Chương 1: Thái Nguyên-mảnh đất giàu tiềm năng du lịch. Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000-2010. Chương 3: Đề án phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2009-2015, phương hướng và một số giải pháp phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên trong tương lai. * * * Sinh viên Đoàn Thị Kiều, lớp VH1003 7 Tìm hiểu hoạt động du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 - 2010 Chƣơng 1 THÁI NGUYÊN-MẢNH ĐẤT GIÀU TIỀM NĂNG DU LỊCH ---------- 1.
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TỈNH THÁI NGUYÊN Thái Nguyên là tỉnh miền núi thuộc vùng trung du-miền núi Đông Bắc nƣớc ta, có diện tích tự nhiên 3.541 km2 và giáp các tỉnh sau: phía bắc giáp tỉnh Bắc Cạn; phía tây giáp các tỉnh Vĩnh Phúc, Tuyên Quang; phía đông giáp các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang; phía nam giáp thủ đô Hà Nội. Thái Nguyên là địa phƣơng nổi tiếng không chỉ bởi đã đi vào lịch sử đấu tranh rạng rỡ của dân tộc mà còn bởi những danh lam, thắng cảnh, những di tích lịch sử cách mạng và sự đa dạng của các dân tộc cƣ trú trên địa bàn. Đến với Thái Nguyên, bạn sẽ đƣợc tìm hiểu về dấu tích của ngƣời xƣa có niên đại cách đây 2-3 vạn năm, một nền văn hóa cổ đại nhất của vùng Đông Nam Á tại khu di tích khảo cổ Thần Sa huyện Võ Nhai. Thái Nguyên là quê hƣơng của anh hùng Dƣơng Tự Minh với chiến công lẫy lừng trong cuộc kháng chiến bảo vệ biên cƣơng phía bắc Tổ quốc.
Nơi đây cũng là nơi có di tích Núi Văn-Núi Võ gắn liền với danh tƣớng nghĩa quân Lam Sơn: Lƣu Nhân Chú trong chiến thắng ải Chi Lăng khiến Liễu Thăng thất thế. Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917 đến nay vẫn còn lƣu danh ngƣời thủ lĩnh yêu nƣớc Trịnh Văn Cấn, với ngôi đền Đội Cấn uy nghi giữa trung tâm TP. Về với Thái Nguyên là về với cội nguồn vinh quang lịch sử cách mạng ATK với bao địa danh: Phú Đình, Điềm Mạc, Tỉn Keo, Thanh Định. nơi Bác Hồ đã cùng Trung ƣơng Đảng, Chính phủ hoạt động, lãnh đạo các cuộc kháng chiến của dân tộc đến chiến thắng Điện Biên Phủ tháng 5/1954.
Tỉnh có nhiều di tích lịch sử văn hóa gắn liền với tôn giáo tín ngƣỡng nhƣ: đình Phƣơng Độ, chùa Úc Kỳ, chùa Phủ Liễn, chùa Hang, đền Xƣơng Rồng. Đặc sắc hơn nữa là bản sắc văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam đƣợc phản ánh sâu đậm trong Bảo tàng Sinh viên Đoàn Thị Kiều, lớp VH1003 8 Tìm hiểu hoạt động du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 - 2010 Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại trung tâm thành phố. Thiên nhiên còn ƣu đãi ban tặng cho tỉnh Thái Nguyên nhiều phong cảnh, hang động, sông hồ. một tài nguyên du lịch sinh thái hấp dẫn du khách nhƣ: hồ Núi Cốc (huyện Đại Từ); chùa Hang, suối Tiên (huyện Đồng Hỷ), hang Phƣợng Hoàng, suối Mỏ Gà, thắng cảnh thiên nhiên Nậm Rứt (huyện Võ Nhai).
Về Thái Nguyên du khách đƣợc trở về thăm lại chiến khu xƣa, đƣợc hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên, rừng nguyên sinh, hang động thiên tạo hóa và những nếp nhà sàn xinh xắn, đƣợc tham gia vào các lễ hội đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc thiếu số vùng Đông Bắc nhƣ: hội Lồng Tồng (xuống đồng), hội Đền Đuổm. đƣợc thƣởng thức những món ăn đặc sản đậm nét vùng rừng núi nhƣ: cơm lam, trám rừng, măng đắng. và hƣơng chè thơm ngát ở xã Tân Cƣơng, Trại Cài nổi tiếng bao đời nay. Đặc điểm tự nhiên * Khí hậu Thái Nguyên có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhƣng ôn hòa, ấm, ẩm, mát nhiều hơn nóng, nhiệt độ trung bình năm là 250C (thƣờng mùa khô kéo dài 7-8 tháng, rất thuận lợi cho hoạt động du lịch).
