Chương 1. Những van dé lý luận về Hội đông quản trị và pháp luật về dia vị pháp lý của Hội đồng quản trị Chương 2. Thực trạng pháp luật về địa vị pháp lý của Hội dong quản trị tại Việt Nam Chương 3. Hoàn thiện pháp luật vé dia vị pháp ly của Hội đông quan trị tại Việt Nam.
NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE HỘI ĐỎNG QUAN TRI VA PHÁP LUAT VE DIA VI PHAP LY CUA HOIDONG QUAN TRI 1. Khái quát về Hội đồng quan tri 1. Khái nệm, đặc điểm của Hội đồng quan trị Trước khi nghiên cứu tìm hiểu về địa vị pháp lý của HĐQT trong công ty cỗ phân chúng ta can đi từ những khai niệm cơ bản như công ty cỗ phân, HĐQT là như thé nào. Căn cứ theo LDN 2020 tại nội dung quy định Điều 111 về công ty cô phân, ta có thé rút ra khái niệm về công ty cô phan.
Cụ thể, công ty cô phân là doanh nghiệp trong đó vôn điều 1é được chia thành nhiều phân bằng nhau gợi là cỗ phân. Những tô chức hoặc cá nhân nắm giữ các cô phan được gọi là cô đông va số lượng cỗ đông trong công ty cỗ phân tối thiểu là 03 và không han chê số lượng tôi đa. Cô đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ va nghĩa vụ tai sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vén đã góp vào doanh nghiệp, cỗ đông có quyên tự do chuyển nhượng cô phân của minh cho người khác trừ trường hợp chuyển nhượng cô phân phô thông của cô đông sang lập theo khoản 3 Điều 120 va khi Điều lệ công ty quy định hạn chế chuyển nhương cỗ phan theo khoản 1 Điều 127 LDN 2020. Công ty cô phân có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giây chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, từ đây công ty phat sinh các quyên phát hành cỗ phan, huy đông vốn nhờ phát hành trai phiêu và các loại chứng khoán khác của công ty.
Theo cách hiểu này, công ty cô phân có dau hiệu cơ ban la: (ï) Là một loại hình doanh nghiệp; (ii) Số lượng cỗ đông túi thiểu là 3, không hạn chê số lượng tối đa, cô đông có thể là tô chức hoặc cá nhân; (iii) Vn điêu lệ của công ty được chia thành những phan bằng nhau gọi la cỗ phân; (iv) Cả đông chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi sô von đã góp vào doanh nghiệp, (v) Công ty chịu trách nhiệm về các khoản ng và nghĩa vu tai sản khác bằng toàn bộ tài sản của doanh nghiệp, va (vi) Công ty cô phân huy đông vốn bang cách phát hành các loại hình chứng khoán khác nhau. Theo LDN 2020, HDOT là cơ quan quản if công ty, có toàn quyền nhân danh công ty quyết đinh, thực hién quyền và nghữa vụ của công ty, trừ các quyên và nghĩa vụ thuộc thẩm quyền của Đại hội đồng cô đông. Khoản 2 Điều 153 LDN 2020 quy định, HĐQT có những quyền và nghĩa vụ sau: (i) quyền kiến nghị với đại hội đồng cô đông, (ii) quyên quyết định các hoạt động dau tư, kinh doanh của công ty; (iii) quyên chỉ phôi công tác nhân sự của công ty; (iv) quyền chi phối bô máy quản trị của công ty và (v) các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định tai LDN 2020 và Điều lệ công ty. Như vậy, có thé thay HĐQT là cơ quan có tính “quyền lực” cao thứ hai của công ty cô phan, sau Đại hội đông cô đông, có thấm quyên đối với hau hết các hoạt đông, các định hướng chiên lược phát triển, ké hoạch kinh doanh, vốn, nhân lực chủ chót cho đến công khai hóa, minh bạch hóa và kiểm tra, giám sát công ty.
Đặc điểm của HĐQT là bô phận chỉ trực thuộc mô hình công ty cô phân. Số thành viên trong HĐQT được quy định phải từ 03 thanh viên trở lên va không vượt qua 11 thành viên. Điêu lệ công ty quy định cụ thé số lượng thành. Nhiệm ky của thành viên HĐQT không quá 05 năm va có thể được bau lại với số nhiém kỳ không hạn chế.
Một cá nhân chi được bau làm thành viên độc lap HĐQT} của một công ty không quá 2 nhiệm kỷ liên tục.2 Dé trở thành thành viên của HĐQT, các cá nhân phải tự ứng cử hoặc dé cử bản thân mình, sau đó sé được Đại hôi đồng cỗ đông bau cử tại cuộc hop Đại hội đồng cỗ đông. Thanh viên HĐQT phải đáp ứng đủ các chỉ tiêu cũng như những điều ' Thành viên độc lập HĐQT phải dip ứng các tiêu chuẩn va điều kiện sau: Không phải là người ding lim việc cho công ty, công ty ms hoặc cong ty cơn của côngty;không phải Li người đã từng lim việc cho công ty, công tyme hoặc công ty con của cổng ty abit trong 3nim liên trước đó; Không phải là người ding hưởng Mương,, thì lào của công ty, trừ cáckhoăn plu cấp mà thành viên HĐQT được luring theo quy dimh; Không phải là người có vợ hoặc chồng, bỏ dé, bo xuôi, mẹ để,me nuôi, cơn để „ con mudi, anh ruột, chỉ ruột, em rust là có dang lớn của công ty, là người quần Ký của công ty hoặc công ty con của, công ty; “hông phải là người trục tiếp hoặc giãn tiệp sở hữu # nhất 01% tổng sô co phản có quyện biểu quyết của công ty; Không phải l người đối từng lim thành viên HĐQT (Theo Khoản2 Điều 155 LDN 2020) ? Điều 154 LDN 2020 kiện quy định ma Đại hội dong cô đông dé ra. Đông thời có trách nhiệm, nghĩa vụ đối với việc xây dung va phát triển công ty. Vai trò của Hội đồng quan trị trong công ty cô phan Theo quy định của pháp luật hiện hành, HĐQT chiu trách nhí êm trước Đại hội đồng cô đông của công ty cô phan và chịu sự kiểm soát của Đại hội đông cô đông về toàn bộ hoạt đông quan ly của mình.
