Mở đầu. điều đã học; báo cáo của một số học sinh và thảo luận tập thể; học sinh biểu diễn Tổng kết những điều đã học nhằm mục một số thí nghiệm; giáo viên bổ sung để đích khái quát hóa và hệ thống hóa học sinh dé tiếp thu những khái quát hóa chúng, có kèm theo việc biểu diễn thí mới; giải bài tập định tính, định lượng và nghiệm và đồ dùng trực quan. thực nghiệm nhằm giúp hệ thống hóa kiến Kết luận. thức; đánh giá và cho điểm.
Cho bài làm về nhà. Giáo viên trình bày vấn tất kết quả của đàm thoại. Cho bài làm về nhà. Trả lời những câu hỏi & xuất của học sinh và đặt ra cho họ những câu hỏi nhằm kiểm tra mức Tinh hội ý chính của bài.
Trong bài này nhiều mục đích nhận thức (truyền thụ, vận dụng, củng cố, kiểm tra ) được thực hiện thống nhất và gắn chặt với nội dung tài liệu giáo khoa. Học sinh hoạt động tự lực nhiều và đưới sự chỉ đạo sát sao của giáo viên. Nhịp điệu làm việc khẩn trương, kỹ năng làm việc rất thuần thục. Hiệu suất của tiết học sẽ rất cao (cả về trí dục lẫn phát triển năng lực nhận thức).
PHÁT TRIỂN TƯ DUY HỌC SINH TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC 1. Cơ sở lý luận của sự phát triển học sinh trong quá trình dạy học - Cùng với việc trang bị cho học sinh hệ thống ti thức khoa học thì một trong những nhiệm vụ cơ ban của dạy học là phat triển tư duy học sinh trong quá trình nắm tri thức các môn học. - Phat triển học sinh trong quá trình day học được bảo đảm bởi một hệ thống dạy học nhất định gọi là dạy học phát triển. Mục đích của hệ thống dạy học này là hình thành ở học sinh những wi thức sâu sắc, vững chấc và kỹ năng tri tuệ nhất định, phát huy học sinh tích cực nhận thức trong học tập, tính tự giác và tính độc lập trong hành động.
Những nguyên tắc day học cơ bản của hệ thống này có nội dung như sau: ® Day học phát wién là day học bảo đảm trình độ phát triển tối đa, giúp lĩnh hội ý thức tai liệu học, rèn luyện tính độc lập hành động của học sinh. Trang [2 Dạy học và phát triển trí tuệ, hay phát triển nói chung là hai quá trình có liên quan qua lại với nhau. Cơ sở của dạy học phát triển không phải là ghi nhớ giản đơn tài liệu học, mà là hoạt động tư duy tích cực của học sinh nhầm ty lực thu lượm trí thức, là thông hiểu những điều đã học và phát triển năng lực nhận thứctrong quá trình áp dung các tri thức đó. Day học phát triển không chỉ là tích luỹ vốn trí thức mà cồn là tích luỹ những thao tác, những biện pháp trí tuệ được tập luyện thành thạo va củng cố vững chắc kỹ năng trí tuệ, Nhiệm vụ chủ yếu của dãy học phát triển là hình thành ở học sinh những dạng hoạt động khác nhau, những biện pháp học tập hợp lý mà ngay từ đầu đã bao hàm hệ thống trị thức cho trước và bảo đăm việc áp dụng những trí thức ấy trong những phạm vi dự kiến trước.
Nhờ đó sẽ đạt được những mối liên hệ chặt chẽ hon giữa tri thức và kỹ năng học tập. Không thể nào lĩnh hội được trì thức nếu không hình thành kỹ năng áp dụng tri thức. Việc áp dụng tri thức giúp nắm kỹ năng học tập và tự lực thu lugm tri thức mới. Sự phát triển học sinh trong quá trình dạy học được tiến hành trên hai diện: " diện vi m6" dự kiến sự phát triển trong quá trình nắm nhữnh tri thức nào đó ở cùng một giai đoạn lứa tuổi và “điện vĩ mô" dự kiến sự phát triển khi chuyển từ giai đoạn lứa tuổi sang giai đoạn lứa tuổi tiếp sau.
Trình độ phát triển trí tuệ mà học sinh đạt được trong quá trình dạy học căn cứ theo nhÍều chỉ tiêu: Nội dung và chất lượng những tri thức lĩnh hội được. Chất lượng kỹ năng vận dụng nghững trí thức đã thu lượm được, kể cả các thao tác hành động trí tuệ. Chất lượng của hành động trí tuệ được thực hiện. Về mặt phương pháp dey học, những biện pháp có hiệu quả giúp phát triển học sinh: Nói chuyện gợi mở.
Trình bày theo kiểu nêu vấn đề. Giải bài toán. Sủ dụng các dạng công tác độc lập và các bài làm có phân biệt ấp dụng rộng rãi các phương tiện kỹ thuật tổng hợp của dạy học và các phương tiện trực quan. Việc án dụng các biện pháp nói trên là nhằm nâng cao tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh trong công tác học tập, bồi dưỡng ở họ tính độc lập, tư duy và óc sáng tạo, đẩy mạnh sự phát triển các năng lực cá biệt của mỗi học sinh.
