MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐÈ TÀI Xã hội ngày nay đang có những thay đổi và phát triển, điều này đã kéo theo sự phát triển của tiến bộ khoa học kỹ thuật và đạt được những thành tựu nhất định. Thành tựu ay da va dang lam thay đôi một cách toàn diện mọi mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội. Trước những thay đổi mạnh mẽ về cuộc sống, các giá trị đạo đức của con người ngày nay cũng bị ảnh hưởng theo cả hai chiều hướng: tích cực và tiêu cực.
Điều này tác động trực tiếp đến quá trình định hướng và hoàn thiện nhân cách của mỗi người. Trước bối cảnh đó, Đảng ta luôn đặt ra yêu cầu phải gắn liền sự tăng trưởng kinh tế với tiễn bộ dao đức và công băng xã hội, vừa phát triển kinh tế xã hội, nhưng đồng thời phải bảo tồn và phát huy những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Xã hội Việt Nam đặt ra mục tiêu là đào tạo con người phát triển toàn diện: có đạo đức, có tri thức, có sức khỏe, có lý tưởng.Do đó, trong chương trình giảng dạy tại các trường Cao đăng, Đại học sinh viên luôn được đánh giá dựa trên hai mặt đạo đức và năng lực. Bằng chứng là việc đánh giá sinh viên hằng năm không chỉ dựa trên kết quả học tập mà còn căn cứ vào kết quả rèn luyện.
Đây là một quá trình mà thanh niên sinh viên phải tích lũy bằng nhiều cách khác nhau như: nhiệt tình tham gia các hoạt động, năng nỗ tham gia phong trào, rèn luyện các pham chat đạo đức, chấp hành nội quy.Như vậy, đạo đức sinh viên luôn được các nhà giáo dục đặc biệt quan tâm, việc dao tạo, rèn luyện giá tri dao đức cho sinh viên luôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã từng nói “Người có tài mà không có đức là người vô dụng; Người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Tham nhuan tư tưởng của Người, mục tiêu giáo dục ở nhà trường, luôn hướng đên đảo tạo con người một cách toàn diện, hội tụ đủ cả hai 9 yếu tố đức và tài. Đặc biệt đối với những thế hệ giáo viên, những người làm trong lĩnh vực sư phạm, thì yêu cầu này càng phải cao hơn.
Do vậy, sinh viên sư phạm cần phải có những định hướng giá trị đạo đức đúng đắn về nghề nghiệp của mình, bên cạnh đó cũng cần phải tự tu dưỡng và rèn luyện các giá trị đạo đức cho phù hợp với những chuẩn mực xã hội và giá tri nghé day hoc. Thuc té cho thay, việc giáo dục định hướng giá tri dao đức nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm luôn được xã hội quan tâm. Tuy nhiên, bên cạnh những sinh viên có định hướng giá trị đạo đức nghề đúng đắn, vẫn còn khá nhiều sinh viên có những tư tưởng, hiện tượng tiêu cực, quan niệm sai lầm trong cách nhìn nhận những giá trị dao đức nghề nghiệp, những quan điểm tiêu cực này đã và đang nảy sinh trong một số bộ phận thanh niên sinh viên sư phạm như: lối sống hưởng thụ, thực dụng, chủ nghĩa cá nhân, lối sống sùng ngoại, bệnh thành tích. Vậy vì sao ngày càng có những hiện tượng tiêu cực như vậy nảy sinh trong giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên sư phạm va các yếu tố gi đã ảnh hưởng đến việc định hướng các giá trị đạo đức nghề của họ? Từ những lý do trên, dé tài “Yếu t6 ảnh hưởng đến định hướng giá trị dao đức nghề nghiệp của sinh viên trường Đại học Sư Phạm TP.HCM” được xác lập.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên trường Dai học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Từ đó, đề xuất một số biện pháp giáo dục định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm trên cơ sở các yêu tố ảnh hưởng này. KHACH THE VÀ DOI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3.
Khách thể nghiên cứu Sinh viên trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chi Minh, năm hoc 2016 — 2017. Đối tượng nghiên cứu 10 Yếu tố ảnh hưởng đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.
GIÁ THUYET NGHIÊN CỨU - Có nhiều yếu tổ ảnh hưởng đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên sư phạm trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Trong đó, có 2 nhóm yếu tố chính là yếu tố chủ quan (hứng thú nghề nghiệp; động cơ chọn nghề; hình mẫu giáo viên lý tưởng; tính tích cực cá nhân) và yếu tố khách quan (chuẩn mực xã hội và những đánh giá của xã hội; môi trường sư phạm). - Nhóm yếu tố chủ quan có ảnh hưởng mạnh hơn đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên sư phạm, trường Đại học Sư phạm TP.
Hồ Chí Minh so với nhóm yếu tố khách quan, trong đó yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất là tính tích cực cá nhân. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - _ Nghiên cứu những van dé lý luận về: Giá trị, định hướng giá trị, giá trị đạo đức, định hướng giá tri đạo đức, định hướng giá tri nghề nghiệp, định hướng giá trị nghề dạy học, để xác lập cơ sở lý luận cho đề tài. - Khao sát một số yếu tố ảnh hưởng đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.
