CHƯƠNG 1: CÁC NHÂN TO TÁC DONG DEN QUÁ TRÌNH ĐỊNH HÌNH VỊ TRÍ VIỆT NAM TRONG CHÍNH SÁCH HÀNH ĐỘNG PHÍA ĐÔNG CỦA ÁN ĐỘ TỪ DAU THE KỶ XXI DEN NAY 1. Bối cảnh quốc tế Tình hình thé giới là yếu tố quan trọng tác động đến việc hoạch định các chiến lược, chính sách đối ngoại của các quốc gia trên thé giới. trong đó An Độ cũng không ngoại lệ. Năm 1960 nôi lên với hiện tượng “toàn cầu hóa", là một hiện tượng gắn liên với sự gia tăng về số lượng và cường độ cơ chế, tiến trình nhằm thúc đây gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thé giới, sự hội nhập kinh tế và chính trị ở cấp độ toàn cầu.
Toàn cầu hóa đã chi phối mạnh mẽ đến các quốc gia, dân tộc, đời sông xã hội của cả nhân loại và được xem như một xu thế tất yếu của thời đại. Theo đó, toàn cầu hóa làm lu mờ các đường biên giới quốc gia, thu hẹp khoảng cách không gian ở các khía cạnh kinh tế, chính tri, xã hội và văn hóa của thé giới. Quá trình toàn cầu hóa tác động tới sự xuất hiện nhân rộng của một loạt các mạng lưới liên kết cấp độ toàn cầu, thách thức đến các đường biên giới địa lý, văn hóa, kinh tế, chính trị truyền thong. Tiêu biéu 1a sự xuất hiện của những kênh truyền hình tin tức, vệ tỉnh lẫy nên tảng từ sự kết hợp của công nghệ báo chí cùng với những tiễn bộ khoa học kỹ thuật, thông tin được lan truyền rộng rãi trên phạm vi toàn cầu, vượt qua được mọi rào cản, khoảng cách địa lý với tốc độ nhanh chóng.
Bên cạnh đó, toàn cầu hóa giúp cho việc thông tin liên lạc, giao thông vận tải và công nghệ sản xuất đã khiến cho dòng vốn dau tư, hàng hóa, công nghệ va lực lượng lao động di chuyên dé dàng hơn trên thé giới. Toàn cầu hóa là một hiện tượng có ý nghĩa cách mang trong tiến trình phát triên lịch sử nhân loại, dẫn đến những thay đôi mạnh mẽ trong cầu trúc nên kinh tế - chính trị của quan hệ quốc tế, cùng với những thay đôi vẻ đời sống văn hóa - xã hội của người dan trên toàn câu). 3 Đào Minh Hồng — Lê Hồng Hiệp (chủ biến}. Sổ toy Thuột ngữ Quan hệ Quốc tế.
Khoa Quan hệ quốc tế - Trường Đại học Khoa học xã hội & Nhẫn văn. 22 Những năm dau thé kỷ XXI được xem là những năm day biến động của thé giới, với sự thay đổi thé giới nhanh chóng và mạnh mẽ đến chóng mặt dưới sự tác động của những sự kiện lớn, điều nảy đã làm thay đồi và rung chuyên thé giới trong thời gian qua, nó vừa gây ra những nỗi âu lo, cũng vừa tạo ra niềm hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn của nhân loại trong thời gian tới. Một trong những yếu tó tác động đến sự điều chỉnh chính sách Hướng Đông sang chính sách hành động phía Đông của An Độ, đó là tinh hình thé giới đang điển biến và phát triển theo hướng đa cực. Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, hai năm sau đó Liên Xô sup đỗ.
Sự kiện này làm chan động toàn cau vì nó đánh dau sự tan rã và sụp đồ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô va các nước Đông Âu. Đây dường như là cơ hội vàng dé Washington thực hiện tham vọng thiết lập trật tự thế giới đơn cực của mình tuy nhiên Mỹ lại bỏ lỡ cơ hội ngàn vàng nảy. Mỹ có những động thái khá sai làm khi đơn phương phát động ba cuộc chiến tranh xâm lược: Chiến tranh Kosovo (năm 1999), chiến tranh Afghanistan (năm 2001) và chiến tranh Iraq (năm 2003). Chính việc sa lầy vào ba cuộc chiến nay đã làm Mỹ bị suy giảm vị thé va suy yếu sức mạnh toản điện, tiêu tan giấc mộng làm bá chủ thé giới, làm cho giấc mộng thé giới đơn cực chi còn là một khoảnh khắc ở quá khứ.