HĐQT có toản quyền nhân danh công ty để quyết định mọi van dé liên quan đến mục dich, quyền lợi của công ty. HĐQT là cơ quan quản lý công ty cô phân, thực hiện chức năng quản lý công ty thay cho Đại hội đồng cô đông khi Dai hội đồng cô đông không họp, Trong công ty cô phân, HĐQT là cơ chế quản trị bên trong công ty, đại diện cho sự kết nói giữa những cá nhân cung ửng vốn với những cá nhân sử dụng nguôn vốn đó để tạo ra giá tri. Được ghi nhận tại LDN 2020 là các quy định về thấm quyển cua HĐQT với ba nhóm thấm quyển chính, mả các quy định nảy ngược lại đã bao quát được những vai trò cốt lối cần phải có của HĐQT. Đó là: (i) Nhóm thâm quyên vé xây dựng định hướng và quyết định chiến lược (quyết định kê hoạch phát triển trung hạn và kế hoạch kinh doanh hang năm của công ty, thấm quyên liên quan đến huy đông vôn, tham quyên liên quan đến việc mua lại cỗ phân.); (ii) Nhóm thẩm quyên về giám sát và kiểm soát (b6 nhiệm, miễn nhiệm, ký hợp dong, châm đứt hợp đông lao động với Giám đôc/Tông giám độc và những người quan lý quan trọng khác, giảm sat rủi ro và giải quyết xung đột lợi ích khi xem xét thông qua các giao dich, hợp đông.), (iii) Nhóm thấm quyền về bảo dam khuôn khổ quản trị công ty (bau, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tích HĐQT; cử người đại điện quản lý phan von gop tại tổ chức khác.
về vai trò chiến lược của HĐQT - liên quan tới nhóm thầm quyển về xây dựng định hướng và quyết định chiến lược. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rang, chiến lược là những yếu tố có anh hưởng đến mục tiêu cơ bản dai hạn của doanh nghiệp. Việc ra quyết định chiến lược rat quan trong vì nó dam bao rat nhiều các quyết định nên tảng như: các công việc cân được thực hiện, các nguôn lực được cam kết va việc thiết lập các tiên lệ đã có trước đây. Quyết định chiến lược quyết định phương hướng hoạt động trong tương lai của doanh nghiệp.
Các quyết định chiến lược liên quan đền những van dé cơ bản như địa điểm phân phối sản phẩm, sản xuất, van dé tai chinh,. sé là các yêu tô quyết định su thành công hay that bại của một doanh nghiệp. Có hai hướng quan điểm trái ngược về vai trò chiến lược của HĐQT: () Do Đại hôi đồng cô đông 1a bộ phận có vai trò quyết định các công việc liên quan tới sựtôn tại và phát triển của công ty, nên có quan điểm cho rang HĐQT chỉ là một công cu quan trị vì không được tự quyết đính Trách nhiệm của HĐQT chi đơn thuân đánh giá phạm vi chiến lược, xem xét và phê chuẩn chiến lược, còn chiến lược được thực hiện chủ yếu thông qua Tông giám đốc. Như vậy, theo quan điểm này, vai trò của HĐQT ảnh hưởng rat ít dén quá trình phát triển chiến lược công ty.
(i) Quan điểm trái ngược lại đánh giá cao vai trò HĐQT là một cơ chế quan trị chiến lược quan trong trong công ty. HĐQT can tích cực tham gia vao quy trình ra quyết định chiến lược vả bao quát hết các giai đoạn của việc ra quyết định chiến lược HĐQT phải chịu trách nhiệm mang tính pháp lý với chiến lược của mình và phải luôn ở trang thái tốt nhật dé đóng góp chiến lược cho công tyŠ. Thứ hai, về vai trò hỗ trợ của HĐQT - liên quan tới nhóm thâm quyên về giám sát và kiếm soát. Theo đó, HĐQT có vai trò hỗ trợ liên quan đến các hoạt đông ra quyết định quản ly, tô chức bộ máy công ty như: Iva chọn các yếu tố ảnh hưởng bên ngoài; cân nhắc múi liên hệ giữa thành viên HĐQT và các nhân tổ có liên quan dé dam bảo công ty có các nguôn lực then chút; gia tăng danh tiếng cho công ty va tư vân cho cấp quan lý trong suốt qua trình ra quyết định chiến lược.
Mặt khác, HĐQT cũng thể hiện vai trò hỗ trợ liên quan đến quá trình ra quyết đính chiến lược của các quản lý cấp cao hay Tổng giám ` Nguyễn Thi Hong Vin (2018), PÖiáp luật về tổ chức và hoạt động của Hội ding quản trị rong công ty cỗ phẩm, hận văn thạc sĩ Luật hoc, Trường Đai hoc Luật Hi Nội,tr. 9 đốc/Giảm đốc công ty. Cu thể, HĐQT với kiên thức chuyên sâu của minh sé thực hiện tư vấn cho các nhả quản lý cấp cap từ việc khởi xướng, hình thành đến thực hiện đây đủ chiến lược. HĐQT hỗ trợ và giúp đỡ các nhà quan lý hướng đến và đạt được mục tiêu của tô chức chứ không phải kiểm soát các nha quản ly đó.