Từ đó, đề xuất một số biện pháp nhằm giáo dục định hướng một SỐ giá trị đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên. GIỚI HAN DE TÀI 6. Giới hạn về nội dung nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên bao gồm hứng thú nghề nghiệp, động cơ chọn nghề, hình mẫu người giáo viên lý tưởng, tính tích cực cá nhân, chuẩn mực và đánh giá của xã hội, môi trường sư phạm. Đề tài chỉ nghiên cứu trên khách thể là sinh viên các ngành sư phạm, Trường ĐH Sư Phạm TP.
Vì vậy, định hướng giá trị đạo đức nghề 11 nghiệp trong nghiên cứu này chỉ quy hẹp về định hướng giá trị đạo đức nghề dạy học. Giới hạn về khách thé nghiên cứu Đề tài chỉ nghiên cứu trên 300 sinh viên sư phạm chính quy, trường Dai học Sư Phạm TP. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7. Phương pháp nghiên cứu lý luận Tham khảo, thu thập tư liệu, phân tích và tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến dé tài dé xây dựng hệ thống cơ sở lý luận cho đề tài.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn * Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi Đây là phương pháp chủ yếu được sử dụng nhằm tìm hiểu các yếu tổ ảnh hưởng đến định hướng giá trị đạo đức nghề nghiệp của sinh viên trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Phương pháp thống kê toán học Thu thập, xử lý và phân tích số liệu trên chương trình SPSS 20. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE YEU TO ANH HUONG DEN ĐỊNH HUONG GIÁ TRI DAO DUC NGHE NGHIEP CUA SINH VIEN SU PHAM 1.
Lich sử nghiên cứu van đề 1. Một số công trình nghiên cứu về giá trị và định hướng giá trị 1. Trên thế giới Vẫn đề về giá trị, định hướng giá trị đã có từ rất lâu. Trong những năm cuối thế kỷ 20, thì vấn đề này ngày càng được nhiều nước quan tâm và nghiên cứu.
Có thé ké đến các công trình nghiên cứu như sau: Tu năm 1968 — 1974, Viện nghiên cứu thanh niên ở Đức đã tiền hành nghiên cứu ở 1000 học sinh phổ thông và 2000 sinh viên đại học dé tìm hiểu định hướng giá trị. Trong những năm 1977 — 1978, Trung tâm nghiên cứu khoa học về thanh niên ở Bungari nghiên cứu về van đề giáo dục đạo đức cho thanh niên, trong đó có đề cập đến vấn đề giá trị, đặc biệt là sự khác biệt trong thang giá trị của thanh niên so với thế hệ cha ông [45, tr. Vào những năm 1980 ở Hungary, vấn đề giá trị và định hướng giá trị được quan tâm hàng đầu trong các công trình nghiên cứu khoa học xã hội. Trong 10 năm, Viện Tâm lý học thuộc Viện Hàn lâm khoa học Hungary cùng với các trung tâm nghiên cứu thông tin đại chúng đã tiễn hành nghiên cứu ba van đề xã hội có quan hệ bổ sung cho nhau đó là: hệ thống tôn giáo, lối sống và giá trị.
Trong các công trình nghiên cứu đó, các nhà nghiên cứu đặc biệt chú ý đến vấn đề giá trị và định hướng giá trị của thanh niên [18, tr. Năm 1985, Viện nghiên cứu thế giới của Nhật Bản đã chú trọng nghiên cứu thanh niên của 11 quốc gia lứa tuổi từ 18 — 24 tuổi. Tiếp theo đó, Viện Kiểm Sát Xã Hội Châu Âu EVS lấy mẫu thanh niên 15 — 24 tuổi ở 10 nước Châu Âu dé nghiên cứu về van dé giá trị và định hướng giá trị. 13 Cả hai cuộc điều tra này đều đề cập đến vấn đề “định hướng giá trị của thanh niên nhằm giúp họ chuẩn bị bước vào cuộc sông” [45, tr.
Năm 1986 — 1987,UNESCO đã dé nghị câu lạc bộ Rome tiến hành điều tra quốc tế về giá trị đạo đức của con người chuẩn bị bước vào thế kỷ 21trong tình hình có nhiều biến đổi đang ảnh hưởng đến xã hội vào những năm cuối thế kỷ 20 [45, tr. Năm 1988, UNESCO đã phát hành tập tài liệu nghiên cứu về hệ thong cau trúc của giá trị, hình thành bộ công cụ đo đạc, kiểm chứng giá trị, giúp cho những công trình nghiên cứu giá trị đúng hướng [12, tr. Ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Phillipin, Indonesia. việc nghiên cứu vấn đề giá trị và định hướng giá trị của thanh niên sinh viên cũng được quan tâm.
Ngoài các chương trình nghiên cứu chuyên sâu theo mục đích riêng biệt, theo chu kỳ 5 năm (bắt đầu từ năm 1972) người ta tiến hành nghiên cứu theo cùng một phương pháp ở nhiều nước trên thế giới, lay mẫu ở lứa tuổi 18 — 24 và do Nhật Ban chủ tri. Qua các cuộc nghiên cứu này người ta thay được sự phát triển ý thức của thanh niên sinh viên cũng như những giá trị đang chi phối nếp nghĩ và hành động của giới trẻ ngày nay, góp phần xây dựng nên những chính sách phát triển tahnh niên sinh viên ở mỗi quốc gia. Trong dé tài nghiên cứu “Định hướng giá trị của giới trẻ ngày nay” A.Kuznesov đã trình bày kết quả khảo sát phương hướng phát triển của định hướng giá tri của giới trẻ ngày nay.