* Địa hình Thái Nguyên có địa hình đặc trƣng là đồi núi xen kẽ với ruộng thấp, chủy yếu là núi đá vôi và đồi dạng bát úp, rừng núi chiếm tới 2/3 diện tích lãnh thổ. * Thủy văn, sông hồ Thái Nguyên có hai con sông chính chảy qua địa phận là sông Cầu, sông Công và chịu ảnh hƣởng rất lớn về chế độ thủy văn của hai con sông này. Thái Nguyên có nhiều hang động, hồ nƣớc, suối, thác đẹp tao nên những điểm du lịch xanh kỳ thú nhƣ: hồ Núi Cốc, hồ Phú Xuyên, hồ Suối Lạnh, hồ Bảo Linh, hồ Vai Miếu, thác Cửa Tử, đát Ngao. Sinh viên Đoàn Thị Kiều, lớp VH1003 9 Tìm hiểu hoạt động du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 - 2010 * Đất đai Diện tích rừng tự nhiên của tỉnh là 102.190 ha, diện tích rừng trồng khoảng 44.
Đây là một lợi thế to lớn cho việc phát triển rừng, cung cấp nguyên liệu phục vụ chế biến gỗ nhân tạo, làm giấy. Diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh chiếm 23% diện tích tự nhiên, cây trồng hàng năm chủ yếu là cây chè. Ngoài sản xuất lƣơng thực, tỉnh còn có diện tích tƣơng đối lớn để quy hoạch các đồng cỏ, phát triển mạnh chăn nuôi đại gia súc, chăn nuôi bò sữa. Thái Nguyên là vùng đất thích hợp để phát triển cây chè.
Chè Thái Nguyên, đặc biệt là chè Tân Cƣơng là đặc sản từ lâu nổi tiếng trong và ngoài nƣớc. Toàn tỉnh hiện có 15.000 ha chè (đứng thứ 2 cả nƣớc sau tỉnh Lâm Đồng), trong đó có trên 12.000 ha chè kinh doanh, hàng năm cho sản lƣợng khoảng trên 70. Tỉnh đã có quy hoạch phát triển cây chè lên 15.000 ha với sản lƣợng khoảng 105. Cây ăn quả của tỉnh hiện có trên 10.000 ha, đến năm 2010 đƣa lên 15.000 ha, có thể phát triển các loại cây nhƣ vải, mơ, nhãn, cam, quýt.
* Khoáng sản Thái Nguyên có trữ lƣợng than lớn thứ 2 trong cả nƣớc bao gồm than mỡ, than đá đƣợc phân bố tập trung ở các huyện Đại Từ và Phú Lƣơng, tiềm năng than mỡ khoảng trên 15 triệu tấn, trong đó trữ lƣợng tìm kiếm thăm dò khoảng 8,5 triệu tấn; than đá có trữ lƣợng tìm kiếm và thăm dò khoảng 90 triệu tấn. Khoáng sản kim loại có nhiều ở tỉnh Thái Nguyên nhƣ: quặng sắt, thiếc,chì, kẽm, vàng. ngoài ra còn có đồng, thủy ngân. Khoáng sản phi kim loại nhƣ: pyrit, barit, photphorit.
tổng trữ lƣợng khoảng 60. Thái Nguyên có nhiều khoáng sản vật liệu xây dựng, trong đó đáng chú ý là đất sét xi măng có trữ lƣợng khoảng 84,6 triệu tấn, đá Đôlomit, gần đây mới phát hiện mỏ sét Cao lanh ở xã Phú Lạc huyện Đại Từ, có trữ lƣợng dự kiến 20 triệu m3, đó là vùng nguyên liệu dồi dào cho phát triển ngành vật liệu xây dựng, trong đó có xi măng và đá ốp lát. Sinh viên Đoàn Thị Kiều, lớp VH1003 10 Tìm hiểu hoạt động du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 - 2010 Nhìn chung, tài nguyên khoáng sản của tỉnh Thái Nguyên rất phong phú về chủng loại. Tiềm năng sắt tạo cho tỉnh một lợi thế so sánh lớn trong việc phát triển các ngành công nghiệp luyện kim, khai khoáng.
để trở thành một trong các trung tâm luyện kim lớn của cả nƣớc. Dân cƣ, dân tộc và tổ chức hành chính a. Dân cư, dân tộc Vào thời điểm tổng điều tra dân số toàn quốc ngày 1/4/1999, tỉnh Thái Nguyên có 1. Năm 2000, dân số trung bình của tỉnh đã tăng lên 1.481 ngƣời; năm 2005 là 1.775 ngƣời; năm 2006 là 1.170 ngƣời, mật độ dân số 319 ngƣời/km2, lớn nhất trong các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam và đến năm 2009 là 1.786 ngƣời, mật độ 325 ngƣời/km2.