Mặc dù Mỹ vẫn luôn ôm mộng bá chủ thé giới, *Mỹ vẫn là quốc gia mạnh nhất và giàu có nhất trên hành tinh’. Tuy nhiên thực tế thi Mỹ không còn nắm giữ vai trò độc tôn nữa. Trong đó, một sự kiện lớn tác động đến tình hình quốc tế lúc bay giờ là cuộc chuyên giao quyền lực ở Nga va Mỹ, sự kiện này đã tạo ra một bước ngoặt rat quan trọng, có tính quyết định ở hai cường quốc đóng vai trỏ chủ chốt trong cục diện chính trị quốc tế. Bước vào thé kỷ XXI, cả thé giới đang phải chứng kiến một cuộc “cách mạng chính tri” tại Nga khi ma Tông thông đương nhiệm B.
Enxin đã hoàn toàn tự nguyện nhường lại ngôi vị cho Thủ tướng V. Putin - người vừa được bo nhiệm trước đó không lâu. Dây là một sự kiện chưa từng có tiền lệ ở Nga thời hiện đại, đánh dau giai đoạn Nga phát triển mạnh mẽ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội. Liên Xô sụp đô, giới cam quyền nước Nga đã sai lầm 3 Nguyễn Nhâm (2015), Dau an “Chủ nghĩa Obama”, Truy cập ngày 10/10/2022.
Từ http://dantri. vn/the- #lio/đau-an-chu-nehia-obama-201 SØ9 1 S220800538 htm, 23 khi nhận định rang, mở rộng NATO “sé mang theo dân chủ” và các “gia trị phương Tay” cho nhiều nước trên thế giới, trong đó có Nga. Chi sau hai năm V. Putin lên cầm quyền, Nga đã dan trở lại vị thé chính trị, kinh tế va quân sự trên thé giới cùng với vị thé ôn định, có tiếng nói trên trường quốc tẻ.
Theo đó, Tổng thông Nga V. Putin chính thức tuyên b6 trong một bài phat biêu tại Hội nghị an ninh quốc tế ở Muynich (Cộng hòa Liên bang Đức) rằng, thé giới không chap nhận trật tự thế giới đơn cực do Mỹ lãnh đạo, trong tương lai thé giới hướng tới xây dựng trật tự thể giới mới đa cực công bang hon, ôn định hơn, trong đó an ninh của từng quốc gia cũng là an ninh của thế giới. Tình hình thé giới biến đôi nhanh chóng, với phương châm “hòa bình, ôn định, hợp tác cùng phát triển”, thế giới dang dần chuyên từ đơn cực sang đa cực, đa trung tâm do sự tương quan giữa lực lượng, sức mạnh của những nước lớn có sự thay đôi nhanh chóng. Xu hướng đa cực tạo điều kiện và cơ hội bình đăng cho tất cả các quốc gia trên thé giới, trong đó Án Độ vươn lên trên bản dé chính trị thé giới.
Thủ tướng Narendra Modi đã nhận thấy được tầm quan trọng địa chiến lược, địa chính trị của khu vực châu A — Thái Bình Dương. ông đã gia tăng sự ảnh hưởng của kinh tế và chính trị lên New Delhi. Tháng 9/ 2001, một sự kiện gây chan động toản cau, rung chuyền thé giới khi một vụ khủng bố nhắm vào nước Mỹ - một siêu cường quân sự số một thế giới, được bảo vệ vô cùng cân trọng với hệ thông phòng không day đặc, nhiều tang, nhiều lớp tới mức “một con ruồi cùng không thé lọt qua được các trạm rada theo đõi". Chính điều đó gây bang hoàng, ngỡ ngàng đối với toàn thé giới, hang loạt tin tức về vụ khủng b6 được thé giới săn đón và truyền tai khắp nơi.