Những con đường cơ ban thực hiện việc dey học phát triển trong các giờ hón học Những kỹ năng quan trọng nhất đối với học sinh hóa học là: © Kỹ năng 4p dung hay “chuyển dịch” tri thức, kỹ năng giải các bài toán hóa học. Trang! 3 © Kỹ năng tiến hành các dạng thực nghiệm hóa học: lẤp ráp những dung cụ đơn sơ, tiến hành thí nghiệm, quan sát, rút ra kết luận thích hợp, ghỉ nhận kết quả thực nghiệm và tiến hành giải miệng hay giải viết các bài toán hóa học. - Trong quá trình day học, trí thức và kỹ năng có những biến đổi nhất định: được đào sâu thêm, trở nên thiết thực hơn, giữa chúng xác lập được những mối liên hệ qua lai phức tạp. Đó chính là sự phát triển của wi thức và kỹ năng và phát wién đó lại ảnh hưởng đến sự phát triển của học sinh.
NGUYÊN TAC DAY VÀ HỌC I. MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC THÀNH TỐ CUA QUA TRÌNH DẠY VÀ HỌC ĐỐI VỚI CÁC NGUYÊN TẮC DẠY VÀ HỌC: Các thành tố và điều kiện dạy và học Các nguyên tắc đạy va học Các nhiệm vu của day và học Nguyên tắc thống nhất dạy học, giáo dục và phát triển. Nội dung của dạy học. - Các nguyên tấc bảo đảm tính khoa học.
- Gan dạy học với đời sống và thực hiện xây dựng CNXH, tính hệ thống, nhất quán, vừa sức. Các phương pháp dạy và học và các | Các nguyên tắc: phương tiện trực quan. - Bao đảm tính trực quan. - Tinh tự giấc, tích cực của học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viên.
- _ Kết hợp các phương pháp và phương tiện khác nhau. Các hình thức tổ chức đạy và học. Nguyên tắc kết hợp các hình thức dạy và học căn cứ vào nhiệm vụ nội dung và phương pháp. Các điều kiện day và học.
Nguyên tắc kết hợp các điều kiện dạy và học cần thiết. Kết quả quá trình day và học. Nguyên tắc bảo dam tính vững chắc. CÁC NGUYÊN TAC DAY VÀ HỌC - _ Nguyên tắc thống nhất dạy học, giáo dục và phát triển.
Nguyên the bảo dim tính khoa học. Nguyên tẤc gấn day học với đời sống và thực tiễn xây dựng CHXH. Nguyên tắc hảo đẳm tính hệ thống và tính nhất quán. Nguyên tắc bảo đảm tính vừa sức, - Nguyên tắc kết hợp được tự giác và tích cựccủa học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viên.
Trang l4 Nguyên tắc trực quan. Nguyên tắc kết hợp các phương pháp và phương tiện dạy và học. Nguyên tắc tổ chức các hình thức tổ chức dạy và học. Nguyên tắc bảo đảm tính bền vững của kết quả giáo dưỡng, giáo dục và phát triển.
PHƯƠNG PHÁP DAY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG PTTH: !. QUA TRÌNH DẠY HỌC: 1. Cấu trúc của quá trình dạy học: Quá trình day học là một hệ thống toàn ven gồm ba thành tố cơ ban: khái niệm khoa học, dạy và hoc, dạy và học. Khái niệm khoa học: là nội dung của bài học và là đối tượng của sự lĩnh hội bởi học sinh, nó là một trong hai yếu tố khách quan quyết định logic của bản thân quá trình dạy học về mặt khoa học, Hoạt động học: là yếu tố khách quan thứ hai qui định logic của quá trình dạy học về mặt lý luân day học, ngfhia là trình độ trí thức và qui luật lĩnh hội của học sinh có ảnh hưởng quyết định đến việc tổ chức quá trình dạy học, nó bao gồm hai chức năng thống nhất với nhau: lĩnh hội và tự điều khiển.
Hoạt động dạy: Gồm hai chức năng truyền đạt và điều khiển, luôn luôn tương tác và thống nhất với nhau. Dạy phải xuất phát từ logic khoa học của khái niệm và logic sản phẩm của tâm lý họ lĩnh hội. - Cấu trúc của quá trình dạy học có thể diễn tả trực quan bằng sơ 40 sau: 2. Ban chất toàn vẹn của quá trình dey học: Nói quá trình dạy học là một hệ toan vẹn, như thế có nghĩa là các thành tố của nó luôn luôn tương tác với nhau theo từng qui luật riêng, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau để tạo ra sư thống nhất biện chứng: Ciiữa day và học.
Giữa truyền đạt và điều khiển trong dạy. Giữa lĩnh hội và tự điều khiển trong học. Trang Ì5 - Khái niệm khoa học là điểm xuất phat trong day, lại là điểm kết thúc của học. Quá trình day học là hoạt động cộng đồng hợp tác giữa các chủ thể: thầy — cá thể trò, trò — trò trong nhóm, thầy = nhóm trò.
Sư tương tác theo kiểu công đồng hợp tác giữa dạy và học là yếu tố duy trì và phát triển sự thống nhất toan vẹn của quá trình day học, nghĩa là của chất lượng dạy học. Dạy tốt, học tốt, chính là bảo đảm được ba phép biện chứng nói trêntrong hoạt động công tác. Kết luận: Xuất phát từ logic của khái niệm khoa học, là logic lĩnh hội của học sinh thiết kế công nghệ day học hợp lý, tổ chức tối ưu hoạt động dạy học công tác, bảo dam liên hệ nghịch, để cuối cùng đề ra cho học sinh tự giác tích cực tự lực chiếm lĩnh được khái niệm khoa học, phát triển năng lực, hình thành thái độ. KHÁI NIỆM PHƯƠNG PHAP DAY VA HỌC: 1.