So với các tỉnh thành trong cả nƣớc, Thái Nguyên là một trong số 38 tỉnh thành có số dân từ trên 1 triệu ngƣời trở lên. Vào năm 1991, tỉnh Thái Nguyên có số dân bằng 1,38% tổng số dân cả nƣớc. Đến năm 1995, tỷ lệ này là 1,40% và đến năm 2003, số dân tỉnh Thái Nguyên bằng 1,34% tổng số dân của cả nƣớc. Hiện nay, tỉnh Thái Nguyên có 9 dân tộc cùng sinh sống: Việt, Tày, Nùng, Sán Dìu, Sán Chay, Dao, Hmông, Hoa, Ngái.
* Người Việt Ngƣời Việt chiếm tỷ trọng 75,38% số dân trong tỉnh. Thành phần cƣ dân này gồm nhiều bộ phận hợp thành: một bộ phận vốn là cƣ dân bản địa, có mặt từ lâu đời, sinh sống cùng các dân tộc khác; một bộ phận, những năm đầu thế kỷ XX, đƣợc tuyển mộ vào làm công trong các mỏ và đồn điền của bọn chủ thực dân Pháp và ngƣời Việt; có bộ phận di cƣ từ các vùng đồng bằng Bắc Bộ lên kiếm sống. Sinh viên Đoàn Thị Kiều, lớp VH1003 11 Tìm hiểu hoạt động du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 - 2010 * Người Tày Tại tỉnh Thái Nguyên, ngƣời Tày có tỷ trọng xếp thứ hai sau ngƣời Việt, tập trung chủ yếu ở các huyện Định Hóa, Phú Lƣơng, Võ Nhai, Đại Từ. Ngƣời Tày có một nền nông nghiệp khá phát triển, ngoài trồng lúa, đồng bào còn trồng ngô, khoai, sắn và các loại cây thực phẩm khác.
Bên cạnh nghề trồng trọt và chăn nuôi, ngƣời Tày còn có truyền thống về một số nghề tiểu thủ công nghiệp. Họ tiếp thu nhanh nền văn hóa của ngƣời Việt và đạt trình độ kinh tế, văn hóa, đời sống cao trong số các tộc ngƣời. * Người Nùng Ngƣời Nùng có 54.628 ngƣời, tập trung sinh sống ở địa bàn các huyện Võ Nhai, Đồng Hỷ, Đại Từ. Ngƣời Nùng có nhiều chi tộc (Nùng Phàn Sình, Nùng Cháo, Nùng Ình.
), họ có khả năng làm ruộng giỏi. Ngƣời Nùng thƣờng cƣ trú thành từng dải ven đƣờng ở các thung lũng, họ có vốn văn hóa dân gian phong phú. * Người Dao Ngƣời Dao có 21.818 ngƣời, đông nhất ở huyện Đại Từ rồi đến Đồng Hỷ, Phú Lƣơng, Võ Nhai. Ở Thái Nguyên có bốn nhóm Dao chính là: Dao Đỏ, Dao Tiền, Dao Lô Gang và Dao Quần Chẹt.
Văn hóa Dao có nhiều nét độc đáo, nhất là hát lƣợn trong những ngày Tết Nguyên Đán, lễ hội, đám cƣới. Ngƣời Dao có nhiều kinh nghiệm về sản xuất nông nghiệp ở vùng rừng núi. * Người Sán Dìu Ngƣời Sán Dìu ở tỉnh Thái Nguyên có 37.365 ngƣời, tập trung đông nhất ở huyện Đông Hỷ, rồi đến các huyện Phú Lƣơng, Đại Từ, Phú Bình, thành phố Thái Nguyên, có truyền thống làm nghề ruộng nƣớc do họ giàu kinh nghiệm và có những tri thức dân gian rất phong phú về trồng trọt. Trƣớc đây, quan hệ hôn nhân của ngƣời Sán Dìu chỉ đóng khung trong nội bộ dân tộc mình.
Ngày nay, do tình đoàn kết bình đẳng và sự hòa hợp giữa các dân tộc tăng lên cho nên quan hệ đó đã đƣợc mở rộng. Sinh viên Đoàn Thị Kiều, lớp VH1003 12 Tìm hiểu hoạt động du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 - 2010 * Người Sán Chay Ngƣời Sán Chay ở tỉnh Thái Nguyên gồm hai nhóm địa phƣơng: Cao Lan và Sán Chí đƣợc phân biệt qua tiếng nói.