Chương 1: Khái quát về giải quyết tranh chap lao động cá nhân và quy định pháp luật Việt Nam về giải quyết tranh chap lao động cá nhân. Chương 2: Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật Việt Nam về giải quyết tranh chap lao đông cá nhân trên dia ban thành pho Hà Nội Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoản thiện quy định pháp luật Việt Nam về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân vả nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết tranh chấp lao động cá nhân trên dia bản thành phô Ha Nôi 7 CHUONG1 KHÁI QUAT VE GIẢI QUYẾT TRANH CHAP LAO ĐỘNG CÁ NHÂN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUAT VIỆT NAM VE GIẢI QUYẾT TRANH CHÁP LAO ĐỘNG CÁ NHÂN 1. Khái quát về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân 1111. Khái quát về tranh chấp lao động cá nhân Định nghĩa tranh chấp lao động, Có thể nói, trong QHLĐ, TCLĐ là một hiện tượng có tính tat yếu khách quan của nên kinh tê thị trường, bởi khi tham gia quan hệ mua bán sức lao đông, cả người NLD và NSDLD đều có gắng đạt được lợi ích của mình.
Trong khi, NLD thường đòi hỏi tién lương và quyên loi ở mức cao nhất có thể, thì NSDLĐ lại có xu hướng cắt giảm chi phí, tiền lương ở mức thấp nhật co thể dé tôi đa hóa lợi nhuận§ Vi thé, việc phat sinh những bat đông, mâu thuẫn là điều không thể tránh khỏi. Tir những mâu thuẫn, xung đột, khi tích tụ đến một mức độ nhất định sé chuyên hóa thành những tranh chấp, và được thể hiện bằng hanh vi xử sự cu thể Lời nói hoặc văn ban, hành động đình công thể hiện su khiéu nai, phan đổi hoặc yêu câu chủ thể thứ ba hỗ trợ, can thiệp vào vụ tranh chấp. Như vay, TCLD 1a hệ quả của những mâu thuẫn, xung đột trong QHLD. Do đó, nó được quy định trong pháp luật của hau hét các nước trên thé giới, tùy theo đặc điểm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hôi của từng quốc gia mA khá: niêm TCLĐ được hiểu và định nghĩa có phân khác nhau.
Từ đó, có những cách thức phân loại tranh châp, phương thức, nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hiệu cũng không hoàn toàn giông nhau. Tại Việt Nam, khái nệm TCLĐ lần dau được xuất hiện tại Thông tư liên ngành số 02/TT-LN ngay 02/10/1985 của Toa án Nhân dân (TAND) tối cao - Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tôi cao - Bô tư pháp - Bô lao đông - Tổng cục dạy nghê về việc hướng dẫn thực hiện thâm quyên xét xử của TAND vé một số việc tranh chap trong lao động Tuy nhiên, tai Thông tư liên ngành đó, khái niệm TCLD mới chỉ là một sự dé cập ma không được xác định cụ thể đó là gì. Cho đến BLLĐ š Trường Đại hoc Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Lao động Việt Nam (tap 1), trang 366. § năm 1004, khái niệm TCLĐ mới lần đâu xuất hiên, nó được định nghĩa như sau: “Tranh chấp ìao động là những tranh chấp về quyền và lợi ich liên quan đền việc làm tiền lương.
thu nhập và các điều kiện lao động khác, về thực hiên hop đồng lao động thoả ước tập thé trong quá trinh học nghề” Sau đó, tiệp tục trai qua các lần sửa đôi, b6 sung tại BLLD năm 2005, BLLD năm 2012: “Tranh chấp lao đông là tranh chấp về quyền. nghia vu và lợi ich phát sinh giữa các bên trong quan hệ lao động”. Có thể nhận thây, định nghĩa này chưa bao quát được bản chất của TCLĐ. TCLĐ không chỉ la tranh chấp về quyên, nghĩa vu và loi ích phát sinh duy nhất trong QHLĐ, mà còn thể hiện những xung đột, mâu thuẫn phát sinh trong các quan hệ liên quan trực tiếp đến QHLĐ như quan hệ việc làm; quan hệ an toàn, vệ sinh lao đông, quan hệ giáo dục nghệ nghiệp; quan hệ bôi thường thiệt hai trong lao đông, quan hệ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế v.
