Chương 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án. Đánh giá khái quát các công trình nghiên cứu về AEP của Ấn Độ của các học giả trong và ngoài nước đã được công bố, từ đó rút ra những mặt đóng góp, những vấn đề có thé kế thừa, sử dụng dé luận giải trong Luận án, xác định rõ những nội dung cần phải tập trung nghiên cứu, phát triển và đề xuất hướng tiếp cận nội dung của Luận án. Cơ sở lý luận và nhân tổ hoạch định AEP của An Độ.
Trên cơ sở khảo sát các công trình nghiên cứu của học giả về AEP, xây dụng khung lý thuyết phân tích cơ sở lý luận chi phối sự hình thành phát triển AEP của An Độ. Phân tích làm rõ cơ sở thực tiễn về vai trò, vị trí của Đông Nam Á, Đông Bắc Á, Nam TBD đối với An Độ và mục tiêu, nội dung cụ thể, quá trình triển khai và kết qua LEP. Đánh giá nguyên nhân điều chỉnh từ LEP chuyển sang AEP và vị thé của AEP trong chiến lược đối ngoại của An Độ trong giai đoạn hiện nay. Mục tiêu, nội dung, triển khai và kết quả của AEP của Ấn Độ.
Luận án nghiên cứu làm rõ nội hàm nội dung, cách thức, biện pháp và một sỐ kết quả nồi bật khi An Độ triển khai chính sách này. Tác động, triển vọng của AEP và hàm ý chính sách đối với Việt Nam. Chương này đánh giá những nhân tố thuận lợi, cản trở cũng như những tác động của chính sách này đối với khu vực Đông Nam Á và đưa ra dự báo những nét chính trong việc triển khai AEP với cộng đồng ASEAN và các nước Đông Nam Á đến năm 2030. Luận án tập trung phân tích thuận lợi, khó khăn, thời cơ và thách thức đối với Việt Nam, từ đó khuyến nghị giải pháp nâng cao hiệu quả khi Việt Nam tham gia AEP của Ấn Độ trong thời gian tới với tư cách là đối tác “Chiến lược Toàn diện”.
TONG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN DE TAI CUA LUẬN ÁN Khái quát chung: Sau khi tiễn hành khảo sát, tác giả nhận thấy răng, trên thé giới, trong khu vực và tại Việt Nam đã có những công trình nghiên cứu về AEP của Ấn Độ. Các tác giả đã khai thác theo từng lĩnh vực ưu tiên của chính sách này thông qua các giai đoạn, góc độ, lĩnh vực khác nhau, như: Các mối quan hệ chính trị, ngoại giao hay việc cải thiện sự kết nối, thúc đây thương mại, mở rộng của chính sách sang các quốc gia khác. để làm đề tài nghiên cứu của mình. Các nghiên cứu được xuất bản đưới nhiều hình thức, chủ yêu là sách chuyên khảo, các bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí có chỉ số khoa học, kỷ yếu hội thảo, luận án tiến sĩ trong va ngoải nước.
Đề khảo sát các công trình nghiên cứu, bải viết được hệ thống và khoa học, tác giả tiến hành phân chia theo cấu trúc, thứ tự như sau: (1) Các công trình được chia thành các nhóm van đề nghiên cứu liên quan đến dé tài; (2) Các công trình được khảo sát theo trật tự thời gian (lịch sử nghiên cứu vấn đề). Đề thuận lợi cho việc thực hiện các nội dung chính trong luận án, tác giả tập trung khảo sát các công trình nghiên cứu trên các vấn đề cụ thê sau: (1) Quan hệ Ấn Độ với các nước Đông Nam Á (10 nước ASEAN), Đông Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) và Nam TBD (Australia, New Zealand); (2) Các nhân tố khi An Độ chuyền đổi chính sách từ LEP sang AEP; (3) Nội dung và triển khai chính sách; (4) Triển vọng và giải pháp. Các công trình nghiên cứu Chính sách hướng Đông trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, kế từ năm 1991 Án Độ đã điều chỉnh chính sách đối ngoại theo hướng thúc đây tự do hóa, mở cửa và tăng cường hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới, qua đó giúp An Độ không ngừng nâng cao vị thế quốc tế [Nguyễn Trần Xuân Sơn, 2021]. LEP được Thủ tướng N.
