HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: “ỨNG XỬ VỚI DỊCH BỆNH TRONG CHĂN NUÔI LỢN CỦA CÁC HỘ NÔNG DÂN XÃ HƢNG TÂN, HUYỆN HƢNG NGUYÊN, TỈNH NGHỆ AN” LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng toàn bộ số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài là trung thực và chƣa đƣợc bảo vệ bởi một học vị nào. Tôi xin cam đoan, rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện đề tài này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong để tài đã đƣợc ghi rõ nguồn gốc. Đồng thời tôi xin cam đoan rằng trong quá trình thực hiện đề tài này là tại địa phƣơng nơi thực hiện đề tài. i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khóa luận này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận đƣợc sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cá nhân, tập thể trong và ngoài Học viện.
Trƣớc hết tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn – Học viện nông nghiệp Việt Nam đã hết lòng giúp đỡ và truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập tại trƣờng. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới cô giáo ThS. Nguyễn Thị Thu Huyền ngƣời đã trực tiếp tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể cán bộ UBND xã Hƣng Tân các cấp, các hộ nông dân sinh sống trên địa bàn xã đã tạo mọi điều kiện thuận nhất để tôi có thể điều tra, thu thập số liệu phục vụ đề tài nghiên cứu.
Cuối cùng tôi xin dành lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, các anh chị em, bạn bè đã luôn sát cánh, động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tài. Do thời gian nghiên cứu hạn chế và bản thân còn ít kinh nghiệm nên không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong đƣợc sự động viên đóng góp ý kiến của thầy cô, gia đình, bạn bè. Xin chân thành cảm ơn! ii TÓM TẮT KHÓA LUẬN Hƣng Tân là xã giáp thành phố Vinh, lại có tỉnh lộ 542 chạy qua tạo điều kiện cho phát triển kinh tế xã hội.
Là một trong những điểm sáng trong chăn nuôi lợn của toàn huyện. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các hộ chăn nuôi lợn nói chung và các hộ chăn nuôi lợn ở xã Hƣng Tân nói riêng đang gặp nhiều khó khăn. Một trong những khó khăn hàng đầu đó là dịch bệnh trong chăn nuôi lợn. Dịch bệnh xảy ra làm năng suất chăn nuôi không ổn định và ảnh hƣởng đến hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.
Các dịch bệnh thƣờng xảy ra trong chăn nuôi lợn nhƣ lở mồm long móng, tai xanh, dịch tả, cúm lợn… Trƣớc tình hình hiện hay, thì ứng xử của các hộ chăn nuôi lợn nhƣ thế nào? Làm cách nào để nâng cao khả năng ứng phó của hộ với dịch bệnh trong chăn nuôi? Xuất phát từ thực tế trên, tôi tiến hành nghiên cứu chọn đề tài: “Ứng xử với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn của các hộ nông dân ở xã Hƣng Tân, huyện Hƣng Nguyên, tỉnh Nghệ An”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về dịch bệnh, ứng xử và ứng xử của hộ nông dân với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn; - Đánh giá thực trạng dịch bệnh và ứng xử của hộ nông dân với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn; - Phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến ứng xử của hộ nông dân đối với dịch bệnh ở xã Hƣng Tân; - Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao khả năng ứng xử của hộ nông dân đối với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn ở xã Hƣng Tân trong thời gian tới. Hộ chăn nuôi quy mô lớn, quy mô vừa và quy mô nhỏ có những ứng xử rất khác nhau trong quyết định mua lợn giống, thức ăn chăn nuôi, cách chữa trị khi lợn bị bệnh, xử lý khi lợn bị bệnh chết. Hiểu biết của hộ chăn nuôi về iii các phƣơng diện của dịch bệnh khá cao tùy thuộc vào biểu hiện bên ngoài của bệnh dễ nhận biết hay không.
Ứng xử của hộ chịu tác động của nhiều yếu tố: Kinh tế hộ, trình độ học vấn của chủ hộ, cá tính của hộ, đặc tính làm theo của hộ, quy mô chăn nuôi, khả năng tiếp cận thông tin, các chính sách của Nhà nƣớc. Từ những kết quả điều tra đƣợc tôi đƣa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng xử của hộ chăn nuôi lợn đối với dịch bệnh: - Phát triển nguồn vốn cho hộ chăn nuôi - Liên kết trong chăn nuôi - Tuyên truyền kết hợp với nâng cao năng lực cán bộ thú y - Tổ chức tập huấn, tham quan mô hình chăn nuôi - Chính sách của Nhà Nƣớc. iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii TÓM TẮT KHÓA LUẬN.
iii MỤC LỤC. v DANH MỤC VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG. viii DANH MỤC HỘP .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỊCH BỆNH VÀ ỨNG XỬ VỚI DỊCH BỆNH. Một số khái niệm .2 Ứng xử của hộ nông dân với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn .2 Cơ sở thực tiễn .1 Kinh nghiệm ứng xử với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn của hộ nông dân ở một số xã, huyện, tỉnh tiêu biểu ở Việt Nam .2 Một số bài học rút ra từ kinh nghiệm thực tiễn: .3 Các nghiên cứu có liên quan.