Do đó, đến BLLD năm 2019, khái niêm nay được bỏ sung, hoản thiện như sau: “ Tranh: chấp lao đông là tranh chap về quyền và nghĩa vụ, lợi ich phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực luện hoặc cham dit quan hệ lao động: tranh chấp giữa các tổ chức đại điện người lao động với nhau, tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động ” Quy định này đã bam sát định nghĩa của Tô chức Lao đông Quốc tế (ILO) về TCLĐ, và được đánh giá là tương đối phù hợp với tiêu chuẩn và bồi cảnh quốc tế, thể hiên rố nội ham của pháp luật lao đông, góp phan giải quyết đúng dan, nhanh chóng, hiệu quả vả linh hoạt các mâu thuẫn, xung đột trong QHLĐ, đảm bảo quyên và lợi ích hợp pháp của các bên trong QHLĐ, ôn định kinh tế, #4 hội và thị trường lao đông của quốc gia - Định nghĩa tranh chấp lao động cá nhân ; Việc phân loại TCLD là một điêu kiện tiên quyết đề thiệt lập các biện pháp kip thời, hiệu quả áp dung thực tế giải quyết các TCLĐ. Nhin chung, các quốc gia đa số căn cứ vao dau hiệu chủ thể để phân loại TCLĐ, bao gồm TCLĐ cá nhân va TCLD tập thể. Việt Nam cũng áp dung cách thức phân loại nảy Từ BLLĐ năm 1994, sửa đổi bổ sung năm 2006 và cho tới BLLĐ năm 2012, TCLĐ cá nhân cũng chi được hiểu la tranh chấp “giữa người lao động với người sử đụng lao đông”. Sau nhiều lần sửa đồi bô sung, kế thừa các quy định 9 pháp luật, tại điểma khoản 1 điều 179 BLLĐ năm 2019 quy định TCLĐ cá nhân là: “7ranh chap lao động ca nhân giữa người lao động với người sử dung lao động; giữa người lao động với doanh nghiệp, lỗ chức ưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; gii£a người lao đông thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại”.
Tai quy định này, pham vi của TCLĐ cá nhân được thể hiện rõ rang hơn so với các quy định trước đây, TCLD cá nhân ngoài la tranh chap giữa NLD và NSDLD, thi còn được bỏ sung là tranh chấp “giữa người lao đông với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động di làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng”, “giữa người lao động thué lai với người sử dung lao động”. Việc bằ sung thêm các mỗi quan hệ nay là phù hợp với lý luận hang hóa sức lao đông của C Mác, và có ý nghĩa thực tiễn trong nên kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. - Đặc điểm của tranh chấp lao động cá nhân Từ khái niệm vẻ TCLĐ cá nhân, có thể rút ra những đặc điểm sau lam cơ sở phân biệt TCLĐ cá nhân với TCLD tập the: Thit nhất, về chủ thé của TCLĐ cá nhân. TCLĐ cá nhân thường lả tranh chap giữa cá nhân NLD và NSDLĐ, doanh nghiệp, tổ chức đưa NLĐ đi nước ngoài hoặc NSDLĐ cho thuê lại.