Rao đưa ra năm 1992 trong bối cảnh Ấn Độ bắt đầu tiến hành cuộc cải cách, mở cửa mạnh mẽ, sâu rộng, nên chính sách này đã trở thành đối tượng nghiên cứu được quan tâm ở An Độ và quốc tê. Hau hêt các công trình nghiên cứu déu cho rang, 17 Chiến tranh Lạnh kết thúc, An Độ cũng như nhiều quốc gia khác đã phải thay đổi chiến lược phát triển cũng như chính sách đối ngoại dé phù hợp với xu hướng mới, nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho việc hội nhập quốc tế, cải cách trong nước, khắc phục khó khăn lớn về kinh tế - xã hội, tiêu biểu là: Cuốn sách ASEAN trong Chính sách Hướng Đông của An Độ (NXB: KHXH Hà Nội, năm 2013). Võ Xuân Vinh đã nghiên cứu tương đối đầy đủ về LEP của Ấn Độ, tác giả cho rằng: Chính sách đối ngoại của Ấn Độ nói chung và với Đông Nam Á nói riêng (giai đoạn 1991 - 2012), là phản ánh sự chuyển dịch từ Chủ nghĩa Lý tưởng sang Chủ nghĩa Hiện thực. Nhắn mạnh vi trí của LEP trong chiến lược đối ngoại của An Độ và nhìn nhận của An Độ về tam quan trọng, vai trò của ASEAN trong chính sách này.
Đặc biệt tác giả khăng định, LEP được triển khai nhằm thực hiện hai nhóm mục tiêu chủ yếu: Chính trị chiến lược và kinh tẾ - xã hội [Võ Xuân Vinh, 2013, tr. Xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong thập kỷ tới thông qua thúc đây hợp tác với các nước láng giềng châu A. Cuốn sách An Độ - Sự tréi dậy của một cường quốc (NXB Từ dién Bách khoa dịch, xuất bản năm 2013) của Tarun Das, Frank-jurgen Richter và Colette Mathur. Nhóm tác giả đã tập trung làm rõ tiềm năng, bước di cần thiết dé An Độ thúc đây các sáng kiến, thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài và thực hiện những cam kết đây mạnh quan hệ hợp tác với các nước láng giềng châu Á, các đối tác trong khu vực, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% mỗi năm trong thập ky tới.
Các tác giả đã đánh giá 10 trụ cột phát triển kinh tế bền vững của An Độ (cải cách kinh tế, cải cách tài chính, địa chính trị, sản xuất, thương mại và đầu tư nước ngoài, năng lượng, công nghệ thông tin, nông nghiệp, hạ tầng và các vẫn đề xã hộn), qua đó phân tích những rào cản, xác định các nhân tố, động lực và cách thức thực hiện để đạt được [Tarun Das, Frank-jurgen Richter và Colette Mathur; 2013, p. Cuốn sách là dữ liệu cơ sở quan trọng, xuất bản trước một năm Thủ tướng N.Modi nhậm chức và quyết định chuyên đồi chính sách LEP sang AEP. Đề cập đến các giai đoạn phát triển của chính sách hướng Đông, cuốn sách Hướng về phía Đông, một chiến lược lớn của An Độ của TS.Nguyén Trường Son, được NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật xuất bản năm 2015. Nội dung cuốn sách tập trung trình bày khái quát các khía cạnh của chiến lược hướng Đông của An Độ.
