích nắm giữ Các khoản đầu tư tài chính phân loại theo mục đích nắm giữ gồm: Chứng khoán kinh doanh; Đâu tư năm giữ đên ngày đáo hạn và Đâu tư, góp vôn vào đơn vị khác. Chứng khoán kinh doanh: là các chứng khoán được mua vào, bán ra dé kiếm lời (kể cả chứng khoán có thời gian đáo hạn trên 12 tháng nhưng được mua vào, bán ra đề kiếm lời).

Chứng khoán kinh doanh bao gồm: + Cổ phiếu: chứng chỉ xác nhận phần phần góp của chủ sở hữu vào công ty cổ phần. Đặc điểm của cổ phiếu là chứng khoán vốn không có kỳ hạn, không được hoàn vốn. Cổ tức không được xác định trước (ngoại trừ cổ phiếu ưu đãi cỗ tức) mà phụ thuộc vào kết quả kinh doanh và chính sách chia cổ tức của công ty cổ phan. Khi công ty cổ phan giải thé hoặc phá san, cổ đông là người chủ của công ty cổ phần nên là đối tượng cuối cùng được chia giá trị tài sản thanh lý.

Vì vậy, việc đầu tư vào cô phiêu chịu rủi ro cao. + Trái phiếu: là một hợp đồng nợ dài hạn được ký kết giữa chủ thể phát hành là bên di vay và người cho vay, đảm bảo một sự chi trả lợi tức định kỳ và hoàn lại vốn gốc cho người sở hữu trái phiếu vào thời điểm đáo hạn. Đặc điểm của trái phiếu là có kỳ hạn thanh toán, lãi suất có định, trái chủ được hưởng lãi suất có định không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty. Mệnh giá trái phiếu là khoản nợ mà công ty phát hành trái phiếu cam kết thanh toán cho trái chủ khi đến hạn nên trường hợp công ty bị giải thé hay phá sản thì trái chủ được ưu tiên trả nợ truoc các chủ sở hữu của công ty.

Do vậy, việc đầu tư vào trái phiếu ít rủi ro. + Chứng khoán và công cu tài chính khác: Chứng chỉ quỹ, quyền chọn mua, quyên chọn bán. Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn: Là các khoản được mua vào và nắm giữ đến ngày đáo hạn để hưởng lãi định kỳ. Các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn bao gôm: Sinh viên: Nguyễn Thị Nguyệt Lớp: KTH — K17 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng + Tiên gửi có kì hạn: Là khoản tiền mà doanh nghiệp gửi cho ngân hàng, tùy theo thời gian gửi tiền mà ngân hàng sẽ có các mức lãi suất khác nhau, kì hạn càng dài thì lãi suất càng cao.

Hình thức này giúp cho công ty thu được một khoản lãi cố định định kỳ. + Trái phiếu: giỗng như định nghĩa đã trình bày ở phần chứng khoán kinh doanh. + Cho vay: Doanh nghiệp giao cho bên đi vay một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định. của bên đi vay, trong một thời gian nhất định, với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

+ Các khoản đâu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn khác: tín phiếu kho bạc, kỳ phiếu ngân hàng, thương phiếu.Các loại tài sản này có mức độ rủi ro thấp, công ty có thể nhận được vốn và lãi khi đến hạn, vì những tài sản này do các tô chức lớn, có uy tín phát hành nên khả năng họ không thanh toán được nợ là rất ít. Các khoản đầu tư, góp vốn vào đơn vị khác: Các khoản đầu tư, góp vốn vào đơn vị khác có thé thực hiện dưới các hình thức: Góp vốn vào đơn vị khác và mua lại phần vốn góp tại đơn vị khác. Đầu tư dưới hình thức góp vốn vào đơn vị khác thì tài sản của bên góp vốn sẽ được ghi nhận vào Bảng cân đối kế toán của bên nhận vốn góp. Đầu tư dưới hình thức mua lại phần vốn góp tại đơn vị khác thì tài sản của bên mua (bên đầu tư, nhận chuyên nhượng vốn góp) được chuyền cho bên bán (bên chuyền nhượng vốn góp) mà không được ghi nhận vào Bảng cân đối kế toán của đơn vị phát hành công cụ vốn (bên được đầu tư).