Sau sự kiện nay, Mỹ tự chia thé giới thành hai phe: phe khủng bố và phe đi theo Mỹ chống lại khủng bố. Vụ khủng bỗ năm 2001 này như một chat xúc tác, tạo cho Mỹ “co hội” dé tiền hành “cudc thập tự chỉnh mới”, với danh nghĩa chống khủng bố, Mỹ hiện diện quân sự khắp mọi nơi và bat kỳ đâu trên thế giới, tiêu biểu là hai cuộc chiến tranh Afghanistan (2001) và Iraq (2003). Hai cuộc chiến nay đã gây tác động không nhỏ đến khu vực ma còn cả thé giới, gây nhiều thiệt hại tram trọng và tình hình thế giới cũng theo đó ma biến đôi chóng mặt. 24 Đến năm 2008, cuộc chiến tranh 5 ngày ở Nam Ossetia bùng phát giữa Gruzia và Nga, một bên là nước được Mỹ và NATO hậu thuẫn tích cực và bên kia nước đã lay lại được dia vi, vị thé cường quốc của minh.
Sau 5 ngày dién ra cuộc chiến, Gruzia đã chịu thất bai nặng nẻ và đây được xem là cuộc chiến tranh khu vực có ảnh hưởng tram trọng đến thé giới, nó làm rung chuyên nhiều quan hệ quốc tế quan trọng. phải kẻ đến là quan hệ Nga - Mỹ, quan hệ Nga - NATO, quan hệ Nga — EU va quan hệ giữa Nga với các nước khác. Tờ báo ở Anh có nhận xét rằng: “Cuộc chiến tranh 5 ngày giữa Gruzia và Nga là sự kiện đặt dau cham hết cho trật tự thé giới đơn cực do Mỹ lãnh đạo”. Năm 2011, chiến lược xoay trục sang châu Á hay còn gọi là chính sách tái cân bằng của Mỹ được triển khai, là một yếu tô quan trọng tác động đến quan hệ Việt - Án.
Chinh sách này này ra đời nhằm đánh dau bước dau Mỹ đã có những động thái nhằm rút khói khu vực Trung Đông. “Xoay trục” là quá trình chuyên trọng tâm của chính sách đối ngoại nước này từ khu vực châu Au sang khu vực châu A. mục tiêu của chính sách nhằm tiếp tục tăng cường sự hiện diện của mình tại khu vực châu A — Thái Binh Dương dé đảm bảo lợi ích về kinh tế, chính trị, van hóa, sức mạnh quân sự và ngoại giao. Chính sách mong muốn đưa nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007 — 2008 dé lại.
Mặt khác, Mỹ muốn tăng cường tiếng nói của minh tại các diễn đàn, tô chức, các liên kết trong khu vực. Hơn nữa, Mỹ muốn truyền bá những giá trị văn hóa đặc trưng của Mỹ, nhất là tự do, din chủ, nhân quyên, dan tộc, tôn giáo. Về quân sự, Mỹ dùng chính sách này nhằm đỗi phó với việc tăng cường sức mạnh quân sự của các cường quốc trong khu vực, giúp đỡ những đồng minh thân cận như Nhật Bản, Hàn Quốc đuy trì sức mạnh vượt trội về quân sự và ran đe tiền công các nước. Còn về ngoại giao, Mỹ muốn tăng cường củng cô quan hệ với các đồng minh mà Nhật Ban và Han Quốc được xem là “hòn đá tang” trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Thông qua các đồng minh nay, Mỹ tạo sự cân bằng chiến lược giữa Đông và Tây, giữa châu Âu, châu Á, châu Mỹ, giữa châu Mỹ và các trung tâm quyền lực chính trị, sức mạnh kinh te, quan sự trên thê giới. Mục tiêu cơ bản của chính sách là lái các nước 3 Lê Thế Mẫu (2010). Những sự kiện làm thay đổi thế rời trong thép ky đầu thế Ụ XXI. Tạp chi cộng sản.
uy cập ngày 25/9/2022.