Tác 18 giả dẫn luận, phân tích và cho rằng, mặc dù LEP ra đời không được nêu cụ thể trong một văn kiện, một chiến lược hay một kế hoạch nào, song LEP là một chính sách đối ngoại có tích mở, linh hoạt điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển. Giai đoạn 1 (1991 - 2003), phạm vi chủ yếu là Đông Nam Á. Giai đoạn 2 (2003 - 2014), mở rộng ra toàn bộ khu vực CA-TBD [Nguyễn Trường Sơn; 2015; tr. Đồng thời khẳng định, sau hai thập niên triển khai có thể nhận thấy, trong số các chủ thé của Đông Á, ASEAN là điểm khởi đầu và luôn đóng vai trò trung tâm trong LEP của Ấn Độ [Nguyễn Trường Sơn; 2015; tr.
Đánh giá về mối quan hệ nhiều mặt giữa An Độ - ASEAN, cuốn kỷ yếu “Realising ASEAN - India Vision for partnership and prosperity” (Đôi thoại Delhi VI: Thực hiện tam nhìn ASEAN - An Độ về đối tac và thịnh vượng), do Biên tập viên Rumel Dahiya và Udai Bhanu Singh chủ biên (NXB. Đồng tác giả đã tổng hợp các bài tham luận nghiên cứu, phân tích, đánh giá của các nhà ngoại giao, doanh nghiệp, học giả. về một loạt các van dé liên quan tới mối quan hệ ASEAN - Ấn Độ. Các bài viết đều có chung nhận định, hợp tác Án Độ với ASEAN đã bước vào giai đoạn mới, là thời kỳ chuyên đổi quyền lực, khi các xu hướng kinh tế, chiến lược mới liên tục định hình tại khu vực CA-TBD và ADD-TBD.
Phạm vi và chiều sâu tam nhìn của An Độ với ASEAN đã mở rộng từ những ngày đầu An Độ triển khai Chính sách hướng Đông cho tới khi AEP ra đời. Phần 2, cuốn sách nhắn mạnh các yếu tố, vai trò, tam quan trọng và sự phát triển vùng Đông Bac là nên tảng dé An Độ hướng về phía Đông. Trong đó, bài viết “India’s Look East Policy: View from the North East” (Chính sách hướng Đông của Án Độ: Nhìn từ Đông Bắc) của M. Tác giả cho rằng, Chính sách hướng Đông trên thực tế là cách Án Độ định hướng lại mối quan hệ chiến lược với các nước láng giéng, dac biệt là đảm bảo an ninh ving Đông Bac/An Độ [M.
Chỉ ra mối quan hệ nền tảng giữa Ấn Độ với Đông Nam Á, Luận án tiến sỹ Chính sách đối ngoại của An Độ đối với Đông Nam A giai đoạn 1947 đến 1964 (Trường Đại học KHXH và Nhân văn, ĐHQG Hà Nội, năm 2018), Phùng Thị Thao đã làm rõ mối liên hệ xuyên suốt, sự nhất quán trong quan điểm, nguyên tắc thực thi chính sách ngoại giao hòa bình của Ấn Độ đối với Đông Nam Á (1947 - 1964) với 19 tư cách là giai đoạn nền tảng cho mối quan hệ Ấn Độ với khu vực thời kỳ hiện đại (1991 - 2017). Tuy nhiên, Chủ nghĩa Hiện thực ở giai đoạn 1991 - 2017 đã được phản ánh đậm nét thông qua mục tiêu kinh tế (ngoại giao kinh tế) và mục tiêu chiến lược tranh giành ảnh hưởng với Trung Quốc tại Đông Nam Á [Phùng Thị Thảo, 2018, tr. Tác giả khang định, từ LEP đến AEP mối quan hệ kinh tế giữa An Độ với ASEAN ngày càng được phản ánh đậm nét hơn trong chính sách đối ngoại của An Độ đối với khu vực này [Phùng Thị Thảo, 2018, tr. Bài nghiên cứu “Interpreting India’s ‘Act East’ Policy” (Giải thích AEP cua An D6) của Viện nghiên cứu Nam A, Dai học quốc gia Singapore (năm 2018).Chaturvedy cho biết, năm 2014 Thủ tướng N.Modi đã tuyên bố nâng cấp LEP thành AEP, song đã có những cách hiểu khác nhau về sự thay đổi này.