Cần chú ý rang, đó có thể là tranh chap giữa một cá nhân NLD hoặc một nhóm NLD với NSDLD, doanh nghiệp, tổ chức đưa NLD di nước ngoài hoặc NSDLĐ cho thuê lại. Khác với TCLĐ tập thể, trong TCLĐ ca nhân, đủ một nhóm - có nhiều cá nhân NLD tham gia tranh chấp nhưng ho có những mục đích, yêu câu riêng, khác nhau, và cá nhân ho đại diện cho chỉnh mình trong quan hệ tranh chap đó ma không có TCDD như TCLD tập thể. Thông thường, nhóm NLD trong TCLD cá nhân chỉ là một số NLD, chứ không phải quá nửa số NLD trong một đơn vi sử dung lao động hoặc một bộ phân của cơ cầu đơn vị. Việc xác định loại tranh châp dựa vào dâu hiệu chủ thể là một trong những căn cứ cơ bản để xác định loại tranh chấp, áp dụng đúng phương thức, trình tự, thủ tục và thẩm quyên khi giải quyết tranh chấp.
Thit hai, về nội dung của TCLĐ cá nhân. Nội dung ma TCLĐ cá nhân hướng tới chủ yếu liên quan đến quyên, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp của mét cá nhân NLD hoặc trong một sô trường hop là một 10 nhom NLD với NSDLD trong QHLĐ dua trên cơ sở HĐLĐ hoặc hợp đông học nghề. Quyên, nghĩa vụ, lợi ich đó thường bao gồm: Điều kiên an toàn, vệ sinh lao đông, tiên lương, chế đô phúc lợi như tiên thưởng, chế độ thai sản, chế đô nghỉ phép, bồ: thường thiệt hại. Day 1a những quyền, nghĩa vu, lợi ích cơ bản được quy định trong pháp luật lao động.
Tuy nhiên, qua thời gian với sự phát triển của các diéu kiện kinh tế, xã hội ma các nội dung của TCLĐ cá nhân ngày càng đa dạng, có tính chat phức tap, mà pháp luật lao động lại chưa kip thời đáp ứng được, nhưng cũng không thể mặc kệ quyên vả lợi ích hợp pháp của NLĐ hay NSDLĐ Thut ba, vé tính chat của TCLĐ cá nhân. TCLĐ cá nhân là những tranh chấp được xác định rõ rang, gắn liên với cá nhân NLĐ, với quyền vả lợi ích hợp pháp cụ thể của một cá nhân cụ thể, mang tinh chat đơn lẻ, không mang tính tổ chức, quy mô phức tạp, hay liên kết, thông nhất ý chí. Sự ảnh hưởng của TCLĐ cá nhân dén hoạt động sản xuất, kinh doanh ở mức đô hạn chế hơn so với TCLĐ tập thể. Trong trường hợp vụ TCLĐ được thực hiện bởi nhiêu NLD, nhưng muc đích của ho khác nhau, ho tự đại điện cho chính minh, vì quyền lợi của minh thi vẫn được coi là TCLĐ cá nhân.
Thur ne, về sự tham gia của tổ chức đại điện của NLD. Té chức đại diện (TCBD) của NLD tai cơ sở bao gom Công doan cơ sở va Tổ chức của NLD tại doanh nghiệp. Công đoàn cơ sử thuộc hệ thong tổ chức Công đoàn Việt Nam, việc thành lập, giải thể, tổ chức và hoạt động được thực hiện theo quy định của Luật Công đoàn. TCDD của NLD tại doanh nghiệp được thành lập và hoạt động hợp pháp sau khi cơ quan nha nước có thẩm quyên cấp đăng ký.
Công đoàn cơ sở và TCDD của NLD tại doanh nghiệp bình đẳng với nhau về quyền và nghĩa vụ trong việc đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của NLD trong QHLĐ. Khái quát về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân - Khái niệm về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân Su khác biệt về lợi ích giữa NLD và NSDLD là bat biển, nhưng không có nghĩa là xung đột thường xuyên. NLD và NSDLĐ có thể lam việc cùng nhau dé il giải quyết khác biệt và đạt được hiểu biết chung mà không làm cho bat đồng trở thành tranh chấp chính thức.