14 PHẦN III ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp xử lý và phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Tình hình dịch bệnh trong chăn nuôi lợn ở địa bàn xã Hƣng Tân, huyện Hƣng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Tổng quan chăn nuôi lợn ở xã Hƣng Tân. Thực trạng dịch bệnh trong chăn nuôi lợn ở xã Hƣng Tân. Thiệt hại kinh tế do dịch bệnh ở các hộ điều tra.
Nhận biết và thái độ của hộ chăn nuôi đối với dịch bệnh trong chăn nuôi lợn ở xã Hƣng Tân. Nhận biết của các hộ chăn nuôi lợn về biểu hiện của dịch bệnh. Nhận thức của hộ về dịch vụ thú y và chất lƣợng dịch vụ thú y ở địa phƣơng. Nhận thức của hộ về khả năng lây lan của dịch bệnh trong chăn nuôi lợn.
Ứng xử với dịch bệnh của hộ chăn nuôi. Ứng xử của hộ trong việc mua giống và sử dụng thức ăn chăn nuôi. Ứng xử của hộ chăn nuôi trong việc sử dụng các biện pháp phòng bệnh khác. Các yếu tố ảnh hƣởng tới khả năng ứng xử của hộ chăn nuôi với dịch bệnh .5 Giải pháp nâng cao khả năng ứng xử của hộ nông dân đối với dịch bệnh ở xã Hƣng Tân, huyện Hƣng Nguyên, tỉnh Nghệ An .1 Phát triển nguồn vốn cho hộ chăn nuôi .2 Liên kết trong chăn nuôi .3 Tuyên truyền kết hợp với nâng cao năng lực cán bộ thú y .4 Tổ chức tập huấn, tham quan mô hình chăn nuôi .5 Chính sách của Nhà nƣớc.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 64 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 66 vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BQ Bình quân CC Cơ cấu ĐVT Đơn vị tính GTSX Giá trị sản xuất LĐ Lao động NN Nông nghiệp QML Quy mô lớn QMN Quy mô nhỏ QMV Quy mô vừa SL Số lƣợng UBND Ủy ban nhân dân vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của xã Hƣng Tân qua 3 năm 2013-2015 .2 Tình hình dân số và lao động của xã Hƣng Tân qua 3 năm 2013-2015 .3 Tình hình phát triển kinh tế của xã Hƣng Tân qua 3 năm 2013-2015.
Hệ thống cơ sở hạ tầng của xã năm 2015 .1 Tình hình chăn nuôi lợn ở xã Hƣng Tân qua 3 năm 2013 - 2015 .2 Đặc điểm của hộ chăn nuôi lợn đƣợc điều tra .3 Tỷ lệ hộ có lợn mắc bệnh và các bệnh thƣờng gặp ở lợn .4 Thiệt hại kinh tế do dịch bệnh trong chăn nuôi lợn .5 Khả năng nhận biết các biểu hiện của dịch bệnh .6 Nhận thức của hộ về thú y trong chăn nuôi lợn .7 Đánh giá của hộ về dịch vụ thú y ở địa phƣơng .8 Hiểu biết của 40 hộ về đƣờng lây lan của dịch bệnh .9 Hiểu biết của 40 hộ về phạm vi lây lan của dịch bệnh .10 Nhận thức của các hộ về sự cần thiết của việc phòng bệnh .11 Phƣơng pháp phòng bệnh trong chăn nuôi lợn của hộ .12 Quy trình vacxin trong chăn nuôi lợn .13 Tình hình sử dụng vacxin phòng bệnh cho lợn .14 Tình hình sử dụng lợn giống trong chăn nuôi lợn của hộ .15 Tình hình sản xuất giống lợn của các hộ điều tra .16 Ứng xử của hộ trong việc sử dụng giống lợn .17 Ứng xử của hộ trong việc chọn giống .18 Ứng xử của hộ trong việc sử dụng thức ăn chăn nuôi .19 Áp dụng các biện pháp phòng bệnh khác đối với lợn mới mua về .20 Áp dụng gối lứa trong chăn nuôi lợn .21 Tình hình vệ sinh chuồng trại của hộ .22 Ứng xử của hộ khi có dịch bệnh ở địa phƣơng.23 Ứng xử khi lợn bị bệnh .24 Ứng xử với lợn chết do bị bệnh .25 Các yếu tố ảnh hƣởng tới ứng xử của hộ chăn nuôi với dịch bệnh .58 viii DANH MỤC HỘP Hộp 4.1 Đƣờng lây lan của dịch bệnh lở mồm long móng .2 Phạm vi lây lan bệnh tai xanh .3 Phòng bệnh ít cần thiết .4 Tốt nhất là để thú y kiểm tra bệnh cho chắc ăn .1 Tính cấp thiết của đề tài Nông nghiệp là ngành kinh tế trọng điểm của Việt Nam vừa tạo nguyên liệu cho sản xuất và lƣơng thực phục vụ đời sống con ngƣời, vừa thúc đẩy quá trình tăng trƣởng kinh tế. Theo số liệu của Tổng cục thống kê năm 2015 nền kinh tế có mức tăng trƣởng 6,68%, trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tăng 2,41%, thấp hơn mức 3,44% của năm 2014, đóng góp 0,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng là một trong những hƣớng phát triển kinh tế hộ thoát nghèo và làm giàu cho ngƣời nông dân nƣớc ta hiện nay.