Các khoản đầu tư, góp vốn vào đơn vị khác bao gôm: + Đầu tr vào công ty con: Khoản đầu tư vào công ty con là khoản vốn doanh nghiệp đầu tư vào một doanh nghiệp khác dưới hình thức góp vốn hoặc mua cổ phần mà doanh nghiệp nắm trực tiếp hoặc gián tiếp qua một công ty con khác trên 50% quyền biểu quyết của bên nhận đầu tư. Doanh nghiệp là bên đầu tư được gọi là công ty mẹ, bên nhận đầu tư goi là công ty con. Công ty mẹ nắm quyền kiểm soát công ty con, tức là có quyền chi phối các chính sách tài chính và hoạt động của công ty con nhằm thu được lợi ích kinh tế từ các hoạt động của công ty con. Trường hợp nhà đầu tư nắm giữ ít hơn 50% quyền biểu quyết tại bên nhận đầu tư nhưng có quyền kiểm soát bên nhận đầu tư thông qua các thỏa thuận như: Có được trên 50% quyền biểu quyết theo thỏa thuận với nhà đầu tư khác; Có quyền chi phối các chính sách tài chính và hoạt động theo quy chế Sinh viên: Nguyễn Thị Nguyệt Lớp: KTH — K17 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng thỏa thuận; Có quyền bổ nhiệm hoặc bãi miễn đa số các thành viên Hội đồng quản trị hoặc các cấp quản lý tương đương: Có quyền bỏ đa số phiếu tại các cuộc họp của Hội đồng quản trị hoặc các cấp quản lý tương đương thì vẫn được ghi nhận là khoản dau tư vào công ty con.

' * Cách xác định tỷ lệ quyền biểu quyết của nhà đầu tư trong vốn chủ sở hữu của bên nhận đầu tư (công ty con) Tỷ lệ quyền biểu. quyết của nhà đầu tư trực tiếp trong công ty nhận đầu tư Tổng uốn góp (hoặc số lượng cổ phiếu phổ thông nắm giữ) của nha đầu tư trong bên nhận đầu tư x 100% Tổng von chủ sở hữu (hoặc tổng số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành) của bên nhận đầu tư Tỷ lệ quyền biểu quyết của nhà đầu tư gián tiếp trong công ty nhận đầu tư Tổng uốn gop (hoặc số lượng cổ phiếu phổ thông dang nắm giữ) của công ty con của nha đầu tư trong bên nhan đầu tư x 100% Tổng von chủ sở hữu (hoặc số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành) của bên nhận đầu tư Trường hợp vừa đầu tư trực tiếp vừa đầu tư gián tiếp: Tỷ lệ quyền biểu quyết được xác định bang tổng tỷ lệ quyền biểu quyết trực tiếp và tỷ lệ quyền biểu quyết gián tiếp qua các công ty con. + Đầu tư vào công ty liên doanh liên kết: Khoản đầu tư vào công ty liên kết là khoản vốn doanh nghiệp đầu tư vào một doanh nghiệp khác dưới hình thức góp vốn hoặc mua cô phan mà doanh nghiệp nắm trực tiếp hoặc gián tiếp qua một công ty con khác từ 20% đến dưới 50% quyên biểu quyết của bên nhận đầu tư. Doanh nghiệp là bên dau tư được xem là có ảnh hưởng đáng ké đối với bên nhận đầu tư.

Ảnh hưởng đáng kể là quyền tham gia của nhà đầu tư vào việc đưa ra các quyết định về chính sách tài chính và hoạt động của bên nhận đầu tư nhưng không kiểm soát chính sách đó. Trường hợp nhà đầu tư nắm giữ dưới 20% quyền biểu quyết trong vốn chủ sở hữu tại bên nhận đầu tư, nhưng có thỏa thuận giữa bên nhận đầu va nhà đầu tư về việc nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể thì vẫn ghi nhận khoản đầu tư đó là khoản đầu tư vào công ty liên kết.